I SA/Gl 1049/19

I SA/Gl 1049/19 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-04-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-07-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Machcińska
Borys Marasek
Dorota Kozłowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 931
art. 87 ust. 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska (spr.), Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia WSA Borys Marasek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi M. sp. z o.o. w likwidacji w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 10 maja 2019 r. nr 2401-IOV1_.4103.42.2019/MF UNP 2401-19-102067 w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu zadeklarowanej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za listopad 2017 r. 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia 22 marca 2019 r. nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ odwoławczy) postanowieniem z 10 maja 2019 r. nr 2401-IOV1_.4103.42.2019/MF UNP 2401-19-102067, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia
1997 r. Ordynacja podatkowa (obecnie t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 z późn. zm.), dalej: O.p., po rozpoznaniu zażalenia "M." Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K. (dalej: Spółka, skarżąca), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. (dalej: organ pierwszej instancji) z 22 marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za listopad 2017 r. do 30 czerwca 2019 r.
Powyższe postanowienie organu odwoławczego zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 27 grudnia 2017 r. Spółka złożyła deklarację VAT-7 za listopad 2017 r., w której wykazała kwotę różnicy podatku od towarów i usług do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 180 dni w wysokości 51.560,00 zł.
W dniu 29 maja 2018 r. wszczęta została wobec Spółki kontrola podatkowa w zakresie sprawdzenia prawidłowości dokonanego rozliczenia z tytułu podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2012 r. do listopada 2017 r., w tym dokonania weryfikacji zasadności wykazanego w deklaracji VAT-7 zwrotu podatku VAT za listopad 2017 r. Jako przewidywany termin zakończenia kontroli wskazano dzień 31 lipca 2018 r.
Następnie termin kontroli został przedłużony zawiadomieniem:
- z 24 lipca 2018 r. do 30 września 2018 r.,
- z 26 września 2018 r. do 30 listopada 2018 r.
Postępowanie kontrolne w Spółce zostało zakończone w dniu 26 listopada
2018 r. Do dnia 22 lutego 2019 r. Spółka nie dokonała korekty deklaracji VAT-7 za listopad 2017 r.
Postanowieniem z 22 lutego 2019 r. organ pierwszej instancji wszczął postępowanie podatkowe w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2012 r. do listopada 2017 r. Postanowienie to zostało doręczone Spółce w dniu 28 lutego 2019 r.
W związku z powyższym organ pierwszej instancji przedłużył termin zwrotu podatku od towarów i usług za listopad 2017 r. postanowieniem:
- z 21 czerwca 2018 r. do 30 września 2018 r.,
- z 10 września 2018 r. do 31 grudnia 2018 r.,
- z 31 grudnia 2018 r. do 31 marca 2019 r., doręczone Spółce 3 stycznia 2019 r.,
- z 22 marca 2019 r. do 30 czerwca 2019 r.
Pismem z 3 kwietnia 2019 r. Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła zażalenie na postanowienie z 22 marca 2019 r. wnosząc o jego uchylenie.
Pełnomocnik Spółki sformułował zarzuty:
- pominięcia pełnomocnika kontrolowanej Spółki,
- wydłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług po upływie terminu zwrotu uprzednio wyznaczonego,
- bezpodstawnego wydłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług,
- bezpodstawnego uznania, że do przedawnienia należności doszło za okres do listopada 2011 r.
Postanowieniem wymienionym na wstępie, po rozpoznaniu zażalenia, organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że jak trafnie stwierdził organ pierwszej instancji, jeżeli w wyniku kontroli zostaną stwierdzone nieprawidłowości w zakresie zadeklarowanego zwrotu podatku, organ ma prawo i obowiązek, jeśli kontrolowany nie dokona korekty, zgodnie z ustaleniami kontroli, przeprowadzić dalszą weryfikację w ramach postępowania podatkowego. Z kolei kwestia przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług była również wielokrotnie poruszana w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a także była przedmiotem zainteresowania krajowych sądów administracyjnych, które wskazuje na uprawnienie organów podatkowych do czasowego wstrzymania zwrotu podatku, w warunkach istnienia uzasadnionych podejrzeń nieprawidłowości rozliczenia.
Organ odwoławczy uznał, że w obliczu wskazanych okoliczności organ pierwszej instancji władny był przedłużyć termin zwrotu różnicy podatku od tworów i usług za listopad 2017 r. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje na szereg wątpliwości dotyczących rozliczeń podatkowych Spółki za okres od grudnia 2012 r. do listopada 2017 r., co wiąże się z koniecznością dalszej weryfikacji.
W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji nie naruszył także przepisów prawa doręczając Spółce postanowienie z 31 grudnia 2019 r. w dniu 3 stycznia 2019 r., tj. po upływie terminu wskazanego w postanowieniu. Postanowienie z 31 grudnia 2018 r. zostało przez Spółkę zaskarżone pismem z 9 stycznia 2019 r. W wyniku rozpatrzenia zażalenia postanowieniem z 12 kwietnia 2019 r. zostało ono utrzymane w mocy. W treści tego postanowienia organ odniósł się do kwestii związanych z doręczeniem postanowienia z 31 grudnia 2018 r. Natomiast w zażaleniu na postanowienie z 22 marea 2019 r. argumentacji dotyczącej daty jego doręczenia nie podniesiono.
Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że organ podatkowy nie pominął pełnomocnika Spółki. Jak wynika z przedłożonego pełnomocnictwa, umocowywało ono radcę prawnego do występowania w imieniu Spółki w sprawie kontroli podatkowej dotyczącej zwrotu podatku od towarów i usług nr [...]. Złożone zostało w dniu 8 czerwca 2018 r. do akt innego postępowania, tj. do kontroli podatkowej, którą zakończono podpisaniem protokołu w dniu 26 listopada 2018 r. Zatem do akt sprawy obejmującej weryfikację zwrotu w ramach czynności sprawdzających lub postępowania podatkowego, Spółka nie złożyła stosownego umocowania, co oznacza, że organ pierwszej instancji prawidłowo skierował zaskarżone postanowienie z 22 marca 2019 r. na adres Spółki.
Natomiast pełnomocnictwo do reprezentowania Spółki przez radcę prawnego w sprawie "o zwrot VAT w kwocie 51.560,00 zł oraz w sprawie kontroli podatkowych, czynności sprawdzających, kontroli celno-skarbowych oraz postępowań podatkowych wdrożonych na skutek ww. wniosku o zwrot VAT" wpłynęło do organu odwoławczego w dniu 1 kwietnia 2019 r. w odpowiedzi na wezwanie tego organu z 6 marca 2019 r. w związku z postępowaniem w sprawie zażalenia Spółki na postanowienie z 31 grudnia 2018 r. w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu różnicy w podatku od towarów i usług wykazanego w deklaracji VAT-7 za listopad 2017 r. Tym samym pełnomocnictwo to zostało uwzględnione w toku przedmiotowego postępowania w sprawie przedłużenia terminu dokonania zwrotu różnicy podatku od towarów i usług na rachunek bankowy podatnika w kwocie 51.560,00 zł, wykazanego w deklaracji podatkowej VAT-7 za listopad 2017 r. do dnia 30 czerwca 2019 r.
Skargę, na postanowienie organu odwoławczego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Spółka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - radcę prawnego.
W skardze pełnomocnik zarzucił organowi podatkowemu bezpodstawne wydłużenie terminu do zwrotu VAT; wydłużenie terminu do zwrotu VAT po upływie terminu uprzednio wyznaczonego na zwrot VAT; brak zwrotu różnicy w VAT za okres od listopada 2011 r. do listopada 2012 r., brak wyjaśnienia dlaczego nie można żądać zwrotu różnicy w VAT za okres ponad 5 lat przed złożeniem wniosku.
W związku z powyższym pełnomocnik skarżącej wniósł o:
- uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji,
- zwrot skarżącej podatku VAT w kwocie przez nią zawnioskowanej,
- przeprowadzenie dowodów zawnioskowanych w treści uzasadnienia skargi na okoliczności tam wskazane,
- zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów sądowych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej wywodził, że po pierwsze, organ nie miał prawa kolejny raz przedłużyć termin zwrotu, ponieważ doszło do przekroczenia terminu do przedłużenia terminu zwrotu VAT, jeżeli chodzi o postanowienie z 31 grudnia 2018 r., gdyż organ doręczył to postanowienie po upływie terminu wyznaczonego ostatnim postanowieniem. Nie ma znaczenia w tym miejscu fakt, czy organ nadał postanowienie z 31 grudnia 2018 r. w placówce pocztowej przed upływem terminu wyznaczonego ostatnim postanowieniem. Tak ostatecznie przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 kwietnia 2018 r., sygn. akt I FSK 255/17, tj. liczy się termin doręczenia postanowienia o przedłużeniu terminu do zwrotu VAT. Orzeczenie to przesądziło tę kwestię ostatecznie.
Po drugie, niezależnie od ww. uchybień, organ nie wykazał, czy a jeżeli tak, to jakie czynności podejmował przez okres 3 miesięcy, dlaczego ten okres czasu nie wystarczył na podjęcie decyzji. W trakcie kontroli podatkowej materiał został zebrany w sposób wystarczający.
Po trzecie, w ocenie autora skargi, do chwili obecnej organ nie wskazał podstawy prawnej, z której wywodzi przedawnienie prawa do zwrotu VAT. Nawet przyjmując, że mogło dojść do przedawnienia prawa o zwrotu podatku VAT to i tak do tej pory zwrócono podatek VAT w zaniżonej kwocie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji naruszają prawo.
Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy zasadności przedłużenia skarżącej terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT-7 za listopad 2019 r. w oparciu o art. 87 ust. 2 ustawy z 11 marca
2004 r. o podatku od towarów i usług (obecnie t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 931 z późn. zm.), dalej: u.p.t.u. do 30 czerwca 2019 r.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 u.p.t.u., w przypadku - gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Natomiast na podstawie art. 87 ust. 2 u.p.t.u. zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika, dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca podatnikowi należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.
Z treści powołanego powyżej przepisu normującego kwestię zwrotu podatku VAT płyną dwa wnioski. Po pierwsze zasadność wykazanego przez podatnika w ramach samoobliczenia podatku zwrotu podatku VAT winna być weryfikowana przez organ co do zasady. Po drugie zaś, wtedy gdy w ramach tej pierwotnej weryfikacji organ dojdzie do przekonania, że poprawność żądania podatnika budzi wątpliwości wszczyna procedurę przedłużenia terminu do zwrotu VAT (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 20 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Łd 534/17 - wszystkie wyroki sądów administracyjnych, powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Odnosząc się do istoty sporu w niniejszej sprawie, Sąd w pierwszej kolejności zbadał to, czy uprzednio wydane postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu do zwrotu podatku od towarów i usług za listopad 2017 r. były prawidłowe, tj. czy ich doręczenie nastąpiło przed upływem terminu na jego zwrot.
W tych ramach należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 15 lipca 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 406/19 uchylił postanowienie organu odwoławczego z 25 września 2018 r. nr 2401-IOV1_.4103.159.2018/IKR w przedmiocie przedłużenia terminu do zwrotu podatku za listopad 2017 r. oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 21 czerwca 2018 r. nr [...]. Jak stwierdził bowiem Sąd pierwszej instancji wobec doręczenia pełnomocnikowi ustanowionemu przez likwidatora Spółki, postanowienia organu podatkowego z 21 czerwca 2018 r. o przedłużeniu terminu do zwrotu różnicy podatku wynikającego z deklaracji za listopad 2017 r. dopiero w dniu 6 lipca 2018 r., a zatem 10 dni po upływie terminu, nie doszło do jego skutecznego przedłużenia. Termin ten bowiem upłynął 25 czerwca 2018 r. Wyrok jest prawomocny, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 listopada 2022 r., sygn. akt I FSK 2114/19 utrzymał w mocy wyrok Sądu pierwszej instancji.
Drugie postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu podatku VAT za listopad 2017 r. z 10 września 2018 r., zostało utrzymane w mocy postanowieniem organu odwoławczego z 15 grudnia 2018 r. nr 2401-IOV3_.4103. 156.2018.BK UNP: 2401-18-213447, ale Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 13 sierpnia
2019 r., sygn. akt I SA/Gl 486/19 uchylił zaskarżone postanowienie. Jak stwierdził Sąd pierwszej instancji, skoro wcześniejsze postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za listopad 2017 r. nie było skuteczne i nie przedłużyło tego terminu, to tym samym zaskarżone postanowienie nie mogło tego terminu przedłużyć do 31 grudnia 2018 r., albowiem termin już upłynął. Skuteczne przedłużenie terminu możliwe jest jedynie przed jego upływem. Tym samym przedłużenie terminu po jego upływie nie będzie skuteczne, gdyż termin już upłynął. W konsekwencji nie ma już czego przedłużać. Wyrok jest prawomocny, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 listopada 2022 r., sygn. akt I FSK 2352/19 utrzymał w mocy wyrok Sądu pierwszej instancji.
Co więcej kolejne - trzecie - postanowienie z 31 grudnia 2018 r., na mocy którego przedłużono termin dokonania zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT -7 za powyższy okres, do dnia 31 marca 2019 r. również zostało uchylone przez tut. Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 925/19, uchylił bowiem zaskarżone przez Spółkę postanowienie organu odwoławczego z 12 kwietnia 2019 r. w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za listopad 2017 r. wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu pierwszej instancji. Jak stwierdził Sąd pierwszej instancji postanowienie organu pierwszej instancji z 31 grudnia 2018 r. zostało doręczone Spółce 3 stycznia 2019 r., a zatem po 31 grudnia 2018 r., czyli już po terminie do dokonania zwrotu. Wyrok jest prawomocny, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 listopada 2022 r., sygn. akt I FSK 789/20 utrzymał w mocy wyrok Sądu pierwszej instancji.
W tym miejscu Sąd odwoła się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanego w poszerzonym, siedmioosobowym składzie z 23 kwietnia 2018 r., sygn. akt I FSK 255/17. W orzeczeniu tym sformułowano tezę: "w stanie prawnym obowiązującym w 2015 r., określony w art. 87 ust. 2 w związku z ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054, ze zm.) termin do zwrotu różnicy podatku został przedłużony, jeżeli przed jego upływem podatnikowi doręczono postanowienie naczelnika urzędu skarbowego o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających". Co prawda, wskazany wyrok odnosi się stanu faktycznego z roku 2015, jednakże dokonana w nim wykładania przepisów Ordynacji podatkowej ma bezpośrednie zastosowanie w niniejszej sprawie. Modyfikacje treści tego przepisu (a także art. 87 ust. 6 u.p.t.u), obowiązujące od 2017 r. nie dotyczyły natomiast kwestii doręczania postanowienia. Dlatego myśl wyrażona w powołanym wyroku zachowuje swoją aktualność również w stosunku do doręczeń realizowanych w późniejszym czasie. Jest tak tym bardziej, że Naczelny Sąd Administracyjny rozważał problem, czy datą przedłużenia terminu, o którym mowa w art. 87 ust. 2 i 6 u.p.t.u. jest dzień doręczenia podatnikowi postanowienia przedłużającego zwrot różnicy podatku, czy też jest to data jego wydania, względnie data przekazania operatorowi pocztowemu postanowienia w celu doręczenia przed upływem terminu przewidzianego we wskazanych przepisach szczególnego prawa podatkowego. We wspomnianym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wykładnia art. 87 ust. 2 oraz ust. 6 u.p.t.u. prowadzi do wniosku, iż postanowienie wydane na podstawie tych regulacji skutkuje przedłużeniem terminu zwrotu różnicy podatku, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki: po pierwsze, termin do dokonania zwrotu jeszcze nie upłynął; po drugie, weryfikacja rozliczenia podatnika odbywa się w toku czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, postępowania podatkowego, bądź w toku postępowania kontrolnego (obecnie kontroli celno-skarbowej); i po trzecie, stwierdzenie przez organ podatkowy, że "zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania" opiera się na co najmniej uprawdopodobnionych przesłankach. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, po spełnieniu powyższych warunków, na tle stosowania art. 87 ust. 2 u.p.t.u. pojawia się pytanie, czy przesłanką skutecznego przedłużenia terminów (60 dni - art. 87 ust. 2 u.p.t.u. oraz 25 dni - art. 87 ust. 6 u.p.t.u.) jest doręczenie podatnikowi postanowienia naczelnika urzędu skarbowego przed ich upływem, nadanie przed upływem tych terminów postanowienia w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 1113, 1250, 1823 i 1948), czy też wystarczy samo wydanie przed upływem tych terminów przez naczelnika urzędu skarbowego postanowienia w tym przedmiocie.
W powołanym wyżej wyroku o sygn. akt I FSK 255/17, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż kilka argumentów przemawia za przyjęciem stanowiska, że w stanie prawnym obowiązującym w 2015 r., został przedłużony termin zwrotu różnicy podatku, określony w art. 87 ust. 2 w zw. z ust. 6 u.p.t.u., jeżeli przed jego upływem podatnikowi doręczono postanowienie naczelnika urzędu skarbowego o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających. Przede wszystkim, terminy ustanowione w art. 87 ust. 2 i ust. 6 u.p.t.u. mają charakter materialnoprawny. Ich upływ wywołuje bowiem skutek w postaci nabycia przez podatnika prawa do zwrotu różnicy podatku w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że organ podatkowy określi je w innej wysokości. Materialnoprawny charakter terminów określonych w art. 87 ust. 2 w związku z ust. 6 u.p.t.u. oznacza także, że po ich upływie organ podatkowy traci uprawnienie do przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku. W orzecznictwie sądowym utrwalone jest bowiem stanowisko, że skuteczne przedłużenie terminu możliwe jest jedynie przed jego upływem. Próba przedłużenia terminu po zakończeniu wyznaczonej przez niego przestrzeni czasu nie będzie więc skuteczna.
Wprawdzie powyższe orzeczenie nie korzysta z mocy ogólnie wiążącej, określonej w art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.), dalej: P.p.s.a. tak jak uchwały w składach poszerzonych, tym niemniej z uwagi na autorytet składu poszerzonego oraz argumentację zawartą w uzasadnieniu tego orzeczenia, Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje wyżej wskazaną tezę.
W zakresie przedmiotowego zagadnienia prawnego, po wydaniu zaskarżonego postanowienia, podjęto uchwałę składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 września 2020 r., sygn. akt I FPS 1/20. W tezie tej uchwały wskazano, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2016 r. do skutecznego przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, w przypadku doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej stosownie do art. 144 § 5 w związku z art. 152a Ordynacji podatkowej konieczne jest prawidłowe doręczenie adresatowi w formie dokumentu elektronicznego postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu zanim upłynie ten termin. Powyższa uchwała dotyczy doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W niniejszej sprawie postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu doręczono zaś za pośrednictwem operatora pocztowego. Pomimo tego zacytowana uchwała w zakresie skutków doręczenia postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu po upływie terminu ma zastosowanie w niniejszej sprawie. W tym zakresie korzysta także z mocy ogólnie wiążącej przewidzianej w art. 269 § 1 P.p.s.a.
Reasumując, skoro wyeliminowane zostały z obrotu prawnego postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za listopad 2017 r. z 21 czerwca 2018 r. i z 31 grudnia 2018 r. to tym samym zaskarżone postanowienie nie mogło tego terminu przedłużyć do 30 czerwca 2019 r., albowiem termin już upłynął. Skuteczne przedłużenie terminu możliwe jest jedynie przed jego upływem. W konsekwencji nie ma już czego przedłużać.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie organu odwoławczego. Nadto w związku z tym, że stwierdzonymi powyżej wadliwościami w niniejszej sprawie, obarczone zostało także postanowienie organu pierwszej instancji, na podstawie art. 135 P.p.s.a. orzekł także o wyeliminowaniu z obiegu prawnego również tego rozstrzygnięcia.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1) lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265), zasądzając od organu odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 597 zł. Koszty te stanowiły w sprawie: wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.