I SA/GL 1048/22

I SA/Gl 1048/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-05-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Rotter /sprawozdawca/
Dorota Kozłowska /przewodniczący/
Piotr Pyszny
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 233
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 2095
art. 15 zzzzzn(2)
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Asesor WSA Piotr Pyszny, Sędzia WSA Anna Rotter (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 maja 2023 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 10 czerwca 2022 r. nr SKO.F/41.4/505/2022/8316 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej odmowy rozłożenia na raty zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za 2015 r. oraz odmowy umorzenia części tej należności 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 czerwca 2022r. nr SKO.F/41.4/505/2022/8316 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO) stwierdziło, iż odwołanie M. P. (dalej: Skarżąca, Podatniczka) od decyzji Prezydenta Miasta M. z dnia 4 kwietnia 2022r. nr [...] w przedmiocie ulgi podatkowej, wniesione zostało z uchybieniem ustawowo określonego terminu.
Powyższe postanowienie wydane zostało na podstawie art. 288 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022r. poz. 2651 ze zm., dalej: o.p.), art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17 oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018r., poz. 570 ze zm.).
Stan sprawy.
Decyzją z dnia 4 kwietnia 2022r. Prezydent Miasta M. odmówił udzielenia Skarżącej ulgi podatkowej w części dotyczącej udzielenia pomocy de minimis w formie rozłożenia na raty zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za 2015 r. oraz umorzenia naliczonych odsetek za zwłokę.
Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2023r. SKO stwierdziło, iż odwołanie Skarżącej od decyzji Prezydenta Miasta M. z dnia 4 kwietnia 2022r. w przedmiocie ulgi podatkowej, wniesione zostało z uchybieniem ustawowo określonego terminu.
W postanowieniu SKO stwierdzono, iż w/w decyzja została odebrana elektronicznie przez Podatniczkę dnia 6 kwietnia 2022 r. Podano również, powołując się na treść art. 223 § 2 pkt 1 o.p., iż 14 dniowy termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 20 kwietnia 2022r. Zdaniem SKO odwołanie Podatniczki nadane w dniu 19 maja 2021r., zostało nadane po upływie ustawowego terminu. Mając na uwadze powyższe, SKO stwierdziło na zasadzie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. uchybienie terminu do wniesienia odwołania. SKO zaznaczyło, że w decyzji z dnia 4 kwietnia 2022r. zawarte zostało pouczenie o terminie do wniesienia odwołania. Tym samym spełniony został wymóg określony w art. 210 § 1 pkt 7 o.p., a Podatniczka nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Na powyższe postanowienie Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wniosła do tut. Sądu skargę.
W skardze zarzucono postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to naruszenie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 i art. 57 § 5 pkt 2 oraz art. 39 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2023, poz. 259 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (j.t. Dz.U. z 2023 r. poz. 285 ze zm., dalej: ustawa o doręczeniach elektronicznych) - poprzez stwierdzenie, że odwołanie Skarżącej wniesione zostało z uchybieniem ustawowego terminu, podczas gdy odwołanie zostało wniesione w terminie.
Podatniczka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Jak podano w skardze art. 42 ust. 2 ustawy o doręczeniach elektronicznych wskazuje, że w przypadku, o którym mowa w art. 41 ust. 1 pkt 3 (upływ 14 dni od dnia wpłynięcia korespondencji przesłanej przez podmiot publiczny na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu niepublicznego) korespondencję uznaje się za doręczoną w dniu następującym po upływie 14 dni od wskazanego w dowodzie otrzymania dnia wpłynięcia korespondencji na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu niepublicznego.
Według Skarżącej SKO nieprawidłowo ustaliło termin doręczenia decyzji Prezydenta Miasta M. z dnia 4 kwietnia 2022r. wskazując, że decyzja ta została odebrana elektronicznie w dniu 6 kwietnia 2022r. Jak zwrócono uwagę, z elektronicznego Urzędowego Poświadczenia Doręczenia wynika, że terminem doręczenia był dzień 4 maja 2022 r. a nie dzień 6 kwietnia 2022 r. W ocenie Podatniczki, sugerowane przez organ doręczenie decyzji w ciągu dwóch dni od jej wydania (4 kwietnia 2022r.) jest wysoce nieprawdopodobne, zważywszy na zwyczajowy czas obiegu dokumentów w instytucjach takich jak Urząd Miejski w M.. Jak zaznaczono, dokument UPD wskazuje, że decyzja z dnia 4 kwietnia 2022 r. została wysłana do strony drogą elektroniczną w dniu 20 kwietnia 2022 r. ("Data utworzenia pierwszego UPD"). Terminem doręczenia był zatem dzień 4 maja 2022 r. (14 dni od wysłania pierwszego UPD), albowiem Skarżąca nie dokonała odbioru kierowanej do niej elektronicznie korespondencji. W przekonaniu Podatniczki, skoro decyzja została uznana za skutecznie doręczoną z dniem 4 maja 2022 r. termin na wniesienie odwołania upływał w dniu 18 maja 2022 r.
Skarżąca podniosła, iż odwołanie nadane zostało w dniu 19 maja 2022r., tymczasem z pocztowego potwierdzenia nadania przesyłki poleconej wynika, że Skarżąca odwołanie wysłała w dniu 18 maja 2022 r., co oznacza, że 14-dniowy termin do wniesienia odwołania został przez nią zachowany.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022r., poz. 2492) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.), sprowadza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 p.p.s.a.).
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie SKO stwierdzające, iż odwołanie Podatniczki od decyzji Prezydenta Miasta M. z dnia 4 kwietnia 2022r. wniesiona została z uchybieniem ustawowo określonego terminu.
Sąd stwierdza, iż w aktach sprawy znajduje się wydruk potwierdzenia odebrania decyzji Prezydenta Miasta M. z dnia 4 kwietnia 2022r.
Z powyższego potwierdzenia wynika, iż w/w decyzja z dnia 4 kwietnia 2022r. została doręczona Skarżącej w dniu 6 kwietnia 2022r. za pomocą ePUAP – według potwierdzenia odbioru UPD – urzędowe poświadczenie doręczenia (identyfikator dokumentu w ePUAP: [...]: identyfikator poświadczenia: [...]).
Natomiast, jak wynika z pisma z dnia 29 lipca 2022r. Prezydenta Miasta M. korespondencja jaką Podatniczka otrzymała w dniu 4 maja 2022r. (identyfikator dokumentu w ePUAP: [...]: identyfikator poświadczenia: [...]) dotyczy innej sprawy, która nie była przedmiotem zaskarżenia do SKO. Jak ustalono, sprawa dotyczy odebranego przez Podatniczkę w dniu 4 maja 2022r. postanowienia z dnia 20 kwietnia 2022r. o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia.
W konsekwencji jak zasadnie przyjęło SKO, termin do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta M. z dnia 4 kwietnia 2022r. upłynął w dniu 20 kwietnia 2022r. Tym samym, wbrew zarzutom skargi, nadane w dniu 18 maja 2022r. odwołanie od decyzji wniesione zostało z uchybieniem terminu określonego w art. 233 § 2 pkt 1 o.p. Przy czym, bez znaczenia dla oceny zawartej w postanowienia SKO konstatacji pozostaje fakt, iż w zaskarżonym postanowieniu wskazano na dzień 19 maja 2022r. jako na dzień nadania odwołania Podatniczki, gdy tymczasem prawidłowy termin nadania to 18 maja 2022r. Również nadanie odwołania w dniu 18 maja 2022r. nastąpiło z uchybieniem ustawowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 4 kwietnia 2022r.
Niezależnie od powyższego, wymaga odnotowania, iż organ pominął całkowicie regulację art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm., dalej: ustawa COVID-19).
Zgodnie natomiast z art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, w brzmieniu od 16 grudnia 2020 r., w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:
1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,
2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,
3) przedawnienia,
4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,
5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,
6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju
- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu (ust. 1).
W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2).
Zaznaczenia wymaga, iż art. 15zzzzzn2 ustawy Covid-19 pomimo odwołania stanu epidemii (na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, Dz. U. z 2022r., poz. 1027) nie został uchylony. Zmianie uległo jedynie jego zastosowanie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 3 sierpnia 2022 r. sygn. II SA/Go 321/22). Dla oceny jego zastosowania w kontekście odwołania stanu epidemii istotne, w ocenie Sądu pozostaje, czy uchybienie to miało miejsce jeszcze w okresie, kiedy obowiązywał stan epidemii. Inaczej Strona poniosłaby negatywne konsekwencje związane z wydaniem tego rodzaju decyzji już po odwołaniu stanu epidemii. Skoro organ przyjął, że termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 20 kwietnia 2022 r., zatem w okresie obowiązywania stanu epidemii, winien zawiadomić Skarżącą, że odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu oraz wyznaczyć stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, niezależnie od tego czy w sprawie występuje profesjonalny pełnomocnik.
Należy przy tym mieć na uwadze, że przepisy o doręczeniach mają na celu przede wszystkim ochronę interesów osób w postępowaniu administracyjnym, a szczególny tryb przywrócenia terminu uregulowany w ustawie Covid-19 jest dodatkową ochroną prawną w przypadku niedochowania przez strony terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego zastrzeżoną dla terminów uchybionych w czasie trwania epidemii.
Jednocześnie zdaniem Sądu w rozpoznanej sprawie ustalając zakres użytego w art. 15 pojęcia "prawa administracyjnego" należy dokonać z uwzględnieniem zasady in dubio pro tributario zawartej w art. 2a o.p. W tym kontekście Sąd w pełni podziela wywody i stanowisko zawarte w uchwale NSA z dnia 27 marca 2023r. sygn. akt I FPS 2/22. W szczególności podnieść należy, iż rozstrzygając spór czy prawo podatkowe stanowi element prawa administracyjnego wzięto pod uwagę, iż winien on w niniejszej sprawie zostać rozstrzygnięty na korzyść Skarżącej. Na konieczność respektowania zasady interpretacji zaistniałych wątpliwości na korzyść podatnika zwracał również uwagę Trybunał Konstytucyjny, stwierdzając w uzasadnieniu wyroku z 18 lipca 2013 r., o sygn. akt SK 18/09 (OTK-A 2013/6/80), że zgodnie z wymogami konstytucyjnymi niejasnych regulacji podatkowych nie wolno interpretować na niekorzyść podatników, a w konsekwencji jeśli takie regulacje okazują się ostatecznie wieloznaczne, to zgodnie z zasadą in dubio pro tributario należy opowiedzieć się za rozwiązaniem uwzględniającym interes podmiotu obowiązanego do świadczeń podatkowych. Zasadę tę należy rozumieć w ten sposób, że jeśli występują wątpliwości co do znaczenia przepisu w konkretnej sytuacji faktycznej, których nie będzie można usunąć w wyniku prawidłowo prowadzonej wykładni przepisów prawa podatkowego (por. wyrok NSA z 11 maja 2018 r., II FSK 1126/16), to wówczas, stosując art. 2a o.p., należy przyjąć znaczenie przepisów korzystniejsze dla podatnika, ponieważ mamy do czynienia z "niedającą się usunąć wątpliwością" dotyczącą treści przepisu prawa podatkowego (por. S. Bogucki, Zasada in dubio pro tributario po jej normatywizacji, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2021, nr 3-4, s. 97 i n.).
W konsekwencji w niniejszej sprawie należało przyjąć, iż zawarte w art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 pojęcie "przepisy prawa administracyjnego" obejmuje również terminy wskazane w przepisach prawa podatkowego.
Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. organ odwoławczy uwzględni zawartą w niniejszym uzasadnieniu ocenę prawną oraz wskazania Sądu.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę obejmującą uiszczony wpis sądowy (100 zł) , kwotę 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwotę 480 zł na podstawie § 14 ust. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 265).