I SA/Gl 1102/23

I SA/Gl 1102/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Rotter /sprawozdawca/
Beata Machcińska /przewodniczący/
Dorota Kozłowska
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1689
art. 33 § 1, art. 34 § 1
Usatwa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska, Anna Rotter (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 lutego 2024 r. sprawy ze skargi G. P. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 19 czerwca 2023 r. nr COF.OUR.635.3860.2023 ŁD.JJ.ZZ 01286823 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 czerwca 2023r. nr COF.OUR.635.3860.2023 ŁD.JJ.ZZ 01286823 Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej (dalej: wierzyciel, organ) utrzymała w mocy postanowienie wierzyciela z dnia 16 maja 2023r. nr COF.OUR.635.3860.2023 ŁD.BK.P 01286823 w sprawie oddalenia zarzut nieistnienia obowiązku wniesionego przez G. P. (dalej: zobowiązana, skarżąca).
Powyższe postanowienie wydane zostało na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 775, dalej: k.p.a.) i art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 2505 ze zm., dalej: u.p.e.a.) oraz w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 1689, dalej: ustawa o opłatach abonamentowych).
Stan sprawy.
Pismem z dnia 17 marca 2023r. stanowiącym zarzut do wszczętego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego o numerze 7071E1-55/WR/2023 z dnia 10 lutego 2023r. obejmującego zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentowych za okres od stycznia 2018r. do lipca 2022r., skarżąca zarzuciła nieistnienie obowiązku. Zobowiązana podniosła, iż w 2006r. wyprowadziła się z mieszkania pod adresem ul. [...], [...] W. dokonując wyrejestrowania odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego (dalej: odbiornik RTV) w placówce pocztowej. Zaznaczyła, że ze względu na upływ czasu nie posiada dokumentu potwierdzającego wyrejestrowanie. Zdaniem zobowiązanej nie otrzymała ona zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego.
Postanowieniem z dnia 16 maja 2023r. wierzyciel oddalił zarzut nieistnienia obowiązku. W uzasadnieniu wskazano, iż doszło do rejestracji odbiorników RTV pod adresem ul. [...], [...] W. oraz wydano książeczkę radiofoniczną, co zdaniem organu, przesądza o istnieniu obowiązku regulowania opłat abonamentowych przez skarżącą. Organ zaznaczył, iż wierzyciel nie dysponuje dokumentem, który stanowiłby o dopełnieniu przez skarżącą formalności dotyczących wyrejestrowania odbiornika RTV w 2006r. Następnie skarżącej został nadany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta. Wierzyciel wyjaśnił, iż dla skuteczności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia, gdyż prawodawca nakazał operatorowi przesłanie, a nie doręczenie powyższego powiadomienia. Wierzyciel podniósł, iż po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007r., poz. 1342, dalej: rozporządzenie z dnia 25 września 2007r.) skarżącej został przyporządkowany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...], który zastąpił książeczkę radiofoniczną o numerze [...]. Organ wskazał na duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego.
Skarżąca wniosła na powyższe postanowienie zażalenie, w którym zarzuciła, że w 2006 roku odbiornik został wyrejestrowany, jednak zobowiązana nie posiada dokumentu potwierdzającego wyrejestrowanie. W zażaleniu skarżąca wyjaśniła, że dokument potwierdzający wyrejestrowanie przechowywała do 2016 roku, a w jej ocenie 10 letni okres przechowywania dokumentów jest wystarczający.
Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2023r. wierzyciel utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 16 maja 2023r. o oddaleniu zarzutu nieistnienia obowiązku.
W odniesieniu do zarzutu nieistnienia obowiązku wierzyciel podniósł, iż w bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. odnotowano rejestrację odbiorników RTV używanych pod adresem: ul. [...], [...] W.. Jak wskazano, po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna o numerze [...], która została zastąpiona w dniu 11 lipca 2000 r. książeczką o numerze [...]. Zdaniem organu powyższe okoliczności stanowią dowód zarejestrowania odbiorników RTV. Wskazano ponadto na dowód w postaci kserokopii "wydruku z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. potwierdzającego zarejestrowanie skarżącej jako abonenta w elektronicznej bazie danych", którą załączono do zaskarżonego postanowienia. Do postanowienia wierzyciel załączył ponadto wydruk z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A., który zdaniem organu, potwierdza dokonanie wymiany książeczki.
W postanowieniu wierzyciela podkreślono, iż zobowiązana nie zaprzecza rejestracji odbiorników RTV, gdyż jak podała sama skarżąca w 2006 roku dokonała ona wyrejestrowania odbiorników.
Organ wyjaśnił, że każdy z poniższych aktów wykonawczych tj.:
• rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. nr 141, poz. 1190),
• rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007r. Nr 187 poz.1342),
• rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U, z 2013 r. poz. 1676)
- zawierały delegacje ustawowe w dacie ich obowiązywania, które obligatoryjnie nakładały na użytkowników odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych obowiązek niezwłocznego powiadomienia Poczty Polskiej S.A. o zmianie miejsca pobytu stałego (siedziby), zagubieniu lub zniszczeniu książeczki radiofonicznej oraz o zaprzestaniu używania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych.
Wierzyciel zauważył, że w przypadku kiedy zobowiązana zgłaszała fakt zaprzestania używania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych w 2006 roku zobowiązana była do wypełnienia odcinka "W" (odcinek wyrejestrowania), znajdującego się w książeczce radiofonicznej. W sytuacji dopełnienia powyższych formalności powyższy fakt odnotowany zostałby w książeczce radiofonicznej nr [...] (następnie na indywidualnym numerze identyfikacyjnym [...]), a dokument zarchiwizowany. Następnie wskazano, że NSA w wyroku z dnia 18 stycznia 2023 r. sygnatura akt I GSK 264/22 po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej (złożonej przez wierzyciela) uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i stwierdził, że nie podziela zaleceń Sądu I instancji a przychyla się do stanowiska wierzyciela w zakresie ciężaru dowodu spoczywającego na osobie zobowiązanej która wywodzi, że zgłosiła wyrejestrowanie odbiorników ale po upływie lat nie posiada dowodu na okoliczność wyrejestrowania odbiorników. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił także pogląd, że nie można zgodzić się z twierdzeniem, iż wieloletni brak jakiejkolwiek reakcji wierzyciela na nieuiszczanie opłat abonamentowych należy uznać za usprawiedliwione przeświadczenie strony o braku obowiązku uiszczania opłat abonamentowych.
Wierzyciel zauważył również, że na gruncie postępowania administracyjnego ma w pełni zastosowanie zasada, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W związku z tym udowodnienie dokonania formalności wyrejestrowania odbiorników leży po stronie skarżącej. Wywiedziono również, że zgodnie z tezą wyrażoną w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2020 r. sygn. akt I GSK 1518/19: "Zobowiązany, wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), powinien był jednak przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek względem niego nie istnieje..."
Organ zauważył, że jedynie okazanie dowodu na okoliczność wyrejestrowania odbiorników RTV przez skarżącą miałoby wpływ na stanowisko wierzyciela.
W odniesieniu zarzucanego organowi braku doręczenia numeru identyfikacyjnego wierzyciel zaznaczył, iż nadanie numeru identyfikacyjnego w dacie 3 września 2008 r., potwierdza, że odbiorniki RTV nie zostały wyrejestrowane. W konsekwencji wierzyciel uznał, iż z uwagi na fakt zarejestrowania odbiorników, nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego było uprawnione.
Dalej podniesiono, że po wejściu w życie rozporządzenia z dnia 25 września 2007r. skarżącej, jako zarejestrowanemu już użytkownikowi odbiorników RTV, został nadany indywidualny numeru identyfikacyjny abonenta [...], który zastąpił imienną książeczkę opłat abonamentowych numer [...]. Podkreślono ponownie, że w momencie wejścia w życie powyżej wymienionego rozporządzenia zobowiązana obciążona była obowiązkiem abonamentowym, a rejestracja nie utraciła swojej ważności. Ponadto zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] zostało przesłane do zobowiązanej pismem z dnia 3 września 2008 r. na adres: ul. [...], [...] W., którym Poczta Polska w danym czasie dysponowała gdyż skarżąca nie dopełniła formalności aktualizacji danych adresowych czy też nie wyrejestrowała odbiorników RTV. Podano, iż duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników RTV z dnia 03 września 2008 r. stanowiący dowód w sprawie (załączony do postanowienia z dnia 16 maja 2023 r.).
Ponadto, jak zaznaczono, przepisy rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r., normujące w przepisie § 5 tryb nadawania i przesyłania użytkownikom odbiorników RTV zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, nie odwoływały się do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza w ocenie organu, że do przesyłania zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie miały zastosowania przepisy o doręczaniu pism w postępowaniu administracyjnym, zawarte w rozdziale 8 (art. 39-49) "Doręczenia" k.p.a.
Wierzyciel zwrócił ponadto uwagę na różnicę pomiędzy przesyłką rejestrowaną (przesyłka polecona), a nierejestrowaną (przesyłka zwykła) - charakterystyką przesyłki zwykłej jest brak prowadzenia dla niej ewidencji, czy też pokwitowań dla nadawcy przesyłki celem potwierdzenia jej odbioru przez adresata. Organ zaznaczył, że Poczta Polska S.A. przyjęła formę wysyłania do abonentów zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego przesyłką zwykłą, gdyż przepisy rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. nie normowały sposobu wysyłki. W konsekwencji według wierzyciela, przesłanie informacji do abonenta w opisanej powyżej formie było działaniem prawidłowym.
Zdaniem wierzyciela w zaskarżonym postanowieniu z dnia 16 maja 2023 r. prawidłowo uznano, iż zarzut nieistnienia obowiązku należy oddalić. Dodano, że na mocy art. 7 ust. 1a ustawy o opłatach abonamentowych, Poczta Polska S.A. jest uprawniona do otrzymywania danych z rejestru Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1191). Poczta Polska w sytuacjach koniecznych do doręczenia abonentowi przesyłek (gdy on sam nie zaktualizował danych adresowych) zmuszona jest do zaktualizowania danych celem dostarczenia korespondencji do abonentów posiadających zaległości w opłatach abonamentowych.
Podsumowując wierzyciel stanął na stanowisku, iż to abonent ma obowiązek powiadomienia Poczty Polskiej S.A. o zmianie danych adresowych czy o zaprzestaniu korzystania z odbiorników RTV, co wynika z obowiązujących przepisów (obowiązujące w danych okresach czasu rozporządzenia wierzyciel wymienił w zaskarżonym postanowieniu), a na dzień wydania postanowienia w drugiej instancji nie stwierdzono aby skarżąca zgłosiła aktualizację danych adresowych czy też wyrejestrowanie odbiorników.
Zobowiązana wniosła na powyższe postanowienie wierzyciela skargę do tut. Sądu.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a) naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez brak ustalenia okoliczności przemawiających za tym, że po stronie skarżącej istnieje obowiązek zapłaty opłaty abonamentowej RTV,
b) art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru abonenta, pomimo że przedmiotem dowodu była okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi zobowiązana podniosła, iż w lipcu 2020 roku otrzymała upomnienie za niezapłacony abonament RTV za lata 2015-2020 ([...] z dnia 22.07.2020, za okres od stycznia 2015 do czerwca 2020). W odpowiedzi poprosiła o wydanie wszelkich dokumentów dotyczących tej sprawy. We wrześniu 2020 wierzyciel przesłał jedynie wygenerowany elektronicznie dokument z datą 3.09.2008r "zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" oraz informacje o obowiązkach opłat abonamentowych wynikające z rozporządzeń. W marcu 2021 skarżąca poinformowała wierzyciela, że w 2006r wymeldowała się z mieszkania przy ul. [...] we W. wyrejestrowując abonament RTV. Dodatkowym potwierdzeniem poprawności wyrejestrowania był, według zobowiązanej, brak pism od organu dotyczących zaległości do roku 2020. W czerwcu 2021 otrzymała od Poczty Polskiej S.A. kolejne upomnienie Nr [...] za okres od stycznia 2016 do maja 2021. W lipcu 2021 zobowiązana ponownie poinformowała wierzyciela, że w związku z wyrejestrowaniem odbiornika RTV w 2006, nie posiada już potwierdzenia wyrejestrowania, gdyż upłynęło ponad 14 lat. Poprosiła o przesłanie dokonywanych opłat z których będzie wynikać, że abonament był przez nią płacony regularnie do czasu wymeldowania się z ul. [...] we W.. Dodatkowo zauważyła, że Poczta Polska nie mogła jej poinformować o nadaniu numeru identyfikacyjnego, ponieważ w tym czasie mieszkała zupełnie gdzie indziej.
W przekonaniu zobowiązanej kolejne pisma od wierzyciela nie zawierały dokonywanych opłat ani podstawy prawnej z której wynika obowiązek trzymania dokumentu wyrejestrowania odbiornika RTV przez tak długi czas. W sierpniu 2022 skarżąca otrzymała kolejne upomnienie [...] tym razem za okres od stycznia 2017 do lipca 2022.
Jak zaznaczyła skarżąca, w piśmie do Poczty Polskiej S.A. w marcu 2022 podsumowała dwuletnią korespondencję z wierzycielem. Na powyższe pismo w marcu 2023 Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiadomił zobowiązaną o zajęciu wierzytelności na rachunku bankowym, nr tytułu wykonawczego 7071E1-55/WR/2023 (gdzie pobrano pieniądze za okres od stycznia 2018 do lipca 2022).
Skarżąca zarzuciła, że z niezrozumiałych dla niej przyczyn organ podważa jej stanowisko, co do wyrejestrowania odbiornika. Ponadto organ nie podał jakiego rodzaju szczegółowe czynności podjął celem sprawdzenia, czy odbiornik został wyrejestrowany. Zobowiązana wskazała, że to na organie ciąży obowiązek zebrania wszelkich dokumentów, które są podstawą wydania decyzji administracyjnej. Zobowiązana zarzuciła ponadto, iż organ nie dokonał wyczerpujących ustaleń faktycznych, co było niewystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy w zakresie istnienia obowiązku. Ponadto, w okolicznościach niniejszej sprawy, wieloletni brak jakiejkolwiek reakcji Poczty Polskiej S.A. na nieuiszczanie opłat abonamentowych należy, według skarżącej, uznać za usprawiedliwione przeświadczenie o braku obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Z żadnych przepisów prawa nie wynika, że skarżąca była obowiązana posiadać i bezterminowo przechowywać dokument wyrejestrowania odbiornika. Zobowiązana podniosła, iż okres przedawnienia opłat abonamentowych wynosi 5 lat i nie sposób wymagać, żeby taki dokument przechowywać w nieskończoność.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.
Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te – zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego i po upływie tego terminu. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 tej ustawy.
Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku,
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu,
3) błąd, co do zobowiązanego,
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagalne,
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części,
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Według art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Zgodnie z § 2 wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:
1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej,
2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:
a) w całości,
b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut,
3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli
a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,
b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.
Zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej stanowią swoisty środek zaskarżenia służący zobowiązanemu, a ich rola sprowadza się do możliwości weryfikacji czynności organów egzekucyjnych, w celu ochrony adresata tych czynności. Prawo do ich wniesienia istnieje wyłącznie na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, to jest w terminie 7 dni od daty doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego i po upływie tego terminu, o czym poucza się zobowiązanego stosowanie do wymogu, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.
W rozpoznanej sprawie skarżąca zgłosiła zarzuty w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku
W ocenie Sądu podnoszony przez skarżącą zarzut nieistnienia obowiązku okazał się niezasadny.
Wskazać należy, iż opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo uregulowane mocą art. 2 (1) pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz. U. z 1960 r., poz. 306 ze zm.), dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 roku, a ich wysokość była kształtowana przez tzw. Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 roku w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.).
W dniu 1 marca 1993 roku weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 roku o radiofonii i telewizji (tj. Dz. U. z 2004 r., poz. 2531 ze zm.). Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 roku w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy miedzy innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.
Z dniem 16 czerwca 2005 roku weszła w życie ustawa o opłatach abonamentowych. Ustawa ta nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte).
Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie ustawy o opłatach abonamentowych, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, a zatem posiadały zarejestrowany odbiornik.
Tym samym zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a nawet w okresie obowiązywania jeszcze wcześniejszej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega wyegzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze pieniężnym.
Skarżąca w piśmie z dnia 17 marca 2023r. stanowiącym zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, podniosła zarzut nieistnienia obowiązku.
Sąd zauważa, iż w aktach sprawy znajduje się wydruk z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. z którego wynika zarejestrowanie skarżącej jako abonenta w elektronicznej bazie danych oraz dokonanie wymiany książeczek. W aktach sprawy brak dokumentu w postaci wniosku o rejestrację podpisanego przez skarżącą. Jednak skarżąca nie kwestionowała faktu samej rejestracji odbiorników RTV pod adresem ul. [...], [...] W.. Zobowiązana konsekwentnie twierdziła, iż dokonała wyrejestrowania odbiornika RTV w 2006r., jednak nie przedstawiła dokumentu wyrejestrowania odbiornika, gdyż przechowywała go do 2016r. czyli przez okres ponad 10 lat. Dokumentem wyrejestrowania nie dysponuje również organ.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd stwierdza, iż skarżąca dopełniła obowiązku rejestracji odbiornika telewizyjnego używanego pod adresem: ul. [...], [...] W..
W tym miejscu wskazać należy na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 października 2015r. sygn. akt I SA/Gl 481/15, w którym stwierdzono "regulacja dotycząca opłat abonamentowych, która obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje przechowywać taki dokument w okresie dłuższym niż 5 lat, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieograniczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika i w interesie zobowiązanego było zabezpieczenie dowodu umożliwiającego wykazanie okoliczności wyrejestrowania". Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela zacytowaną powyżej tezę.
W przekonaniu Sądu zebrane dane potwierdzają, że sporny obowiązek powstał i nie przestał istnieć.
Stosownie do postanowień art. 2 ust. 1 i 3 ustawy o opłatach abonamentowych za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika. Po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) – por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 roku, K 24/08, OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22 (Część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia), wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2013 r. sygn. akt I SA/Gl 236/13.
To skarżąca jako abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczenia opłat powinna wykazać wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. wyroki tutejszego Sądu w sprawach: I SA/Gl 650/14, I SA/Gl 518/14, I SA/Gl 376/13, jak również WSA w Poznaniu w sprawie II SA/Po 57/14). Powyższe stanowisko znajduje oparcie w regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadamiania urzędu pocztowego. m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika, a to w § 4 obowiązującego do dnia 16 czerwca 2005 roku rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338); § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r., poz. 1190); § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. (Dz. U. z 2007r., Nr 187 poz. 1342 ze zm.) oraz § 11 – 12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676).
Według treści § 5 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).
Zgodnie z art. 6 ust. 4 u.o.a., który stanowił podstawę wydania powołanego rozporządzenia, minister właściwy do spraw łączności w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji określi w drodze rozporządzenia warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację. Nie można przyjąć, wobec takiego brzmienia delegacji, aby Minister Transportu mógł stanowić normy statuujące lub znoszące ustawowo określony obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej.
Co istotne u.o.a. nie wiąże obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej z posiadaniem przez zobowiązanego określonej treści lub formy dowodu rejestracji odbiornika RTV. Warunkiem wystarczającym, a zarazem koniecznym istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej jest przecież używanie odbiornika RTV. Dane rejestracji odbiornika wyznacza termin płatności abonamentu RTV. Ani z ustawy ani z rozporządzenia nie wynika, aby akty wcześniejszej rejestracji odbiorników RTV zostały anulowane. Należy podzielić stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2016 r., w sprawie sygn. akt II FSK 2116/16. W swoich wywodach NSA stwierdził, iż u.o.a. statuuje dwa obowiązki posiadaczy odbiorników RTV: jeden w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej (art. 2) oraz drugi dotyczący rejestracji (art. 5). Jakkolwiek w ujęciu funkcjonalnym są one powiązane, to w sensie prawnym są to dwa odrębne obowiązki. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w art. 7 ust. 1 u.o.a., który stanowi, że kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 roku – Prawo pocztowe. Obowiązek posiadania dowodu rejestracji odbiornika RTV należy więc odnosić do obowiązku rejestracji, a nie jako przesłankę obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Ten drugi obowiązek istnieje bowiem niezależnie od posiadania dowodu ich rejestracji. Tożsame wnioski wypływają z wyroku NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., II GSK 913/15.
Jak wynika z powyższych wywodów, obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie ma wpływu na skutki wynikające z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika RTV.
Zdaniem Sądu organ prawidłowo uznał, iż nie należy przypisywać nadaniu numeru identyfikacyjnego i powiadomieniu zobowiązanego inne skutki aniżeli te, które wprost określone zostały w rozporządzeniu, a więc utrata mocy dowodowej dotychczasowych imiennych książeczek opłat abonamentowych. Użyte w § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 roku wyrażenie "powiadomienie" oznacza, że przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2 rozporządzenia. Ustawodawca nie określił bowiem żadnej szczególnej formy tego powiadomienia, zastrzegł jedynie, aby odpowiadało ono wzorowi określonemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacji nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia.
Podnieść należy, że zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 1993r. Nr 70, poz. 338), obowiązującym w 2003r. posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy o zmianie nazwiska, miejsca stałego pobytu (siedziby), zagubieniu i zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiornika. Ponieważ skarżąca nie powiadomiła o zmianie adresu, organ zasadnie przyjął, iż zawiadomienie został prawidłowo wysłane na ul. [...] we W..
W rezultacie w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, poświadczona za zgodność z oryginałem kserokopia wygenerowanego zawiadomienia o nadaniu skarżącej indywidualnego numeru identyfikacyjnego z dnia 3 września 2008r. podpisana przez uprawnionego pracownika operatora, stanowi dowód zarejestrowania odbiorników w rozumieniu § 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007r. Jednocześnie dla skuteczności czynności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora wyznaczonego (publicznego) dowodem nadania takiej przesyłki (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2017r. sygn. akt II GSK 2262/15).
Sąd zauważa, iż nie dołączono do powyższej kserokopii wygenerowanego zawiadomienia o nadaniu skarżącej indywidualnego numeru identyfikacyjnego dowodu wysłania (choćby kopi koperty). Z uwagi na podniesione powyżej argumenty, ta okoliczność nie ma znaczenia dla przyjęcia, czy w sprawie istniał, czy też nie obowiązek skarżącej do uiszczenia opłaty. Dla oceny tej okoliczności istotnym jest, że skarżąca dokonała rejestracji odbiorników RTV.
Z uwagi na powyższe Sąd stwierdza, że organ prawidłowo uznał wniesiony przez skarżącą zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony.
W konsekwencji zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023r. poz. 1634), a zatem skargę w oparciu o art. 151 tej ustawy należało oddalić.