I SA/Gl 1106/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatniczki w sprawie opodatkowania odsetek od obligacji i bonów komercyjnych, uznając je za papiery wartościowe podlegające zryczałtowanemu podatkowi dochodowemu.
Sprawa dotyczyła opodatkowania odsetek od obligacji i bonów komercyjnych uzyskanych przez podatniczkę w 2001 r. Organ podatkowy uznał, że są to papiery wartościowe podlegające 20% zryczałtowanemu podatkowi dochodowemu. Pełnomocnik podatniczki kwestionował kwalifikację bonów komercyjnych jako papierów wartościowych oraz właściwość miejscową organu. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając obligacje i bony komercyjne za papiery wartościowe zgodnie z przepisami prawa cywilnego i prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi, a także potwierdził właściwość miejscową organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę M.Y. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. Spór dotyczył opodatkowania odsetek od obligacji i tzw. kwitów (bonów komercyjnych), które podatniczka uzyskała w 2001 r. Organ podatkowy uznał, że są to papiery wartościowe, od których płatnik („A” S.A.) prawidłowo pobrał 20% zryczałtowany podatek dochodowy zgodnie z art. 17 i 30 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Pełnomocnik skarżącej zarzucał błędną wykładnię i zastosowanie przepisów, twierdząc, że kwity nie są papierami wartościowymi, a także podnosił zarzut niewłaściwości miejscowej organu. Sąd administracyjny oddalił skargę. W uzasadnieniu wskazano, że obligacje są papierami wartościowymi zgodnie z ustawą o obligacjach. Bony komercyjne (kwity) również zostały uznane za papiery wartościowe w świetle art. 921 Kodeksu cywilnego, ponieważ stwierdzają istnienie zobowiązania i prawo do otrzymania odsetek. Sąd odrzucił argumentację pełnomocnika o zasadzie numerus clausus papierów wartościowych, wskazując, że ustawa Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi dopuszcza istnienie innych papierów wartościowych wyemitowanych na podstawie przepisów prawa. Sąd potwierdził również, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. był właściwy miejscowo, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów, ze względu na siedzibę płatnika („A” S.A.). W konsekwencji, sąd uznał, że pobrany podatek był należny, a decyzje organów podatkowych były zgodne z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, bony komercyjne (kwity) stanowią papiery wartościowe, ponieważ stwierdzają istnienie zobowiązania emitenta wobec posiadacza i prawo do otrzymania odsetek, co jest zgodne z definicją papieru wartościowego zawartą w art. 921 Kodeksu cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obligacje są papierami wartościowymi zgodnie z ustawą o obligacjach. Bony komercyjne (kwity) również zostały zakwalifikowane jako papiery wartościowe na podstawie art. 921 Kodeksu cywilnego, gdyż dokumentują zobowiązanie emitenta do zapłaty odsetek posiadaczowi. Sąd odrzucił argument o zamkniętym katalogu papierów wartościowych, wskazując, że prawo dopuszcza istnienie innych papierów wyemitowanych na podstawie przepisów prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.p.d.o.f. art. 17 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się odsetki (dyskonto) od obligacji i innych papierów wartościowych.
u.p.d.o.f. art. 30 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przychody uzyskane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z odsetek i dyskonta od papierów wartościowych nie łączy się z przychodami z innych źródeł i pobiera się od nich podatek w formie ryczałtu w wysokości 20% uzyskanego przychodu.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 41
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Obowiązek poboru zryczałtowanego podatku dochodowego spoczywa na płatniku.
p.p.o.p.w. art. 3 § ust. 1
Ustawa Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi
Definicja papierów wartościowych, wskazująca, że obejmuje ona m.in. akcje, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne oraz inne papiery wartościowe wyemitowane na podstawie przepisów prawa polskiego lub obcego.
k.c. art. 921
Kodeks cywilny
Definicja papieru wartościowego jako dokumentu stwierdzającego istnienie zobowiązania.
Ustawa o obligacjach art. 4 § ust. 1
Definicja obligacji jako papieru wartościowego emitowanego w serii.
o.p. art. 247 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości.
o.p. art. 17
Ordynacja podatkowa
Zasady ustalania właściwości miejscowej organów podatkowych.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2002 r. w sprawie właściwości miejscowej organów podatkowych § § 14 ust. 1
Określa właściwość miejscową organów podatkowych w sprawach dotyczących stwierdzenia nadpłaty podatków pobieranych przez płatników.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obligacje i bony komercyjne są papierami wartościowymi podlegającymi opodatkowaniu. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. był właściwy miejscowo do rozpatrzenia sprawy.
Odrzucone argumenty
Bony komercyjne nie są papierami wartościowymi. Organ podatkowy był niewłaściwy miejscowo. Decyzja organu odwoławczego była pozbawiona uzasadnienia faktycznego i prawnego.
Godne uwagi sformułowania
zasada numerus clausus papierów wartościowych kwity depozytowe komercyjne weksle inwestycyjno – terminowe właściwość miejscowa organów podatkowych przychody z kapitałów pieniężnych
Skład orzekający
Marek Kołaczek
przewodniczący
Eugeniusz Christ
sędzia
Teresa Randak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kwalifikacji bonów komercyjnych jako papierów wartościowych oraz właściwości miejscowej organów podatkowych w sprawach dotyczących płatników."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z 2001 roku i może nie w pełni odzwierciedlać aktualne regulacje.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów podatkowych w kontekście instrumentów finansowych, co jest istotne dla prawników i doradców podatkowych.
“Czy bony komercyjne to papiery wartościowe? Sąd rozstrzyga spór podatkowy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gl 1106/04 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2005-05-20 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2004-08-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Eugeniusz Christ Marek Kołaczek /przewodniczący/ Teresa Randak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w następującym składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Kołaczek Sędzia NSA Eugeniusz Christ Asesor WSA Teresa Randak/sprawozdawca/ Protokolant Marta Lewicka po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M.Y. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. w kwocie [...] zł. z tytułu pobranego przez płatnika "A" S.A. zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodu z odsetek z papierów wartościowych. Organ podatkowy ustalił, że podatniczka uzyskała w 2001 r. przychód w formie odsetek od papierów wartościowych, tj. obligacji i KWIT- ów, a płatnik pobrał z tytułu tych przychodów zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości [...] zł. Powołując się na treść art. 17 ustawy z dnia 21 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. Nr 14 z 2000 r. poz. 176 z późn. zm.) organ wskazał, że za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się odsetki ( dyskonto) od obligacji i innych papierów wartościowych. Pobór podatku z omawianego przychodu pobierany jest przez płatnika, który wypłacając przedmiotowe należności zobowiązany jest do poboru zryczałtowanego podatku dochodowego. W rozpatrywanej sprawie obowiązki płatnika spoczywały na "A" S.A., który to bank prowadził rachunek papierów wartościowych podatniczki. Wypełniając powyższy obowiązek "A" S.A. pobrał 20 % zryczałtowany podatek od odsetek od papierów wartościowych w 2001 r. w kwocie [...] zł., w trybie art. 41 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jak wskazał organ podatkowy generalną zasadą obowiązującą w 2001 r. w zakresie opodatkowania podatkiem z tytułu osiąganych dochodów określał art. 3 ust 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania na terytorium Polski oraz przebywające w Polsce w danym roku podatkowym dłużej niż 183 dni podlegały nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Podatniczka spełniała normatywne przesłanki tej odpowiedzialności, bowiem przebywała w Polsce od 1999 r., a zgodnie z jej oświadczeniem traktowała Polskę jako jej centrum życiowe oraz przebywała na jej terytorium z zamiarem stałego zamieszkania. Podatniczka złożyła w Urzędzie Skarbowym w P. zgłoszenie identyfikacyjne NIP-3 oraz zeznanie podatkowe PIT -37 o wysokości osiągniętego w 2001 r. dochodu. Przyjmując zatem, że podatniczka podlegała nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, organ uznał, że "A" S.A. słusznie pobrał zryczałtowany podatek, bowiem zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodów uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z odsetek i dyskonta od papierów wartościowych nie łączy się z przychodami z innych źródeł i pobiera się od nich podatek w formie ryczałtu w wysokości 20% uzyskanego przychodu. Od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego pełnomocnik złożył odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w K.. Decyzji tej pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 17 i 30 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik podniósł, iż stanowisko organu, dotyczące zastosowania w sprawie art. 30 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych było bezzasadne, bowiem podatniczka posiadała w banku lokaty terminowe, a nie papiery wartościowe. Zdaniem pełnomocnika, kwity nie były papierami wartościowymi tylko formą oszczędzania środków pieniężnych, a tym samym pobranie podatku od odsetek przysługujących od papierów wartościowych w stanie prawnym obowiązującym w 2001 r. nie znajdowało podstaw prawnych. Powołując się na definicję papieru wartościowego zamieszczoną w art. 3 ustawy prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi pełnomocnik wskazał, że papierem wartościowym jest kwit depozytowy, którym zgodnie z art. 4 pkt 23 wymienionej ustawy jest papier wartościowy wystawiony przez instytucję finansową z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, państwa członkowskiego lub państwa należącego do OECD, w którym inkorporowane jest prawo jego posiadacza do zmiany tego papieru wartościowego na określone papiery wartościowe we wskazanej w warunkach emisji propozycji, przejście na właściciela tego papieru praw majątkowych stanowiących pożytki z papierów wartościowych lub ich równowartości oraz w przypadku akcji, możliwość wydania przez właściciela tego papier wartościowego jego wystawcy wiążącej dyspozycji co do sposobu głosowania na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy. Pełnomocnik podniósł ponadto, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego był niewłaściwy miejscowo do rozstrzygania przedmiotowej sprawy. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że podatniczka uzyskała w 2001 r. dochód w wysokości [...] zł. w formie odsetek od obligacji i kwitów ( bonów komercyjnych ). Znajdujący się w aktach sprawy wyciąg z rachunku złotowego podatniczki zawierał zestawienie operacji na papierach komercyjnych, w którym wyszczególniono poszczególne rodzaje operacji i nazwy emitentów. Operacje te dotyczyły wykupu obligacji wyemitowanych przez spółki akcyjne, bądź wykupu lub odkupu kwitów wyszczególnionych emitentów. Jak wskazał organ odwoławczy obligacje są papierami wartościowymi, w których wystawca potwierdza zaciągnięcie od nabywcy określonej kwoty pożyczki i zobowiązuje się do jej zwrotu posiadaczowi tych dokumentów w ustalonym z góry terminie oraz do zapłaty wynagrodzenia za udzielenie pożyczki w formie odsetek. Z kolei mianem Kwit’ ów określane są bony komercyjne ( skrót od Komercyjne Weksle Inwestycyjno – Terminowe). Zdaniem organu bony komercyjne są papierami wartościowymi przy pomocy których emitenci, w tym przypadku spółki takie jak: "B", "C", "D" zaciągnęli krótkoterminową pożyczkę na rynku pieniężnym. Zarówno obligacje, jak i bony komercyjne w świetle art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi ( Dz. U. Nr 118, poz. 754 z późn. zm.) są papierami wartościowymi, zatem podlegają one opodatkowaniu na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organ wskazał ponadto, że wkładami oszczędnościowymi, zgodnie z art. 21 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych są lokaty środków pieniężnych w bankach dokonywane w formach tradycyjnych książeczek oszczędnościowych, na rachunkach bankowych, a także w innych formach, jakimi na przykład są bony bankowe, czy lokaty kart kredytowych. Organ odniósł się także do zarzutu niewłaściwości miejscowej Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K., uznając go za niezasadny, na podstawie § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2002 r. w sprawie właściwości organów podatkowych ( Dz. U. Nr 240, poz.2069 z późn. zm.). Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej została zaskarżona przez pełnomocnika do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze podniesiono zarzut naruszenia: a) art. 3 ust. 1 ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi, poprzez przyjęcie, że komercyjne weksle inwestycyjno – terminowe stanowią jeden z rodzajów papierów wartościowych, b) art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji bez uzasadnienia faktycznego i prawnego, c) art. 247 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podobnie jak w odwołaniu wskazał, że w polskim systemie prawnym obowiązuje zasada numerus clausus papierów wartościowych, a więc zamkniętej ich listy. Powołując się na treść art. 3 ust. 1 ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi, pełnomocnik wskazał, że zawarta w nim definicja papierów wartościowych nie obejmuje bonów komercyjnych. Takie też stanowisko zostało zaprezentowane w piśmie Narodowego Banku Polskiego – Generalnego Inspektora Nadzoru Bankowego z dnia [...] r. [...]. W piśmie tym stwierdzono m.in., że przekazane przez bank emitentom weksli inwestycyjno – terminowych środki mają z ekonomicznego punktu widzenia charakter udzielanych przez bank kredytów, zatem banki nie powinny w swoich księgach wykazywać papierów wartościowych, lecz należności. Pełnomocnik zarzucił organowi odwoławczemu arbitralne rozstrzygnięcie kwestii kwalifikacji bonów komercyjnych jako papierów wartościowych, bez prawnego uzasadnienia stanowiska, z ograniczeniem się do zacytowania treści art. 3 cytowanej ustawy. Zdaniem pełnomocnika, brak określenia podstaw prawnych zaliczenia bonów komercyjnych do papierów wartościowych, przesądził, że organ odwoławczy nie wykazał przesłanek zastosowania w sprawie art. 17 ust. 1 pkt 3 i art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zarzucając naruszenie art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej pełnomocnik wskazał, że obliczenie i pobranie podatku, a następnie przelanie go na konto Drugiego Urzędu Skarbowego w W. Śródmieście dokonał "A" S.A. Wydział [...] mieszczący się w Warszawie, przy ul. Pl. [...]. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji lub stwierdzenie jej nieważności oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył co następuje. Skarga - wbrew twierdzeniom w niej zawartym – nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem legalności, a więc zgodności działań administracji z obowiązującym prawem. W sytuacji, gdy sąd administracyjny stwierdzi, iż wydana decyzja narusza prawo, to zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchyla decyzję w części lub całości. Uchylenie decyzji następuje w przypadku gdy, nastąpiło naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, decyzja organu odwoławczego nie zawiera uchybień, które mogły by uzasadniać jej uchylenie. Najdalej idącym zarzutem skargi, jest zarzut nieważności wydanych decyzji podatkowych, z powodu niewłaściwości miejscowej orzekających w sprawie organów. Jak podniósł pełnomocnik, organem właściwym był Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego W., bowiem obliczenie i pobranie podatku, a następnie jego przekazania na rzecz tego urzędu dokonał "A" Wydział [...], mieszczący się w Warszawie, przy Pl. [...]. Odnosząc się do tego zarzutu, należy wskazać, iż kwestia właściwości organów podatkowych, określona została w rozdziale drugim Ordynacji podatkowej. Podstawową zasadą tych regulacji jest obowiązek przestrzegania przez organy z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Naruszenie przez organ właściwości jest na gruncie Ordynacji podatkowej kwalifikowane jako istotna wada decyzji podatkowej, skutkująca nieważnością decyzji podatkowej, na podstawie art. 247 § 1 pkt 1 tej Ordynacji. Przepis ten stanowi podstawę eliminacji z obrotu prawnego decyzji do wydania której organ nie posiadał kompetencji, i to zarówno rzeczowej, jak i miejscowej. Właściwość miejscową organów określa art. 17 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym zasadą jest, iż ustala się ją według miejsca zamieszkania albo siedziby podatnika, płatnika lub inkasenta. Jednakże z § 2 tego przepisu wynika, że Rada Ministrów, o odniesieniu do właściwości miejscowej uzyskała delegację do określenia jej w sposób odmienny, niż wynika to z art. 17 § 1, w sprawach niektórych zobowiązań podatkowych lub poszczególnych kategorii podatników. W wykonaniu tej delegacji, rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2002 r. w sprawie właściwości miejscowej organów podatkowych ( Dz. U. Nr 240, poz. 2069 z późn. zm. ) określono, iż właściwym miejscowo w sprawach dotyczących stwierdzenia nadpłaty podatków pobieranych przez płatników, jest naczelnik urzędu skarbowego, właściwy ze względu na adres siedziby płatnika, jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną. Z załączonego do akt odpisu z Rejestru Handlowego, działu B nr 7130 oraz zaświadczenia o numerze identyfikacyjnym REGON z dnia [...] 2000 r. Głównego Urzędu Statystycznego wynika, iż siedzibą "A" są K. ul. [...], a więc siedziba ta znajduje się na terenie działania Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K.. Zarzut pełnomocnika jest zatem bezzasadny i nie znajdujący podstaw prawnych, w świetle przedstawionych powyżej regulacji. Istotną kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie jest ponadto wykładnia art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 3 ust. 1 ustawy prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi. W ocenie pełnomocnika, obligacje i kwity, które nabyła podatniczka nie posiadały przymiotu papierów wartościowych, zatem osiągnięte od nich odsetki nie podlegały opodatkowaniu. Za taką interpretacją, zdaniem pełnomocnika, przemawia treść art. 3 ustawy prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi, który w swej treści wymienia tylko kwity depozytowe, a zatem przyjmując zasadę, iż w polskim prawie obowiązuje zasada numerus clausus papierów wartościowych, kwity komercyjne nie były papierami wartościowymi, zatem płatnik bezpodstawnie pobrał od odsetek zryczałtowany podatek dochodowy. Stanowisko takie nie zasługuje na aprobatę, bowiem art. 3 ustawy prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi, w pełnej swej redakcji obok akcji, kwitów depozytowych, obligacji, listów zastawnych i certyfikatów inwestycyjnych wskazuje również na inne papiery wartościowe wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego. Zasada numerus clausus papierów wartościowych, zdaniem Sądu, oznacza to, iż podstawą wystawienia papierów wartościowych może być wyłącznie przepis prawa, a nie jak sugeruje to pełnomocnik, że art. 3 wymienionej ustawy stanowi zamknięty krąg papierów wartościowych. Za takim poglądem przemawia bowiem zarówno treść ust. 1, a zwłaszcza ta jego część, która za papiery wartościowe uznaje inne papiery wyemitowane na podstawie prawa polskiego, jak również ust. 3 art. 3, który wskazuje, iż papierami wartościowymi są również inne prawa majątkowe, których cena zależy bezpośrednio lub pośrednio od ceny papierów wartościowych i praw pochodnych z tych papierów. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera definicji papieru wartościowego. Zastosowanie więc będą miały przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny ( Dz. U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.), a zwłaszcza art. 921, zgodnie z którym papierem wartościowym jest dokument stwierdzający istnienie zobowiązania, jak również inne przepisy regulujące prawa poszczególnych kategorii podmiotów do emisji papierów wartościowych np. ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe ( Dz. U. Nr 72, poz.665 z późn. zm.), bądź też regulujących określone papiery wartościowe np. ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r o obligacjach ( Dz. U. Nr 83, poz. 420 z późn. zm.). Bezspornym i niekwestionowanym w rozpatrywanej sprawie jest fakt wykonywania za pośrednictwem "A" przez skarżącą operacji na papierach komercyjnych oraz osiągnięcie z tego tytułu dochodu w wysokości [...] zł. Przechodząc do oceny prawno – podatkowej dokonanych operacji, należy w pierwszym rzędzie zaznaczyć, iż dochód ten został osiągnięty z tytułu wykupu lub odkupu obligacji i kwitów wyemitowanych przez podmioty gospodarcze, spółki akcyjne. Odnosząc się do dokonanych transakcji z tytułu zakupu obligacji, a następnie ich wykupu przez "D" S.A. należy zauważyć, że ustawa o obligacjach w art. 4 ust. 1 określa, że obligacja jest papierem wartościowym emitowanym w serii, w którym emitent stwierdza, że jest dłużnikiem właściciela obligacji i zobowiązuje się wobec niego do spełnienia określonego świadczenia. Należy przy tym zauważyć, że papiery emitowane w serii, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie zawsze reprezentują prawa majątkowe, przy czym świadczenie, do którego zobowiązuje się emitent może mieć charakter zarówno świadczenia pieniężnego, jak i niepieniężnego. Świadczenie pieniężne emitenta polega na zobowiązaniu się do zwrotu nabywcy w ustalonym terminie określonej w dokumencie sumy pieniężnej oraz zapłacenia za ten okres odsetek. Dla emitenta obligacje są zatem formą zaciągania pożyczek, dla obligatariusza są natomiast bezpieczną formą lokaty czasowo wolnych środków pieniężnych. W świetle powyższego, oraz wobec nie kwestionowania przez pełnomocnika dowodu wystawionego przez Wydział [...] w postaci wyciągu z rachunku złotowego skarżącej zawierającego zestawienie operacji na papierach komercyjnych, twierdzenie, iż pozyskane odsetki pochodziły z wkładów oszczędnościowych nie zasługuje na uwzględnienie. Niezasadne jest także twierdzenie pełnomocnika, w odniesieniu do kwestionowania charakteru kwitów wystawionych przez podmioty gospodarcze, jako nie mających charakteru papierów wartościowych. Jak wcześniej wskazano, ich charakter należy ocenić w oparciu o przepis art. 921, zgodnie z którym papierem wartościowym jest dokument stwierdzający istnienie zobowiązania, a w przypadku papierów wartościowych na zlecenie legitymują osobę wymienioną w dokumencie oraz każdego, na kogo prawa zostały przeniesione przez indos. Z załączonego wyciągu z rachunku złotowego podatniczki, wynika iż dokonywała ona operacji na papierach komercyjnych, emitowanych przez podmioty gospodarcze takie jak "B" S.A., "C" S.A. czy "D" S.A., nabywając je za pośrednictwem "A". Podmioty te zaciągały krótkoterminową pożyczkę, zobowiązując się w zamian za zakup wyemitowanego komercyjnego weksla inwestycyjno – terminowego do zapłaty odsetek w określonej wysokości po upływie oznaczonego terminu. Nie ulega zatem wątpliwości, iż nabycie przez podatniczkę kwitów, rodziło po stronie emitenta tych kwitów zobowiązanie, a zatem, ich nabycie stanowiło pożyczkę udzieloną podmiotowi, z obowiązkiem jej zwrotu w formie oprocentowanej. Wymienione kwity były papierami wartościowymi, bowiem emitent w określonym terminie zobowiązał się do zapłaty odsetek ich posiadaczowi, spełniona więc została kwalifikacja tego dokumentu, wynikająca z art. 921 Kodeksu cywilnego. Posiadaczowi kwitów przysługiwały bowiem prawa w nim inkorporowane, a dotyczące odsetek, a więc ich wystawca zawarł zobowiązanie jego realizacji w określonym czasie i określonym terminie. Weksel kredytowo – inwestycyjny był zatem papierem wartościowym, a więc dokumentem stwierdzającym prawo majątkowe o charakterze finansowym. W rozpatrywanej sprawie weksel był środkiem udzielenia kredytu, podmiotom go emitującym. Konkludując, należy wskazać, że dochody uzyskane z tytułu odsetek od obligacji i kwitów są dochodami z papierów wartościowych, a zatem stanowiły źródło przychodu określone w art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Odnosząc się do treści pisma Generalnego Inspektora Nadzoru Bankowego z dnia 27 lutego 2002 r. należy zauważyć, iż dotyczy ono ekonomicznego wymiaru weksli inwestycyjno – terminowych i sposobu wykazywania ich w księgach bankowych. Z treści tego pisma jednoznacznie jednak wynika także inny aspekt, a mianowicie, iż papiery te emitowane są na różnych podstawach prawnych, a organ nadzoru nie kwestionując ich zasadności, rozstrzyga tylko sposób ich księgowania przez banki, który w żadnym razie nie może przesądzać o podatkowych konsekwencjach tych papierów. O tym zagadnieniu decyduje bowiem ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, która za źródło uzyskania przychodu, zgodnie z art. 11 ust. 1 uznaje otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Wskazany natomiast wcześniej przepis art. 17 ust. 1 pkt 3 określił, iż przychodami z kapitałów pieniężnych są odsetki od papierów wartościowych, a zatem przychód ten podlegał opodatkowaniu na zasadach wskazanych w tej ustawie. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dochodów uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z tytułu dyskonta i odsetek od papierów wartościowych nie łączy się z dochodami z innych źródeł i pobiera się od nich podatek w formie ryczałtu w wysokości 20% uzyskanego przychodu. Obowiązek poboru zryczałtowanego podatku, w myśl art. 41 tej ustawy spoczywa na bankach. Reasumując, "A" zasadnie pobrał i odprowadził należny podatek, a zatem żądanie stwierdzenia nadpłaty nie zasługiwało na uwzględnienie, a więc w tym zakresie decyzje organów podatkowych odpowiadają prawu. Nie znajduje też uzasadnienia zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, albowiem wbrew twierdzeniu pełnomocnika, decyzja ta zawiera zarówno uzasadnienia faktyczne, do którego pełnomocnik nie wnosił zastrzeżeń, a także uzasadnienie prawne ze wskazaniem przepisów, które zostały w sprawie zastosowane. W rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów, zatem poczynione uwagi w pełni uzasadniają sformułowaną wyżej ocenę, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W tym stanie rzeczy orzeczono o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI