I SA/Gl 1141/23

I SA/Gl 1141/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-01-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agata Ćwik-Bury /przewodniczący sprawozdawca/
Dorota Kozłowska
Mikołaj Darmosz
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 18, art. 23 par. 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 61a par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), Asesor WSA Mikołaj Darmosz, Sędzia WSA Dorota Kozłowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi PPHU E. S.C. K.B., R.B. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 14 czerwca 2023 r. nr 2401-IEE.7192.168.2023.17.MSN UNP:2401-23-128845 w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.
Uzasadnienie
1.Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: Dyrektor) utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. (dalej: Naczelnik) z 21 marca 2023 roku nr [...] oddalające skargi na czynność egzekucyjną z 8 marca 2023 roku nr [...] zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo- Usługowego E. Spółka cywilna K. B., R. B. (dalej: Spółka, Skarżąca) w P. S.A.
2.Dotychczasowy przebieg postępowania
2.1. Naczelnik wszczął wobec Spółki postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z 6 marca 2023 roku nr 2407-723.178717.2023 oraz nr 2407-723.178744.2023, a następnie zawiadomieniem z 8 marca 2023 roku nr [...] zajął wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego Spółki w P. S.A.
Pismem z 13 marca 2023 roku Skarżąca, reprezentowana przez doradcę podatkowego, wniosła skargę na czynność egzekucyjną, którą Naczelnik oddalił postanowieniem z 21 marca 2023 roku nr [...].
Ponadto w ww. piśmie z 13 marca 2023 roku zatytułowanym "skarga na czynność egzekucyjną" Strona wniosła o wstrzymanie prowadzenia postępowania.
W toku tego postępowania organ egzekucyjny postanowieniem z 20 marca 2023 roku zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych nr 2407-723.178717.2023 i nr 2407-723.178744.2023 z uwagi na wniesienie przez pełnomocnika Spółki zarzutów w sprawie egzekucji prowadzonej na podstawie ww. tytułów wykonawczych.
Następnie, Naczelnik postanowieniem z 21 marca 2023 roku nr [...] umorzył postępowanie w przedmiocie rozpoznania ww. wniosku w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego.
Po czym, postanowieniem z 28 marca 2023 roku nr [...] m. in. uchylił zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych Spółki w P. S.A. dokonane przez organ egzekucyjny na podstawie zawiadomienia z 8 marca 2023 roku nr [...].
Na ww. postanowienia o nr [...] i nr [...], doręczone pełnomocnikowi za pośrednictwem operatora pocztowego 24 marca 2023 roku, złożył on zażalenia.
W związku z tym, że pełnomocnictwo szczególne (wpływ pisma do [...] Urzędu Skarbowego w K. 15 marca 2023 roku) stanowiące załącznik skargi z 13 marca 2023 roku na czynność egzekucyjną z 8 marca 2023 roku nr [...] (zawierającej w swej treści wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego) obowiązuje do reprezentowania ww. Spółki przed Naczelnikiem, Dyrektor pismem z 11 maja 2023 roku nr [...] wezwał pełnomocnika do uzupełnienia ww. zażaleń brakującym pełnomocnictwem do reprezentowania Spółki przed Dyrektorem.
W związku z powyższym doradca podatkowy w załączeniu do pisma z 2 czerwca 2023 roku przedłożył uwierzytelnione odpisy pełnomocnictw do działania w sprawie zażaleń z 30 marca 2023 roku.
2.2. Rozpatrując zarzuty zażalenia, Dyrektor nie podzielił jego argumentacji. Podzielił natomiast pogląd organu egzekucyjnego, iż zaskarżone postanowienie z 21 marca 2023 roku doręczone pełnomocnikowi Spółki przesyłką rejestrowaną za pośrednictwem operatora pocztowego odniosło skutek prawny. Zaznaczył, że zarówno skargę z 13 marca 2023 roku, jak i zażalenie z 30 marca 2023 roku na ww. postanowienie, a także pismo przewodnie z 2 czerwca 2023 roku wraz z pełnomocnictwem, reprezentujący Spółkę wniósł za pośrednictwem operatora pocztowego. Dodatkowo we wszystkich tych pismach pełnomocnik Spółki wskazał adres do doręczeń: T. sp. z o.o. ul. [...], [...] K., a nie adres elektroniczny.
Poza tym pełnomocnik Spółki nie wyjaśnił, o co Dyrektor wezwał w piśmie z 11 maja 2023 roku nr [...] dlaczego, zarówno w nagłówku skargi z 13 marca 2023 roku, jak i zażaleń z 30 marca 2023 roku na postanowienia z 21 marca 2023 roku nr [...] i nr [...] wskazał ww. adres do doręczeń:
W sprawie nie było zatem podstaw prawnych - jak podnosi pełnomocnik Spółki - do dokonywania doręczeń przesyłek na adres do doręczeń elektronicznych. Wprawdzie art. 17c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2023r., poz. 2505, dalej: u.p.e.a.) wprowadza wymóg dokonywania przez organ egzekucyjny doręczeń pism na adres do doręczeń elektronicznych chyba, że doręczenie następuje przez pracownika obsługującego ten organ. Niemniej jednak aby doręczenie pism w tym trybie było obowiązkowe (wymagane bezwzględnie jako zasadniczy tryb doręczeń) konieczne jest uwzględnienie regulacji prawnej ustawy z dnia 18 listopada 2020 roku o doręczeniach elektronicznych (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 285, dalej: u.d.e.), do której odsyła art. 17c u.p.e.a. Instytucję doręczeń elektronicznych należy rozważać w całokształcie regulacji prawnej w tym zakresie. Kluczowe znaczenie w tym zakresie ma treść art. 155 ust. 1 i ust. 6 u.d.e., w brzmieniu znowelizowanym art. 8 pkt 2 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z rozwojem publicznych systemów teleinformatycznych, zwanej nowelizacją. Zgodnie z brzmieniem art. 155 nadanym nowelizacją "organy administracji rządowej oraz jednostki budżetowe obsługujące te organy są obowiązane stosować przepisy ustawy w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej od dnia określonego w komunikacie wydanym na podstawie ust. 10", zaś "jednostki samorządu terytorialnego i ich związki oraz związki metropolitalne oraz samorządowe zakłady budżetowe są obowiązane stosować przepisy ustawy w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego od dnia określonego w komunikacie wydanym na podstawie ust. 10, a w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej od dnia 1 października 2029 roku".
Ponadto na mocy art. 155 ust. 10 do ust. 12 u.d.e., w brzmieniu nadanym nowelą, "minister właściwy do spraw informatyzacji, mając na uwadze uwarunkowania techniczne i organizacyjne niezbędne do doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej oraz udostępnienia w systemie teleinformatycznym punktu dostępu do usług rejestrowanego doręczenia elektronicznego w ruchu transgranicznym, ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych.
Z przepisów tych wynika, iż termin wdrożenia systemu doręczeń elektronicznych został po raz kolejny przedłużony, a wedle nowego brzmienia art. 155 u.d.e. minister do spraw informatyzacji został upoważniony do określenia terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających rozpoczęcie stosowania e-doręczeń w formie komunikatu.
Wyznaczenie terminu rozpoczęcia działania systemu nastąpi w konsekwencji w formie komunikatu ministra ogłoszonego w Dzienniku Ustaw RP, który minister ogłosi komunikat co najmniej 90 dni przed dniem wdrożenia, z tym, że wdrożenie to musi nastąpić - wedle obecnej regulacji prawnej (nie można wykluczyć kolejnej noweli w tym zakresie) - nie później niż do dnia 1 stycznia 2024 roku.
Oznacza to, że podmioty zobowiązane do stosowania e-doręczeń (w tym radcy prawni, adwokaci, doradcy podatkowi) dowiedzą się o uruchomieniu systemu na co najmniej 3 miesiące wcześniej - nie później niż jesienią 2023 roku.
Póki komunikat nie zostanie ogłoszony - a tak jest na razie - obowiązek stosowania przepisów ustawy o doręczeniach elektronicznych został "odroczony" do dnia 1 stycznia 2024 roku. Ma to tę swoją konsekwencję prawną, czego nie dostrzegł pełnomocnik Państwa Spółki, że nawet jeśli profesjonalny pełnomocnik skarżącego posiada zgłoszony do systemu adres do doręczeń elektronicznych, to organy nie mają obowiązku z urzędu dokonywać doręczeń na ten adres.
W tej sprawie pełnomocnik Spółki nie zażądał doręczania korespondencji na adres elektroniczny. Z samego faktu umieszczenia adresu w druku PPS-1 dotyczącego pełnomocnictwa szczególnego przez pełnomocnika pism nie można wywodzić (domniemywać) zgłoszenia wniosku o dokonywanie doręczeń elektronicznych w sprawach stricte egzekucyjnych.
Zważywszy na wagę czynności doręczenia pism urzędowych i jej ważkie skutki organ nie może dowolnie (swobodnie) decydować o trybie doręczenia pism. W tym zakresie jest bowiem związany treścią bezwzględnie obowiązującego prawa. Jedynie zatem złożenie wyraźnego i jednoznacznego żądania przez pełnomocnika dokonywania doręczeń na adres elektroniczny obligowałoby organ do takiego trybu doręczeń. Tylko zatem odczytywanie wszystkich przepisów regulujących doręczenia elektroniczne, nie zaś jak to czyni pełnomocnik Państwa Spółki w oderwaniu od całokształtu regulacji prawnej, zapewnia spójność regulacji prawnej w tym zakresie i odczytanie prawidłowej intencji ustawodawcy.
Przechodząc do meritum sprawy, Dyrektor uznał, że zaskarżona czynność egzekucyjna zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego dokonana ww. zawiadomieniem nie narusza przepisów: ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego.
Podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 54 ustawy egzekucyjnej. Zgodnie z jego § 1 zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, a podstawą skargi jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy lub zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Zgodnie natomiast z § 2 tego artykułu skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i jego uzasadnienie.
W związku z powyższym organ egzekucyjny, zgodnie z zakresem żądania skargi na czynność egzekucyjną, w obszernym uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zawarł argumenty potwierdzające słuszność oddalenia skargi wniesionej na podstawie art. 54 § 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.e.a Zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego organ egzekucyjny dokonał zgodnie z trybem wskazanym w art. 80 ustawy egzekucyjnej
Zawiadomienie z 8 marca 2023 roku zostało doręczone do banku P. S.A. z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej w tym samym dniu, natomiast wydruk przedmiotowego zawiadomienia doręczono Państwu wraz z odpisami tytułów wykonawczych 9 marca 2023 roku. Sporządzone przez organ egzekucyjny zawiadomienie o zajęciu spełnia wymogi określone dla tego rodzaju dokumentów, określone w przepisach art. 67 § 1, § 1a, § 2 i § 2a oraz art. 26e § 1-4 u.p.e.a.
Zaznaczam, że organ egzekucyjny zawarł w zaskarżonym zawiadomieniu wszystkie niezbędne informacje, o których mowa w art. 67 § 2 ustawy egzekucyjnej. Wyjaśniam, że zgodnie z art. 86b ustawy egzekucyjnej organ egzekucyjny przesłał ww. zawiadomienie do banku przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego, zatem jak wskazuje art. 67 § 2a ww. ustawy w zawiadomieniu o zajęciu słusznie nie umieszczono podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci organu egzekucyjnego.
Reasumując, czynność zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego dokonana została w sposób prawidłowy, zgodnie z przepisami regulującymi sposób oraz formę jego dokonania.
Postępowanie egzekucyjne jest wszczynane w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków i ma charakter przymusowy. Egzekucja nie może być środkiem represji, niemniej zastosowanie jakiegokolwiek środka egzekucyjnego jest już dolegliwością, z którą musi się liczyć dłużnik niewypełniający obowiązku. Celem każdego postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do zaspokojenia należności wierzyciela. Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.
W skardze z 13 marca 2023 roku Spółka zarzuciła naruszenie art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Zastosowanie najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego może mieć miejsce w przypadku istnienia możliwości wyboru. W sytuacji zaś, gdy cel egzekucji tego wymaga np. z uwagi na wysokość dochodzonych należności, organ egzekucyjny może stosować jednocześnie wszystkie dostępne środki egzekucyjne. Przytoczony przepis statuuje dwie zasady; zasadę celowości, czyli stosowania środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku oraz zasadę stosowania najłagodniejszego środka egzekucyjnego. Zgadzam się z organem egzekucyjnym, że celem każdego postępowania egzekucyjnego, prowadzonego zgodnie z obowiązującymi przepisami jest doprowadzenie do zaspokojenia należności wierzyciela. Konieczne jest zatem zastosowanie takiego środka lub środków egzekucyjnych, które umożliwią pokrycie powstałych zaległości. Nie ulega wątpliwości, że organ egzekucyjny winien wybrać najwłaściwszy środek egzekucyjny, kierując się przy tym jego jak najmniejszą dolegliwością i jednocześnie efektywnością.
Dyrektor podzielił ocenę Naczelnika, iż zajęcie wierzytelności Spółki znajdujących się na rachunkach bankowych w banku P. S.A. nie może być traktowane jako zastosowanie środka zbyt uciążliwego. Słusznie organ egzekucyjny wyjaśnił, iż jest to środek egzekucyjny, który w możliwie najszybszy sposób i o proporcjonalnie do innych środków egzekucyjnych, najmniejszym obciążeniu kosztowym, powinien doprowadzić do wyegzekwowania obowiązku. Ponadto organ egzekucyjny nie może na wstępnym etapie założyć, że zajęcie rachunku bankowego podmiotu automatycznie sparaliżuje wykonywaną przez Państwa działalność. Dodatkowo jak słusznie zauważył organ egzekucyjny, nie wskazali Państwo innego alternatywnego środka egzekucyjnego, którego zajęcie spowodowałoby mniejszą dla Spółki uciążliwość. Niebagatelne znaczenie w zastosowaniu ww. środka egzekucyjnego miały w tym przypadku posiadane przez Spółkę znaczne zaległości. Egzekucja prowadzona bowiem przez [...] Urząd Skarbowy w K. miała na celu wyegzekwowanie roszczenia w kwocie 457.424,60 zł, którego wysokość, po realizacji zajęcia rachunku bankowego w przedmiotowym banku, uległa zmianie do kwoty 18,37 zł.
Dyrektor zwrócił także uwagę na fakt, iż Naczelnik postanowieniem z 20 marca 2023 roku nr [...] zawiesił postępowanie egzekucyjne i jednocześnie zawiadomił o wstrzymaniu realizacji zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego z dniem 20 marca 2023 roku, a następnie postanowieniem z 28 marca 2023 roku nr [...] uchylił m.in. zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych Spółki w P. S.A.
Organ egzekucyjny wyjaśnił w ww. postanowieniu z 28 marca 2023 roku nr [...] o uchyleniu m.in. spornego zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych Spółki, iż uznał ważny interes zobowiązanego podmiotu, i jednocześnie wskazał że interes wierzyciela nie jest zagrożony, gdyż w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym wyegzekwowano 99,60 % pierwotnie dochodzonej od Spółki należności. Pozostała zaś do uregulowania kwota nie przekracza wartości 20,00 zł.
Reasumując Dyrektor nie znalazł postaw do zmiany stanowiska Naczelnika
2.4. W skardze na ostateczne postanowienia organu odwoławczego, Spółka reprezentowane przez doradcę podatkowego złożyła skargi z 14 lipca 2023 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zaskarżonemu postanowieniu z 14 czerwca 2023 roku nr 2401-IEE.7192. 169.2023.6.MSN zarzuca naruszenie:
1) art. 17c § 1 u.p.e.a. poprzez doręczenie pisma za pośrednictwem operatora wyznaczonego przesyłką rejestrowaną, podczas gdy w sprawie nie wystąpiła okoliczność braku możliwości doręczenia na adres do doręczeń elektronicznych, o których mowa w art. 2 pkt 1 u.d.e., a przez to brak skutecznego wprowadzenia postanowienia do obrotu prawnego.
Wobec powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego; zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych.
2.5. W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
2.6. W piśmie procesowym z 11 września 2023r. Skarżąca złożyła wniosek o przeprowadzanie uzupełniającego dowodu z dokumentu, tj. uwierzytelnionego odpisu postanowienia Dyrektora z dnia 14 czerwca 2023r. znak 2401 IEE.7192. 169.2023.6.MSN, w którym zajęto tożsame ze Skarżącym stanowisko.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
3.1. Skarga okazała się niezasadna, albowiem uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który to wyjątek nie ma w niniejszej sprawie zastosowania).
3.2. Istota sporu sprowadza się do oceny, czy organ prawidłowo doręczył ww. postanowienie z 24 czerwca 2023 roku nr [...].
3.3. Rozważając sporną kwestię Sąd przyznał rację Dyrektorowi, który twierdzi, iż zaskarżone postanowienie doręczone pełnomocnikowi Spółki przesyłką rejestrowaną za pośrednictwem operatora pocztowego odniosło skutek prawny.
Nie ulega wątpliwości, że zarówno skargę z 13 marca 2023 roku, jak i zażalenie z 30 marca 2023 roku na ww. postanowienie, a także pismo przewodnie z 2 czerwca 2023 roku wraz z pełnomocnictwem, reprezentujący Spółkę wniósł za pośrednictwem operatora pocztowego.
Istotny w tej sprawie jest fakt, iż we wszystkich tych pismach pełnomocnik Spółki wskazał adres do doręczeń: T. sp. z o.o. ul. [...], [...] K., a nie adres elektroniczny.
Ponadto pełnomocnik Spółki nie wyjaśnił, o co Dyrektor wezwał w piśmie z 11 maja 2023 roku nr [...] dlaczego, zarówno w nagłówku skargi z 13 marca 2023 roku, jak i zażaleń z 30 marca 2023 roku na postanowienia z 21 marca 2023 roku nr [...] i nr [...] wskazał adres do doręczeń: T. Sp. z o. o. ul. [...], [...] K.. Pełnomocnik Spółki nie udzielił powyższych wyjaśnień również na etapie skargi z 14 lipca 2023 roku na postanowienie Dyrektora z 14 czerwca 2023 roku nr 2401-IEE.7192.169.2023.6.MSN.
Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie było zatem podstaw prawnych - jak podnosi pełnomocnik Spółki - do dokonywania doręczeń przesyłek na adres do doręczeń elektronicznych. Wprawdzie art. 17c u.p.e.a. wprowadza wymóg dokonywania przez organ egzekucyjny doręczeń pism na adres do doręczeń elektronicznych chyba, że doręczenie następuje przez pracownika obsługującego ten organ. Niemniej jednak aby doręczenie pism w tym trybie było obowiązkowe (wymagane bezwzględnie jako zasadniczy tryb doręczeń) konieczne jest uwzględnienie regulacji prawnej u.d.e., do której odsyła art. 17c ustawy egzekucyjnej. Instytucję doręczeń elektronicznych należy rozważać w całokształcie regulacji prawnej w tym zakresie. Kluczowe znaczenie w tym zakresie ma treść art. 155 ust. 1 i ust. 6 u.d.e., w brzmieniu znowelizowanym art. 8 pkt 2 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z rozwojem publicznych systemów teleinformatycznych, zwanej nowelizacją. Zgodnie z brzmieniem art. 155 nadanym nowelizacją "organy administracji rządowej oraz jednostki budżetowe obsługujące te organy są obowiązane stosować przepisy ustawy w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej od dnia określonego w komunikacie wydanym na podstawie ust. 10", zaś "jednostki samorządu terytorialnego i ich związki oraz związki metropolitalne oraz samorządowe zakłady budżetowe są obowiązane stosować przepisy ustawy w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego od dnia określonego w komunikacie wydanym na podstawie ust. 10, a w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej od dnia 1 października 2029 roku".
Ponadto na mocy art. 155 ust. 10 do ust. 12 u.d.e. w brzmieniu nadanym nowelą, "minister właściwy do spraw informatyzacji, mając na uwadze uwarunkowania techniczne i organizacyjne niezbędne do doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej oraz udostępnienia w systemie teleinformatycznym punktu dostępu do usług rejestrowanego doręczenia elektronicznego w ruchu transgranicznym, ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających:
1) podmiotom, o których mowa w:
a) ust. 1-5 oraz w art. 9 ust. 1 pkt 1-8, powszechne doręczanie i odbieranie korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej,
b) ust. 6, powszechne doręczanie i odbieranie korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego;
2) dostęp do usług rejestrowanego doręczenia elektronicznego w ruchu transgranicznym"; "termin określony w komunikacie nie może być późniejszy niż dzień 1 stycznia 2024 roku"; oraz "komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 90 dni przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie".
Z przepisów tych wynika, iż termin wdrożenia systemu doręczeń elektronicznych został po raz kolejny przedłużony, a wedle nowego brzmienia art. 155 u.d.e. minister do spraw informatyzacji został upoważniony do określenia terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających rozpoczęcie stosowania e-doręczeń w formie komunikatu.
Wyznaczenie terminu rozpoczęcia działania systemu nastąpi w konsekwencji komunikatu ministra ogłoszonego w Dzienniku Ustaw RP.
Zgodnie z pismem Ministra Cyfryzacji z 20 czerwca nr DZS.WED.7201.2.2023 w sprawie wdrożenia usługi doręczeń elektronicznych, 29 maja 2023 roku został podpisany komunikat w sprawie określenia terminu wdrożenia rozwiązań technicznych i organizacyjnych niezbędnych do doręczenia korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej. Termin, o którym mowa w art. 155 ust. 10 ustawy z 18 listopada 2020 roku o doręczeniach elektronicznych określono na 10 grudnia 2023 roku dla podmiotów, które są wskazane w ustawie.
W konsekwencji dopóki komunikat nie został ogłoszony - a tak było na etapie rozpatrzenia pisma Spółki przez organ I instancji - obowiązek stosowania przepisów ustawy o doręczeniach elektronicznych został "odroczony" do dnia 1 stycznia 2024 roku. Ma to tę swoją konsekwencję prawną, czego nie dostrzegł pełnomocnik Spółki, że nawet jeśli profesjonalny pełnomocnik skarżącego posiada zgłoszony do systemu adres do doręczeń elektronicznych, to organy nie mają obowiązku z urzędu dokonywać doręczeń na ten adres.
W chwili obecnej termin o którym mowa w art. 155 ust. 10 ustawy z 18 listopada 2020 roku o doręczeniach elektronicznych Minister Cyfryzacji określił na 10 grudnia 2023 roku.
Reasumując, zarówno zaskarżone postanowienie Naczelnika z 21 marca 2023 r. jak i postanowienie Dyrektora z 14 czerwca 2023 roku doręczone pełnomocnikowi Spółki przesyłką rejestrowaną za pośrednictwem operatora pocztowego odniosło skutek prawny.
3.4. Sąd podzielił pogląd Dyrektora, iż pełnomocnik Spółki nie zażądał doręczania korespondencji na adres elektroniczny. Z samego faktu umieszczenia adresu w druku PPS-1 dotyczącego pełnomocnictwa szczególnego przez pełnomocnika pism nie można wywodzić (domniemywać) zgłoszenia wniosku o dokonywanie doręczeń elektronicznych w sprawach stricte egzekucyjnych.
Zważywszy na wagę czynności doręczenia pism urzędowych i jej ważkie skutki organ nie może dowolnie (swobodnie) decydować o trybie doręczenia pism. W tym zakresie jest bowiem związany treścią bezwzględnie obowiązującego prawa. Jedynie zatem złożenie wyraźnego i jednoznacznego żądania przez pełnomocnika dokonywania doręczeń na adres elektroniczny obligowałoby organ do takiego trybu doręczeń. Tylko zatem odczytywanie wszystkich przepisów regulujących doręczenia elektroniczne, nie zaś jak to czyni pełnomocnik Państwa Spółki w oderwaniu od całokształtu regulacji prawnej, zapewnia spójność regulacji prawnej w tym zakresie i odczytanie prawidłowej intencji ustawodawcy.
3.5. Przechodząc do meritum sprawy. Dyrektor nadal nie podziela stanowiska prezentowanego w zażaleniu z 30 marca 2023 roku. Instytucja wstrzymania czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego uregulowana została w art. 23 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym może być stosowana wyłącznie przez organ nadzoru nad egzekucją administracyjną i tylko z urzędu. Tym samym nie może być stosowana na wniosek zobowiązanego.
Z tego względu, wniosek z 13 marca 2023 roku Spółki o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, zawarty w skardze na czynność egzekucyjną dokonaną zawiadomieniem z 8 marca 2023 roku nr [...] skierowanej do organu egzekucyjnego, jest bezprzedmiotowy i powinien skutkować odmową wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w jego sprawie (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 12 stycznia 2017 roku, sygn. akt I SA/Rz 907/16 i wyroki WSA w Warszawie z 18 maja 2017 roku i 27 czerwca 2017 roku, sygn. akt SA/Wa 1056 i 2395/16).
Taką sytuację przewiduje art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2023r., poz. 775, dalej: K.p.a.), mający zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym z odesłania art. 18 u.p.e.a. Jedną z przewidzianych w tym przepisie uzasadnionych przyczyn braku możliwości wszczęcia i prowadzenia przez organ egzekucyjny postępowania administracyjnego w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego, jest nieuprawniony (bezprzedmiotowy) wniosek z 13 marca 2023 roku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Drugą przyczyną jest fakt, iż Naczelnik, działając zgodnie z innymi przepisami, a mianowicie zgodnie z art. 35 § 1 i art. 56 § 3 u.p.e.a., postanowieniem z 20 marca 2023 roku nr [...] zawiesił już w całości postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego i wstrzymanie postępowania egzekucyjnego wywołuje w istocie te same skutki. Dyrektor podkreślił w zaskarżonym postanowieniu, iż wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w oparciu o przepis art. 23 § 6 u.p.e.a. następuje wyłącznie przez organ nadzoru i tylko z urzędu (nie na wniosek).
Zdaniem Sądu zasadnie twierdzi Dyrektor, iż Naczelnik niepotrzebnie wszczął postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego, w trakcie którego dopiero stwierdził, że żądanie Skarżącej w powyższym zakresie stało się bezprzedmiotowe, a następnie postępowanie to umorzył. Jednak z uwagi na skutki oraz konieczność wydania przez organ nadzoru postanowienia wskazujących w treści jego uzasadnienia brak możliwości wszczęcia i prowadzenia przez organ egzekucyjny postępowania administracyjnego w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego, zasadnym było utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia organu egzekucyjnego.
Rozważając sporne zagadnienie na wstępie przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy K.p.a.
Z przepisów tych wynika, że w toku postępowania organy administracji obu instancji, powinny podejmować (art. 7 K.p.a.) wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przestrzegając statuowanej tym przepisem zasady praworządności, mają też obowiązek prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 8 K.p.a.) Ponadto stosownie do art. 80 K.p.a. organy administracji obu instancji oceniają na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona i w tym celu są obowiązane zebrać i rozpatrzyć - zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a. - cały materiał dowodowy.
Reasumując, prawidłowe jest stanowisko Dyrektora wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Stanowiska tego nie zmienia powołany w piśmie procesowym z 11 września 2023r. wniosek o przeprowadzanie uzupełniającego dowodu z dokumentu, tj. uwierzytelnionego odpisu postanowienia Dyrektora z dnia 14 czerwca 2023r. znak 2401 IEE.7192. 169.2023.6.MSN, w którym zajęto tożsame ze Skarżącym stanowisko.
Podkreślić przede wszystkim należy, że postanowienie to nie podlega kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu, a obowiązkiem Dyrektora nie jest powielanie błędnych rozstrzygnięć.
Powołane w uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
3.6. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, uznając ją za bezzasadną.