I SA/GL 1085/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2025-02-13
NSApodatkoweŚredniawsa
VATrygor natychmiastowej wykonalnościOrdynacja podatkowapostępowanie podatkowezaległość podatkowamajątek podatnikauprawdopodobnienie niewykonaniaukład z wierzycielamisytuacja finansowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, utrzymujące w mocy nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o dodatkowym zobowiązaniu podatkowym VAT, uznając zasadność przesłanek z art. 239b Ordynacji podatkowej.

Spółka złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie dodatkowego zobowiązania podatkowego VAT. Skarżąca podnosiła m.in. zarzuty naruszenia przepisów postępowania i dwuinstancyjności. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo wykazały wystąpienie przesłanek z art. 239b § 1 pkt 2 i § 2 Ordynacji podatkowej, tj. brak majątku wystarczającego na zabezpieczenie zobowiązania oraz uprawdopodobnienie jego niewykonania, biorąc pod uwagę pogarszającą się sytuację finansową spółki i zatwierdzony układ z wierzycielami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę U. Sp. z o.o. w M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej dodatkowe zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do listopada 2019 r. Skarżąca zarzucała organom naruszenie przepisów postępowania, w tym brak zebrania i rozważenia materiału dowodowego oraz naruszenie zasady dwuinstancyjności. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo zastosowały art. 239b Ordynacji podatkowej. Uznano, że spółka nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, co potwierdzają analizy majątku i jego wartości w stosunku do dochodzonej kwoty. Ponadto, sąd uznał, że organy uprawdopodobniły obawę niewykonania zobowiązania, wskazując na pogarszającą się sytuację finansową spółki (spadek przychodów, strata za 2023 r., prognozy na 2024 r.), sumę wierzytelności cywilno-prawnych przekraczającą zaległość podatkową oraz fakt zatwierdzenia układu z wierzycielami. Sąd podkreślił, że dla nadania rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienie łącznie przesłanki z art. 239b § 1 (np. brak wystarczającego majątku) oraz § 2 (uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania).

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 239b § 1 pkt 2 i § 2 Ordynacji podatkowej, nadając rygor natychmiastowej wykonalności.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy wykazały brak wystarczającego majątku podatnika na zabezpieczenie zobowiązania oraz uprawdopodobniły obawę jego niewykonania, biorąc pod uwagę pogarszającą się sytuację finansową spółki, zatwierdzony układ z wierzycielami i inne okoliczności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

o.p. art. 239b § 1 pkt 2 i par. 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 112c § ust 1 pkt 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 112b § ust 1 pkt 1 lit a)

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

o.p. art. 239a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 68 § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 47 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

u.p.t.u.

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 112c § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 112b § ust. 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Pr. art. 76 § ust. 1

Ustawa - Prawo restrukturyzacyjne

Pr. art. 211 § ust. 4

Ustawa - Prawo restrukturyzacyjne

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy prawidłowo wykazały wystąpienie przesłanki z art. 239b § 1 pkt 2 o.p. (brak majątku wystarczającego na zabezpieczenie zobowiązania). Organy prawidłowo uprawdopodobniły obawę niewykonania zobowiązania podatkowego zgodnie z art. 239b § 2 o.p., biorąc pod uwagę sytuację finansową spółki. Postępowanie w przedmiocie nadania rygoru sprowadza się do oceny zasadności rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji według daty nadania rygoru.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.) poprzez niezebranie i nierozważenie materiału dowodowego. Zarzuty naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego. Argumenty dotyczące objęcia dodatkowych zobowiązań podatkowych postanowieniami układu z wierzycielami.

Godne uwagi sformułowania

dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek tj. jednej ze wskazanych w art. 239b § 1 pkt 1-4 o.p. oraz przewidzianej w § 2 art. 239b o.p. uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu, ze swej istoty nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) istnienia jakiegoś faktu

Skład orzekający

Katarzyna Stuła-Marcela

przewodniczący sprawozdawca

Anna Rotter

członek

Anna Tyszkiewicz-Ziętek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przesłanek z art. 239b Ordynacji podatkowej dotyczących nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, w szczególności ocena majątku podatnika i uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki z pogarszającą się kondycją finansową i zatwierdzonym układem z wierzycielami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego mechanizmu zabezpieczającego ściągalność podatków, jakim jest rygor natychmiastowej wykonalności, a także oceny kondycji finansowej podatnika w kontekście przepisów Ordynacji podatkowej.

Czy spółka z długami i układem z wierzycielami może uniknąć natychmiastowej zapłaty VAT?

Dane finansowe

WPS: 1 635 856 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 1085/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-02-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-09-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Rotter
Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Katarzyna Stuła-Marcela /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 111
art. 239b par. 1 pkt 2 i par. 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela (spr.), Sędziowie WSA Anna Rotter, Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 lutego 2025 r. sprawy ze skargi U. Sp. z o.o. w M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 1 lipca 2024 r. nr 2401-IEW2.4253.18.2024.15 UNP: 2401-24-166783 w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące z okresu od stycznia do listopada 2019 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
1. U sp. z o.o. w M. (dalej: skarżąca lub spółka) wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ drugiej instancji) z 1 lipca 2024 r. nr 2401-IEW2.4253.18.2024.15 w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.
2. Stan sprawy.
2.1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. (dalej: organ pierwszej instancji) 12 stycznia 2024 r. wydał decyzję, którą określił skarżącej prawidłową kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy od stycznia do listopada 2019 r. oraz na podstawie art. 112c ust 1 pkt 2 i art. 112b ust 1 pkt 1 lit a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 z późn. zm. - u.p.t.u.), dodatkowe zobowiązanie podatkowe za miesiące od stycznia do listopada 2019 r. Od decyzji tej skarżąca złożyła pismem z 12 lutego 2024 r. odwołanie.
Organ pierwszej instancji postanowieniem z 25 marca 2024 r. nadał ww. nieostatecznej decyzji w części dodatkowego zobowiązania podatkowego, rygor natychmiastowej wykonalności.
Zdaniem organu pierwszej instancji, w przedmiotowej sprawie zaszła uzasadniona obawa, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane i wskazał przesłankę z art. 239b § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 - o.p.).
2.2. Po rozpoznaniu zażalenia na ww. postanowienie, organ drugiej instancji mocą zaskarżonego w nn. sprawie postanowienia utrzymał je w mocy.
W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 239a o.p. decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Stosownie do art. 239b § 1 o.p., decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdy:
1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub
2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub
3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub
4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.
Natomiast zgodnie z art. 239b § 2 ww. ustawy cytowany powyżej przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Dalej organ wskazał, że zgodnie z art. 68 § 3 o.p., dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Z brzmienia tego przepisu wynika zatem, że na skutek upływu określonego w nim czasu, dodatkowe zobowiązanie podatkowe w ogóle nie może powstać, gdyż przedawniło się prawo do wydania decyzji ustalającej to zobowiązanie. W niniejszej sprawie termin ten nie upłynął.
Organ uznał, że w sprawie zaistniała przesłanka zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności określona w art. 239b § 1 pkt 2 o.p., albowiem skarżąca nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Ponadto wskazał na okoliczności uzasadniające twierdzenie o prawdopodobieństwie niewykonania zobowiązań.
Organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie ustalił, że skarżąca posiada pojazdy o łącznej wartości 190.000,00 zł (przyjęto najwyższe wartości). Wskazał również, że z akt postępowania restrukturyzacyjnego wynika, iż skarżąca posiadała na dzień 24 lipca 2023 r. urządzenia o łącznej wartości 22.260,00 zł. Zgodnie z oświadczeniem spółki skarżąca posiada 33% udziałów w spółce pod firmą E1 sp. z o.o. z siedzibą w I. o wartości 80.000 zł. Za 2022 r. skarżąca odnotowała zysk netto w wysokości 153.477,22 zł. Organ pierwszej instancji zauważył, że wskaźnik ogólnej sytuacji finansowej skarżącej w latach 2021 - 2022 uległ pogorszeniu z 42,89 do 14,91 (wskaźnik pokazuje w jakim stopniu aktywa trwałe w przedsiębiorstwie są finansowane środkami od udziałowców firmy. Im wyższa wartość tego wskaźnika tym stabilniejsza sytuacja finansowa przedsiębiorstwa).
W dacie wydania postanowienia skarżąca nie złożyła jeszcze deklaracji CIT-8 za 2023 r., zatem organy nie posiadały danych dotyczących zysku za 2023 r. jednakże zauważono, że sprzedaż spadła o 80%. Ponadto ze złożonych w 2024 r. deklaracji VAT-7 wynika za styczeń wartość sprzedaży wyniosła 16.009,00 zł, za luty wartość sprzedaży wyniosła 11.811,00 zł.
Ponadto organ pierwszej wskazał, że 13 kwietnia 2023 r. organ pierwszej instancji złożył wniosek wieczystoksięgowy o wpis hipoteki przymusowej na wierzytelności hipotecznej przysługującej skarżącej. Dnia 28 sierpnia 2023 r. Sąd Rejonowy w C. w dziale [...] księgi wieczystej prowadzonej dla lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, położoną w U., przy ul. [...] [...], wpisał hipotekę przymusową na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. Podstawą wpisu jest dalsze zarządzenie zabezpieczenia z 6 kwietnia 2023 r. dot. zabezpieczenia zobowiązań z tytułu zaległości w VAT za okres 1-11/2019 w łącznej kwocie 1.635.857,00 zł.
Organ drugiej instancji uzupełniając materiał dowodowy ustalił, że z deklaracji CIT-8 za 2023 r. wynika przychód w wysokości 9.368.709,94 zł. i strata w kwocie 2.413.302,67 zł. Dla porównania należy wskazać, że za 2022 r. skarżąca uzyskała przychód w kwocie 41.977.511,90 zł., a w 2021 r. 23.210.790,88 zł. Z deklaracji VAT-7 złożonych za marzec i kwiecień 2024 r. wysokość podstawy opodatkowania wynosi odpowiednio 42.690,00 zł i 45.626,00 zł.
Organ uznał, że skarżąca nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia.
Jak wskazano powyżej, kwota dochodzona tą częścią decyzji (dodatkowe zobowiązanie) wynosi 1.635.856 zł., a łączna wartość samochodów skarżącej wynosi 190.000 zł. Jednocześnie zauważono, że dwa posiadane przez skarżącą samochody nie spełniają warunku minimalnej wartości zastawu skarbowego (tj. 17.800,00 zł).
Nadto, uległa pogorszeniu sytuacja ekonomiczna skarżącej, bowiem jej przychód w 2023 r. był ponad cztery razy mniejszy niż w 2022 r. oraz za ubiegły rok skarżąca wykazała stratę w wysokości 2.413.302,67 zł. Ze składanych przez skarżącą deklaracji VAT-7 (za okres styczeń-kwiecień) można również prognozować, że przychód w 2024 r. nie będzie wyższy niż 500.000 zł.
Ze spisu wierzytelności w postępowaniu o zatwierdzenie układu wynika, że suma wierzytelności cywilno-prawnych wynosi 1.869.912,31 zł, a skarżąca posiada tez długi publicznoprawne.
Z wydanej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. decyzji wynika kwota zaniżenia zobowiązania podatkowego w wysokości 1.635.856 zł. (taka sama jak kwota dodatkowego zobowiązania).
Na trudną sytuację skarżącej wskazuje również fakt zatwierdzenia 27 września 2023 r. przez Sąd Rejonowy K.-[...] w K., układu. Rygor natychmiastowej wykonalności został nadany decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z 12 stycznia 2024 r., jedynie w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do listopada 2019 r. Zgodnie z art. 47 § 1 o.p. termin płatności tych zobowiązań wynosi 14 dni od daty doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania, natomiast zgodnie z art. 76 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego - spis wierzytelności obejmuje wierzytelności osobiste w stosunku do dłużnika powstałe przed dniem otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, a zgodnie z art. 211 ust 4 - wierzytelności powstałe po dniu układowym nie są objęte układem. Układ został zatwierdzony 27 września 2023 r., a więc przed wydaniem wyżej opisanej decyzji.
Powyższe okoliczności uzasadniają obawę, że skarżąca nie zapłaci dobrowolnie zobowiązań wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z 12 stycznia 2024 r., w zakresie w jakim nakłada ona na skarżącą obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do listopada 2019 r.
3.1. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Zarzucono mu:
1) naruszenia przepisów postępowania, tj.: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 - k.p.a.) poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dowolne przyjęcie okoliczności niekorzystnych dla podatnika, a także brak w uzasadnieniu faktycznym postanowienia, wskazania przyczyn z powodu, których niektórym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej,
2) naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez niedochowanie określonej w art. 127 zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego, zgodnie z którym postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne.
Wniesiono o:
- stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa, bo utrzymującym w mocy postanowienie obarczone naruszeniem prawa,
- stwierdzenie nieważności postanowienia organu pierwszej instancji jako wydanego bez podstawy prawnej, bo przy braku przesłanek do jego wydania, które przedstawiono w zażaleniu uzupełnionym reasumpcją,
- zasądzenie na rzecz skarżącego od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych,
- przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu - ekspertyzy opracowanej przez biegłych z dziedziny: 1) prawa zamówień publicznych; 2) od towarów i usług powołanych przez Sąd, na okoliczność prawidłowości postępowania skarżącej w zakresie zaangażowania podwykonawców.
W uzasadnieniu wskazano, że organ drugiej instancji uznał racje Naczelnika US M., pomijając w istotnej części argumenty skarżącej zaprezentowane w odwołaniu dotyczące objęcia przedmiotowych zobowiązań podatkowych postanowieniami układu z wierzycielami. O ile Naczelnik US M. utrzymywał, że dodatkowe zobowiązania podatkowe za 11 miesięcy nie wchodzą do układu bo powstały po zatwierdzeniu układu, przywołując na tę okoliczność w ujęciu ogólnym przepisy art. 47 o.p. oraz art. 76 i 211 Prawa restrukturyzacyjnego, to organ drugiej instancji zamiast stwierdzić brak podstaw do takiego twierdzenia, rozbudował tę argumentację wskazując, że zobowiązań tych układ nie obejmuje, bowiem: po pierwsze, dodatkowe zobowiązania podatkowe wynikające z artykułów 112b i 112c u.p.t.u., nie są zobowiązaniami podatkowymi tylko karą administracyjną, która nie jest objęta układem w ogóle. Po drugie, ich powstanie w rozumieniu przepisów Prawo restrukturyzacyjne należy wiązać z terminem ich płatności określonym w postanowieniu o nadaniu klauzuli natychmiastowej wykonalności, a ta przypada już po zatwierdzeniu układu.
Dalej wskazano, że organ drugiej instancji nie ustosunkował się w uzasadnieniu wydanego postanowienia w żaden sposób do drugiej przesłanki w postaci konieczności uprawdopodobnienia, iż zobowiązanie podatkowe wynikającego z decyzji nie zostanie wykonane. Działanie organu podatkowego wyklucza zatem możliwość nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Nadto, poszukiwanie składników majątku potwierdzających lub negujących możliwość wykonania przedmiotowego warunkowego zobowiązania podatkowego za 11 miesięcy 2019 r., ograniczono w przedmiotowej sprawie do wymienionych przez organ składników mienia. Pominięto fakt, co organ mógł bardzo łatwo ustalić, ale to pominął, że według stanu na koniec I kwartału 2024 roku wartość aktywów wyniosłam 7.353.182.23 zł.
W ocenie skarżącej, organy podatkowe, nie wykazały, że były podstawy do zastosowania art. 239b § 1 o.p., bo nie uprawdopodobniły niewykonania zobowiązania podatkowego, zgodnie z postanowieniem § 2 art. 239b o.p. Organy podatkowe nie udowodniły, że przedmiotowe zobowiązania nie wchodzą do układu skarżącej z wierzycielami.
3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
3.3. W piśmie procesowym z dnia 11 października 2024 r. skarżąca odniosła się do odpowiedzi organu na skargę podnosząc, że w odpowiedzi tej nie przedstawiono niepodważalnych argumentów przemawiających na uwzględnieniem wniosku organu o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
4. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził, aby naruszało ono prawo.
5. Na wstępie godzi się wskazać, że w postępowaniu dotyczącym nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji - z uwagi na jego szczególny, incydentalny charakter - organ podatkowy bada jedynie wystąpienie przesłanek z art. 239b o.p.
Zgodnie z art. 239b § 1 o.p., decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności gdy:
1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub
2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub
3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub
4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.
Należy także podkreślić, iż zgodnie z dyspozycją art. 239b § 2 o.p. rygor natychmiastowej wykonalności zostanie nadany, gdy organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Jak wynika z brzmienia zacytowanych wyżej przepisów - przesłanki uzasadniające nałożenie rygoru natychmiastowej wykonalności określone w art. 239b § 1 i § 2 o.p. dzielą się na dwie kategorie: po pierwsze - związane z sytuacją majątkową podatnika; po drugie zaś - z upływem terminu przedawnienia.
Wobec treści art. 239b § 1 i § 2 o.p., musi wystąpić przynajmniej jedna z czterech przesłanek wymienionych w art. 239b § 1 o.p., przy czym, w przypadku tychże przesłanek wymienionych w art. 239b § 1 o.p. organ podatkowy obowiązany jest ustalić ich wystąpienie przez udowodnienie, natomiast w przypadku przesłanki określonej w art. 239b § 2 o.p. wystarczy uprawdopodobnienie, przez które należy rozumieć takie działanie, które ma na celu sprawienie, że coś stanie się prawdopodobne, czyli że przypuszczalnie nastąpi.
W ocenie Sądu uzasadniona jest zatem teza, że dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek tj. jednej ze wskazanych w art. 239b § 1 pkt 1-4 o.p. oraz przewidzianej w § 2 art. 239b o.p. Warunkiem koniecznym dla nadania rygoru natychmiastowej wykonalności w trybie art. 239b § 1 o.p. jest bowiem jednoczesne uprawdopodobnienie przez organ podatkowy, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 o.p.).
Podkreślić też należy, że w orzecznictwie ukształtował się pogląd, iż dla stwierdzenia wystąpienia okoliczności, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 2 o.p. organ podatkowy nie ma obowiązku wykazywać tego, jakimi składnikami majątkowymi podatnik dysponuje. Wystarczające jest, że wykaże, iż podatnik nie posiada takiego majątku, który z uwagi na swoją wartość umożliwiałby ustanowienie na nim hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Postępowanie dowodowe nie musi więc prowadzić do dokładnego ustalenia stanu majątkowego i ujawnienia wszystkich posiadanych przez podatnika składników majątkowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy sam podatnik nie wykazał żadnych należących do niego składników majątku. Ciężar poszukiwania takiego dowodu obciąża podatnika, gdyż jedynie wówczas możliwe będzie przeprowadzenie dowodu przeciwstawnego przez organ podatkowy (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1156/10).
Należy także wskazać, że postępowanie w przedmiocie nadania rygoru sprowadza się do oceny przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i jego zasadności, w kontekście wystąpienia wymaganych ustawowo przesłanek, według daty nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, a nie daty późniejszej. W tym znaczeniu nowe zdarzenia nie rzutują na byt postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej.
6. W ocenie Sądu, organy w prawidłowy sposób wykazały istnienie w niniejszej sprawie przesłanki z art. 239b § 1 pkt 2 o.p. odnosząc wysokość kwoty dochodzonej decyzją (dodatkowe zobowiązanie) w wysokości 1.635.856 zł do majątku podatnika.
Organ podatkowy ustalił bowiem, że spółka posiada pojazdy, których łączna wartość wynosi 190.000,00 zł oraz urządzenia o wartości 22.260,00 zł. Zgodnie z oświadczeniem spółki posiada ona 33% udziałów w spółce pod firmą E1 sp. z o.o. z siedzibą w I. o wartości 80.000 zł.
Zatem uznano, że podatnik nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Dokonane ustalenia w niniejszej sprawie oparto na zebranym materiale dowodowym, w tym na podstawie systemów (baz danych), do których dostęp posiadają organy podatkowe.
7. Z kolei w 239b § 2 o.p. ustawodawca wskazał natomiast, że przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że uprawdopodobnienie, o którym mowa w tym przepisie oznacza, iż obowiązkiem organu podatkowego nie jest dowodowe wykazanie, że podatnik nie zapłaci podatku wynikającego z nieostatecznej decyzji, ale wskazanie na okoliczności, fakty już istniejące, na podstawie których można obiektywnie i racjonalnie wnioskować, że podatek nie zostanie zapłacony. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu, ze swej istoty nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) istnienia jakiegoś faktu (wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 października 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 583/15). Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych, pozwalający na przyśpieszenie postępowania (por. wyrok NSA z dnia 31 października 2012 r., sygn. akt II FSK 578/11, wyrok NSA z dnia 18 marca 2016 r. sygn. akt I FSK 1160/120).
W ocenie Sądu, organ w prawidłowy sposób wykazał istnienie w niniejszej sprawie obawy niewykonania zobowiązania podatkowego wynikającego z nieostatecznej decyzji podatkowej, również odnosząc wysokość określonego decyzją dodatkowego zobowiązania (1.635.856,00 zł) do majątku podatnika, który nie daje gwarancji możliwości prowadzenia skutecznej egzekucji skutkującej zaspokojeniem wierzyciela podatkowego.
Organ ustalił także, że uległa pogorszeniu sytuacja ekonomiczna skarżącej, bowiem jej przychód w 2023 r. był ponad cztery razy mniejszy niż w 2022 r. oraz za rok 2023 skarżąca wykazała stratę. Ze składanych przez skarżącą deklaracji VAT-7 (za okres styczeń - kwiecień) można również prognozować, że przychód w 2024 r. nie będzie wyższy niż 500.000 zł.
Ze spisu wierzytelności w postępowaniu o zatwierdzenie układu wynika, że tylko suma wierzytelności cywilno-prawnych wynosi 1.869.912,31 zł, a skarżąca posiada też długi publiczno-prawne.
Wskazano także, że z wydanej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. decyzji wynika kwota zaniżenia zobowiązania podatkowego w wysokości 1.635.856 zł. (taka sama jak kwota dodatkowego zobowiązania).
Zauważono też, że na trudną sytuacje skarżącej wskazuje również fakt zatwierdzenia układu dnia 27 września 2023 r. przez Sąd Rejonowy K.-[...] w K.
Powyższe okoliczności uzasadniają obawę, że skarżąca spółka nie zapłaci dobrowolnie zobowiązań wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z 12 stycznia 2024 r., w zakresie w jakim nakłada ona obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do listopada 2019 r.
8. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie organ trafnie oparł swoje rozstrzygnięcie na przesłance z art. 239b § 1 pkt 2 oraz § 2 o.p., a co za tym idzie, zarzuty sformułowane w skardze należało uznać za niezasadne. W ocenie Sądu, organy podatkowe działały praworządnie, tj. na podstawie wskazanych przepisów prawa, powołując istotne w sprawie okoliczności faktyczne.
9. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI