I SA/Gl 1052/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2025-10-20
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościpodatek rolnyłączne zobowiązanie pieniężnetrwałość decyzjizasada prawdy obiektywnejpostępowanie podatkoweorgan podatkowyNSAWSAnieważność decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i Wójta Gminy w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. z powodu naruszenia zasady trwałości decyzji ostatecznej.

Sprawa dotyczyła łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. Skarżący M. K. zakwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy. Kluczowym zarzutem było naruszenie art. 170 P.p.s.a. i art. 128 O.p. poprzez wydanie nowej decyzji w sytuacji, gdy istniała już prawomocna decyzja Wójta dotycząca tego samego okresu i podatnika. Sąd uznał, że doszło do naruszenia zasady trwałości decyzji ostatecznej i stwierdził nieważność obu decyzji.

Przedmiotem skargi M. K. była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 25 lipca 2022 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r., rozpoznana ponownie po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wójt Gminy Z. pierwotnie opodatkował grunty i budynki podatkiem od nieruchomości, użytki rolne podatkiem rolnym, a lasy podatkiem leśnym. Skarżący wniósł odwołanie, które nie zostało uwzględnione. W skardze do WSA w Gliwicach podniesiono szereg zarzutów dotyczących prawa materialnego i procesowego. Sąd I instancji pierwotnie oddalił skargę, jednak Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 czerwca 2025 r. (III FSK 843/23) uznał skargę kasacyjną za zasadną, wskazując na naruszenie art. 170 p.p.s.a. w zw. z art. 128 O.p. z uwagi na istnienie prawomocnego wyroku WSA w Gliwicach z dnia 16 czerwca 2020 r. (I SA/Gl 1475/19). NSA podkreślił, że zaskarżona decyzja narusza zasadę trwałości decyzji ostatecznej, gdyż została wydana w sytuacji, gdy w mocy pozostawał nakaz płatniczy Wójta z dnia 2 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając sprawę ponownie, uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że dopuszczalne było wydanie przez Kolegium zaskarżonej decyzji w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego na rok 2017 w sytuacji, gdy ten sam organ - Wójt - wydał już ostateczną decyzję ustalającą zobowiązanie skarżącego w podatku od nieruchomości jak i nakaz płatniczy za ten sam okres. Sąd, związany wyrokami NSA i WSA, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta, uznając, że doszło do naruszenia zasady trwałości decyzji ostatecznej (art. 128 O.p.) oraz art. 170 p.p.s.a. Sąd stwierdził również nieważność decyzji Wójta na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 247 § 1 pkt 4 o.p., uznając to za niezbędne dla przywrócenia stanu zgodnego z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jest to niedopuszczalne i stanowi naruszenie zasady trwałości decyzji ostatecznej.

Uzasadnienie

Wydanie nowej decyzji w sytuacji istnienia prawomocnej decyzji w tym samym przedmiocie narusza art. 128 O.p. i art. 170 p.p.s.a., prowadząc do sytuacji, w której w obiegu prawnym pozostają dwie sprzeczne ze sobą decyzje.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (10)

Główne

u.p.r. art. 6c § ust. 1

Ustawa o podatku rolnym

Nakazuje ustalenie łącznego zobowiązania pieniężnego w jednej decyzji, obejmującej wszystkie należności podatkowe dotyczące przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, gdy obowiązek podatkowy dotyczy jednocześnie podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości lub leśnego.

p.p.s.a. art. 170

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stosowanie przez sąd środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

O.p. art. 128

Ustawa Ordynacja podatkowa

Decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz w ustawach podatkowych. Ustanawia zasadę trwałości ostatecznych decyzji.

O.p. art. 247 § § 1 pkt 4

Ustawa Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

Pomocnicze

u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Definicja gruntu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej.

u.p.o.l. art. 2 § ust. 2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Opodatkowanie podatkiem od nieruchomości użytków rolnych i lasów niezajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

u.p.o.l. art. 7 § ust. 1 pkt 4 lit. c

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Zwolnienie przedmiotowe budynków gospodarczych i ich części zajętych na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku sądu administracyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 170 p.p.s.a. w zw. z art. 128 O.p. poprzez zignorowanie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku tut. Sądu z dnia 16 czerwca 2020 r. I SA/Gl 1475/19, tj. wydanie nakazu płatniczego w sytuacji, w której w mocy pozostawał nakaz płatniczy Wójta z dnia 2 stycznia 2017 r.

Godne uwagi sformułowania

zasada trwałości decyzji ostatecznej naruszenie zasady trwałości decyzji ostatecznej w obiegu prawnym pozostają dwie sprzeczne ze sobą decyzje w tym samym przedmiocie nie mogą współistnieć z nią w obrocie prawnym dwie inne decyzje dotyczące tego samego roku, z której jedna stanowi nakaz płatniczy

Skład orzekający

Agata Ćwik-Bury

przewodniczący sprawozdawca

Paweł Kornacki

członek

Bożena Pindel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazuje na ścisłe przestrzeganie zasady trwałości decyzji ostatecznej i konsekwencje jej naruszenia przez organy podatkowe, zwłaszcza w kontekście łącznego zobowiązania pieniężnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydania decyzji w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego, gdy istnieje już inna ostateczna decyzja w tym samym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie podstawowych zasad proceduralnych, takich jak trwałość decyzji ostatecznej, nawet w skomplikowanych sprawach podatkowych. Pokazuje też, jak sądy administracyjne egzekwują te zasady.

Podwójne opodatkowanie? Sąd stwierdził nieważność decyzji, bo organ zignorował wcześniejsze rozstrzygnięcie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 1052/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agata Ćwik-Bury /przewodniczący sprawozdawca/
Bożena Pindel
Paweł Kornacki
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatki inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 333
art. 6c ust. 1
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędzia WSA Bożena Pindel, Protokolant specjalista Marta Lewicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2025 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 25 lipca 2022 r. nr SKO.F/41.4/401/2022/5130 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji - nakazu płatniczego Wójta Gminy Z. z dnia 23 lutego 2022 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 4.017 zł (słownie: cztery tysiące siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
1.Przedmiotem skargi M. K. (dalej: Skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej: Kolegium, Organ) z 25 lipca 2022 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. rozpoznana ponownie po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2025 r. III FSK 843/23.
2. Dotychczasowy przebieg postępowania.
2.1. Wójt Gminy Z. (dalej: Wójt) w decyzji z dnia 23 lutego 2022 r. podatkiem od nieruchomości opodatkował grunty i budynek związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, budynek mieszkalny, budynek pozostały oraz budowle, podatkiem rolnym objęto użytki rolne, a podatkiem leśnym - lasy.
2.2. Na powyższą decyzję Skarżący złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Organ nie uwzględnił odwołania.
Na wstępie swoich rozważań Organ przywołał art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 716 ze zm., dalej: u.p.o.l.), art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 2 u.p.o.l. oraz art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 333, dalej: u.p.r.), akcentując w szczególności, że pojęcie "zajęcia na prowadzenie działalności gospodarczej" jest węższe od zdefiniowanego pojęcia "związania z prowadzeniem działalności gospodarczej", oznacza bowiem rzeczywiste, w danym czasie wykonywanie na gruncie czynności składających się na wykonywaną działalność gospodarczą. O ile grunt zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej zawsze będzie gruntem związanym z prowadzeniem tej działalności, to grunt związany z prowadzeniem działalności gospodarczej nie musi być jednocześnie gruntem zajętym na prowadzenie takiej działalności.
Organ stwierdził również, że nieruchomości, które znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy niebędącego osobą fizyczną zawsze są nieruchomościami związanymi z prowadzoną działalnością gospodarczą (z wyjątkami ustawowymi), ponieważ taki przedsiębiorca posiada nieruchomości w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, nawet jeżeli ich w tym celu nie wykorzystuje. Osoba fizyczna będąca przedsiębiorcą występuje natomiast w obrocie w dwojakim charakterze, raz jako osoba prywatna (a więc w zakresie swojego majątku osobistego), innym razem jako przedsiębiorca. Konieczne jest więc rozróżnienie jej sytuacji prawnopodatkowej w zakresie podatku od nieruchomości. Podmiot taki nie powinien uiszczać podatku według wyższej stawki z tytułu posiadania nieruchomości w swoim majątku osobistym, tylko z tego względu, że jest przedsiębiorcą (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 7 maja 2014 r. I SA/Łd 202/14 i powołane w nim orzecznictwo). Nieruchomość staje się elementem przedsiębiorstwa osoby fizycznej lub można ją uznać za związaną z tym przedsiębiorstwem, także wówczas, gdy biorąc pod uwagę cechy faktyczne tej nieruchomości - może być wykorzystana wprost na cele działalności gospodarczej, także wtedy, gdy musiałaby być to inna działalność gospodarcza niż ta, którą prowadzi przedsiębiorca (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 kwietnia 2017 r. I SA/Gl 1300/16, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 4 stycznia 2017 r. I SA/Ol 766/16, wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2016 r. II FSK 2008/16, wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 listopada 2016 r. I SA/Kr 860/16). Podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy, niezależny od dochodów uzyskiwanych z opodatkowanej nieruchomości.
Przenosząc powyższe rozważania na realia niniejszej sprawy Organ wskazał, że podatnik prowadzi od 1 stycznia 1997 r. działalność gospodarczą. Zgodnie z danymi wynikającymi z CEiDG przeważająca działalność to: działalność usługowa wspomagająca produkcję rolniczą, jak również działalność w zakresie sprzedaży hurtowej kwiatów i roślin, upraw pozostałych roślin wieloletnich oraz upraw rolnych innych niż wieloletnie, rozmnażania roślin oraz działalność usługowa związana z zagospodarowaniem terenów zieleni.
Organ, aprobując stanowisko organu I instancji, wskazał, że podatnik prowadzi działalność mieszaną. Z jednej strony odpowiada ona działalności rolniczej, w tym z zakresu działów specjalnych produkcji rolnej, bowiem podatnik figuruje w ewidencji podatników podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej, tj. uprawy roślin ozdobnych w tunelach foliowych czy też szklanych; odpowiada również definicji działalności rolniczej, ale nie można jej zaliczyć do działów specjalnych produkcji rolnej, gdyż produkcja roślin ozdobnych odbywa się również poza tunelami foliowymi czy też szklarnią.
W konkluzji Organ stwierdził, że na podstawie analizy i oceny całości materiału dowodowego, w tym m.in. protokołu z oględzin przedmiotów opodatkowania, opinii biegłego oraz zeznań świadków organ I instancji prawidłowo ustalił wysokość zobowiązania podatkowego. Stwierdzając zatem, że w niniejszym postępowaniu nie doszło do naruszenia przepisów prawa, zarzuty podniesione w odwołaniu uznano za niezasadne.
2.3. W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, reprezentujący Skarżącego doradca podatkowy, zarzucił naruszenie następujących przepisów prawa:
1) w zakresie prawa materialnego:
a) art. 2 ust. 2 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji jego niezastosowanie przejawiające się w opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości użytków rolnych i lasów niezajętych na prowadzenie działalności gospodarczej;
b) art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 2 pkt 1 u.p.o.l., poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w uznaniu gruntu zajętego na działalność w zakresie upraw roślin ozdobnych za grunt związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, pomimo wyłączenia z zakresu pojęcia "działalność gospodarcza" działalności rolniczej;
c) art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c u.p.o.l. poprzez jego nieprawidłową wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie, tj. nieobjęcie zwolnieniem przedmiotowym budynków gospodarczych i ich części zajętych na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej;
d) art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 1,3 i 9 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332, dalej: P.b.) poprzez objęcie opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości jako budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej obiektów, które nie stanowią budowli opodatkowanych podatkiem od nieruchomości;
2) w zakresie przepisów postępowania, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 128 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r., poz. 111 ze zm., dalej: O.p.) i art. 6c ust. 1 i 2 u.p.r. poprzez zignorowanie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku tut. Sądu z dnia 16 czerwca 2020 r. I SA/Gl 1475/19 tj. wydanie nakazu płatniczego w sytuacji, w której w mocy pozostawał nakaz płatniczy Wójta z dnia 2 stycznia 2017 r. znak: [...];
b) art. 191 O.p. w zw. z art. 187 § 1 i art. 180 § 1 O.p. poprzez nieprawidłowe rozpatrzenie i ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie;
c) art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie (niezastosowanie), tj. brak uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej Decyzji;
Wobec tak sformułowanych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania.
2.4. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko co do meritum sprawy i wniósł o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu Organ wskazał, iż wbrew zarzutom zawartym w skardze organ odwoławczy uwzględnił wszystkie wytyczne, płynące z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 czerwca 2020 r. I SA/GI 1475/19. Decyzja-nakaz płatniczy z dnia 2 stycznia 2017 r., znak: [...] dotyczy sprawy, w której występuje współwłasność przedmiotu opodatkowania - podatnikami są Skarżący i K. K. Z kolei w sprawie zakończonej skarżoną decyzją podatnikiem był wyłącznie Skarżący. Różnią się więc one zarówno stroną podmiotową, jak i przedmiotową postępowania, a zatem zasadnym było wydanie odrębnej.
2.5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 22 marca 2023 r., I SA/Gl 1233/22 oddalił skargę, akceptując stanowisko Kolegium (wszystkie przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronie www.nsa.orzeczenia.gov.pl). Wskazał, iż spór w niniejszej sprawie obejmuje trzy zasadnicze zagadnienia: wielkość powierzchni gruntów opodatkowanych według najwyższej stawki podatkowej, zastosowanie zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c u.p.o.l., kwalifikacja składników majątku Skarżącego do budowli opodatkowanych podatkiem od nieruchomości.
Sąd uznał, iż prawidłowo zidentyfikowano przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, podatkiem rolnym i podatkiem leśnym, zastosowano właściwe stawki podatkowe oraz prawidłowo określono podstawę opodatkowania budowli, a prowadzone postępowanie podatkowe nie narusza powołanych w skardze przepisów prawa procesowego.
2.6. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 czerwca 2025 r. III FSK 843/23 uznał, że skarga kasacyjna pełnomocnika Skarżącego zasługiwała na uwzględnienie, albowiem Skarżący zasadnie zarzuca naruszenie przepisów postępowania tj. art. 170 p.p.s.a. w zw. z art. 128 O.p., art. 6c ust. 1 i 2 ustawy o podatku rolnym z uwagi na prawomocny wyrok WSA w Gliwicach z 16 czerwca 2020 r. I SA/Gl 1475/19. W przywołanym wyroku WSA w Gliwicach z 16 czerwca 2020 r., Sąd ten stwierdził, że strona jest m.in. adresatem nakazu płatniczego Wójta z dnia 2 stycznia 2017 r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2017 nr [...]. Decyzja ta stała się prawomocna, albowiem Skarżący nie wniósł od niej odwołania w terminie przewidzianym przepisami prawa.
Zdaniem NSA kluczową okolicznością jest pozostawanie w obiegu prawnym decyzji wskazanej w odwołaniu oraz nakazu płatniczego wydanego za ten sam okres. Zaskarżoną decyzją Kolegium nie uwzględniło art. 128 O.p. w zw. z art. 6c ust. 1 u.p.r., orzekając w przedmiocie objętym rozstrzygnięciem ostatecznej decyzji Wójta, naruszając tym samym zasadę trwałości decyzji ostatecznej.
Tymczasem Sąd I instancji rozpoznając skargę nie odniósł się do zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 128 O.p. i art. 6c ust. 1 i 2 u.p.r. poprzez zignorowanie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku tut. Sądu z dnia 16 czerwca 2020 r. I SA/Gl 1475/19 tj. wydanie nakazu płatniczego w sytuacji, w której w mocy pozostawał nakaz płatniczy Wójta z dnia 2 stycznia 2017 r. znak: [...].
Trzeba więc nadmienić, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Stosownie do tego unormowania w sytuacji istnienia prawomocnego orzeczenia ustawodawca wprowadza związanie nie tylko w stosunku do stron i sądu, który je wydał, lecz związanie to obejmuje także inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych również inne osoby.
Zakres tego związania jest wskazywany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Należy zatem podzielić stanowisko tego Sądu zaprezentowane w wyroku z dnia 1 października 2024 r. II FSK 30/22, gdzie przyjęto, że podmioty wymienione w art. 170 p.p.s.a. są faktem i treścią orzeczenia związane, a to skutkuje koniecznością uwzględnienia prawomocnego wyroku w wydanym rozstrzygnięciu, gwarantując przez to zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych.
Nie chodzi więc o uwzględnienie jedynie faktu istnienia takiego prawomocnego wyroku, ale również jego treści. Należy zatem uznać zasadność stanowiska Skarżącego, który w uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej wskazuje, że na zasadność podniesionego zarzutu nie wpływa argumentacja Kolegium zawarta na str. 10 zaskarżonej decyzji, zgodnie z którą,"(...) decyzja –nakaz płatniczy z dnia 2 stycznia 2017 r., znak: [...] dotyczy sprawy, w której występuje współwłasność przedmiotu opodatkowania- podatnikami są więc Skarżący i Pani K. K. Różni się więc zarówno strona podmiotowa, jak i przedmiotowa postępowania, a zatem zasadnym było wydanie odrębnej’’.
W konsekwencji zasadny jest także zarzut naruszenia art. 1 § 1 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w związku z nierozpoznaniem sprawy w zakresie naruszenia przez Kolegium art. 128 O.p. i art. 6c ust. 1 i 2 u.p.r., jak również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a., art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się do zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 128 O.p. i art. 6c ust. 1 i 2 zawartego w skardze. Przywołując art. 133 § 1 p.p.s.a. NSA wskazał, że sąd administracyjny przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu (wyrok NSA z 3 kwietnia 2025 r. II OSK 616/24).
NSA uznał, że z uwagi na stwierdzenie zasadności wskazanych zarzutów i ich znaczenie dla rozpoznania sprawy, ocena pozostałych zarzutów jest przedwczesna.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
3.1. Skarga okazała się zasadna, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności.
3.2. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję (nakaz płatniczy) Wójta ustalająca Skarżącemu łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2017, w tym podatek od nieruchomości oraz podatek rolny.
3.3. Zasadnicze jednak znaczenie dla oceny legalności zaskarżonej decyzji miało przesądzenie czy dopuszczalnym było wydanie przez Kolegium zaskarżonej decyzji w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego na rok 2017 w sytuacji, gdy ten sam organ - Wójt - wydał już ostateczną decyzję ustalającą zobowiązanie skarżącego w podatku od nieruchomości jak i nakaz płatniczy za ten sam okres.
Kwestia ta została już prawomocnie przesądzona wykładnią prawa zawartą w powołanym już wyżej wyroku NSA w sprawie III FSK 843/23 oraz prawomocnym wyroku tut. Sąd w sprawie I SA/Gl 1475/19, którymi Sąd rozpoznając skargę ponownie, związany jest - po myśli art. 170 i art. 190 P.p.s.a. W konsekwencji rzeczą Sądu I instancji w ponownie przeprowadzonym postępowaniu będzie realizacja zaleceń wynikających z powołanych wyroków.
W tych ramach wskazać należy, że poglądy zawarte w powołanych wyrokach skład orzekający przyjmuje za własne, stąd szersza ponowna argumentacja jest zbędna. Sąd podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w prawomocnym wyroku tut. Sądu w sprawie I SA/Gl 1475/19 oraz ocenę prawną dokonaną przez NSA w ww. wyroku uznał, iż Skarżący zasadnie zarzuca naruszenie przepisów postępowania tj. art. 170 p.p.s.a. w zw. z art. 128 O.p., art. 6c ust. 1 i 2 ustawy o podatku rolnym z uwagi na prawomocny wyrok WSA w Gliwicach z 16 czerwca 2020 r. I SA/Gl 1475/19.
Powtórzyć należy za NSA, iż w przywołanym wyroku WSA w Gliwicach z 16 czerwca 2020 r., Sąd ten stwierdził, że strona jest m.in. adresatem nakazu płatniczego Wójta z dnia 2 stycznia 2017 r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2017 nr [...]. Decyzja ta stała się prawomocna, albowiem Skarżący nie wniósł od niej odwołania w terminie przewidzianym przepisami prawa.
Tymczasem Kolegium zaskarżoną decyzją nie uwzględniło art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 128 O.p. i art. 6c ust. 1 i 2 r i u.p.r. poprzez zignorowanie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku tut. Sądu z dnia 16 czerwca 2020 r. I SA/Gl 1475/19 tj. wydanie nakazu płatniczego w sytuacji, w której w mocy pozostawał nakaz płatniczy Wójta z dnia 2 stycznia 2017 r. znak: [...]. Zarzuty skargi w tym zakresie uznać należało za zasadne.
Bez znaczenia dla sprawy pozostaje argumentacja Kolegium zawarta na str. 10 zaskarżonej decyzji, zgodnie z którą,"(...) decyzja –nakaz płatniczy z dnia 2 stycznia 2017 r., znak: [...] dotyczy sprawy, w której występuje współwłasność przedmiotu opodatkowania-podatnikami są więc Skarżący i Pani K. K. Różni się więc zarówno strona podmiotowa, jak i przedmiotowa postępowania, a zatem zasadnym było wydanie odrębnej’’.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 128 o.p. decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz w ustawach podatkowych. Przepis ten ustanawia zasadę trwałości ostatecznych decyzji, której znaczenie było wielokrotnie podkreślane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24 stycznia 2019 r., I SA/Gl 930/18). Oznacza to, iż wydanie nowej decyzji w odpowiednim trybie jest jedynym sposobem całkowitego lub częściowego pozbawienia decyzji ostatecznej mocy obowiązującej (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa, Komentarz 2011, UNIMEX, Wrocław 2011, s. 587) wyrok NSA z dnia 12 lipca 2019r., II FSK 2826/17, por. wyrok NSA z dnia 11 września 2019 r., II FSK 187/19).
Skład orzekający podziela wyrażony w skardze pogląd, że nakaz płatniczy stanowi szczególny rodzaj decyzji ustalającej, ponieważ ustala łącznie zobowiązania podatkowe w co najmniej dwóch różnych podatkach, tj. podatku rolnego, podatku od nieruchomości lub podatku leśnym. Jednocześnie, z treści art. 6c ust. 1 u.p.r. wynika wprost, iż w przypadku, w którym na podatniku ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości, leśnego i rolnego w odniesieniu do przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, organ podatkowy jest zobligowany do ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego w jednej decyzji (nakazie płatniczym). Oznacza to, iż w przeciwieństwie do decyzji ustalających zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości, brak jest możliwości wydania kilku odrębnych nakazów płatniczych łub nakazów płatniczych i decyzji dotyczących różnych przedmiotów opodatkowania (art. 6c ust. 1 u.p.r.) stanowi przepis szczególny wobec pozostałych przepisów regulujących wydawanie decyzji ustalających podatek od nieruchomości.
W ocenie Sądu wykładnia powołanego przepisu nie budzi wątpliwości. Z literalnego brzmienia powołanego przepisu wynika, spoczywający na organie podatkowym obowiązek ustalenia w jednej decyzji wysokości należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego, w sytuacji, gdy obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy.
Rację ma skarżący podnosząc, że wszczynając to postępowanie Wójt zignorował fakt, że w obiegu prawnym pozostaje zarówno ostateczna decyzja ustalająca zobowiązanie skarżącego w podatku od nieruchomości za 2017 r. jak i nakaz płatniczy wydany za ten okres. Istotne i niesporne pozostaje, że Wójt nie zastosował żadnego z przewidzianych prawem trybów uchylenia decyzji ostatecznej.
W konsekwencji zaskarżona decyzja narusza powagę rzeczy osądzonej, kreując sytuację, w której w obiegu prawnym pozostają dwie sprzeczne ze sobą decyzje w tym samym przedmiocie. Wniosku tego nie zmienia okoliczność, że wspomniana decyzja i nakaz płatniczy dotyczą przedmiotów opodatkowania nieobjętych zaskarżoną decyzją. W tym zakresie skarżący zasadnie przywołał prawomocny wyrok WSA w Krakowie z 19 września 2017 r. I SA/Kr 444/17, wyrok NSA w wyroku z dnia 6 września 2017 r., II FSK 1690/16 oraz WSA w Łodzi w wyroku z dnia 16 stycznia 2019 r. I SA/Łd 563/18.
Sąd podziela prezentowany w skardze pogląd, że z uwagi na kompleksowy charakter decyzji wydanej na podstawie art. 6c ust. 1 u.p.r., nie mogą współistnieć z nią w obrocie prawnym dwie inne decyzje dotyczące tego samego roku, z której jedna stanowi nakaz płatniczy.
Mając na uwadze art. 6c ust. 1 u.p.r. Kolegium zobligowane było do wymierzenia skarżącemu łącznego zobowiązania pieniężnego za przedmiotowy rok w jednej decyzji obejmującej wszystkie nieruchomości będące wyłącznie jego własnością, a położone na terenie Gminy Z.
Zdaniem Sądu doszło również do naruszenia art. 170 p.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Stosownie do tego unormowania w sytuacji istnienia prawomocnego orzeczenia ustawodawca wprowadza związanie nie tylko w stosunku do stron i sądu, który je wydał, lecz związanie to obejmuje także inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych również inne osoby.
Zakres tego ustawowego związania jest wskazywany w orzecznictwie NSA. Należy zatem podzielić stanowisko tego Sądu zaprezentowane w wyroku z dnia 1 października 2024 r. II FSK 30/22, gdzie przyjęto, że podmioty wymienione w art. 170 p.p.s.a. są faktem i treścią orzeczenia związane, a to skutkuje koniecznością uwzględnienia prawomocnego wyroku w wydanym rozstrzygnięciu, gwarantując przez to zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie Kolegium zignorowało prawomocny wyrok tut. Sądu w sprawie I SA/Gl 1475/19, co wykazano powyżej.
3.4. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. "Innymi przepisami" w rozumieniu powołanego przepisu są regulacje Ordynacji podatkowej, tj. art. 247 § 1 pkt 4 o.p. Przepis ten stanowi, że organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Sąd na zasadzie art. 135 p.p.s.a. stwierdził również nieważność decyzji Wójta, albowiem uznał to za konieczne celem przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Zgodnie z powołanym przepisem stosowanie przez sąd środków w celu usunięcia naruszeń Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Z uwagi na kwalifikowaną wadę zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta skutkującą stwierdzeniem jej nieważności, bezprzedmiotowe okazało się rozpoznanie pozostałych zarzutów skargi.
3.5. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 w zw. z § 4 p.p.s.a. Zasądzone koszty postępowania obejmują wpis w wysokości 400 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego doradcy podatkowego w wysokości 3 600 zł (§ 2 ust. 1 pkt 1 e) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. 2018 poz. 1687).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI