Orzeczenie · 2025-11-20

I SA/Gl 1091/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2025-11-20
NSApodatkoweWysokawsa
VATmiejsce świadczenia usługnadużycie prawaprzedawnieniepostępowanie karne skarbowefirma bułgarskakontrola skarbowazwrot VAT

Przedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2016 r. Spór dotyczył opodatkowania usług produkcyjnych oleju smarowego PTC-99 świadczonych przez skarżącą spółkę P. Sp. z o.o. na rzecz bułgarskiej firmy O. Spółka argumentowała, że usługi te, jako świadczone na rzecz podmiotu zagranicznego, nie podlegały opodatkowaniu w Polsce zgodnie z art. 28b ustawy o VAT. Organy podatkowe zakwestionowały tę interpretację, wskazując na powiązania osobowe i kapitałowe między spółką P. a firmą O., a także na brak faktycznej działalności gospodarczej O. w Bułgarii. Ustalono, że firma O. wykazywała aktywność gospodarczą w Polsce, a jej adres w Bułgarii był jedynie formalny. Sąd uznał, że takie działania stanowiły nadużycie prawa w celu uniknięcia opodatkowania, a usługi powinny być opodatkowane w Polsce stawką 23%. Sąd oddalił skargę, uznając, że przedawnienie zobowiązania podatkowego nie nastąpiło z uwagi na wszczęcie postępowania karnego skarbowego, a ustalenia faktyczne i prawne organów były prawidłowe.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących miejsca świadczenia usług w VAT, nadużycia prawa w VAT, zawieszenia biegu terminu przedawnienia w związku z postępowaniem karnym skarbowym oraz oceny faktycznej siedziby działalności gospodarczej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z procederem nielegalnego obrotu paliwami i sztucznym tworzeniem struktur podmiotów zagranicznych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy świadczenie usług produkcyjnych na rzecz zagranicznego podmiotu, który nie prowadzi faktycznej działalności w kraju rejestracji, podlega opodatkowaniu VAT w Polsce na podstawie art. 28b u.p.t.u.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zagraniczny podmiot nie posiada faktycznej siedziby działalności gospodarczej w kraju rejestracji, a jego aktywność gospodarcza jest skoncentrowana w Polsce, co może świadczyć o nadużyciu prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że firma O. z Bułgarii nie prowadziła faktycznej działalności w Bułgarii, a jej aktywność gospodarcza była skoncentrowana w Polsce. Powiązania między spółką P. a O. oraz brak realnej działalności O. w Bułgarii wskazują na próbę uniknięcia opodatkowania w Polsce poprzez sztuczne umiejscowienie siedziby kontrahenta.

Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego w sprawie powiązanej z niewykonaniem zobowiązania podatkowego skutecznie zawiesza bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli podatnik został prawidłowo zawiadomiony o wszczęciu takiego postępowania, a postępowanie to nie zostało wszczęte wyłącznie instrumentalnie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte uzasadnienie w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstw, a podatnik został prawidłowo zawiadomiony o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. Wszczęcie postępowania karnego skarbowego nastąpiło na tyle wcześnie przed upływem terminu przedawnienia, że nie można uznać go za instrumentalne.

Czy stosowanie przepisów o nadużyciu prawa (art. 5 ust. 4 i 5 u.p.t.u.) jest dopuszczalne w przypadku, gdy transakcje spełniają formalne wymogi, ale ich zasadniczym celem jest uzyskanie korzyści podatkowej sprzecznej z celem przepisów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli z obiektywnych okoliczności wynika, że zasadniczym celem transakcji było uzyskanie korzyści podatkowej, której przyznanie byłoby sprzeczne z celem przepisów, organy mogą pominąć te transakcje i odtworzyć sytuację, która istniałaby w ich braku.

Uzasadnienie

Sąd potwierdził, że organy podatkowe wykazały, iż uzyskanie korzyści podatkowych było wyłącznym celem skarżącej spółki, a transakcje miały charakter sztuczny i były oderwane od rzeczywistości gospodarczej, co uzasadnia zastosowanie przepisów o nadużyciu prawa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę spółki P. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach.

Przepisy (8)

Główne

u.p.t.u. art. 28b

Ustawa o podatku od towarów i usług

Miejsce świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejscem siedziby działalności gospodarczej usługobiorcy, chyba że usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, które znajduje się w innym miejscu. Kluczowe jest faktyczne miejsce zarządzania, a nie tylko adres rejestracji.

u.p.t.u. art. 5 § ust. 4 i 5

Ustawa o podatku od towarów i usług

W przypadku nadużycia prawa, czynności wywołują skutki podatkowe, jakie miałyby miejsce w przypadku odtworzenia sytuacji istniejącej w braku tych czynności. Nadużycie prawa to czynność mająca zasadniczo na celu osiągnięcie korzyści podatkowych sprzecznych z celem przepisów.

u.p.t.u. art. 41 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podstawowa stawka podatku VAT wynosi 23%.

O.p. art. 70 § § 1, § 6 pkt 1, § 7 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Reguluje przedawnienie zobowiązania podatkowego, w tym jego zawieszenie w przypadku wszczęcia postępowania karnego skarbowego.

O.p. art. 70c

Ordynacja podatkowa

Nakłada na organ podatkowy obowiązek zawiadomienia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w przypadku wszczęcia postępowania karnego skarbowego.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 87 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Określa kwotę różnicy podatku stanowiącą nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy.

Dyrektywa 2006/112/WE Rady art. 44

Dotyczy miejsca świadczenia usług na rzecz podatnika w UE.

Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 282/2011 art. 10 i 11

Definiuje miejsce siedziby działalności gospodarczej i stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej dla celów VAT.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Firma O. nie prowadziła faktycznej działalności w Bułgarii, a jej aktywność gospodarcza była skoncentrowana w Polsce. • Istniały powiązania osobowe i kapitałowe między spółką P. a firmą O., wskazujące na próbę uniknięcia opodatkowania. • Wszczęcie postępowania karnego skarbowego było uzasadnione i skutecznie zawiesiło bieg terminu przedawnienia. • Transakcje stanowiły nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 ust. 4 i 5 u.p.t.u.

Odrzucone argumenty

Zarzut instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia. • Zarzut naruszenia przepisów dotyczących miejsca świadczenia usług (art. 28b u.p.t.u.) i prawa do zastosowania stawki 0% dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. • Zarzut naruszenia przepisów postępowania, w tym nierozpatrzenia wyczerpująco materiału dowodowego i dowolności oceny dowodów. • Zarzut naruszenia zasady in dubio pro tributario.

Godne uwagi sformułowania

Siedziba działalności gospodarczej to miejsce, w którym zapadają istotne decyzje dotyczące ogólnego zarządzania przedsiębiorstwem, a nie tylko adres pocztowy. • Sam adres pocztowy nie może być uznany za miejsce siedziby działalności gospodarczej podatnika. • W przypadku nadużycia prawa, organy mogą pominąć czynności i odtworzyć sytuację, która istniałaby w braku tych czynności. • Nie sposób ocenić, aby wszczęcie postępowania karnego skarbowego służyło jedynie zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.

Skład orzekający

Anna Tyszkiewicz-Ziętek

przewodniczący

Agata Ćwik-Bury

sprawozdawca

Dorota Kozłowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących miejsca świadczenia usług w VAT, nadużycia prawa w VAT, zawieszenia biegu terminu przedawnienia w związku z postępowaniem karnym skarbowym oraz oceny faktycznej siedziby działalności gospodarczej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z procederem nielegalnego obrotu paliwami i sztucznym tworzeniem struktur podmiotów zagranicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy złożonego procederu oszustw podatkowych związanych z obrotem paliwami i wykorzystaniem firm zagranicznych, co jest tematem o dużym znaczeniu praktycznym i potencjalnie medialnym.

Sąd rozbił VAT-owy przekręt z paliwami: bułgarska firma okazała się fikcją!

Dane finansowe

WPS: 145 793 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst