I SA/Gl 1122/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że wydatki na używanie przez pracownika samochodu ciężarowego do celów służbowych mogą stanowić koszt uzyskania przychodu.
Sprawa dotyczyła zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu wydatków poniesionych przez podatnika na rzecz pracownika z tytułu używania przez niego prywatnego samochodu ciężarowego do celów służbowych. Organ podatkowy zakwestionował tę możliwość, argumentując, że przepisy dotyczą jedynie samochodów osobowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu, stwierdzając, że interpretacja przepisów była błędna i że użyte pojęcie 'samochód' obejmuje również samochody ciężarowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrywał skargę podatników na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Głównym spornym zagadnieniem było zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych przez firmę A. S. na rzecz pracownika z tytułu używania przez niego prywatnego samochodu ciężarowego do celów służbowych. Organ podatkowy, opierając się na interpretacji art. 23 ust. 1 pkt 36 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej, uznał, że zasady te dotyczą wyłącznie samochodów osobowych, a zatem wydatki te nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów. Sąd administracyjny nie zgodził się z tą interpretacją. W uzasadnieniu podkreślono, że przepis art. 23 ust. 1 pkt 36 updof posługuje się ogólnym pojęciem 'samochód', a nie 'samochód osobowy'. Sąd wskazał, że formuła przepisu odnosi się do wysokości stawek za jeden kilometr przebiegu, które należy stosować niezależnie od rodzaju samochodu, zgodnie z art. 23 ust. 4 updof. Podkreślono również, że wykładnia celowościowa przemawia za możliwością zaliczenia takich wydatków do kosztów, ponieważ pracownik używający własnego samochodu nie ponosi kosztów jego eksploatacji, które w przeciwnym razie obciążałyby podatnika. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając ją za naruszającą prawo materialne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wydatki te mogą stanowić koszt uzyskania przychodu, pod warunkiem udokumentowania przebiegu pojazdu i zastosowania stawki za jeden kilometr przebiegu określonej dla samochodów osobowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 23 ust. 1 pkt 36 updof posługuje się ogólnym pojęciem 'samochód', a nie 'samochód osobowy'. Stawka za kilometr określona dla samochodów osobowych ma zastosowanie niezależnie od rodzaju samochodu. Wykładnia celowościowa również przemawia za możliwością zaliczenia takich wydatków do kosztów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
updof art. 23 § 1 pkt 36
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis dotyczy wydatków ponoszonych na rzecz pracowników z tytułu używania przez nich samochodów na potrzeby wykonywanej działalności podatnika, w wysokości przekraczającej kwotę ustaloną przy zastosowaniu stawek za jeden kilometr przebiegu pojazdu. Sąd uznał, że pojęcie 'samochód' obejmuje również samochody ciężarowe.
updof art. 22 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Ogólna zasada kosztów uzyskania przychodów.
Pomocnicze
updof art. 23 § ust. 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa, że stawka za jeden kilometr pojazdu oznacza stawkę określoną dla samochodów osobowych. Sąd uznał, że dotyczy to stosowanej stawki, a nie kategorii samochodu.
updof art. 23 § ust. 1 pkt 33
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Nie stanowią kosztów uzyskania przychodów odsetki, prowizje i różnice kursowe od kredytów zwiększających koszty inwestycji w okresie ich realizacji.
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej § z dnia 26 marca 1998 r.
W sprawie warunków ustalania i zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów nie będących własnością pracodawcy. Sąd uznał, że ma ono zastosowanie jedynie do wysokości stawki, a nie do rodzaju samochodu.
Rozporządzenie Ministra Finansów § z dnia 17 stycznia 1997 r.
W sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Organ podatkowy zastosował stawki wynikające z tego rozporządzenia.
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji przez sąd.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.
u.o.r. art. 20 § ust. 2
Ustawa o rachunkowości
Dowody nierzetelne nie mogą stanowić podstawy dokonywania zapisów w księgach podatkowych.
u.o.r. art. 22 § ust. 1
Ustawa o rachunkowości
Obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych.
Ustawa o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób art. 18 § ust. 2
Podstawa wydania rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej.
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek ponoszenia ciężarów publicznych.
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Nakładanie podatków w drodze ustawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interpretacja art. 23 ust. 1 pkt 36 updof jako obejmującego również samochody ciężarowe, a nie tylko osobowe. Zastosowanie stawki za kilometr określonej dla samochodów osobowych do rozliczenia kosztów używania samochodu ciężarowego.
Odrzucone argumenty
Argumenty organu podatkowego dotyczące wyłączenia z kosztów uzyskania przychodu wydatków na używanie samochodu ciężarowego przez pracownika. Zastosowanie stawek amortyzacyjnych zgodnych z rozporządzeniem Ministra Finansów. Zaliczenie odsetek od kredytu inwestycyjnego do kosztów uzyskania przychodu.
Godne uwagi sformułowania
Przepis art. 23 ust. 1 pkt 36 updof dotyczy samochodów, a nie tylko samochodów osobowych. Stawka za jeden kilometr pojazdu oznacza stawkę określoną dla samochodów osobowych, a zatem niezależnie od tego jakiego rodzaju samochodu dotyczy rozliczenie, należy przyjąć stawkę określoną dla tych samochodów. Z podatkowego, jak i ekonomicznego punktu widzenia nie ma zatem podstaw, aby podatnik nie mógł zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych na rzecz pracownika posługującego się samochodem będącego jego własnością.
Skład orzekający
Przemysław Dumana
przewodniczący
Eugeniusz Christ
sędzia
Teresa Randak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaliczania do kosztów uzyskania przychodów wydatków na używanie przez pracowników prywatnych samochodów ciężarowych do celów służbowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji konkretnych przepisów updof. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdzie przepisy uległy zmianie lub dotyczą innych rodzajów pojazdów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zaliczania kosztów eksploatacji pojazdów do kosztów uzyskania przychodów, a sądowa interpretacja przepisów jest kluczowa dla wielu przedsiębiorców. Wykładnia przepisów przez sąd jest szczegółowa i opiera się na zasadach konstytucyjnych.
“Czy koszty używania przez pracownika samochodu ciężarowego mogą obniżyć podatek? WSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gl 1122/04 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2005-05-23 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2004-09-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Przemysław Dumana /przewodniczący/ Teresa Randak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w następującym składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana Sędzia NSA Eugeniusz Christ Asesor WSA Teresa Randak/sprawozdawca/ Protokolant Katarzyna Faltus po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. i A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz skarżących kwotę [...]zł. ( słownie: [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3) orzeka, że decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. określił H. i A. S.: a) zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. w wysokości [...] zł. b) odsetki za zwłokę od niezapłaconych przez A. S. w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 1998 r. w łącznej kwocie [...] zł. naliczonych na dzień wydania decyzji tj. [...] r., c) wysokość poniesionej przez A. S. straty z tytułu najmu w kwocie [...] zł. Powyższa decyzja, została sprostowana postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r. nr [...]. Organ podatkowy zakwestionował m.in. koszty uzyskania przychodu z tytułu prowadzonej przez A. S. działalności gospodarczej, w ramach "A" w kwocie [...] zł., stanowiącej wartość wydatków poniesionych przez podatnika na rzecz pracownika, w związku z używaniem przez niego prywatnego samochodu dla działalności gospodarczej podatnika. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, że pracownik M. K. dokonywał rozliczenia podróży służbowych wykonywanych samochodem ciężarowym [...] , zakupionego z firmy leasingowej "B" w dniu [...] 1998 r. Jak podniósł organ podatkowy, samochód ten był przedmiotem leasingu w firmie, a w okresie jego trwania, tytułem rat leasingowych firma A. S. uiściła kwotę [...] zł., podczas gdy wartość rynkowa samochodu została określona w polisie ubezpieczeniowej na kwotę [...] zł. Leasingobiorca zwrócił samochód leasingodawcy w dniu [...] 1998 r. Organ wskazał ponadto, że firma A. S. posiadała prawo wykupu samochodu, które scedowała na pracownika. W dniu [...] 1998 r. tj. przed datą zakupu samochodu i jego rejestracji na rzecz M. K. podpisana została między pracownikiem, a A. S. umowy o użyczenie przedmiotowego samochodu, dla prowadzonej przez biorącego użyczenie działalności gospodarczej. Pracownik otrzymując polecenie wyjazdu służbowego samochodem [...], dokonywał w ewidencji przebiegu pojazdu rozliczenia ilości kilometrów przejechanych w związku z wykonywaniem zleconych czynności oraz stosując stawkę przebiegu pojazdu. Zdaniem organu podatkowego, nie zalicza się do kosztów uzyskania przychodów wydatków ponoszonych przez pracownika z tytułu używania samochodu na potrzeby podatnika w celu odbycia podróży służbowej w wysokości przekraczającej kwotę ustaloną przy zastosowaniu stawek za jeden kilometr przebiegu pojazdu. Z treści art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. Nr 14, poz. 176 z 2000 r. z późn. zm.), określonej w dalszej części uzasadnienia skrótem updof, wynika natomiast, iż stawka za jeden kilometr pojazdu oznacza stawkę określoną dla samochodów osobowych, uwzględniającą odpowiednią pojemność silnika. Szczegółowe zasady zwrotu pracownikom kosztów podróży służbowych, określone zostały natomiast w rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 26 marca 1998 r. w sprawie warunków ustalania i zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów nie będących własnością pracodawcy ( Dz. U. Nr 41, poz.239 z późn. zm.). W ocenie organu wskazane przepisy nie zawierają uregulowań dotyczących zwrotu kosztów używania przez pracowników samochodów ciężarowych, dlatego też nie mają zastosowania do rozliczania takich kosztów. Dodatkowo organ podatkowy podniósł, iż : a) nie było żadnych przeszkód do wykupu przedmiotowego samochodu przez podatnika, po okresie trwania leasingu, b) samochód był wykorzystywany także przez innych pracowników, co ustalono w oparciu o zbiorcze zestawienie faktur, dotyczące zakupu paliwa w firmie "C" J.B., c) pracownik używał w pracy także innych samochodów, co stwierdzono na podstawie faktur z firmy "C". Powyższe okoliczności, zdaniem organu wskazywały na nierzetelność dokonanych rozliczeń przebiegu pojazdu, co stanowiło kolejny powód dla którego organ podatkowy nie uznał wydatków poniesionych z tego tytułu jako kosztów uzyskania przychodów, w świetle bowiem art. 20 ust. 2 w zw. z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości ( Dz. U. Nr 121, poz. 591 z późn. zm.) dowody nierzetelne nie mogą stanowić podstawy dokonywania zapisów w księgach podatkowych. W ramach prowadzonej działalności w ramach spółki cywilnej "E", w której podatnicy posiadali 95 % udziałów, organ zakwestionował: 1) koszty uzyskania przychodu w kwocie [...] zł. z tytułu zastosowaniu przy ustalania odpisów amortyzacyjnych stawek niezgodnych z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych ( Dz. U. Nr 6, poz. 35 ). Zastosowanie niewłaściwych stawek dotyczyło, centrali telefonicznej, urządzeń alarmowych i kotłowni. Powołując się na treść § 9 ust. 7 i 9 w/w rozporządzenia organ ustalił następujące stawki amortyzacyjne: a) dla centrali telefonicznej - 20% ( przy przyjętej 34%) b) dla urządzeń alarmowych - 20% ( przy przyjętej 34%) c) dla kotłowni - 12 % ( przy przyjętej 20%) oraz dokonał przysługującej spółce amortyzacji niższej o kwotę [...] zł. 2) koszty uzyskania przychodu w wysokości [...] zł. z tytułu zaksięgowania bezpośrednio w koszty odsetek od kredytu zaciągniętego na cele prowadzonej inwestycji. Organ podatkowy ustalił, że spółka w miesiącu [...] 1998 r. zaciągnęła kredyt inwestycyjny w Banku "D" O/Ż., w wysokości [...] zł. wypłacony w dniu [...] 1998 r., [...] 1998 r. i [...] 1998 r. Koszty związane z obsługą kredytu w wysokości [...] zł. spółka zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów. Jak wynikało z umowy kredytowej kredyt zaciągnięto na realizację inwestycji w budynku położonym w Ż., przy ul. [...]. Inwestycje zostały zakończone i przejęte do ewidencji środków trwałych w dniach [...] 1998 r. i [...] 1998 r. Powołując się na treść art. 23 ust. 1 pkt 33 updof organ podniósł, iż nie stanowią kosztów uzyskania przychodów odsetki, prowizje i różnice kursowe od kredytów zwiększających koszty inwestycji w okresie ich realizacji. Koszty te, zgodnie z § 6 ust. 5 rozporządzenia w sprawie amortyzacji środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych uwzględnione winny być przy ustalania wartości początkowej wytworzonego środka trwałego, która stanowi podstawę dokonywania odpisów amortyzacyjnych. W oparciu o dokonane ustalenia, organ przyjął, iż koszt uzyskania przychodu, stanowiły odsetki od pierwszej transzy kredytu, naliczone po dniu [...] 1998 r. oraz prowizja za przelew zwykły w łącznej kwocie [...] zł. Pozostała natomiast kwota w wysokości [...] zł. nie stanowiła kosztów uzyskania przychodów i o jej wartość organ skorygował koszty podatkowe 1998 r. Odwołanie od decyzji zostało złożone przez podatników do Dyrektora Izby Skarbowej w K., z zarzutami naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów dotyczących zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów, wydatków jakie zostało poniesione z tytułu: 1) wykorzystywania samochodu będącego własnością pracownika, na potrzeby prowadzonej przez podatników działalności gospodarczej. Odwołujący podnieśli, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazują na samochody, a nie jak twierdzi organ podatkowy na samochody osobowe. Dodatkowo podatnicy podnieśli, iż umowa leasingu – wbrew stanowisku zaprezentowanemu przez organ – nie zawierała opcji wykupu samochodu po zakończeniu leasingu tj. po [...] 1997 r. 2) przyjętych stawek amortyzacji środków trwałych w odniesieniu do centrali telefonicznej, urządzeń alarmowych i pieców grzewczych. Zdaniem odwołujących się uzasadnione było zastosowanie współczynnika 1,4 do przyjętej stawki amortyzacyjnej, bowiem wszystkie te urządzenia działały w ruchu ciągłym, obsługując 60 najemców. Wskazano także, że centrala telefoniczna i urządzenia alarmowe posiadały zabudowane układy mikroprocesowe, zatem zgodnie z przepisami w sprawie amortyzacji środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych, podlegały szybkiemu postępowi technicznemu, bowiem urządzenia takie zaliczane są do grupy urządzeń 4 – 6. 3) odsetek i prowizji od zaciągniętego kredytu inwestycyjnego. W ocenie podatników kredyt ten był przeznaczony zarówno na prace remontowe, modernizacyjne , jak i bieżące wydatki spółki, a wpisanie obiektów do ewidencji wynikało z powodów organizacyjnych i porządkowych. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia odsetek za zwłokę od niezapłaconych przez A. S. w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 1998 r. w łącznej kwocie [...] zł., naliczonych na dzień wydania decyzji i określił należne odsetki w wysokości [...] zł., utrzymując w mocy w pozostałej części zaskarżoną decyzje. W uzasadnieniu decyzji, organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 36 updof, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów, wydatków ponoszonych na rzecz pracowników z tytułu używania przez nich samochodów na potrzeby wykonywanej działalności: a) w celu odbycia podróży służbowej w wysokości przekraczającej kwotę ustaloną przy zastosowaniu stawek za jeden kilometr przebiegu pojazdu lub w pełnej wysokości, jeżeli podróż służbowa jest udokumentowana delegacją służbową, b) w jazdach lokalnych – w wysokości przekraczającej wysokość miesięcznego ryczałtu pieniężnego albo w wysokości stawki za jeden kilometr przebiegu pojazdu, określonych w odrębnych przepisach wydanych przez właściwego ministra, obowiązujących w przedsiębiorstwach państwowych. Wskazując na treść art. 23 ust. 4 w/w ustawy, organ podatkowy uznał, iż określenie wysokości kosztów eksploatacji prywatnego samochodu pracownika na potrzeby pracodawcy na podstawie przejechanych kilometrów i stawki za jeden kilometr może mieć zastosowanie tylko do samochodów osobowych. [...], był natomiast samochodem ciężarowym o pojemności 1598, a zatem brak było podstawy prawnej zaliczenia wydatków wypłaconych z tego tytułu pracownikowi do kosztów uzyskania przychodów. Organ odwoławczy nie uwzględnił argumentów odwołania w pozostałej części, a dotyczących odpisów amortyzacyjnych oraz zaliczenia do kosztów przychodu odsetek i prowizji z tytułu zaciągniętego kredytu inwestycyjnego, podtrzymując w tym zakresie stanowisko organu pierwszej instancji, zarówno co do ustalonego stanu faktycznego, jak i zastosowanych regulacji prawnych. Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej, została przez pełnomocnika podatników zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik podniósł naruszenie przez organ podatkowy art. 22 ust. 1 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 36 updof , poprzez przyjęcie, iż wydatki poniesione przez A. S. na rzecz pracownika z tytułu używania przez niego własnego samochodu [...] dla celów prowadzonej działalności gospodarczej podatnika, nie stanowią kosztów uzyskania przychodów. Zdaniem pełnomocnika, art. 22 ust. 1 updof określający generalną zasadę kosztów uzyskania przychodów, wyłączył z nich koszty wymienione w art. 23 tej ustawy. Za nietrafny z zakresem regulacji wynikającej z art. 23 ust. 1 pkt 36 ustawy uznał pełnomocnik pogląd organu, że do kosztów tych można zaliczyć tylko wydatki poniesione z tytułu używania przez pracowników samochodów osobowych. Wskazując na gramatyczną wykładnię tego przepisu, podniósł, że przepis ten dotyczy zarówno osobowych, jak i ciężarowych samochodów. Przepis mówi bowiem wyraźnie o samochodach, a nie o samochodach osobowych. W ocenie pełnomocnika, także ust. 4 w/w przepisu nie jest sprzeczny z zaprezentowanym stanowiskiem, bowiem precyzuje on jedynie, iż należy stosować stawkę za jeden kilometr określoną dla samochodów osobowych, a zatem niezależnie od tego jakiego rodzaju samochodu dotyczy rozliczenie, należy przyjąć stawkę określoną dla tych samochodów. W konsekwencji uznał, że zaliczenie w koszty uzyskania przychodów, wydatków poniesionych na rzecz pracownika, z tytułu używania przez niego samochodu ciężarowego na potrzeby wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, w oparciu o prowadzoną ewidencję i stawkę określoną dla samochodu osobowego, było w pełni uzasadnione. W końcowej części uzasadnienia, pełnomocnik wskazał na długotrwałe postępowanie w sprawie, zwłaszcza postępowania kontrolnego, które zostało wszczęte w miesiącu [...] 2000 r., a decyzja organu pierwszej instancji została wydana w miesiącu [...] 2003 r., co zdaniem pełnomocnika w sposób rażący naruszało zasadę szybkości postępowania. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części określającej skarżącym zobowiązanie podatkowe ponad kwotę [...] zł. i w tej samej części w zakresie określenia odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd rozważył co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem legalności, a więc zgodności działań administracji z obowiązującym prawem. W sytuacji, gdy sąd administracyjny stwierdzi, iż wydana decyzja narusza prawo, to zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchyla decyzję w części lub całości. Uchylenie decyzji następuje w przypadku, gdy nastąpiło naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, decyzja organu odwoławczego zawiera uchybienia, które uzasadniają jej uchylenie. Kwestię sporną w niniejszej sprawie stanowi interpretacja przepisu art. 23 ust. 1 pkt 36 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji zasadność wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów kwoty [...] zł. Organ podatkowy, powołując się na treść art. 23 ust. 1 pkt 39, art. 23 ust. 4 updof oraz rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków ustalania i zasad zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów, motocykli i motorowerów nie będących własnością pracodawcy wywiódł wniosek, iż zasady określania kosztów w sposób uregulowany w art. 23 ust. 1 pkt 36 mają zastosowanie tylko do samochodów osobowych. Konstatację powyższą wywiódł z treści ust. 4 w/w przepisu oraz zakresu regulacji wskazanego rozporządzenia dotyczącego samochodów osobowych, motocykli i motorowerów. Zdaniem Sądu regulacja art. 23 ust. 1 pkt 36 updof nie stanowi przesłanki do wysnucia tak oczywistego i jednoznacznego wniosku, bowiem rozważania w tym przedmiocie przede wszystkim należy oprzeć na jego treści, zgodnie z którą, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków ponoszonych na rzecz pracowników z tytułu używania przez nich samochodów na potrzeby wykonywanej działalności podatnika, w wysokości przekraczającej kwotę ustaloną przy zastosowaniu stawek za jeden kilometr przebiegu pojazdu, określoną w odrębnych przepisach. Z przepisu tego wynika zatem, iż dotyczy samochodów, a nie tylko samochodów osobowych. W ocenie Sądu, przytoczona końcowa formuła tego przepisu, odnosi się wyłącznie do " wysokości ryczałtu pieniężnego" i " wysokości stawek za jeden kilometr przebiegu". Nie jest natomiast uzasadnione odnoszenie ich do całości uregulowań i zasad z nich wynikających. Za wykładnią taką przemawia przede wszystkim regulacja podstawowych kwestii dotyczących podatków w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w art. 84 i 217. Zgodnie z art.84 Konstytucji RP, każdy zobowiązany jest do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawach. Przepis ten wyznaczając granice obowiązków podatkowych, wyraźnie sformułował podstawową zasadę konstytucyjną, iż obowiązki te powinny być nałożone jedynie w drodze ustawy. Przepis art. 217 Konstytucji RP, stanowiący uzupełnienie wskazanego art. 84, określa natomiast, iż nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotu opodatkowania i stawek, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy. Stosując wynikające z tych przepisów konstytucyjnych zasady w rozpatrywanej sprawie, Sąd zwraca uwagę, na zakres upoważnienia wynikający z treści art. 23 ust. 1 pkt 36 updof do stosowania odpowiednich przepisów. Rację ma organ podatkowy, wskazując, iż tymi odrębnymi przepisami było rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków ustalania i zasad zwrotu kosztów użytkowania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów nie będących własnością pracodawcy. Należy jednak zauważyć, że rozporządzenie to zostało wydane, na podstawie upoważnienia wynikającego z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób ( Dz. U. Nr 141, poz.1045 z późn. zm.), zgodnie z którym Minister Transportu i Gospodarki Morskiej określi w porozumieniu z Ministrem Finansów w drodze rozporządzenia, warunki ustalania i zasady zwrotu kosztów używania pojazdów, o których mowa w ust. 1. Z przepisu ust. 1 wynika natomiast, iż do celów służbowych na podstawie umów cywilno – prawnych mogą być używane samochody, motocykle i motorowery nie będące własnością pracodawców, a używane dla potrzeb ich działalności. Bezspornie zatem w świetle przedstawionych powyżej regulacji wynika, że ich zakres zarówno podmiotowy, jak i przedmiotowy jest zasadniczo różny, przy czym rozporządzenie zostało wydane z upoważnienia innego aktu, niż przepis podatkowy o randze ustawowej, zatem zastosowanie go obejmuje ścisły zakres wynikający z art. 23 ust. 1 pkt 36 updof. Zdaniem Sądu, co wcześniej wykazano, ma on zastosowanie tylko i wyłącznie w odniesieniu do zastosowanej stawki, a nie jak dokonał tego organ podatkowy, także do rodzaju samochodu, z ograniczeniem wynikającym z tego rozporządzenia do samochodu osobowego, albowiem przepis art. 23 ust. 1 pkt 36 dotyczy samochodów, a więc przedmiot tej regulacji jest niewątpliwie szerszy, niż przedmiot wynikający zarówno z art. 18 ustawy o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób, jak i wydanego z delegacji ust. 2 tego przepisu rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej. Potwierdzeniem takiego stanowiska, jest zdaniem Sądu, także treść ust. 4 art. 23 updof, zgodnie z którym ilekroć w ust. 1 jest mowa o stawce, należy przez to rozumieć stawkę określoną dla samochodów osobowych. Przepis ten dotyczy zatem stosowanej stawki, a nie kategorii samochodu. Nie bez znaczenia dla przyjętej wykładni, jest także treść art. 23 ust. 5 updof, zgodnie z którym przebieg pojazdu o którym mowa w ust. 1 pkt 36 i 46 powinien być, z wyłączeniem ryczałtu pieniężnego, udokumentowany w ewidencji przebiegu pojazdu potwierdzonej przez podatnika na koniec każdego miesiąca. Analizując natomiast przepisy zawarte w ust. 36 i 46 art. 23 opdof nie sposób nie zauważyć, że w pierwszym przypadku ustawodawca wskazał na samochód ( w przypadku, używania go przez pracownika dla potrzeb prowadzonej działalności podatnika), w drugim zaś na samochód osobowy ( w przypadku używania nie wprowadzonego do ewidencji środków trwałych - z zastrzeżeniem pkt 36 - samochodu osobowego, w tym stanowiącego własność osoby prowadzącej działalność gospodarczą ). Do podobnych wniosków prowadzi wykładnia celowościowa, analizowanego art. 23 ust. 1 pkt 36 updof, umożliwiającego zaliczenie wydatków poniesionych z tytułu używania samochodu przez pracownika, stanowiącego jego własność dla potrzeb gospodarczej działalności podatnika. Wszystkie bowiem wydatki używania samochodu własnego podatnika stanowiłyby koszt uzyskania przychodu. W sytuacji natomiast, gdy pracownik używa na potrzeby podatnika samochodu własnego, ten ostatni nie ponosi żadnych kosztów związanych z eksploatacją samochodu, gdyż ponosi je właściciel. Zarówno z podatkowego, jak i ekonomicznego punktu widzenia nie ma zatem podstaw, aby podatnik nie mógł zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych na rzecz pracownika posługującego się samochodem będącego jego własnością. Do konkluzji takiej, w ocenie Sądu, skłania przepis art. 23 ust. 1 pkt 36 updof, posługujący się pojęciem samochodu, a nie jak przyjął to organ podatkowy pojęciem samochodu osobowego. Biorąc zatem pod uwagę opisany stan faktyczny orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 z póź. zm.). Koszty postępowania zasądzono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI