I SA/GL 1152/22

I SA/Gl 1152/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-03-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Rotter /przewodniczący sprawozdawca/
Eugeniusz Christ
Piotr Pyszny
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 61A § 1 w zw. z art. 128
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Rotter (spr.), Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Asesor WSA Piotr Pyszny, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 marca 2023 r. sprawy ze skargi I. S.A. w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 27 lipca 2022 r. nr 2401-IEE.711.639.2022.2.MD UNP: 2401-22-171894 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o zwrot wpłaconej kwoty oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 lipca 2022r. nr 2401-IEE.711.639.2022.2.MD UNP: 2401-22-171894 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia 13 czerwca 2022r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o zwrot wpłaconej 3 lutego 2021r. kwoty w wysokości 270 835,15 zł.
Powyższe postanowienie wydane zostało na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. oraz art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 479 ze zm., dalej: u.p.e.a.), art. 18 u.p.e.a. oraz art. 89 § 1 , § 2 i § 3 u.p.e.a.
Stan sprawy.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w D. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec Grupy D. Spółka z o.o. (dalej: D.). Organ doręczył I. S.A. z siedzibą w S. (dalej: Skarżąca, Spółka) zajęcie wierzytelności przysługujących D. wobec Spółki. Wyjaśniono, iż zajęcie zostało prawidłowo doręczone Skarżącej za pośrednictwem poczty 8 lutego 2021r., a ponadto 2 lutego 2021r. drogą mailową przesłano Skarżącej scan zajęcia wierzytelności. Spółka pismem z dnia 3 lutego 2021r. uznała zajętą wierzytelność i w tym samym dniu przesłała kwotę 270 835,15 zł na konto depozytowe organu egzekucyjnego. Równocześnie, pismem z dnia 3 lutego 2021r. Spółka poinformowała D. o uznaniu zajętej wierzytelności oraz przekazaniu organowi egzekucyjnemu kwoty zasądzonej wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 24 kwietnia 2018r. sygn. akt [...] oraz wyrokiem Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 29 stycznia 2021r. sygn. akt [...].
Następnie w dniu 19 maja 2022r. wpłynął do organu pierwszej instancji wniosek Spółki o zwrot nienależnie wpłaconej kwoty. We wniosku wskazano, że wpłata została dokonana bez ważnej podstawy prawnej, ponieważ środki finansowe przekazane zostały na podstawie zawiadomienia o zajęciu wierzytelności przesłanego drogą mailową, a oryginał wpłynął do Spółki dopiero 8 lutego 2021r. wraz z listem poleconym od D. zawierającym zawiadomienie o cesji spornej wierzytelności dokonanej na rzecz M. W.. Skarżąca podała, iż na wniosek M. W. 29 marca 2021r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w S1. wszczął egzekucję z majątku Spółki. Skarżąca powołała się na postanowienie DIAS z dnia 8 czerwca 2021r., w którym zdaniem Spółki wskazano, iż doręczenie zawiadomienia z dnia 2 lutego 2021r. nastąpiło bez zachowania warunków doręczenia pism drogą elektroniczną. Spółka stwierdziła, iż organ nadzorczy jednoznacznie przesądził w w/w postanowieniu, że kwota 270.835,15 zł wpłacona w dniu 3 lutego 2021r., uiszczona została bezpodstawnie, w związku z czym według Skarżącej, powinna być bezzwłocznie zwrócona.
Wydając w dniu 13 czerwca 2022r. postanowienie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o zwrot wpłaconej kwoty 270 835,15 zł, organ pierwszej instancji wskazał, iż dokonane zajęcie spowodowało nawiązanie stosunku administracyjnego pomiędzy organem egzekucyjnym a dłużnikiem zajętej wierzytelności. Tymczasem Spółka jako dłużnik stała się podmiotem biorącym udział w egzekucji należności pieniężnych. W ocenie organu z dniem dokonania wpłaty, czyli z dniem 3 lutego 2021r. doszło do uznania przez Spółkę dokonanego zajęcia. Organ pierwszej instancji nie dopatrzył się żadnej przesłanki przyznającej dłużnikowi zajętej wierzytelności, status podmiotu uprawnionego do kierowania do organu egzekucyjnego żądania zwrotu środków wpłaconych tytułem realizacji zajęcia wierzytelności. Według organu podstawy takiej nie daje art. 38 u.p.e.a. Podkreślono, iż Skarżąca ma w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym status dłużnika zajętej wierzytelności, a nie osoby trzeciej w rozumieniu art. 38 u.p.e.a., natomiast istotą tego przepisu jest ochrona interesu osób trzecich w przypadku, w którym omyłkowo dochodzi do skierowania egzekucji administracyjnej wobec praw majątkowych nienależących do zobowiązanego.
Jak zaznaczono, zajęta wierzytelność nie przysługuje dłużnikowi zajętej wierzytelności tylko zobowiązanemu, a więc dłużnik zajętej wierzytelności nie ma uprawnień do kierowania żądań w trybie art. 38 u.p.e.a. Według organu pierwszej instancji wszczęcie postępowania w sprawie jest niezasadne, gdyż nie znaleziono podstawy prawnej dającej uprawnienie dłużnikowi zajętej wierzytelności do kierowania do organu egzekucyjnego żądania zwrotu przekazanej organowi kwoty.
Organ zaznaczył, iż doręczenie zawiadomienia w dniu 2 lutego 2021r. drogą mailową nastąpiło bez zachowania warunków doręczenia pism drogą elektroniczną przewidzianych w art. 391 k.p.a., co nie wyklucza go z obrotu prawnego, gdyż skutecznie zostało doręczone Spółce dnia 8 lutego 2021r. Wyjaśniono, iż zajęcie sporządzone zostało na podstawie pisma Skarżącej z dnia 1 lutego 2021r. informującego, iż Spółka posiada wierzytelności D.. Ponadto nastąpiło uznanie wierzytelności pismem z dnia 3 lutego 2021r. przez dłużnika zajętej wierzytelności. Według organu sama wpłata dokonana na rachunek depozytowy organu egzekucyjnego stanowi potwierdzenie uznania zajętej wierzytelności. Organ podkreślił, iż w postanowieniu z dnia 8 czerwca 2021r. nr 2401-IEE1.711.250.2021.2.MS, DIAS stwierdził, iż z uwagi na prawidłowe doręczenie 8 lutego 2021r. zawiadomienia o zajętej wierzytelności oraz faktyczne przekazanie przez Spółkę środków organowi egzekucyjnemu, nie zachodzi potrzeba usunięcia stwierdzonej wady czynności egzekucyjnej.
Na powyższe postanowienie Spółka wniosła zażalenie.
Spółka zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu:
1. Błędne zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 128 k.p.a. poprzez niezasadną odmowę wszczęcia postępowania wskutek błędnego ustalenia, iż Spółka nie posiada przymiotu strony,
2. Błędne zastosowanie art. 89 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 39 § 1 oraz art. 391 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym w dniu 3 lutego 2021r.) polegające na przyjęciu, iż doręczenie zawiadomienia drogą mailową w dniu 3 lutego 2021r. nastąpiło jedynie bez zachowania warunków doręczania pism drogą elektroniczną, a doręczenie poprzez operatora pocztowego w dniu 8 lutego 2021r. spowodowało usunięcie wady formalnej czynności dokonanej w dniu 2 lutego 2021r., a zatem czynność doręczenia dokonana w tym dniu wywołuje skutki prawne, co w konsekwencji dorowadziło do uznania, iż brak jest podstaw do zwrotu wpłaconej kwoty.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wszczęcie postępowania w przedmiocie zwrotu nienależnie wpłaconej kwoty 270.835,15 zł oraz dokonanie zwrotu tej kwoty.
Skarżąca kwestionując doręczenie zajęcia wierzytelności podkreśliła, iż podstawą żądania Spółki jest art. 405 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. – Kodeksu cywilny (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 1360, dalej: k.c.), a przesłanką roszczenia jest bezpodstawne wzbogacenie się organu, który uzyskał korzyść majątkową w sytuacji, gdy nie istniała podstawa prawna do dokonania przelewu. Zdaniem Spółki w chwili dokonania przelewu brak było stosunku administracyjnego pomiędzy organem a dłużnikiem zajętej wierzytelności.
Po rozpatrzeniu zażalenia DIAS postanowieniem z dnia 27 lipca 2022r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
DIAS w pełni podzielił stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
Jak stwierdził DIAS, z art. 89 § 1, § 2i § 3 u.p.e.a. wynika, iż obowiązki dłużnika zajętej wierzytelności ograniczają się do złożenia oświadczenia o uznaniu zajętej wierzytelności zobowiązanego oraz przekazania organowi egzekucyjnemu kwoty z zajętej wierzytelności na pokrycie należności, bądź podania przyczyn odmowy tego przekazania. Wyjaśniono, że dłużnik zajętej wierzytelności nie ma uprawnień do oceny prawidłowości postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego, nie ma także legitymacji do występowania o zwrot przekazanej organowi egzekucyjnemu zajętej wierzytelności zobowiązanego w sytuacji, gdy uprzednio ją uznał, gdyż w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji brak jest podstawy materialnoprawnej do sformułowania takiego żądania (por. wyrok NSA z 21.03.2019 r., sygn. akt II FSK 3564/18, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 25.01.2017 r., sygn. akt I SA/GI1055/16, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20.03.2007 r., sygn. akt I SA/Gl 593/06).
Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do tut. Sądu skargę na postanowienie DIAS.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
1. naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w D.,
b) naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że Skarżącej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o zwrot bezpodstawnie wpłaconej kwoty,
c) naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż istniały przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania,
d) naruszenie art. 89 § 2 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, że w dniu dokonywania przelewu środków, istniała podstawa do ich przekazania w postaci skutecznego zajęcia,
e) naruszenie art. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności wyjaśnienia, że w dniu dokonywania przelewu zajęcie wierzytelności nie było skutecznie dokonane,
f) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nie prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej,
g) art. 9 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie obowiązku czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa.
2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 405 k.c. poprzez jego niezastosowanie i bezzasadne przyjęcie, iż brak jest podstawy materialnoprawnej do wszczęcia postępowania zgodnie z wnioskiem Skarżącej.
Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Skarżąca wniosła ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżąca podkreśliła, iż doręczenie Spółce zawiadomienia z dnia 02.02.2021r. nastąpiło bez zachowania warunków doręczania pism drogą elektroniczną, W przekonaniu Spółki, to pracownik organu wprowadził Skarżącego w błąd co do skuteczności doręczenia zajęcia wierzytelności w formie dokumentu dostarczonego zwykłą pocztą elektroniczną. Stanowi to naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nie prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Zauważono, że Prezes Zarządu Skarżącej Spółki skierował dodatkowe zapytanie dotyczące skuteczności doręczenia zajęcia poprzez wiadomość e-mail. W dniu 03.02.2021 r. otrzymał odpowiedź, w której wskazano, m.in. że: "Proszę o realizację zajęcia, oryginał zostanie do Państwa wysłany dzisiaj pocztą. (...) Na podstawie przesłanego skanu zajęcia możecie Państwo przekazać pieniądze na wskazany rachunek." Spółka działała więc w zaufaniu do organów administracji publicznej.
W skardze zwrócono uwagę na naruszenie art. 89 § 2 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, że w dniu dokonywania przelewu środków, istniała podstawa do ich przekazania w postaci skutecznego zajęcia. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 89 § 2 u.p.e.a. oraz art. 39 § 1 tej ustawy. Ponadto pomimo dołączonych do wniosku o zwrot nienależnie wpłaconej kwoty dowodów w postaci dokumentów i korespondencji e-mailowej, doszło do naruszenie art. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności wyjaśnienia, że w dniu dokonywania przelewu zajęcie wierzytelności nie było skutecznie dokonane. Według Spółki, organ w całości pomija udział swojego urzędnika w przedmiotowej sprawę, nie zważając, że swym postępowaniem i zapewnieniem o prawidłowości dokonanego zajęcia, pracownik naraził Skarżącą na szkodę wysokich rozmiarów. Jak zaznaczono, organ powinien podjąć wszelkie czynności mające na celu właściwie i wnikliwe wyjaśnienie stanu faktycznego, a w szczególności ustalenie kalendarium dokonywanych czynności i właściwej oceny prawnej nie tylko działań Skarżącej, ale też działań urzędników, którymi się organ posługuje.
W ocenie Spółki powyższe uchybienia doprowadziły do naruszenia art. 9 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie obowiązku czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. Skarżąca, działająca w zaufaniu do organu, poniosła wymierną szkodę w wysokości wpłaconej kwoty. Gdyby urzędnik działał zgodnie z prawem nie wprowadziłby Skarżącej w błąd w kwestii prawidłowości doręczenia zgodnie z przepisami k.p.a. Przez takie nieuprawnione działanie urzędnika wpłata dokonana przez Skarżącego okazała się dokonaną bez ważnej podstawy prawnej i naraziła Spółkę na kolejne postępowanie egzekucyjne, które doprowadziło do wyegzekwowania po raz drugi kwot należnych D..
W przekonaniu Spółki pismo z dnia 12.05.2022r. stanowiło wniosek o wszczęcie nowego postępowania administracyjnego. Postępowanie zainicjowane wnioskiem powinno być, zdaniem Skarżącej, postępowaniem odrębnym, niezależnym od postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko D.. Fakt, iż według błędnego stanowiska organu Spółka nie jest stroną postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko D., nie ma wpływu na to, czy posiada przymiot strony w odrębnym postępowaniu o zwrot bezpodstawnie wpłaconej kwoty. Jak zaznaczono w skardze, w postępowaniu zwrot bezpodstawnie wpłaconej kwoty posiada interes prawny, a w konsekwencji ma także przymiot strony. Istotą interesu prawnego jest ustalenie materialnoprawnej więzi między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego (ewentualnie normami prawa należącymi do innych gałęzi prawa) a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa. Pojęcie interesu prawnego jest powszechnie wiązane z obiektywną, czyli rzeczywiście istniejącą potrzebą ubiegania się o udzielenie ochrony prawnej.
Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 405 k.c. poprzez jego niezastosowanie i bezzasadne przyjęcie, iż brak jest podstawy materialnoprawnej do wszczęcia postępowania zgodnie z wnioskiem Skarżącej. Podniesiono, iż brak podstawy prawnej uzyskania korzyści oznacza sytuację, w której przysporzenie tej korzyści nie ma oparcia w przepisie prawa, czynności prawnej, orzeczeniu sądu lub w decyzji innego organu. W ocenie Spółka z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznanej sprawie, gdyż w chwili dokonywania przelewu (03.02.2021r.) na skutek którego Naczelnik Urzędu Skarbowego uzyskał korzyść majątkową kosztem Skarżącej, nie istniała podstawa prawna do jego dokonania. W tym dniu brak było bowiem stosunku administracyjnego pomiędzy organem, a dłużnikiem zajętej wierzytelności.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 2492) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla sprawy).
Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.
Definicja pojęcia dłużnika zawarta została w art. 1 a pkt 3 u.p.e.a. Zgodnie z powyższą normą przez dłużnika zajętej wierzytelności rozumie się dłużnika zobowiązanego, jak również bank, pracodawcę, podmiot prowadzący działalność maklerską, trasata oraz inne podmioty realizujące na wezwanie organu egzekucyjnego zajęcie wierzytelności lub innego prawa majątkowego zobowiązanego.
Sąd w pełni podziela pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2019r. sygn. akt II FSK 3564/18 zgodnie z którym w świetle art. 1a pkt 3 u.p.e.a., aby możliwe było uznanie danego podmiotu, jako dłużnika zajętej wierzytelności nie jest wystarczające spełnienie jedynie przesłanki formalnej, czyli faktyczne realizowanie przez ten podmiot wezwania organu egzekucyjnego, lecz konieczne jest także, aby zobowiązanemu przysługiwała wobec niego określona wierzytelność lub prawo majątkowe, które mogłyby być przedmiotem zajęcia dokonanego przez organ egzekucyjny i w dalszej konsekwencji przeprowadzenia z nich egzekucji w ramach postępowania egzekucyjnego w administracji. Jednakże to, czy zobowiązanemu w istocie przysługiwała wobec dłużnika zajętej wierzytelności określona wierzytelność lub inne prawo majątkowe, nie podlega badaniu w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Stosownie do postanowień art. 89 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85 u.p.e.a., przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Na mocy art. 89 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1.
Zgodnie zaś z § 3 art. 89 u.p.e.a. jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny:
1) wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy:
a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego,
b) przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania,
c) - i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność;
2) zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem;
3) doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a także odpis wniosku, o którym mowa w art. 90 § 1 u.p.e.a.
W realiach rozpoznanej sprawy Skarżąca poinformowała organ pismem z dnia 1 lutego 2021r., iż posiada wierzytelności D.. Następnie Spółka pismem z dnia 3 lutego 2021r. uznała zajętą wierzytelność i w tym samym dniu przesłała sporną kwotę na konto depozytowe organu egzekucyjnego.
Tym samym w sprawie nie ma znaczenia, iż prawidłowe doręczenie zawiadomienia o zajętej wierzytelności nastąpiło w dniu 8 lutego 2021r. (w dniu 2 lutego 2021. zawiadomienie przesłano Spółce drogą mailową), gdyż w dniu 3 lutego 2021r. Spółka uznała zajętą wierzytelność. Ponadto sama wpłata dokonana na rachunek depozytowy stanowi potwierdzenie uznania zajętej wierzytelności.
Sąd stwierdza, iż fakt dokonania wpłaty w dniu 3 lutego 2021r. jednoznacznie nakazuje domniemywać, że Spółka uznała wpłatę wierzytelności jako wierzytelności D..
W tym miejscu wskazać należy na wyrok n Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2016 r., I FSK 1324/14. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził w w/w wyroku następujący pogląd: "Jeżeli z innych dowodów jednoznacznie wynika, że zajęta w trybie art. 89 u.p.e.a. wierzytelność została przez dłużnika uznana i że jest wykonalna, brak odpowiedzi dłużnika na wezwanie w trybie art. 89 § 3 u.p.e.a. bądź złożenie oświadczenia sprzecznego z wcześniejszym uznaniem nie stanowią przeszkody do stosowania przez organ egzekucyjny wobec bezpodstawnie uchylającego się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności lub jego części środków trybu, o którym mowa w art. 71b u.p.e.a." . W realiach rozpoznanej sprawy Spółka uzyskał zatem status dłużnika zajętej wierzytelności.
Wobec powyższego Skarżąca nie może twierdzić, że organ nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego sprawy, skoro Spółka przyznaje, że działała pod wpływem błędu i uznała zajętą wierzytelność (art. 89 § 3 pkt 1 lit. a u.p.e.a.).
Sąd stwierdza, iż nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 38, art. 89 § 2 u.p.e.a. Nie zasługują na uwzględnienie również zarzuty naruszenia art. 18 u.p.e.a. oraz art. 7, art. 8 § 1 k.p.a., 9 k.p.a oraz art. 77 §1 w zw. z art. 80 k.p.a.
Przechodząc na grunt art. 38 u.p.e.a. podnieść należy, iż stosownie do treści tego przepisu kto, nie będąc zobowiązanym, rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną, może wystąpić do organu egzekucyjnego - w terminie czternastu dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy lub tego prawa - z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania (art. 38 § 1 u.p.e.a.). Tak więc w przypadku zajęcia wierzytelności, do której osoba trzecia rości sobie prawo, może ona wystąpić na podstawie art. 38 § 1 u.p.e.a. z żądaniem wyłączenia wierzytelności spod egzekucji, a uprawnienie to nie przysługuje dłużnikowi zajętej wierzytelności. Istotą regulacji art. 38 § 1 u.p.e.a. jest ochrona osób trzecich, w przypadku pomyłkowego kierowania egzekucji wobec praw majątkowych nienależących do zobowiązanego. Osobą trzecią jest każda osoba nieujęta w tytule egzekucyjnym jako zobowiązany.
W ocenie Sądu, dłużnik zajętej wierzytelności, a taki status posiada Spółka w toczącym się postepowaniu egzekucyjnym, nie ma uprawnień do oceny prawidłowości postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego, nie ma także legitymacji do występowania o zwrot przekazanej organowi egzekucyjnemu zajętej wierzytelności zobowiązanego w sytuacji, gdy uprzednio ją uznał, gdyż w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji brak jest podstawy materialnoprawnej do sformułowania takiego żądania. Dłużnik zajętej wierzytelności nie jest stroną postępowania egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Warszawie sygn. akt III SA/Wa 40/18). Osobą trzecią jest każda osoba nieujęta w tytule egzekucyjnym jako zobowiązany. Skarżąca nie mogła skutecznie z treści art. 38 § 1 u.p.e.a. wywodzić ochrony prawnej. Przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują możliwości zwrotu prawidłowo wyegzekwowanej kwoty.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 405 k.c. zaznaczyć wypada, iż Skarżącej przysługuje także powództwo na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 1805 ze zm., dalej: k.p.c.) z art. 189 k.p.c. - zwane powództwem o ustalenie, że uznanie przez nią roszczenia o zajęcie wierzytelności było niezgodne z prawem, ewentualnie co do ustalenia na tej podstawie istnienia rzeczywistego stosunku prawnego łączącego ją jako dłużnika zajętej wierzytelności z zobowiązanym (wyrok NSA z 23 stycznia 2018 r., II FSK 195/16).
W rezultacie organ prawidłowo przyjął, że w rozpoznanej sprawie należało odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie w rozpoznawanej sprawie na mocy odesłania zawartego w art. 18 u.p.e.a. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania, organ nie prowadzi postępowania i nie rozstrzyga sprawy, co do jej istoty. W postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 999/14). Sąd badając legalność podjętego przez organ rozstrzygnięcia ocenia jedynie, czy zaistniała przesłanka do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie. W niniejszej sprawie organ słusznie ocenił, że wniosek Skarżącej nie mógł być załatwiony merytorycznie, a wydane rozstrzygnięcia mają charakter formalny.
Sąd stwierdza, iż zarzut naruszenia 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 128 k.p.a. jest niezasadny.
Z tych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.