I SA/Gl 1112/20

I SA/Gl 1112/20 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2021-02-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-09-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agata Ćwik-Bury /sprawozdawca/
Bożena Suleja-Klimczyk /przewodniczący/
Eugeniusz Christ
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 4781/21 - Wyrok NSA z 2024-03-19
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1438
art. 34 par. 1 i 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2019 poz 900
art. 70  par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk, Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 lutego 2021 r. sprawy ze skargi A w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Przedmiotem skargi [...] A (dalej: skarżąca, wierzyciel) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: Dyrektor) z dnia [...] nr [...] w sprawie zarzutów do tytułu wykonawczego.
2. Dotychczasowy przebieg postępowania przed organami administracji.
2.1. Po rozpatrzeniu zażalenia z dnia 28.05.2020 r. wniesionego przez skarżącą na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. (dalej: Naczelnik) z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów do tytułu wykonawczego z dnia [...] Nr [...], Dyrektor działając w oparciu o przepisy art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej: k.p.a.) oraz art. 17 § 1 i art. 18, art. 23 § 1, § 4 pkt 1 i art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm., dalej: u.p.e.a.) utrzymał w mocy ww. postanowienie.
W uzasadnieniu wskazał, iż Naczelnik prowadził postępowanie egzekucyjne wobec R. C. (dalej: zobowiązana, uczestnik postępowania) na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] Nr [...] wystawionego przez A w K. obejmującego zaległości z tytułu składek członkowskich w [...] w K. za okres od 01.02.2009 r. do 01.01.2013 r. w kwocie należności głównej w łącznej wysokości [...]zł,
Zawiadomieniem z dnia [...] Nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia wynagrodzenia zobowiązanej w B Sp. z o.o. w M., którego odbiór wraz odpisem tytułu wykonawczego potwierdził pełnoletni domownik [...], a pracodawca potwierdził odbiór w tym samym dniu.
2.2. Pismem z dnia 24.09.2019 r., złożonym osobiście w dniu 26.09.2019 r. do Urzędu Skarbowego w T. zobowiązana zwróciła się z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów. Jednocześnie pismem z dnia 24.09.2020 r. podniosła zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. zarzut przedawnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym z dnia [...] Nr [...], wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] organ egzekucyjny przywrócił termin do wniesienia zarzutów.
2.3. Pismem z dnia [...] Nr [...] [...] organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska.
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, a zawiadomieniem z dnia [...] Nr [...] wstrzymał realizację zajęcia.
2.4. Uchwałą z dnia [...] Nr [...] [...] w K. uznała zarzuty zobowiązanej za nieuzasadnione.
Uchwałą z dnia [...] Nr [...] [...] uchyliło uchwałę z dnia [...] Nr [...] w sprawie zajęcia stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów zgłoszonych przez skarżącą (lekarza) i orzekło o uznaniu zarzutu przedawnienia.
2.5. W konsekwencji Naczelnik postanowieniem z dnia [...] nr [...] uznał zarzut przedawnienia za zasadny i umorzył postępowanie egzekucyjne do ww. tytułu wykonawczego Nr [...]. Postanowienie to doręczono zobowiązanej i wierzycielowi w dniu [...].
2.6. W zażaleniu skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a w konsekwencji prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego, zarzucając naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 70 § 1 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie pięcioletniego terminu przedawnienia należności z tytułu składek członkowskich opłacanych przez lekarza - członka A podczas gdy przepis ten nie ma zastosowania do tego rodzaju należności, co skutkowało niesłusznym umorzeniem postępowania egzekucyjnego; 2) przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 34 § 4 u.p.e.a. poprzez błędne zastosowanie polegające na umorzeniu postępowania egzekucyjnego z uwagi na uznanie zarzutu przedawnienia na podstawie art. 70 § 1 O.p., podczas gdy w przedmiotowej sprawie nie doszło do przedawnienia.
Pełnomocnik, powołując przepis art. 116 ustawy z dnia 2.12.2009 r. o izbach lekarskich (Dz. U. z 2019 r., poz. 965) wskazał, iż zarówno przepisy ustawy o izbach lekarskich, jak i przepisy żadnego innego aktu prawnego nie określają terminu przedawnienia roszczeń z tytułu należności składkowych, jak i ogólnych terminów przedawnienia roszczeń należności administracyjnoprawnych, nie zawierają w tym względzie odesłania do art. 70 § 1 O.p. Nie jest zatem możliwe zastosowanie terminu określonego w w/w przepisie do roszczeń z tytułu należności składkowych.
Odnosząc się do treści powołanego przez Naczelnika wyroku WSA z dnia 24.09.2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 590/14, pełnomocnik skarżącej wskazał, że przedmiotem badania Sądu w przedmiotowej sprawie było zagadnienie prawne dotyczące zasad przynależności do samorządu terytorialnego, a nie okresu przedawnienia składek członkowskich. W przywołanym orzeczeniu nie została i nie mogła zostać przesądzona zasada dotycząca okresu przedawnienia składek członkowskich. Pełnomocnik podkreślił, że nie ma możliwości domniemania terminu przedawnienia. Nie można uznać, że okres przedawnienia należności z tyt. nieopłaconych składek członkowskich został przesądzony w orzecznictwie, z uwagi na okoliczność, iż zobowiązana powoływała się na regulacje usankcjonowane przez orzecznictwo polskich sądów, podczas gdy w treści zażalenia nie zostały przywołane żadne inne orzeczenia sądów w przedmiotowej sprawie. Terminy przedawnienia wynikające z art. 70 § 1 O.p. mają zastosowanie do należności podatkowych, a nie wszystkich należności administracyjno-prawnych. W polskim systemie prawa brak jest przepisów, które wprowadzałyby zasadę odpowiedniego stosowania terminów przedawnienia z przepisów art. 70 § 1 O.p. we wszystkich sprawach rozstrzyganych w postępowaniu egzekucyjnym oraz do zobowiązań administracyjno-prawnych. Przykładami innych należności, do których stosuje się art. 70 § 1 O.p. są m.in. kary pieniężne, niepodatkowe należności budżetowe, czy wpłaty z PFRON. Tym samym art. 70 § 1 O.p. nie może mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie, co oznacza że należności z tytułu składek członkowskich nie ulegają przedawnieniu.
Powyższe stanowisko znajduje poparcie również w projekcie ustawy - przepisy ogólne prawa administracyjnego z dnia 29.12.2010 r.
2.7. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor uznał zażalenie za bezzasadne.
Odnosząc się do podniesionych zarzutów w pierwszej kolejności przywołał mające w sprawie zastosowanie przepisy u.p.e.a. i wskazał, że w ostatecznym rozstrzygnięciu wierzyciel wyraził swoje stanowisko, o którym mowa w art. 34 § 1 i § 4 u.p.e.a. w zakresie wniesionego zarzutu w trybie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W myśl art. 34 § 1 u.p.e.a. stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutów wniesionych w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1-5, 7 jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W związku z powyższym organ egzekucyjny będąc związany stanowiskiem wierzyciela, nie naruszył prawa orzekając zgodnie ze stanowiskiem wierzyciela. Po otrzymaniu informacji o ostateczności stanowiska wierzyciela Naczelnik ww. postanowieniem uznał zarzut przedawnienia za zasadny i umorzył postępowanie egzekucyjne do tytułu wykonawczego z dnia [...] Nr [...].
Organ egzekucyjny spełnia tylko rolę organu wykonawczego i rozstrzyga kwestie wskazane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie może zatem wnikać w zasadność i wymagalność obowiązku wskazanego przez wierzyciela w tytule wykonawczym. Również organ nadzoru nad prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym, tj. Dyrektor nie jest uprawniony do wzruszenia postanowienia wydanego przez wierzyciela. Wiążąca moc ostatecznego postanowienia wierzyciela odnosząca się także do organu nadzoru wyklucza także ponowną ocenę zarzutu, jaki . był istotą rozważań w postępowaniu dotyczącym stanowiska wierzyciela. Organ ten nie może dokonywać merytorycznej oceny stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów na podstawie art. 33 § 1 pkt. 1 - 5, 7 u.p.e.a., a ostateczne postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela jest dla niego wiążące (WSA w Poznaniu z dnia 3.12.2008 r. I SA/Po 806/08, WSA we Wrocławiu z dnia 18.09.2008 r. I SA/Wr 420/08, NSA z 31.01.2012 r. II FSK 1478/10, WSA Lublin z dnia 21.10.2011 r. I SA/Lu 379/11, NSA z dnia 21.05.2013 r. FSK 80/12, WSA w Gliwicach z dnia 13.01.2014 r. I SA/Gl 247/13, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18.03.2015 r. I SA/Gl 545/14, NSA z dnia 25.08.2016 r. II FSK 2162/14, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12.05.2020 r. I SA/Gl 1526/19).
Zdaniem Dyrektora wystarczającym było odniesienie się przez organ egzekucyjny do zarzutu w trybie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. przez powołanie się na wiążącą moc ostatecznego w administracyjnym toku postępowania postanowienia wierzyciela. Uchwała z dnia [...] Nr [...] wydana w pierwszej instancji przez [...] w K. została uchwałą z dnia [...] Nr [...] uchylona przez [...] i organ ten orzekł o uznaniu zarzutu przedawnienia. Powołując art. 70 § 1 O.p. stwierdzono, iż biorąc pod uwagę pięcioletni termin przedawnienia należy przyjąć, że zobowiązanie dotyczące składek członkowskich za okres 01.02.2009 r. - 24.09.2012 r. uległo przedawnieniu.
W zażaleniu z dnia 28.05.2020 r. pełnomocnik przedstawia odrębne stanowisko w zakresie przedawnienia obowiązku, niż w ostatecznym stanowisku wydanym w dniu [...].
Organ egzekucyjny nie naruszył przepisu art. 34 § 4 u.p.e.a. Pozyskując bowiem ostateczne stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutu przedawnienia, zgodnie z dyspozycją tegoż przepisu umorzył postępowanie egzekucyjne do tytułu wykonawczego z dnia [...] Nr [...].
Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 5 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają należności pieniężne przekazane do egzekucji na podstawie innych ustaw. Wskazać należy, iż obowiązek uiszczenia składki członkowskiej wynika z ustawy z dnia 02.12.2009 r. o izbach lekarskich, która weszła w życie z dniem 1.10.2010r.
Zgodnie z art. 8 pkt 3 w/w ustawy traktującym o obowiązkach członków izby lekarskiej członkowie izby lekarskiej są obowiązani stosować się do uchwał organów izb lekarskich. Zgodnie z art. 39 pkt 1 w/w ustawy, traktującym o kompetencjach Naczelnej Rady Lekarskiej, ppkt 11 tegoż artykułu wskazuje, iż Naczelna Rada Lekarska kieruje działalnością Naczelnej Izby Lekarskiej w okresie między krajowymi zjazdami lekarzy, a w szczególności: określa wysokość składki członkowskiej.
Zgodnie z uchwałą z dnia 4.04.2008 r. Nr 8/08/V Naczelnej Rady Lekarskiej (§ 1 ust. 1) ustalono miesięczną wysokość składki członkowskiej obowiązującą lekarza i lekarza dentystę, członka okręgowej izby lekarskiej. Składkę za dany miesiąc opłaca się do końca tego miesiąca lub z dowolnym wyprzedzeniem, osobiście lub za pośrednictwem pracodawcy. Zgodnie z art. 116 w/w ustawy nieopłacone w terminie składki członkowskie i koszty postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Terminy przedawnienia należności odnoszą się nie tylko do należności podatkowych. Zarówno administracyjno-prawny charakter obowiązku - składki członkowskiej, jak i brak uregulowania w ustawie o izbach lekarskich odnoszących się do przedawnienia składek członkowskich nieuregulowanych przez lekarza, powoduje możliwość zastosowania przepisu art. 70 § 1 O.p. do przedawnienia tychże należności, w związku z art. 2 § 1 pkt 5 u.p.e.a.
W wyroku z dnia 24.06.2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 590/14 (NSA wyrokiem z dnia 22.11.2016 r. sygn. akt II OSK 343/15 oddalił skargę kasacyjną od tegoż wyroku), wskazano, iż przepis art. 70 § 1 o.p. znajduje zastosowanie do instytucji przedawnienia składek członkowskich.
Powoływanie się na projekt ustawy - przepisy ogólne prawa administracyjnego z dnia 29.12.2010 r., nad którym prace były prowadzone w roku 2010r., pozostaje bez znaczenia.
3. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.
3.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów: 1) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 70 § 1 o.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie pięcioletniego terminu przedawnienia należności z tytułu składek członkowskich opłacanych przez lekarza - członka A podczas gdy przepis ten nie ma zastosowania do tego rodzaju należności, co skutkowało niesłusznym umorzeniem przedmiotowego postępowania; 2) postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia organu 1 instancji umarzającego postępowanie egzekucyjne z uwagi na uznanie zarzutu przedawnienia na podstawie art. 70 § 1 o.p. i przychylenie się do stanowiska [...] wyrażonego w Uchwale nr [...] z dnia [...], które nie znajduje oparcia w przepisach, podczas gdy w przedmiotowej sprawie nie doszło do przedawnienia, co w konsekwencji winno skutkować wydaniem przez organ nadzoru postanowienia uchylającego zaskarżone postanowienie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy - oddalenie zarzutów.
Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie na rzecz skarżącej od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych.
W ocenie skarżącej błędne jest stanowisko Dyrektora, w którym przyjmuje, że brak uregulowania w ustawie o izbach lekarskich dotyczącego przedawnienia składek członkowskich nieuregulowanych przez lekarza powoduje możliwość stosowania przepisu z art. 2 § 1 pkt 5 u.p.e.a. Również powołany przez Dyrektora wyrok nie rozstrzyga kwestii przedawnienia składek. Zgodnie z art. 116 ustawy o izbach lekarskich nieopłacone w terminie składki członkowskie i koszty postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy podlegają ściągnięciu w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jednocześnie wskazać należy, iż zarówno przepisy ustawy o izbach lekarskich, jak i przepisy żadnego innego aktu prawnego nie określają terminu przedawnienia roszczeń z tytułu należności składkowych, jak i ogólnych terminów przedawnienia roszczeń należności administracyjnoprawnych. Ponadto przepisy nie zawierają w tym względzie odesłania do art. 70 § 1 O.p. Wobec powyższego, w ocenie skarżącej nie jest możliwe zastosowanie terminu określonego w ww. przepisie do roszczeń z tytułu należności składkowych.
Ustawa o izbach lekarskich nie daje któremukolwiek organowi samorządu lekarzy i dentystów uprawnienia do określenia takiego terminu (Naczelna Rada Lekarska posiada jedynie uprawnienie zgodnie z przepisem art. 39 ust. 1 pkt. 11 ustawy o izbach lekarskich do określenia wysokości składki członkowskiej). Ustawa o izbach lekarskich nie ustanawia podstawy prawnej dla instytucji przedawnienia składek członkowskich. Przepisy tej ustawy dotyczące składek, a będące jednocześnie przepisami bezwzględnie obowiązującymi, w ogóle nie przewidują jakiegokolwiek tego obowiązku ani też delegowania kompetencji do uregulowania tej materii organom samorządu lekarskiego. Przedawnienia takiego nie mogą tym samym wprowadzić przepisy ustanawiane przez organy samorządu zawodowego. Te ostatnie muszą być bowiem zgodne z normami prawa powszechnie obowiązującego.
Przepis art. 70 § 1 o.p. dotyczy terminów przedawnienia należności podatkowych ma jedynie odpowiednie zastosowanie do innego rodzaju należności, o ile przepis szczególny odsyła do stosowania przepisów Ordynacji Podatkowej w danej sprawie. Przykładami takich należności, do których stosuje się art. 70 § 1 o.p. są m. in. kary pieniężne, niepodatkowe należności budżetowe, czy wpłaty z PFRON. Brak jest natomiast analogicznych przepisów dot. stosowania terminów przedawnienia zobowiązań podatkowych w sprawach dot. składek członkowskich nieuregulowanych przez lekarzy. Tym samym przepis art. 70 § 1 o.p. nie może mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie.
Wobec braku uregulowań dotyczących przedawnienia należności wynikających z obowiązku zapłaty składek członkowskich, jak również braku odesłania w tym zakresie do innych przepisów o przedawnieniu, należy uznać, że należności z tytułu składek członkowskich nie ulegają przedawnieniu.
3.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
4.1. Skarga okazała się niezasadna.
4.2. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Ponadto zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który to wyjątek nie ma w niniejszej sprawie zastosowania).
4.3. Istota sporu pomiędzy stroną skarżącą (wierzycielem) a organami sprowadza się do oceny zasadności zarzutu zobowiązanego, dotyczącego nieistnienia egzekwowanego obowiązku, obejmującego należność z tytułu nieopłaconych składek członkowskich na samorząd lekarski. Skarżąca jako wierzyciel w istocie polemizuje z ostatecznym stanowiskiem organu nadrzędnego - [...], które w jej ocenie narusza prawo.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia, jak również wydanego w niniejszej sprawie postanowienia organu egzekucyjnego i postanowień wierzyciela Sąd doszedł do przekonania, że nie naruszają one prawa, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
4.4. Przystępując do rozważań nad legalnością zaskarżonego postanowienia wskazać w pierwszej kolejności należy na treść art. 33 § 1 pkt 1-10 ustawy egzekucyjnej, który zawiera enumeratywne wyliczenie przyczyn, mogących stanowić podstawę prawną zarzutu zgłoszonego przez zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. I tak zgłoszony przez skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku mieści się w punkcie 1 art. 33 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Natomiast art. 34 § 1 u.p.e.a. reguluje, w jakich przypadkach organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela i kiedy wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zatem zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 tejże ustawy, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.
W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny działając na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. przekazał zgłoszone zarzuty wierzycielowi celem zajęcia stanowiska w sprawie pismem z [...] Nr [...].
W odpowiedzi uchwałą z dnia [...] Nr [...] [...] w K. uznała zarzuty zobowiązanej za nieuzasadnione. Natomiast Uchwałą z dnia [...] Nr [...] [...] uchyliło uchwałę z dnia [...] Nr [...] w sprawie zajęcia stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów zgłoszonych przez skarżącą ([...]) i orzekło o uznaniu zarzutu przedawnienia.
Mając na uwadze powyższe Naczelnik postanowieniem z dnia [...] nr [...] uznał zarzut przedawnienia za zasadny i umorzył postępowanie egzekucyjne do tytułu wykonawczego Nr T[...].
Podkreślić należy, że organ egzekucyjny, będąc związany stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w ostatecznym postanowieniu w sprawie zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1–5 i 7 u.p.e.a., nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, co nie budzi jakichkolwiek wątpliwości zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA z dnia 21 maja 2013 r., II FSK 359/12; wyroki WSA w Gliwicach z dnia 18 marca 2015 r., I SA/Gl 545/14, oraz z dnia z dnia 28 listopada 2017r., I SA/Gl 153/17).
Reasumując tę część rozważań, związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Tym samym w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Postanowienie organu nadzoru jest zatem prawidłowe i nie narusza prawa, przy czym dla konstatacji tej istotne są również wywody, zawarte w dalszej części uzasadnienia.
4.5. W dalszej kolejności podnieść należy, że legalność postanowień wierzyciela dotyczących zasadności zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej podlega także kontroli sądu administracyjnego. Pomimo, iż aktualne brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. wyłącza możliwość wniesienia skargi na postanowienia, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, to ich kontrola przez sąd administracyjny jest realizowana w razie wniesienia skargi na postanowienie organu nadzoru. Skoro bowiem postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element postanowienia tego organu w sprawie zgłoszonych zarzutów, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego i organu nadzoru nie można oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, które wiążąco oddziałuje na postanowienie organu egzekucyjnego. Zakres kognicji sądu administracyjnego, umożliwiający również kontrolę legalności postanowienia wierzyciela daje się wyprowadzić z art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozpatrujący skargę może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, przeprowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
W związku z tym, ocena przez sąd administracyjny zaskarżonego postanowienia organu nadzoru wymaga odniesienia się do sprawy w pełnym zakresie, a więc z uwzględnieniem okoliczności i rozstrzygnięć administracyjnych poprzedzających wydanie zaskarżonego postanowienia. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy tak jak w niniejszej sprawie, występuje między tymi rozstrzygnięciami bezpośredni związek (zależność) polegający na tym, że jedno z nich stanowi nie tylko podstawę wydania drugiego, ale ponadto jeszcze wypowiedź zawarta w pierwszym postanowieniu jest wiążąca dla drugiego.
Uwzględniając zatem treść art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 135 tej ustawy, Sąd dokonał oceny zgodności z prawem nie tylko zaskarżonego postanowienia organu nadzoru i poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego, ale także postanowień wierzyciela, uznających wniesiony przez zobowiązaną zarzut za nieuzasadniony. Prawidłowość takiego postępowania znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012r., II GSK 1490/10, Lex nr 1113723; wyrok NSA z dnia 11 marca 2011r., II FSK 1904/09, Lex nr 992243; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2015 r., I SA/Gl 1274/14, Lex nr 1643312).
4.6. Zdaniem Sądu stanowisko wierzyciela w kwestii przedawnienia składek lekarskich, wbrew zarzutom skargi, jest prawidłowe.
W tych ramach wskazać należy, że uchwała strony skarżącej z dnia [...] Nr [...] uznająca zarzuty zobowiązanej za nieuzasadnione zasadnie została wyeliminowana z obrotu prawnego Uchwałą [...] z dnia [...] Nr [...] i orzekło o uznaniu zarzutu przedawnienia. Zasadnie bowiem wierzyciel przyjął, powołując się na art. 70 § 1 O.p., iż biorąc pod uwagę pięcioletni termin przedawnienia należy przyjąć, że zobowiązanie dotyczące składek członkowskich za okres 1.02.2009 r. - 24.09.2012 r. uległo przedawnieniu.
Dalej wskazać trzeba, że w świetle art. 2 § 1 pkt 5 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają należności pieniężne przekazane do egzekucji na podstawie innych ustaw, a obowiązek uiszczenia składki członkowskiej wynika z ustawy z dnia 2.12.2009 r. o izbach lekarskich, która weszła w życie z dniem 1.10.2010r. Zgodnie z art. 8 pkt 3 w/w ustawy traktującym o obowiązkach członków izby lekarskiej członkowie izby lekarskiej są obowiązani stosować się do uchwał organów izb lekarskich. Zgodnie z art. 39 pkt 1 w/w ustawy, traktującym o kompetencjach Naczelnej Rady Lekarskiej, ppkt 11 tegoż artykułu wskazuje, iż Naczelna Rada Lekarska kieruje działalnością Naczelnej Izby Lekarskiej w okresie między krajowymi zjazdami lekarzy, a w szczególności: określa wysokość składki członkowskiej.
Zgodnie z uchwałą z dnia 04.04.2008 r. Nr 8/08/V Naczelnej Rady Lekarskiej (§ 1 ust. 1) ustalono miesięczną wysokość składki członkowskiej obowiązującą lekarza i lekarza dentystę, członka okręgowej izby lekarskiej. Składkę za dany miesiąc opłaca się do końca tego miesiąca lub z dowolnym wyprzedzeniem, osobiście lub za pośrednictwem pracodawcy. Zgodnie z art. 116 w/w ustawy nieopłacone w terminie składki członkowskie i koszty postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zdaniem Sądu trafnie w zaskarżonym postanowieniu wskazano, że terminy przedawnienia należności odnoszą się nie tylko do należności podatkowych. Zarówno administracyjno-prawny charakter obowiązku - składki członkowskiej, jak i brak uregulowania w ustawie o izbach lekarskich odnoszących się do przedawnienia składek członkowskich nieuregulowanych przez lekarza, powoduje możliwość zastosowania przepisu art. 70 § 1 O.p. do przedawnienia tychże należności, w związku z art. 2 § 1 pkt 5 u.p.e.a.
Takie podejście znajduje wsparcie w wyroku z dnia 24.06.2014 r. VII SA/Wa 590/14, którego stanowisko podzielił NSA w wyroku z dnia 22.11.2016 r. II OSK 343/15 oddalając skargę kasacyjną od tegoż wyroku, wskazując jednocześnie, iż przepis art. 70 § 1 o.p. znajduje zastosowanie do instytucji przedawnienia składek członkowskich. Stanowisko to Sąd podziela. Tym samym skład orzekający w rozpoznawanej sprawie nie znalazł podstaw do odejścia przedstawionego w powołanych judykatach poglądu. Przeciwnie zaprezentowane w nich stanowisko wspiera prokonstytucyjna wykładnia prawa, do stosowania której sąd administracyjny jest zobligowany.
Wskazać bowiem należy, że instytucja przedawnienia na gruncie prawa administracyjnego (również podatkowego), opartego na zasadzie podległości kompetencji, nie tylko buduje pokój prawny, stabilizując poprzez wygaszenie z mocy prawa zadawnione stosunki prawne, ale ma przede wszystkim znaczenie gwarancyjne i stanowi instrument realizacji zasady pewności prawa, zakotwiczonej w art. 2 Konstytucji RP. Powołany przepis stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Z tej perspektywy, zdaniem Sądu, nie do zaakceptowania byłaby sytuacja, w której należności o charakterze publicznoprawnym (jak również prywatnoprawnym) nie ulegałyby przedawnieniu. Brak przedawnienia wyłączałby bowiem zasadę pewności prawa, co zdaniem składu orzekającego byłoby nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa. Takie podejście wspiera orzecznictwo Trybunału konstytucyjnego, a w szczególności wyroku Trybunał SK 40/12 odnoszący się do zastrzeżeń konstytucyjnych dotyczących bezpośrednio art. 70 § 8 o.p. w jego brzmieniu do 31 grudnia 2002 r.
W konsekwencji obowiązkiem Sądu było zaakceptowanie dokonanej przez wierzyciela i Dyrektora w zaskarżonym postanowieniu interpretacji prawa, uwzględniającej nie tylko wykładnię językową, ale również wykładnię i celowościową oraz systemową ze szczególnym uwzględnieniem prokonstytucyjnej wykładni prawa. Interpretatorowi nie wolno bowiem ignorować hierarchicznie wyższych aktów prawna, w tym Konstytucji RP. Należy podkreślić, że oczywistość niezgodności przepisu z Konstytucją oraz z uprzednią wypowiedzią Trybunału stanowią wystarczające przesłanki do odmowy przez sąd zastosowania przepisów ustawy. W tak bowiem oczywistych sytuacjach trudno oczekiwać, by sądy uruchomiały procedurę pytań prawnych (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018r., II GSK 2706/17, CBOSA).
W kontekście powyższych uwag, powoływanie się na projekt ustawy - przepisy ogólne prawa administracyjnego z dnia 29.12.2010 r., nad którym prace były prowadzone w roku 2010r. pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości stanowiska wierzyciela.
4.7. Mając na uwadze dotychczasowe rozważania wskazać należy, że postanowienie wierzyciela (organu II instancji) wydane w niniejszej sprawie nie narusza prawa, co z kolei powoduje brak wadliwości postanowień organu egzekucyjnego i organu nadzoru, wydanych na tej podstawie i z uwzględnieniem stanowiska wierzyciela. Niezasadny zatem okazał się zarzut skarżącej dotyczący istnienia obowiązku z uwagi na brak ich przedawnienia za okres objęty postępowaniem egzekucyjnym.
W konsekwencji jedynym prawnie usankcjonowanym rozstrzygnięciem organu egzekucyjnego w sprawie zarzutów zobowiązanego mogło być wyłącznie wydanie orzeczenia tożsamego ze stanowiskiem wierzyciela, który wyjaśnił, że zarzut przedawnienia jest zasadny.
Tym samym, w ocenie Sądu, nie doszło do naruszenie prawa materialnego, tj. art. 70 § 1 o.p. 2) postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy oraz tj. art. 138 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w sposób wskazany w skardze.
4.8. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.