I SA/GL 1171/24

I SA/Gl 1171/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-03-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-09-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agata Ćwik-Bury /przewodniczący/
Borys Marasek
Dorota Kozłowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 71a par. 9
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska (spr.), Borys Marasek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 marca 2025 r. sprawy ze skargi J. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 24 lipca 2024 r. nr 2401-IEE.7192.168.2024.11.MD UNP: 2401-24-188050 w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty przez dłużnika zajętej wierzytelności oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ odwoławczy) postanowieniem z 24 lipca 2024 r. nr 2401-IEE.7192.168.2024.11.MD UNP: 2401-24-188050, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572), dalej: K.p.a. oraz art. 17 § 1, art. 71a § 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2505 z późn. zm.), dalej: u.p.e.a. po rozpoznaniu zażalenia J. N. (dalej: dłużnik zajętej wierzytelności, skarżąca), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. (dalej: organ pierwszej instancji, organ egzekucyjny) z 1 lutego 2024 r. nr [...] w sprawie określenia wysokości nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu kwoty 123.374,86 zł.
Powyższe postanowienie organu odwoławczego zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Organ pierwszej instancji zawiadomieniem z 30 stycznia 2020 r. nr [...] skierował do skarżącej zajęcie innej wierzytelności pieniężnej. Zawiadomienie to skarżąca odebrała 13 lutego 2020 r. Na powyższe zawiadomienie skarżąca nie udzieliła odpowiedzi.
Organ egzekucyjny skierował do skarżącej ponaglenie dłużnika zajętej wierzytelności pismem z 5 września 2022 r. nr [...]. Ponaglenie skarżąca odebrała 21 września 2022 r. Na powyższe ponaglenie skarżąca złożyła oświadczenie, że nie posiada żadnych zobowiązań wobec M. N.. Ponadto skarżąca poinformowała, że był on pracownikiem A od maja do grudnia 2017 r.
Kolejnym pismem z 9 stycznia 2023 r. skarżąca oświadczyła, że w związku z zawartą umową posiada wszelkie prawa do wizerunku M. N..
Wobec powyższego, organ egzekucyjny przeprowadził 26 kwietnia 2023 r. kontrolę w zakresie prawidłowej realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności przysługującej M. N. od A.
Skarżąca poinformowała, że zgodnie z umową z 1 sierpnia 2017 r. nabyła pełne prawa do wizerunku swojego męża i reprezentowania go we wszelkiej działalności sportowo rozrywkowej. Podała, że nie posiada z nim żadnych rozliczeń finansowych. Wskazała, że według aneksu do umowy wizerunku za przekazanie praw w 2017 r. zagwarantowała mu dożywotnie zapewnienie podstawowych potrzeb egzystencjalnych.
Następnie 18 grudnia 2023 r. został spisany ze skarżącą protokół uzupełniający do przeprowadzonej 26 kwietnia 2023 r. kontroli w sprawie realizacji zajęcia wierzytelności należności od dłużnika zajętej wierzytelności.
Organ pierwszej instancji postanowieniem z 1 lutego 2024 r. określił wysokość wierzytelności przysługujących M. N. na dzień wydania postanowienia, których skarżąca nie przekazała organowi egzekucyjnemu na kwotę 123.374,86 zł.
Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie. W zażaleniu podniosła:
1. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, że skarżąca nie posiada żadnych rozliczeń finansowych z dłużnikiem, podczas gdy jej jedynym, podstawowym i kompleksowym było rozliczenie wynikające z umowy o zezwolenie na korzystanie z wizerunku z 1 sierpnia 2017 r. wraz z aneksem;
2. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, że skarżąca bezpodstawnie uchylała się od przekazania organowi egzekucyjnemu zajętej wierzytelności, podczas gdy M.N. nie posiadał względem skarżącej żadnego długu, mając na uwadze zawartą pomiędzy nimi umowę o zezwolenie na korzystanie z wizerunku z 1 sierpnia 2017 r. wraz z aneksem oraz wpływy z tytułu wynagrodzenia za uczestnictwo w walkach dotyczyły wyłącznie wynagrodzenia opartego na prawie do wizerunku, które zostało przekazane skarżącej na mocy umowy o zezwolenie na korzystanie z wizerunku wraz z aneksem;
3. naruszenie art. 79a § 9 u.p.e.a (powinno być art. 71a § 9 u.p.e.a. - przypis Sądu) poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i wydanie postanowienia w sprawie określenia wysokości kwoty nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu, podczas gdy zdaniem skarżącej, nie wykazano istnienia wierzytelności dłużnika do skarżącej, zarówno co do zasady jak i wysokości oraz nie wykazano bezpodstawnego uchylania się skarżącej od przekazania organowi egzekucyjnemu zajętej wierzytelności;
4. naruszenie art. 79a § 9 u.p.e.a (powinno być art. 71a § 9 u.p.e.a. - przypis Sądu) poprzez brak określenia konkretnej kwoty stanowiącej według organu wartość wynagrodzenia za uczestniczenie w walce, tj. różnicy pomiędzy całkowitym wynagrodzeniem a wynagrodzeniem z tytułu udostępnienia wizerunku, mając na uwadze charakter wydarzeń skupiających się wyłącznie na kryteriach wizerunkowych zawodników.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżanego postanowienia w całości i umorzenie postępowania, lub uchylenie zaskarżanego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, celem określenia kwotowo wysokości wynagrodzenia z tytułu uczestniczenia w walce.
Uzasadniając zażalenie skarżąca podkreśliła, że uchylanie się od przekazania zajętych kwot nie było bezpodstawne. Przyczyną tego było prawo wynikające z umowy (oraz aneksów) o przekazaniu prawa do wizerunku w zamian za utrzymanie i zapewnienie podstawowych potrzeb egzystencjalnych (zapewnienie miejsca do życia, wyżywienia, kreacji wizerunkowej, opieki medycznej itp.). Natomiast wyszczególnione walki są organizowane wyłącznie według kryterium wizerunkowego (popularność, osoba znana wizerunkowo, celebryta), a zawodnik otrzymywał wynagrodzenie za udział w walkach wyłącznie z tej przyczyny tj. upublicznienie wizerunku podczas i w związku z udziałem w walce (walki typu [...] ). Walki te to widowisko, nie walki sportowe, a gaża (wynagrodzenie za udział) jest jedynie wypadkową popularności zawodnika tj. jego wizerunku. Stąd wynagrodzenie mieściło się, zdaniem skarżącej, w kategorii wykorzystania wizerunku objętego w/w dokumentami (umowa i aneksy), a nie wynagrodzeniem za udział w walkach zawodnika i nie podlegało przekazaniu organowi egzekucyjnemu, zgodnie z dokonanym zajęciem.
Dodatkowo, w uzupełnieniu do zażalenia skarżąca przedłożyła aneks z 5 marca 2018 r. do umowy o zezwolenie na korzystanie z wizerunku z 1 sierpnia
2017 r. na okoliczność nabycia przez skarżącą z dniem 5 marca 2018 r. prawa do dysponowania wizerunkiem M. N. wraz z wynikającymi z niego aktywnościami, tj. m.in. udziału w programach internetowych, stoczonymi walkami zawodowymi i amatorskimi we wszystkich formułach. Skarżąca wyjaśniła, że nie złożyła wcześniej tego dokumentu, z uwagi na jego zagubienie podczas przeprowadzki w grudniu 2018 r., podczas której 6-letnia córka omyłkowo spakowała część dokumentów do swojego kartonu. Wśród rzeczy znajdował się aneks. Skarżąca podkreśliła, że przedłożony dokument ceduje na nią przychody osiągane przez jej męża, nie tylko wynikające z jego wizerunku, ale również z jego aktywności, które zostały wymienione w aneksie. Dodała, że pozyskane przez nią prawa nie wiążą się jedynie z zyskami, ale również z wieloma ryzykami związanymi z wizerunkiem i działalnością jej męża. Zaznaczyła, że to ona, a nie jej mąż odpowiadała przed sądem za jego faule w walce w sprawie wytoczonej przez F o sygn. akt [...].
Postanowieniem z 24 lipca 2024 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji z 1 lutego 2024 r.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że zostały spełnione przesłanki warunkujące określenie wysokości nieprzekazanej kwoty przez dłużnika zajętej wierzytelności, określone w art. 71a § 9 u.p.e.a: uchylanie się od przekazania całości lub części zajętej wierzytelności oraz jej bezpodstawność. Użyty w treści art. 71a § 9 u.p.e.a zwrot "bezpodstawnie uchyla się" należy interpretować jako przesłankę prawną, a nie faktyczną. Skuteczne uchylenie się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności ma miejsce w sytuacji wystąpienia okoliczności natury prawnej, np. przedawnienia, potrącenia, wygaśnięcia, nieistnienia wierzytelności. Takie okoliczności w sprawie nie wystąpiły. Skarżąca otrzymała zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z 30 stycznia 2020 r., które zgodnie z art. 89 § 3 u.p.e.a zawierało prawidłowe pouczenie dłużnika zajętej wierzytelności w zakresie wezwania do złożenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, oświadczenia: o uznaniu zajętej wierzytelności zobowiązanego, o przekazaniu organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania, i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się, albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność. Również zawiadomienie zawierało informację o tym, że jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności uchyla się od przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu, mimo że wierzytelność została przez niego uznana i jest wymagalna, zajęta wierzytelność albo część wierzytelności może być ściągnięta od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej. Jednakże skarżąca na powyższe zajęcie nie udzieliła odpowiedzi. Dlatego pismem z 5 września 2022 r. organ egzekucyjny ponaglił skarżącą o nadesłanie odpowiedzi na dokonane zajęcie innej wierzytelności pieniężnej. Dopiero pismem z 28 września 2022 r. skarżąca oświadczyła, że nie posiada żadnych zobowiązań wobec M. N.. Ponadto pismem z 9 stycznia 2023 r. skierowanym do organu egzekucyjnego skarżąca podała, że posiada wszelkie prawa do wizerunku M. N.. Wobec czego, organ egzekucyjny 26 marca 2023 r. przeprowadził u skarżącej jako dłużnika zajętej wierzytelności kontrolę.
Z protokołu przeprowadzonej kontroli wynika, że skarżąca posiada rozdzielność majątkową z M.N. od 2013 r. oraz na podstawie umowy praw do wizerunku zawartej w 2017 r. posiada wszelkie prawa do wizerunku M. N.. Zgodnie z przedłożonym aneksem do w/w umowy, skarżąca zobowiązała się do dożywotniego zapewnienia M. N. podstawowych środków egzystencjalnych.
Organ odwoławczy wskazał na treść umowy z 1 sierpnia 2017 r. i zauważył, że zgodnie z aneksem z 1 marca 2018 r. zmianie nie uległa treść § 1 ust. 1 pkt 2, w myśl którego skarżąca jako agent M. N. reprezentuje go przy zawieraniu umów, przedmiotem których jest jego udział w różnorakich wydarzeniach w tym walkach zawodowych oraz amatorskich. Treść przepisu § 3 ust. 1 i ust. 2 również nie została zmieniona, a wynika z niej, że z tytułu zawarcia umowy, skarżąca jako agent będzie pobierać wynagrodzenie w wysokości ustalonej z zawodnikiem w określonym przez strony terminie. Przy czym, wynagrodzenie to będzie uzależnione o zawarcia umowy o uczestnictwo M. N. w różnych wydarzeniach. Natomiast z aneksu z 5 marca 2018 r. wynika, że zmianie uległa treść § 1, tj. skarżąca uzyskuje prawo do dysponowania wizerunkiem M. N. wraz z wynikającymi z niego aktywnościami, tj.: udziałem w programach telewizyjnych, radiowych i internetowych, napisanymi książkami, stoczonymi walkami zawodowymi i amatorskimi we wszystkich formułach, udziałem w filmach, nagranymi utworami muzycznymi, produktów sygnowanych przez M. N. oraz wszelkich występów komercyjnych M. N..
W ocenie organu odwoławczego okoliczności odnalezienia i przedłożenia aneksu organowi powodują, że traci on na wiarygodności.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że umowa o zezwolenie na korzystanie z wizerunku z sierpnia 2017 r. nie obejmowała swoim zakresem rezygnacji M. N. z przysługującego mu wynagrodzenia za udział w walkach w zamian za zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych. Zatem kwoty wynikające z udziału M. N. w wydarzeniach, w których wziął udział powinny zostać mu wypłacone z potrąceniem należnego wynagrodzenia dla skarżącej, jako Agencji. Skarżąca wystawiła faktury VAT dla następujących kontrahentów, z którymi podpisała umowy dotyczące udziału M. N. w walkach:
- F Sp. z o.o. Sp. k. na łączną kwotę 141.781,78 zł brutto,
- F1 Sp. z o.o. na łączną kwotę 74.600,00 zł brutto.
Od powyższych kontrahentów skarżąca otrzymała kwoty, których nie przekazała na poczet zajęcia wierzytelności. Obowiązkiem skarżącej było od dnia potwierdzenia odbioru zajęcia przekazywanie tych kwot na poczet zajęcia wierzytelności do czasu ewentualnego zakończenia współpracy z M.N., lub otrzymania zawiadomienia o uchyleniu tego zajęcia. Dlatego też organ egzekucyjny słusznie określił skarżącej wysokość nieprzekazanej kwoty w wysokości 123.374,86 zł.
W skardze, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem określenia kwotowo wysokości wynagrodzenia z tytułu uczestnictwa w walce. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Skarżąca zarzuciła:
1. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, że skarżąca nie posiada żadnych rozliczeń finansowych z dłużnikiem, podczas gdy jej jedynym, podstawowym i kompleksowym było rozliczenie wynikające z umowy o zezwolenie na korzystanie z wizerunku z 1 sierpnia 2017 r. wraz z aneksem nr 1 i aneksem nr 2;
2. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, że skarżąca bezpodstawnie uchylała się od przekazania organowi egzekucyjnemu zajętej wierzytelności, podczas gdy M.N. nie posiadał względem skarżącej żadnego długu, mając na uwadze zawartą pomiędzy nimi umowę o zezwolenie na korzystanie z wizerunku z 1 sierpnia 2017 r. wraz z aneksem nr 1 i aneksem nr 2 oraz wpływy z tytułu wynagrodzenia za uczestnictwo w walkach dotyczyły wyłącznie wynagrodzenia opartego na prawie do wizerunku, które zostało przekazane skarżącej na mocy umowy o zezwolenie na korzystanie z wizerunku z 1 sierpnia 2017 r. wraz z aneksem nr 1 i aneksem nr 2;
3. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, że z umowy F Sp. z o.o. Sp.k. wynikało wynagrodzenie za odbycie walki, podczas gdy skarżąca występowała jako strona umowy wyłącznie w zakresie praw do wizerunku M. N., o czym świadczą zapisy umowy skarżącej z F Sp. z o.o. Sp.k. - pkt 3 Oświadczenie Agencji - Zawodnika (skarżąca posiada umocowanie do dysponowania prawami wyłącznie do wizerunku);
4. naruszenie art. 79a § 9 u.p.e.a. (powinno być art. 71a § 9 u.p.e.a. - przypis Sądu) poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i wydanie postanowienia w sprawie określenia wysokości nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu, podczas gdy zdaniem skarżącej, nie wykazano istnienia wierzytelności dłużnika do skarżącej, zarówno co do zasady jak i wysokości oraz nie wykazano bezpodstawnego uchylania się skarżącej od przekazania organowi egzekucyjnemu zajętej wierzytelności;
5. naruszenie art. 79a § 9 u.p.e.a (powinno być art. 71a § 9 u.p.e.a. - przypis Sądu) poprzez brak określenia konkretnej kwoty stanowiącej według organu wartość wynagrodzenia za uczestniczenie w walce, tj. różnicy pomiędzy całkowitym wynagrodzeniem a wynagrodzeniem z tytułu udostępnienia wizerunku, mając na uwadze charakter wydarzeń skupiających się wyłącznie na kryteriach wizerunkowych zawodników;
6. naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności zmierzających do ustalenia rzekomego wynagrodzenia należnego M. N. z umów zawartych pomiędzy skarżącą a F Sp. z o.o. Sp.k. i F1 Sp. z o.o.;
7. naruszenie art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, tj. brak uwzględnienia zebrania przez organy obu instancji materiału dowodowego w zakresie aneksu z 5 marca 2018 r. do umowy o zezwolenie na korzystanie z wizerunku z M.N. z 1 sierpnia 2017 r. wykazującego okoliczność nabycia przez skarżącą z dniem 5 marca 2018 r. prawa do dysponowania wizerunkiem M. N. wraz z wynikającymi z niego aktywnościami, tj. m.in. udziału w programach internetowych, stoczonymi walkami zawodowymi i amatorskimi we wszystkich formułach.
Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów:
- aneksu z 5 marca 2018 r. do umowy o zezwolenie na korzystanie z wizerunku z 1 sierpnia 2017 r.,
- wezwania z 2 sierpnia 2024 r. na okoliczność występowania wyłącznie skarżącej jako strony umów związanych z walkami odbywanymi przez M. N.,
- zawiadomienie o posiedzeniu sądu z 4 października 2021 r. oraz wezwanie w charakterze świadka z 23 lutego 2022 r.
Zdaniem skarżącej dokumenty te nie zostały dołączone przez organ i nie zostały uwzględnione przy ustalaniu stanu faktycznego, będącego podstawą wydania rozstrzygnięcia.
Jednakże dokumenty, na które powołuje się skarżąca nie zostały dołączone do skargi. Ich kserokopie, bez poświadczenia za zgodność zostały dołączone przez pełnomocnika skarżącej w trakcie postępowania przed tut. Sądem.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wywodziła, że jej mąż otrzymywał wynagrodzenie wyłącznie za upublicznienie swojego wizerunku, gdyby nie godził się na jego wykorzystanie, nie podpisałby żadnej umowy i nie otrzymałby żadnego wynagrodzenia. Świadczą o tym treści umów zawieranych z organizatorami oraz specyfika organizowanych wydarzeń. Walki typu [...] , których dotyczą wszystkie umowy to widowisko. To nie są sportowe walki, a wysokość stawek za walkę opiera się wyłącznie na wizerunku i popularności zawodnika. To widowiska wyłącznie dla ludzi znanych i rozpoznawanych. Gaża jest wyłącznie wypadkową popularności zawodnika, a co za tym idzie jego wizerunku. Aspekt sportowy nie jest brany pod uwagę. To walki dla ludzi z wizerunkiem i popularnością, a nie dla sportowców.
Dalej skarżąca stwierdziła, że organ bezpodstawnie określił jej działania jako bezpodstawne uchylanie się od przekazania organowi egzekucyjnemu zajętej wierzytelności. Mając na uwadze zawartą umowę, rodzaj wydarzeń, w których brał udział jej mąż oraz wiodącą rolę jego wizerunku, zasadnie wychodziła z założenia, że otrzymywane wynagrodzenie dotyczy wyłącznie gaży z tytułu udostępniania wizerunku jako jedynego wyznacznika wysokości wynagrodzenia i warunkującego tak naprawdę możliwość zawarcia umowy z organizatorem.
Skarżąca podniosła, że organ odwoławczy nie odniósł się do kwestii sposobu wyliczenia wysokości wynagrodzenia, która miałaby przypadać jej mężowi z tytułu umów zawartych z F sp. z o.o. sp.k. i F1 sp. z o.o. Ponadto organ bezpodstawnie nie przyznał waloru wiarygodności dokumentowi w postaci aneksu nr 2 z 5 marca 2018 r. Dokument został odnaleziony przy przeprowadzce, wcześniej nie szukany, jednakże jego postanowienia były w pełni wykonywane przez strony umowy. Potwierdzeniem stosowania postanowień aneksu nr 2 oraz całej umowy jest również sposób rozliczenia pomiędzy skarżącą a F sp. z o.o. sp.k. i F1 sp. z o.o. Podmioty te na podstawie zawartych umów w całości uznały, że roszczenia z tytułu odbytych walk jej męża przysługują wyłącznie skarżącej i tylko na jej rzecz dokonali opłat i rozliczyli podatki.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy potrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd odniesie się do wniosków dowodowych skarżącej zawartych w skardze. Przyjęta przez ustawodawcę koncepcja sądownictwa administracyjnego co do zasady wyklucza prowadzenie przez sąd postępowania dowodowego celem ustalenia stanu faktycznego sprawy. Jedynie na zasadzie wyjątku ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 późn. zm.), dalej: P.p.s.a. dopuszcza możliwość przeprowadzenia dowodów wyłącznie z dokumentów, o ile spełnione zostaną określone w art. 106 § 3 P.p.s.a. przesłanki. Zgodnie z powołanym przepisem sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Zatem dowody z dokumentów, o ile zostaną spełnione przesłanki określone w art. 106 § 3 P.p.s.a. mogą zostać przeprowadzone na rozprawie. Natomiast niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia, na które służy zażalenie. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 120 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Jednocześnie Sąd zauważa, że aneks z 5 marca 2018 r. do umowy o zezwolenie na korzystanie z wizerunku z M.N. z 1 sierpnia 2017 r. znajduje się w aktach sprawy, a organ odwoławczy odniósł się do niego w wydanym postanowieniu i ocenił jego wartość dowodową. Z kolei wezwanie w charakterze świadka z 2 sierpnia 2024 r. w sprawie karnej innej osoby dotyczy już okoliczności, która miała miejsce po wydaniu zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego.
Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest ocena, czy w stanie faktycznym sprawy zaistniały przesłanki do wydania wobec skarżącej postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty jako dłużnikowi zajętej wierzytelności.
Na wstępie rozważań wskazać należy, że w myśl art. 71a § 9 u.p.e.a., jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Na postanowienie w sprawie wysokości nieprzekazanej kwoty przysługuje zażalenie. Wydanie postanowienia w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym wymaga zatem stwierdzenia, że zostały spełnione wymogi wynikające z cytowanego wyżej przepisu. Pierwszym z nich jest zajęcie wierzytelności i bezpodstawne uchylanie się dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu w całości bądź w części. Drugim natomiast jest przeprowadzenie czynności kontrolnych, na podstawie których organ dojdzie do przekonania, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od wpłaty zajętej wierzytelności na wskazane przez organ egzekucyjny konto (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 października 2016 r., sygn. akt II FSK 2831/14 - wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Zważyć przy tym trzeba, że obowiązujące przepisy wielokrotnie dają dłużnikowi możliwość wypowiadania się co do istnienia i ewentualnie spornego charakteru zajętej wierzytelności. Taka możliwość pojawiła się po raz pierwszy w momencie doręczenia dłużnikowi zawiadomienia o zajęciu, które skarżąca zignorowała. Organ egzekucyjny zawiadomieniem z 30 stycznia 2020 r. nr [...] skierował do skarżącej zajęcie innej wierzytelności pieniężnej. Zawiadomienie to skarżąca odebrała 13 lutego 2020 r., ale nie udzieliła odpowiedzi. Następnie organ egzekucyjny skierował do skarżącej ponaglenie dłużnika zajętej wierzytelności pismem z 5 września 2022 r. nr [...]. Dopiero na powyższe ponaglenie skarżąca złożyła oświadczenie, że nie posiada żadnych zobowiązań wobec M. N..
Tak więc art. 71a § 9 u.p.e.a. określa dwie przesłanki uprawniające organ egzekucyjny do określenia wysokości nieprzekazanej kwoty w drodze postanowienia, które jest podstawą do wystawienia przeciwko dłużnikowi zajętej wierzytelności tytułu wykonawczego tj. przeprowadzenie kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności; stwierdzenie w wyniku kontroli, że dłużnik bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności. Okoliczność, że zajęta wierzytelność została uznana i jest wymagalna może wynikać wprost z pisemnego oświadczenia dłużnika zajętej wierzytelności (tak się w rozpoznawanej sprawie nie stało) albo zostać ustalona w toku kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, do której przeprowadzenia u dłużników zajętej wierzytelności organy egzekucyjne uprawnione są na podstawie art. 71a § 1 u.p.e.a. (taka sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie).
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że użyty w treści art. 71a § 9 u.p.e.a. zwrot normatywny "bezpodstawnie uchyla się" należy interpretować jako przesłankę prawną, a nie faktyczną. Skuteczne uchylenie się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności ma miejsce w sytuacji wystąpienia okoliczności natury prawnej, np. przedawnienia, potrącenia, wygaśnięcia, nieistnienia wierzytelności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 kwietnia 2020 r., sygn. akt II FSK 34/20).
W ocenie Sądu zasadnie organy podatkowe obu instancji uznały, że działanie skarżącej miało charakter bezpodstawnego uchylania się od przekazania organowi egzekucyjnemu zajętej wierzytelności. Bezspornym jest, że skarżąca otrzymała zawiadomienie o zajęciu wierzytelności przysługujących M. N.. Bezsporne jest również to, że skarżąca posiada ze swoim mężem ustrój rozdzielności majątkowej oraz, że posiada prawa do jego wizerunku w zamian za zapewnienie mu utrzymania. Potwierdzają to przedłożone przez skarżącą dokumenty tj. umowa majątkowa w formie aktu notarialnego z 21 czerwca 2013 r. oraz umowa o zezwolenie na korzystanie z wizerunku z 1 sierpnia 2017 r. wraz z aneksem z 1 marca 2018 r. Zgoda na wykorzystanie przez skarżącą wizerunku M. N. wynika wprost z postanowień umowy o zezwolenie na korzystanie z wizerunku, a dokładnie z § 1 ust. 3. Zgoda ta została udzielona przez M. N. nieodpłatnie, co wynika z § 3 ust. 3 umowy. Następnie treść § 3 ust. 3 umowy została zmieniona aneksem do umowy z 1 marca 2018 r., zgodnie z którym za zgodę na wykorzystanie wizerunku skarżąca zobowiązała się do utrzymywania męża w bieżącym życiu, tj. zapewnienia miejsca do życia, wyżywienia, kreacji wizerunkowej, opieki medycznej.
Zdaniem Sądu zasadnie organy podatkowe obu instancji nie kwestionowały zapisu o nieodpłatnej zgodzie na wykorzystanie wizerunku jak również późniejszej zmiany umowy aneksem z 1 marca 2018 r. i zapewnienia utrzymania w zamian za wykorzystanie wizerunku. Przepisy prawa dopuszczają, bowiem możliwość nieodpłatnej bądź odpłatnej zgody na wykorzystanie wizerunku. Co więcej z aneksu do umowy z 1 marca 2018 r. wynika jednoznacznie, że zmianie uległa tylko treść § 3 ust 3 umowy a pozostałe jej zapisy pozostają bez zmian. Nie uległa więc zmianie treść § 1 ust. 1 i ust. 2., zgodnie z którymi skarżąca jako agent M. N. reprezentuje go przy zawieraniu umów, których przedmiotem jest jego udział walkach zawodowych i amatorskich. Nie została także zmieniona treść § 3 ust. 1 i ust. 2 z których wynika, że z tytułu zawartej umowy skarżąca jako agent będzie pobierać wynagrodzenie w wysokości ustalonej z zawodnikiem w określonym przez strony terminie. Przy czym wynagrodzenie Agencji uzależnione jest od zawarcia umowy o uczestnictwo zawodnika w amatorskich walkach.
W ocenie Sądu zasadnie organ odwoławczy nie uwzględnił w swoim rozstrzygnięciu aneksu z 5 marca 2018 r. Skarżąca przedłożyła ten dokument dopiero po wydaniu postanowienia przez organ pierwszej instancji, jako uzupełnienie złożonego zażalenia twierdząc, że nie przedłożyła tego dokumentu wcześniej, z uwagi na jego zagubienie w trakcie przeprowadzki w grudniu 2018 r., podczas której 6-letnia córka omyłkowo spakowała część dokumentów do swojego kartonu. Należy przyznać rację organowi odwoławczemu, że okoliczności odnalezienia i przedłożenia aneksu organowi powodują, że traci on na wiarygodności. Co więcej taki aneks powinien być sporządzony w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach. Sąd zwraca także uwagę na inną szatę graficzną aneksu i okoliczność, że miałby być sporządzony zaledwie cztery dni później, niż aneks z 1 marca 2018 r.
Natomiast z materiału dowodowego tj. przedłożonych przez skarżącą dokumentów w postaci umowy o udział w walce z 20 kwietnia 2020 r. zawartej pomiędzy Agencją skarżącej a F Sp. z o.o. Sp. k., umowy z 16 września 2021 r. z J LTD oraz umowy z 26 września 2022 r. z F1 Sp. z o.o. wynika, że przedmiotem tych umów był udział M. N. w walkach organizowanych przez te podmioty. Umowy te zostały zawarte przez Agencję skarżącej w imieniu i na rzecz M. N.. Z załącznika nr 2 do umowy z F1 Sp. z o.o. z 26 września 2022 r. wynika, że M.N., jako zawodnik weźmie udział w Gali zaplanowanej na dzień [...] 2022 r., a reprezentująca go Agencja skarżącej otrzyma z tego tytułu od F1 Sp. z o.o. kwotę 39.600,00 zł brutto. Ponadto organizator zobowiązał się wypłacić zawodnikowi 10% wartości netto ze sprzedaży PPV oraz 20% wartości ze sprzedaży netto biletów osób wskazanych przez zawodnika, jako jego wsparcie i część zespołu wsparcia. W umowie z 20 kwietnia 2020 r. zawartej z F Sp. z o.o. Sp. k. Agencji skarżącej przysługiwało wynagrodzenie za udział M. N. w walce nr 1 w kwocie 10.000,00 zł netto oraz w walce nr 2 w wysokości 150.000,00 zł netto (§ 3 umowy). Łącznie 160.000,00 zł netto. Wynagrodzenie było płatne na podstawie faktury VAT wystawionej przez Agencję skarżącej. Zawodnikowi przysługiwała także prowizja w wysokości 10% od przychodu ze sprzedaży PPV. Także w umowie z J LTD w § 5 ustalono, że Agencji - Zawodnikowi przysługuje wynagrodzenie za udział w walce na Gali w wysokości 200.000,00 zł a w przypadku zwycięstwa dodatkowy bonus w wysokości 100.000,00 zł. Zawodnikowi przysługiwało także dodatkowe wynagrodzenie ze sprzedaży PPV. Przy czym w dniu podpisania umowy tj. 16 września 2022 r. na rachunek bankowy Agencji skarżącej spółka J LTD miała przekazać zaliczkę w kwocie 50.000,00 zł netto. Kwoty wymienione powyżej były przekazywane Agencji skarżącej, a zgodnie z umową o zezwolenie na korzystanie z wizerunku z 1 sierpnia 2017 r. skarżąca zobowiązana była do rozliczenia się z M.N. z otrzymanych kwot. Zgodnie z umową skarżąca miała prawo do wynagrodzenia z tytułu zawarcia umowy o uczestnictwo M. N. w walkach. Jednak prawo to nie obejmowało możliwości zatrzymania całości wynagrodzenia należnego zawodnikowi za udział w określonej walce. Natomiast skarżąca miała prawo do całości zysku z wykorzystania wizerunku M. N., na co wyraził on zgodę w zamian za dostarczanie mu środków utrzymania.
Należy jednak podkreślić, że zupełnie innych charakter miało wynagrodzenie dla zawodnika za jego osobisty udział w zorganizowanej walce. Umowa o zezwolenie na korzystanie z wizerunku z 1 sierpnia 2017 r. nie obejmowała swoim zakresem rezygnacji M. N. z przysługującego mu wynagrodzenia za udział w walkach w zamian za utrzymanie w bieżącym życiu. Kwoty za udział w wydarzeniach, w których wziął udział powinny zostać mu wypłacone z potrąceniem należnego wynagrodzenia dla Agencji skarżącej. Skarżąca w toku kontroli przedłożyła rejestry sprzedaży za okres od stycznia 2020 r. do 31 marca 2023 r., z których wynika, że wystawiła faktury VAT dla kontrahentów, z którymi podpisała umowy dotyczące udziału M. N. w walkach. Na rzecz F Sp. z o.o. Sp. k. wystawiła 6 faktur VAT o numerach: [...] z 20.04.2020 r. - na kwotę 49.200,00 zł brutto, [...] z 20.04.2020 r. - na kwotę 331,78 zł brutto, [...] z 7.07.2020 r. - na kwotę 36.900,00 zł brutto, nr [...] z 8.09.2020 r. - na kwotę 24.600,00 zł brutto, [...] z 28.09.2020 r. - na kwotę 24.600,00 zł brutto, [...] z 5.11.2020 r. - na kwotę 6.150,00 zł brutto (łącznie: 141.781,78 zł brutto). Natomiast na rzecz F1 Sp. z o.o. skarżąca wystawiła 5 faktur VAT o numerach: [...] z 26.09.2022 r. - na kwotę 12.000,00 zł brutto, [...] z 26.09.2022 r. - na kwotę 12.000,00 zł brutto, [...] z 26.09.2022 r. - na kwotę 15.000,00 zł brutto, [...] z 26.09.2022 r. - na kwotę 11.000,00 zł brutto, [...] z 23.11.2022 r. - na kwotę 24.600,00 zł brutto (łącznie: 74.600,00 zł brutto).
Natomiast skarżąca z otrzymanych od wskazanych kontrahentów kwot nie przekazała żadnych środków finansowych na poczet zajęcia wierzytelności, które zostało dokonane zawiadomieniem z 30 stycznia 2020 r. nr [...]. Nie zostały przekazane również żadne kwoty z zaliczki 50.000,00 zł, którą skarżąca otrzymała od J LTD.
W świetle powyższych okoliczności, zasadnie organy podatkowe obu instancji uznały, że skarżąca bezpodstawnie uchylała się od przekazywania kwot należnych do organu egzekucyjnego, który dokonał ich zajęcia. Podnoszona przez skarżącą okoliczność, że posiada ona całkowite prawa do wizerunku M. N. nie wyłącza obowiązku przekazywania organowi egzekucyjnemu zajętej wierzytelności, która przysługiwała mu za czynności nie związane z wykorzystaniem wizerunku. Tym samym M.N. posiadał wobec skarżącej wierzytelność z tytułu należnego mu wynagrodzenia za walki, w których wziął udział.
Należy podkreślić że zajęciu podlegają nie tylko wierzytelności istniejące na dzień doręczenia zajęcia, ale również wierzytelności, które powstaną po tej dacie.
W świetle powyższych rozważań niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. art. 71a § 9 u.p.e.a.
Nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut błędu w ustaleniach faktycznych poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca nie posiada żadnych rozliczeń finansowych z M.N.. Te rozliczenia wynikają bowiem zarówno z umowy o zezwolenie na korzystanie z wizerunku z 1 sierpnia 2017 r. wraz z aneksem z 1 marca 2018 r., jak również z poszczególnych umów zawartych przez Agencję skarżącej z poszczególnymi kontrahentami, których przedmiotem był udział M. N. w walkach organizowanych przez te podmioty. Umowa o zezwolenie na korzystanie z wizerunku z 1 sierpnia 2017 r. nie obejmowała swoim zakresem rezygnacji M. N. z przysługującego mu wynagrodzenia za udział w walkach, w zamian za utrzymanie. Wynikało to bowiem z treści § 3 ust. 1 i 2 umowy, który stanowi, że z tytułu zawarcia umowy skarżąca jako agent będzie pobierała wynagrodzenie w wysokości ustalonej z zawodnikiem w określonym przez strony terminie. Przy czym wynagrodzenie to będzie uzależnione od zawarcia umowy o uczestnictwo M. N. w amatorskich walkach.
Nie zasługują także na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów postępowania: art. 7, art. 77 § 1 K.p.a.
Nie zostały bowiem naruszone ogólne zasady prowadzenia postępowania takie jak: zasada praworządności, zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. (art. 7 K.p.a.) Zgodnie bowiem z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Wyrażana przez tę regulację m.in. zasada prawdy obiektywnej zobowiązuje organ prowadzący postępowanie do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. I tak organ pierwszej instancji wyjaśnił stan faktyczny oraz ustalił wynagrodzenie należne M. N., na podstawie przekazanych przez skarżącą dokumentów, w tym faktur, które skarżąca wystawiała kontrahentom, tj. F Sp. z o.o. Sp. k. oraz F1 Sp. z o.o., z którymi podpisała umowy dotyczące udziału M. N. w walkach. Faktury obejmowały łącznie kwotę 216.381,78 zł. Natomiast określona skarżącej wysokość nieprzekazanej kwoty wyniosła 123.374,86 zł. Z kolei organ odwoławczy wyjaśnił w swoim rozstrzygnięciu, dlaczego przedłożone przez skarżącą dokumenty nie potwierdzają jej stanowiska, że wszystkie wydarzenia i aktywności opierały się wyłącznie o wizerunek. Organ odwoławczy odniósł się do przedłożonego przez skarżącą, jako uzupełnienie zażalenia, aneksu z 5 marca 2018 r. do umowy z 1 sierpnia 2017 r., który swoim zakresem zmienił treść umowy w § 1 określając, że skarżąca uzyskuje prawo do dysponowania wizerunkiem M. N. wraz z wynikającymi z niego aktywnościami. Jednakże, organ odwoławczy, ocenił ten aneks w świetle zebranego materiału dowodowego i uznał, że traci on na wiarygodności i nie oparł wydanego rozstrzygnięcia na przedłożonym aneksie. Taką ocenę aneksu z 5 marca 2028 r. Sąd podzielił. Zatem organ w myśl art. 77 § 1 K.p.a. w sposób wyczerpujący zebrał, a następnie rozpatrzył cały materiał dowodowy, który według reguł z art. 80 K.p.a. poddał ocenie.
Niemniej trzeba mieć na uwadze, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy K.p.a. Przepis odsyła do odpowiednio stosowanych przepisów K.p.a. Odpowiednie stosowanie przepisów K.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym oznacza, że przepisy tego kodeksu mogą być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełniać, a nie modyfikować ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.