I SA/Gl 1119/06
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatników w sprawie dotyczącej prawidłowości zastosowania indywidualnej stawki amortyzacyjnej dla samochodu oraz uznania korzystania z lokalu mieszkalnego za nieodpłatne świadczenie.
Sprawa dotyczyła dwóch kwestii: prawidłowości zastosowania indywidualnej stawki amortyzacyjnej dla samochodu używanego w działalności gospodarczej oraz uznania korzystania z lokalu mieszkalnego od syna za nieodpłatne świadczenie. Sąd administracyjny w Gliwicach podzielił stanowisko organów podatkowych, uznając, że podatnik nie wykazał, iż samochód był używany przez co najmniej 6 miesięcy przed datą jego nabycia, co uniemożliwiało zastosowanie indywidualnej stawki amortyzacyjnej. Ponadto, sąd uznał, że korzystanie z lokalu mieszkalnego od syna na cele działalności gospodarczej, mimo ponoszenia kosztów utrzymania, stanowiło nieodpłatne świadczenie w rozumieniu przepisów podatkowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę następców prawnych zmarłego H. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w B. określającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. Spór dotyczył dwóch głównych kwestii: zastosowania indywidualnej stawki amortyzacyjnej dla samochodu oraz uznania korzystania z lokalu mieszkalnego od syna za nieodpłatne świadczenie. Pierwsza kwestia dotyczyła samochodu nabytego przez H. S. w 1997 r. i przekazanego do działalności gospodarczej w 1998 r. Podatnik zastosował indywidualną stawkę amortyzacyjną, podczas gdy organy podatkowe uznały, że powinna być stosowana stawka 20%. Sąd podzielił stanowisko organów, interpretując pojęcie "nabycia" zgodnie z prawem cywilnym, jako moment uzyskania prawa własności (zakup w 1997 r.), a nie moment przekazania do działalności gospodarczej (1998 r.). Ponieważ podatnik nie udowodnił, że samochód był używany przez co najmniej 6 miesięcy przed datą zakupu, nie można było zastosować indywidualnej stawki amortyzacyjnej. Druga kwestia dotyczyła lokalu mieszkalnego użyczonego H. S. przez syna, J. S., na cele działalności gospodarczej. Organy podatkowe uznały to za nieodpłatne świadczenie, którego wartość należy doliczyć do przychodów. Sąd uznał, że mimo ponoszenia przez podatnika kosztów utrzymania lokalu, umowa użyczenia była nieodpłatna w rozumieniu przepisów podatkowych, ponieważ nie było ekwiwalentu w zamian za korzystanie z lokalu. Sąd odrzucił argumentację skarżących o błędnym spisaniu umowy i jej ustnym unieważnieniu, wskazując na brak dowodów i sprzeczność z późniejszymi działaniami podatnika. Sąd uznał również za zasadne nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania syna, gdyż materiał dowodowy był wystarczający. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną, nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania, które miałoby wpływ na wynik sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie był uprawniony do zastosowania indywidualnej stawki amortyzacyjnej, ponieważ nie wykazał, że samochód był używany przez co najmniej 6 miesięcy przed datą jego nabycia (zakupu).
Uzasadnienie
Sąd zinterpretował pojęcie "nabycia" zgodnie z prawem cywilnym jako moment uzyskania własności (zakup), a nie moment przekazania do działalności. Brak dowodów na używanie pojazdu przed zakupem uniemożliwił zastosowanie indywidualnej stawki amortyzacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
Dz. U. z 1997 r. nr 6, poz. 35 ze zm. § § 9 ust. 4 i 5
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych
Indywidualne stawki amortyzacyjne można stosować dla używanych lub ulepszonych środków trwałych, po raz pierwszy wprowadzonych do ewidencji, pod warunkiem udowodnienia, że przed ich nabyciem były wykorzystywane co najmniej przez okres 6 miesięcy. "Nabycie" odnosi się do daty zakupu, a nie przekazania do działalności.
u.p.d.o.f. art. 14 ust. 2 pkt 8
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń stanowi przychód z działalności gospodarczej.
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 12 ust. 3 pkt 3
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa sposób ustalania wartości nieodpłatnych świadczeń, w tym udostępnienia lokalu mieszkalnego.
Ordynacja podatkowa art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
Ordynacja podatkowa art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek uwzględnienia żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu, chyba że okoliczności są wystarczająco stwierdzone innym dowodem.
k.c. art. 713
Kodeks cywilny
Biorący do używania ponosi zwykłe koszty utrzymania rzeczy użyczonej.
PUSA art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądowej sprowadza się do badania zgodności z prawem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interpretacja pojęcia "nabycie" jako daty zakupu, a nie przekazania do działalności gospodarczej, co uniemożliwia zastosowanie indywidualnej stawki amortyzacyjnej. Uznanie korzystania z lokalu mieszkalnego od syna na cele działalności gospodarczej za nieodpłatne świadczenie, mimo ponoszenia kosztów utrzymania.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżących o błędnym spisaniu umowy użyczenia i jej ustnym unieważnieniu. Argumentacja skarżących, że przekazanie samochodu do działalności gospodarczej stanowiło "nabycie" w rozumieniu przepisów o amortyzacji. Żądanie przesłuchania świadka J. S. w sprawie nieodpłatnego świadczenia.
Godne uwagi sformułowania
Rozciąganie terminu "nabycie" również na przesunięcia poszczególnych składników majątkowych w ramach tego samego majątku określonej osoby [...] byłoby nieusprawiedliwionym zastosowaniem wykładni rozszerzającej. Jaki bowiem sens ekonomiczny miałoby wprowadzenie do ewidencji nowego środka trwałego, bezpośrednio po np. dokonanym zakupie, jeżeli wystarczyłoby odczekać ponad 6 miesięcy, by móc – po opóźnionym wprowadzeniu – zastosować korzystną stawkę amortyzacyjną. Istotą "nieodpłatnego świadczenia" jest brak ekwiwalentu w zamian za określone świadczenie, które może polegać na nieodpłatnym korzystaniu z rzeczy należącej do innego podmiotu.
Skład orzekający
Krzysztof Winiarski
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Wolf-Mendecka
członek
Przemysław Dumana
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących amortyzacji środków trwałych wprowadzonych do działalności gospodarczej oraz definicji i skutków nieodpłatnych świadczeń w podatku dochodowym od osób fizycznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z 1999 r. i konkretnych przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z 1997 r. oraz ustawy o PIT w brzmieniu obowiązującym w tamtym okresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy dwóch kluczowych zagadnień podatkowych, które są często problematyczne dla przedsiębiorców: prawidłowej amortyzacji środków trwałych oraz kwalifikacji świadczeń jako nieodpłatnych. Choć orzeczenie jest z 2006 roku, zasady interpretacji przepisów pozostają aktualne.
“Amortyzacja samochodu firmowego i nieodpłatne świadczenia – jak uniknąć pułapek podatkowych?”
Lexedit — asystent AI dla prawników
Analizuj umowy, identyfikuj ryzyka i edytuj dokumenty z pomocą AI. Wrażliwe dane są anonimizowane zanim opuszczą Twój komputer.
Analiza umów
Ryzyka, klauzule i rekomendacje w trybie śledzenia zmian
Pełna anonimizacja
Dane osobowe usuwane lokalnie przed wysyłką do AI
Bezpieczeństwo danych
Szyfrowanie, brak trenowania modeli na Twoich dokumentach
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Gl 1119/06 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-09-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Krzysztof Winiarski /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Wolf-Mendecka
Przemysław Dumana
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Winiarski (spr.), Sędziowie NSA Przemysław Dumana, Małgorzata Wolf-Mendecka, Protokolant Anna Florek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2006 r. sprawy ze skargi W. S. oraz A. S., J. S., K. S. – następców prawnych zmarłego H. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Urząd Skarbowego w B., po ponownym przeprowadzeniu postępowania podatkowego, określił H. i W. S. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. w kwocie [...] zł. Za rok 1999 małżonkowie S. złożyli w Urzędzie Skarbowym w B. zeznanie podatkowe, deklarując wspólne opodatkowanie z osiągniętych przez nich dochodów.
Organ podatkowy pierwszej instancji uznał, iż H. S., prowadzący w 1999 r. działalność gospodarczą w zakresie usług – badanie bilansów i prowadzenie biura rachunkowego, m.in.:
- zawyżył koszty uzyskania przychodów z działalności gospodarczej poprzez przyjęcie niewłaściwej, indywidualnej stawki amortyzacyjnej dla samochodu [...] w wysokości [...]%;
- zaniżył przychód z działalności gospodarczej o kwotę [...]zł., stanowiącą wartość nie zaksięgowanych w podatkowej księdze nieodpłatnych świadczeń z tytułu udostępnienia przez syna – J. S. lokalu mieszkalnego z przeznaczeniem na działalność gospodarczą.
Od powyższej decyzji podatnicy wnieśli odwołanie, kwestionując dokonaną korektę odpisów amortyzacyjnych od samochodu [...], przy zastosowaniu indywidualnej stawki amortyzacyjnej. Nie zgodzili się również z podwyższeniem przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń. Do odwołania dołączony został nowy dowód w sprawie, dokumentujący przekazanie samochodu [...] do działalności gospodarczej.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej instancji.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności odwołał się do okoliczności stanu faktycznego. Podkreślił, że samochód [...]został nabyty przez H. S. w dniu [...] 1997 r., a jego wartość brutto – wg rachunku uproszczonego – wynosiła [...]zł. W dniu [...]1998 r. nastąpiło przekazanie tego samochodu przez osoby prywatne (tj. małżonków S.) na cele prowadzonej przez H. S. działalności gospodarczej i wpisanie go do ewidencji środków trwałych.
Odpisy amortyzacyjne dotyczące ww. samochodu za 1999 r. zostały obliczone przy zastosowaniu [...] procentowej indywidualnej stawki amortyzacyjnej.
Zwrócono uwagę, że Urząd Skarbowy w B. dokonał korekty powyższych odpisów amortyzacyjnych, stosując 20-procentową stawkę amortyzacyjną od wartości początkowej [...] zł., podwyższonej o kwotę [...] zł., wynikającą z dowodu potwierdzającego zakup dodatkowego wyposażenia samochodu.
Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że zastosowanie przez podatnika indywidualnej stawki amortyzacyjnej w wysokości [...] % nie znajdowało uzasadnienia. Zaakcentowano, że organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo zastosował stawkę 20-procentową, wg poz. 55 wykazu rocznych stawek amortyzacyjnych, stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (Dz. U. z 1997 r. nr 6, poz. 35 ze zm.).
Podniesiono, że na podstawie § 9 ust. 4 i 5 ww. rozporządzenia Ministra Finansów – indywidualne stawki amortyzacyjne można ustalić dla używanych lub ulepszonych środków trwałych, po raz pierwszy wprowadzony do ewidencji. Środki uznaje się za używane, jeżeli podatnik udowodni, że przed ich nabyciem były one wykorzystywane co najmniej przez okres 6 miesięcy.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z wyjaśnień złożonych przez podatników w toku postępowania, wynika jedynie, iż samochód był przez nich używany po jego nabyciu. W ocenie organu podatnicy nie przedstawili natomiast żadnych dowodów świadczących, że przed nabyciem samochodu przez H. S. był on wykorzystywany przez okres co najmniej 6 pełnych miesięcy.
Organ ustosunkował się także do twierdzenia strony, iż powołany § 9 ust. 4 i 5 ww. rozporządzenia mówi o nabyciu na cele działalności gospodarczej. Jak zaznaczył Dyrektor Izby Skarbowej spór toczy się zatem o ustalenie znaczenia słowa "nabycie" użytego w powołanym rozporządzeniu. Zdaniem organu przekazanie samochodu z prywatnych zasobów na cele działalności gospodarczej nie jest równoznaczne z nabyciem tego samochodu, bowiem nabycie nastąpiło w drodze kupna w dniu [...] 1997 r. W tych okolicznościach uznano, że z zebranego materiału dowodowego nie wynika, iż przedmiotowy samochód był używany przed dniem nabycia, tj. przed dniem [...] 1997 r., dlatego też nie ma podstaw do zastosowania indywidualnych stawek amortyzacyjnych stosownie do § 9 ust. 4 i 5 cyt. rozporządzenia.
Odnosząc się do dowodu dołączonego do odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej, w którym wskazano m.in. przebieg pojazdu, organ odwoławczy podniósł, iż różni się on od dołączonego do poprzedniego odwołania z dnia [...] 2003 r. (odwołania od pierwszej decyzji Urzędu Skarbowego, uchylonej przez organ odwoławczy). Powyższe – w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej – świadczy o sporządzeniu dokumentu dla potrzeb postępowania odwoławczego.
Odnosząc się do drugiej spornej kwestii – nieodpłatnego świadczenia uzyskanego przez H. S., organ podniósł, iż wymieniony zawarł w dniu [...] 1997 r. ze swoim synem J. S. umowę użyczenia lokalu mieszkalnego, z przeznaczeniem na działalność gospodarczą w zakresie prowadzenia biura rachunkowego. Mieszkanie użyczone było nieodpłatnie w zamian za pokrywanie kosztów jego utrzymania, które stanowiły koszty uzyskania przychodów z działalności gospodarczej.
Powyższą okoliczność organy uznały za równoznaczną z otrzymaniem przez podatnika nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu art. 14 ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wartość nieodpłatnego świadczenia organ ustalił na podstawie art. 12 ust. 3 pkt 3, w wysokości równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu.
Organ odwoławczy za chybione uznał również twierdzenia odwołania, iż zawarta między H. i J. S. umowa była w istocie umową najmu, a nie użyczenia, ponieważ użyczenie następuje bezpłatnie na czas określony, a w rozpatrywanym przypadku koszty utrzymania lokalu były opłacane przez firmę podatnika do spółdzielni mieszkaniowej.
Zdaniem organu odwoławczego umowa najmu jest umową, na podstawie której wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania na czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz. Podkreślono, że H. S. nie płacił żadnego czynszu synowi, a zatem uznać należy, że omawiany stosunek prawny jest umową użyczenia. Podkreślono, że czynsz opłacany przez podatnika spółdzielni jest kosztem utrzymania mieszkania. Jedynie w przypadku zawarcia umowy najmu lokalu przez firmę, bezpośrednio ze spółdzielnią mieszkaniową, byłaby to umowa najmu, a czynsz opłacany spółdzielni wynikałby bezpośrednio z umowy. W tych warunkach za zbędne uznano przesłuchanie w charakterze świadka J. S., o co wnosiła strona.
W skardze na powyższą decyzję podatnicy zarzucili obrazę prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, sprzeczność ustaleń organu podatkowego z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie wyjaśnienie w postępowaniu odwoławczym wszystkich faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Skarżący zarzucili błędną interpretację przepisów rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Podatnicy zakwestionowali dokonaną przez organ podatkowy korektę odpisów amortyzacyjnych samochodu [...]przy zastosowaniu indywidualnej stawki amortyzacyjnej. Stwierdzili, że w rozumieniu przepisów rozporządzenia nabycie samochodu nastąpiło w dniu [...] 1998 r. w oparciu o dowód przekazania samochodu i wprowadzenia do ewidencji środków trwałych, a do tego dnia samochód stanowił własność prywatną i był wykorzystywany wyłącznie do celów prywatnych.
Nadto podatnicy zakwestionowali podwyższenie przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń z tytułu udostępnienia przez syna podatnika – J. S. lokalu mieszkalnego z przeznaczeniem na prowadzenie biura rachunkowego. Skarżący akcentują, iż zawarta w dniu [...] 1997 r. umowa użyczenia była spisana błędnie i w kilka dni później została przez strony unieważniona ustnie. H.S. potwierdził, że przekazywał synowi J. S. środki na koszty lokalu, które był opłacane przez tego ostatniego do spółdzielni mieszkaniowej. Powyższe zdaniem strony skarżącej ma świadczyć o tym, iż nie wystąpiło nieodpłatne świadczenie.
Skarżący zarzucili dodatkowo nie przesłuchanie w charakterze świadka J. S., co w ich ocenie narusza przepisy Ordynacji podatkowej.
W związku ze śmiercią skarżącego H. S. po złożeniu skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., Wojewodzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 17 lutego 2005 r. (sygn. akt I SA/Gl 484/04) zawiesił postępowanie sądowe do czasu zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego. Pismem z dnia [...] 2006 r. W. S. zawiadomiła Sąd o spadkobiercach zmarłego H. S. Z dołączonego do tego pisma postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia [...] 2005 r. Sądu Rejonowego w B. Wydział [...] (sygn. [...]) wynika, iż spadek po zmarłym H. S. na podstawie ustawy nabyli: żona – W. S. oraz synowie: K. S., J. S. i A. S. Sąd postanowieniem z dnia [...] r. podjął zawieszone postępowanie i wezwał spadkobierców do wskazania czy wstępują do toczącego się postępowania sądowego. Spadkobiercy nadesłali oświadczenia o wstąpieniu do toczącego się procesu sądowego.
Na rozprawie przed sądem administracyjnym skarżąca W. S. podtrzymała zarzuty skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiot sporu wiąże się z rozbieżnymi stanowiskami strony skarżącej i organów podatkowych obu instancji w dwóch kwestiach:
1) czy podatnik, tj. H. S., prowadzący działalność gospodarczą pod własnym imieniem był uprawniony do zastosowania indywidualnej [...] procentowej stawki amortyzacyjnej dotyczącej samochodu [...];
2) czy w związku z korzystaniem przez H. S., na cele prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, z lokalu mieszkalnego należącego do jego syna, na podstawie umowy użyczenia, można mówić o uzyskanym przez niego nieodpłatnym świadczeniu.
I. Odnosząc się do pierwszego spornego problemu, należy podkreślić, iż ustalone przez organy, w toku postępowania administracyjnego, okoliczności faktyczne nie budzą wątpliwości.
H. S. nabył w dniu [...] 1997 r. na podstawie rachunku uproszczonego samochód [...], który w dniu [...] 1998 r. został przekazany na potrzemy prowadzonej przez niego działalności gospodarczej i wpisany do ewidencji środków trwałych. W 1999 r. podatnik zastosował w stosunku do ww. środka trwałego indywidualną stawkę amortyzacyjną [...]%, podczas, gdy zdaniem organów podatkowych obu instancji stawka ta winna wynosić 20%.
Zgodnie z postanowieniami obowiązującego w rozpatrywanym okresie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (Dz. U. nr 6, poz. 35 ze zm.) zwykła stawka amortyzacyjna dla przedmiotowego środka trwałego wynosiła 20% (poz. 55 załącznika do ww. rozporządzenia, zawierającego wykaz rocznych stawek amortyzacyjnych). Wyjątek od tej reguły przewidziano w § 9 ust. 4 i 5 rozporządzenia z dnia 17 stycznia 1997 r., wprowadzając możliwość zastosowania indywidualnej, powiększonej stawki amortyzacyjnej. Stosownie do powołanego przepisu taką undywidualną stawkę amortyzacyjną można ustalić dla używanych lub ulepszonych środków trwałych, po raz pierwszy wprowadzonych do ewidencji. Natomiast środki trwałe uznaje się za używane, jeżeli podatnik udowodni, że przed ich nabyciem były wykorzystywane przez okres 6 pełnych miesięcy.
Spór w rozpatrywanym przypadku odnosi się do interpretacji użytego w rozporządzeniu określenia "przed ich nabyciem były wykorzystywane co najmniej przez okres 6 pełnych miesięcy...". W ocenie strony skarżącej przez "nabycie" należy rozumieć nie tyle zakup samochodu, który nastąpił w dniu [...] 1997 r., ile przekazanie tego środka trwałego na potrzeby prowadzonej przez nabywcę działalności gospodarczej, co nastąpiło w dniu [...] 1998 r. Zdaniem natomiast organów podatkowych obu instancji określenie "nabycie" odnosi się w rozpatrywanym przypadku do daty zakupu, co nastąpiło w dniu [...]1997 r., a z zebranego materiału dowodowego nie wynika, że samochód był używany przed tą datą.
Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych.
Zarówno w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak i powołanym wyżej rozporządzeniu Ministra Finansów brak definicji pojęcia "nabycie". To sprawia, że znaczenia tego pojęcia należy doszukiwać się raczej na gruncie prawa cywilnego, gdzie nabycie traktowane jest, jako uzyskanie prawa własności w wyniku dokonania określonej czynności prawnej lub zaistnienia określonego stanu (kupno-sprzedaż, darowizna, zamiana, zasiedzenie itp.). Również w języku potocznym przez "nabycie" rozumie się "otrzymanie czegoś na własność za pieniądze lub przez wymianę" (por. Słownik języka polskiego, oprac. E. Sobol, PWN Warszawa 2005, s. 489). Rozciąganie terminu "nabycie" również na przesunięcia poszczególnych składników majątkowych w ramach tego samego majątku określonej osoby, tylko z tej części majątku, która przeznaczona jest do zaspokajania potrzeb prywatnych, do składników majątkowych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, byłoby nieusprawiedliwionym zastosowaniem wykładni rozszerzającej interpretowanego określenia. Przyjęcie poglądu strony skarżącej mogłoby stwarzać również podstawę do manipulowania obowiązkami podatkowymi. Jaki bowiem sens ekonomiczny miałoby wprowadzenie do ewidencji nowego środka trwałego, bezpośrednio po np. dokonanym zakupie, jeżeli wystarczyłoby odczekać ponad 6 miesięcy, by móc – po opóźnionym wprowadzeniu – zastosować korzystną stawkę amortyzacyjną.
Za słuszną zatem należy uznać konstatację organów podatkowych, iż nie zostały spełnione warunki określone w § 9 ust. 4 i 5 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r., umożliwiające zastosowanie indywidualnej, podwyższonej stawki amortyzacyjnej samochodu [...], ponieważ nie zostało wykazane, iż przed datą nabycia, tj. 30 maja 1997 r. samochód tej był używany co najmniej przez okres 6 pełnych miesięcy.
Skład orzekający uznał również, iż organ odwoławczy zasadnie nie dał wiary dokumentowi dołączonemu przez podatników do odwołania z dnia [...] 2003 r., dot. przekazania samochodu [...]. Dokument ten pozostawał z sprzeczności z wcześniej dołączonym przez stronę do akt sprawy w dniu [...] 2003 r. Organ, kierując się wyrażoną w art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 929 ze zm.) zasadą swobodnej oceny dowodów miał wystarczające podstawy do tego, by uznać, iż dokument z dołączony do odwołania z dnia [...] 2003 r. został sporządzony na użytek toczącego się postępowania podatkowego, a nie przekonują wyjaśnienia strony, iż poprzedni dokument zawiera błędy powstałe przy przepisywaniu przez maszynistkę i nie został on zniszczony.
II.Kolejnym spornym problemem było nie ujęcie przez H. S. po stronie przychodów nieodpłatnego świadczenia polegającego na udostępnieniu podatnikowi lokalu mieszkalnego przez jego syna J. S., na cele prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej.
W aktach sprawy znajduje się dokument, nazwany "umową użyczenia", która to umowa spisana została w dniu [...] 1997 r. pomiędzy J. S. (zwanym "użyczającym"), a H. S. (zwanym "biorącym do użytkowania"). Na podstawie tej umowy użyczający "zezwolił biorącemu do używania mieszkanie w B. przy ulicy [...] na prowadzenie w nim biura rachunkowego" (§ 1 umowy). Zgodnie z postanowieniami § 2 umowy użyczenie nastąpiło "bezpłatnie na czas nieograniczony", a w myśl postanowień § 3 biorący do używania zobowiązał się ponosić "zgodnie z kodeksem cywilnym art. 713 zwykłe koszty utrzymania tego mieszkania ...".
W ocenie strony skarżącej nie wystąpił przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia, ponieważ przedmiotowa umowa była de facto umową najmu, a nie umową użyczenia. Skarżący podkreślają, że umowa została błędnie spisana i że w kilka dni po jej sporządzeniu została ona ustnie unieważniona.
W ocenie organów podatkowym przedmiotowa umowa stanowiła umowę użyczenia, a podatnik, tj. H. S. nie płacił żadnego czynszu swemu synowi z tytułu udostępnienia lokalu.
Skład orzekający uznał za zasadną argumentację organu odwoławczego.
Przede wszystkim treść umowy z dnia 31 października 1997 r. wskazuje na to, iż nie jest to umowa najmu, a umowa użyczenia. Z postanowień § 1 wynika, iż dotyczyła ona całego lokalu. Stosunek prawny wynikający z umowy łączył H. S. (użytkownika) z synem (dysponentem lokalu), a nie spółdzielnią mieszkaniową. Odwołanie się stron umowy do stosowania wprost art. 713 kodeksu cywilnego ("Biorący do używania ponosi zwykłe koszty utrzymania rzeczy użyczonej. Jeżeli poczynił inne wydatki lub nakłady na rzecz, stosuje się odpowiednio przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia."), a przy tym doprecyzowanie co strony rozumieją przez "zwykłe koszty utrzymania", obok takich elementów, jak stwierdzenie, że użyczenie mieszkania następuje nieodpłatnie, wyraźnie wskazuje na to, że J. S. przekazał H. S. lokal do korzystania nie uzyskując z tego tytułu żadnych korzyści, a więc w sposób nieekwiwalentny (bezpłatny). Nadmienić przy tym wypada, że zgodę Spółdzielni Mieszkaniowej na prowadzenie w lokalu biura rachunkowego otrzymał J. S., a nie podatnik (pismo Spółdzielni z dnia [...]1997 r.)
Pojęcie "nieodpłatnego świadczenia", użyte w powołanym przepisie, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono nie tylko świadczenie w cywilistycznym znaczeniu (działanie lub zaniechanie na rzecz innej strony - art. 353 k.c.), ale w jego zakres wchodzą także wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób prawnych, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy ( por. uchwała NSA z 18 listopada 2002 r., sygn. akt FPS 9/02, ONSA 2003/2/47 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2002 r. sygn. akt III RN 106/01, niepubl., a także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 sierpnia 1999 r. sygn. akt III RN 31/99, OSNAPiUS 2000, nr 13, poz. 496). Istotą "nieodpłatnego świadczenia" jest brak ekwiwalentu w zamian za określone świadczenie, które może polegać na nieodpłatnym korzystaniu z rzeczy należącej do innego podmiotu. Nieodpłatności świadczenia w tym wypadku nie wyłącza również okoliczność, że biorący do używania ponosi zwykłe koszty związane z eksploatacją zajętego lokalu (co miało miejsce w rozpatrywanym przypadku). Tych ostatnich świadczeń nie można traktować, jako przychodu oddającego lokal do używania, co zdaje się chcieć wykazać strona skarżąca. Zresztą, na co zwrócił uwagę organ odwoławczy, J. S. w swoim zeznaniu podatkowym za rok 1999, nie wykazał przychodu z tytułu najmu, co dodatkowo potwierdza zamiar stron - użyczenia, a nie najmu lokalu.
Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodem z działalności gospodarczej jest wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, których wartość oblicza się zgodnie z art. 12 ust. 3 pkt 3 (w przypadku udostępnienia lokalu mieszkalnego) tejże ustawy. Wartość tego czynszu za 1999 r. organ ustalił na podstawie pisma B. Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia [...] 2003 r.
Przedstawiona dopiero w skardze informacja, iż zawarta przez strony w dniu [...] 1997 r. została w kilka dni później unieważniona ustnie, nie zasługuje na wiarę. Twierdzeniu temu zaprzecza fakt, iż wymieniona umowa została przez H. S.przedłożona organowi podatkowemu w toku prowadzonego postępowania w 2003 r., bez żadnych adnotacji o wzruszeniu jej mocy wiążącej.
Za usprawiedliwione należy uznać nie przeprowadzenie dowodu z przesłuchania J. S. (syna podatnika), z uwagi na to, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na zajęcie określonego stanowiska. Zgodnie z art. 188 ustawy Ordynacja podatkowa żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Przedmiotem dowodu nie może być zatem okoliczność stwierdzona wystarczająco innym dowodem. Pogląd organów podatkowych został w ocenie Sądu poparty przekonującą argumentacją, która znalazła oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym.
Zakres sądowej kontroli administracji publicznej, z mocy art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sprowadza się do badania pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Oznacza to, że zaskarżone rozstrzygnięcie podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, względnie inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Dokonując kontroli we wskazanym zakresie Sąd nie stwierdził, iż przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia prawa materialnego podatkowego oraz zasad postępowania w określonym wyżej zakresie.
W tej sytuacji skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).