I SA/GL 1163/22

I SA/Gl 1163/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-03-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Rotter /przewodniczący/
Eugeniusz Christ
Piotr Pyszny /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
III FSK 1187/23 - Wyrok NSA z 2025-02-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
201 par. 1c pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Rotter, Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Asesor WSA Piotr Pyszny (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 marca 2023 r. sprawy ze skargi S. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 4 sierpnia 2022 r. nr SKO.4105.444.2022 w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2022 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 4 sierpnia 2022 r., znak SKO.4105.444.2022, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej jako organ, SKO), utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy K. (dalej jako organ I instancji) z 29 kwietnia 2022 r., w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia S. H. (dalej jako strona, skarżący, podatnik) wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2022 r.
W podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazano art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 201 § 1c pkt 1 lit. a oraz art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 – dalej jako Ordynacja podatkowa, OP).
Stan sprawy:
Zawiadomieniem z 25 maja 2020 r., Starosta [...] poinformował organ I instancji, że na działkach o nr [...] i [...] w miejscowości H. ujawniono nowe budynki przemysłowe/inne budynki przemysłowe. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. 3 stycznia 2020 r. wydał decyzję nr [...], znak: [...] udzielającą pozwolenia na użytkowanie mechaniczno–chemiczno-biologicznej oczyszczalni ścieków zlokalizowanej na wymienionych wyżej działkach.
Strona 31 stycznia 2022 r. złożyła informację podatkową na 2022 r. nie określając wartości budowli – oczyszczalni ścieków. W toku wszczętego postępowania podatkowego, strona 11 kwietnia 2022 r. określiła wartość budowli, a 20 kwietnia 2022 r. złożyła wniosek o zawieszenie postępowania.
Uzasadniając wniosek podatnik wskazał, że stwierdzono nieważność decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej mu pozwolenia na budowę oczyszczalni ścieków. Podniósł, że nie posiada również decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie tej oczyszczalni.
W konsekwencji, jego zdaniem, obiekty budowlane posadowione na wskazanych wyżej działkach nie spełniają warunków wymaganych dla skutecznego złożenia zawiadomienia o zakończeniu budowy, ponieważ stwierdzono nieważność decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej stronie pozwolenia na budowę oczyszczalni ścieków. Nie rozpoczęto też użytkowania obiektu.
Organ nie podzielił tej argumentacji stwierdzając, że istnienie obowiązku podatkowego nie jest uwarunkowane uzyskaniem prawa do użytkowania, lecz jest uzależnione od faktycznego zakończenia prac związanych ze wznoszeniem obiektu budowlanego. Nie zaszły zatem przesłanki do zawieszenia postępowania. W postanowieniu organu I instancji o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia podatnikowi wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, organ wyjaśnił, iż stosownie do treści art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 1170 ze zm., dalej: u.p.o.l.) jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem.
Z tym rozstrzygnięciem nie zgodził się podatnik wnosząc zażalenie.
Odnosząc się w uzasadnieniu zażalenia do kwestii pozwolenia na budowę podatnik wskazał, że wyrokiem z 16 lutego 2022 r., sygn. akt II OSK 303/21, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako GINB) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 października 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 872/20, którym to WSA uchylił decyzję GINB w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. GINB nie wykonał jeszcze zaleceń NSA poczynionych w wyroku II OSK 303/21 i nie wydał stosownej decyzji w tej sprawie.
W konsekwencji nie zostały spełnione warunki wymagane dla skutecznego złożenia zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Nadto, nie rozpoczęto użytkowania obiektu.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia SKO wydało postanowienie zaskarżone do tutejszego Sądu.
Organ w uzasadnieniu wywiódł, że strona otrzymała decyzję zezwalającą na użytkowanie oczyszczalni ścieków, w której wskazano, że obiekt został zrealizowany zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektową i nadaje się do użytkowania. Późniejsze stwierdzenie nieważności tej decyzji nie eliminuje faktu zrealizowania inwestycji. Z punktu widzenia obowiązku podatkowego fakt zakończenia budowy i pozwolenia na użytkowanie traktuje się równoważnie. Powołując się na orzecznictwo NSA organ wskazał, że w przepisach prawa podatkowego nie ma definicji zakończenia budowy. Przyjmując zatem językową wykładnię tego pojęcia, dokonaną w oparciu o powszechne rozumienie tego sformułowania organ stwierdził, że "zakończyć" oznacza wykonać wszelkie prace, doprowadzić czynność definitywnie do końca. Zakończenie prac budowlanych to ostateczne wykonanie prac budowlanych prowadzących do stanu, w którym można powiedzieć, że dany obiekt budowlany istnieje. Pojęcie "zakończenia budowy", należy utożsamić ze stanem, w którym możliwe jest założenie zawiadomienia o zakończeniu bodowy.
Dla organów podatkowych zatem istotny jest wpis w dzienniku budowy, stwierdzający zakończenie prac budowlanych.
Zdaniem SKO, pomiędzy postępowaniem podatkowym, a prawomocnym zakończeniem postępowania przed NSA w sprawie o sygn. akt II OSK 303/21 w sprawie ze skargi Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku WSA w Warszawie uchylającego decyzję GINB utrzymującą w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej stronie pozwolenia na budowę oczyszczalni ścieków, nie istnieje tego rodzaju związek, że na treść decyzji podatkowej ma wpływ rozstrzygnięcie sprawy w innym postepowaniu. Rozstrzygnięcie tamtej sprawy nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Na powyższe postanowienie skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do tut. Sądu skargę. W skardze zarzucono postanowieniu SKO:
- naruszenie przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, a to art. 6 ust. 2 u.p.o.l. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że doszło do powstania obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości, pomimo, że co do przedmiotowej oczyszczalni ścieków w dalszym ciągu toczą się postępowania sądowoadministracyjne oraz postępowanie administracyjne, albowiem:
a). nierozpoznana pozostaje skarga kasacyjna strony od wyroku WSA w Warszawie z 30 listopada 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 2229/20, dotycząca pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej oczyszczalni ścieków (sygn. akt przed NSA II OSK 1021/22),
b). nierozpoznana pozostaje skarga kasacyjna osoby trzeciej od wyroku WSA w Gliwicach z 2 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 752/20, na mocy którego została oddalona skarga tej osoby na decyzję SKO z 19 marca 2020 r., w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, tj. oczyszczalni ścieków,
c). nierozpoznany pozostaje wniosek podatnika o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną obejmującą odbiór i oczyszczanie ścieków oraz wprowadzenie ścieków do wód rzeki [...] w miejscowości H., gm. K..
- naruszenie przepisu postępowania, a to art. 201 § 1c pkt 1a OP, które mogło mieć wpływ na treść zaskarżonego postanowienia poprzez utrzymanie w mocy nieuzasadnionej odmowy zawieszenia postępowania podatkowego do czasu prawomocnego zakończenia postępowań sądowo-administracyjnych dotyczących oczyszczalni ścieków, oraz postępowania w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego.
W konsekwencji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zawieszenie postępowania w sprawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Uzasadniając skargę podniósł, że aktualnie toczą się postępowania przed NSA ze skargi kasacyjnej podatnika od wyroku WSA w Warszawie oddalającego skargę strony na decyzję GINB utrzymującą w mocy decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie oczyszczalni ścieków, oraz opisane w zarzucie postępowanie ze skargi kasacyjnej osoby trzeciej.
W konsekwencji w obrocie prawnym nadal funkcjonuje decyzja stwierdzająca nieważność decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie oczyszczalni ścieków. Wybudowana oczyszczalnia nie funkcjonuje i nie przynosi żadnych dochodów.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 - dalej jako ppsa), stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.
Przed tutejszym Sądem rozpoznawana była sprawa ze skargi strony na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania podatkowego w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r. Wyrokiem z 9 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 1634/21, tutejszy Sąd oddalił skargę. Chociaż podawaną przez stronę przyczyną, dla której postępowanie podatkowe winno zostać zawieszone była zawisła przed NSA pod sygn. akt II OSK 303/21 sprawa ze skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt VII SA/Wa 872/20 w przedmiocie nieważności decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę oczyszczalni ścieków, to jednak podniesione w wyroku tut. Sądu argumenty zachowują aktualność również na gruncie niniejszej sprawy.
Podstawą zawieszenia w niniejszej sprawie bowiem miała być funkcjonująca w obrocie prawnym decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzająca nieważność decyzji udzielającej stronie pozwolenia na użytkowanie tej oczyszczalni ścieków. Decyzja ta została zaskarżona przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 30 listopada 2021 r., w sprawie VII SA/Wa 2229/21 oddalił skargę strony. Orzeczenie to nie jest prawomocne.
Nadto, skarżący dopiero w skardze podniósł, że toczy się postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi osoby trzeciej, a również dotyczące przedmiotowej inwestycji oraz toczy się postępowanie w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego. Okoliczność ta jednak nie ma znaczenia dla uznania, że postępowanie organu było prawidłowe.
W ślad zatem za wyrokiem tut. Sądu I SA/Gl 1634/21 stwierdzić przyjdzie, że stosownie do postanowień art. 201 § 1c pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej organ podatkowy może zawiesić postępowanie na wniosek lub z urzędu, gdy pomiędzy postępowaniami w sprawach dotyczących tej samej strony istnieje tego rodzaju związek, że na treść decyzji wydawanej w zawieszanym postępowaniu ma wpływ rozstrzygnięcie sprawy w innym postępowaniu, a rozstrzygnięcie sprawy w tym innym postępowaniu nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w § 1 pkt 2.
Powyższy przepis upoważnia organ podatkowy do zawieszenia postępowania na wniosek lub z urzędu, w przypadku, gdy pomiędzy postępowaniami w sprawach dotyczących tej samej strony istnieje tego rodzaju związek, że na treść decyzji wydawanej w zawieszanym postępowaniu ma wpływ rozstrzygnięcie sprawy w innym postępowaniu.
Niewątpliwie powyższa przesłanka fakultatywnego zawieszenia postępowania znajdzie zastosowanie także wtedy, gdy toczy się postępowanie przed sądem administracyjnym, a orzeczenie sądu ma wpływ na treść wydawanej decyzji. Zauważyć należy, iż organowi została przyznana w tym zakresie kompetencja uznaniowa. Organ może nie skorzystać z możliwości zawieszenia, jeśli uzna, że okoliczności sprawy przemawiają za prowadzeniem postępowania.
W art. 201 § 1c pkt 1 lit. a OP zawarto wymóg, aby rozstrzygnięcie sprawy w innym postępowaniu miało wpływ, a nie mogło mieć ewentualny wpływ na treść decyzji wydawanej w zawieszanym postępowaniu. Stosownie do treści art. 6 ust. 2 u.p.o.l. okolicznością od której uzależniony jest obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części. Obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następnego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem. Zatem z punktu widzenia powstania obowiązku podatkowego traktuje się na równi fakt ukończenia budowy oraz fakt rozpoczęcia użytkowania budynku.
Zasadnie organy przyjęły, iż w rozpoznanej sprawie ewentualny obowiązek podatkowy wynikać może z pierwszej przesłanki tj. zakończenia budowy, a nie z faktu rozpoczęcia użytkowania spornej budowli. Powstanie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości uzależnione jest od momentu faktycznego zakończenia prac związanych ze wznoszeniem budynku i nie jest uwarunkowane uzyskaniem prawa do jego użytkowania. W celu ustalenia momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, istotnym dowodem powinna być przede wszystkim dokumentacja budowy, w tym w szczególności dziennik budowy (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2018r. sygn. akt II FSK 3914/17).
Punktem wyjścia do odkodowania użytego w art. 6 ust. 2 u.p.o.l. pojęcia "zakończenie budowy" zasadniczo powinna być wykładnia językowa. Gdyby przy wyjaśnianiu zakresu znaczeniowego terminu "zakończenie budowy" konieczne było odwołanie się do przepisów Prawa budowlanego, ustawodawca wprowadziłby takie wyraźne odesłanie (tak jak ma to miejsce w odniesieniu do pojęcia obiektu budowlanego). Ponieważ brak takiego odesłania, to zakończenie budowy należy utożsamiać z zaistnieniem stanu faktycznego umożliwiającego złożenie zawiadomienia o zakończeniu budowy, a spełnienie tego wymogu należy zawęzić ściśle do samego przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2017r. sygn. akt II FSK 3785/14).
Prawidłowa jest zatem konkluzja, iż w rozpoznanej sprawie nie zaistniała przesłanka do zawieszenia postępowania, o której mowa w art. 201 § 1c pkt 1 lit. a OP. Należy również podkreślić, iż zaistnienie przesłanki z art. 201 § 1c pkt 1 lit. a OP nie obliguje, a jedynie upoważnia organ podatkowy do zawieszenia postępowania podatkowego, gdyż organowi została przyznana w tym zakresie kompetencja uznaniowa.
W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.