I SA/Gl 1047/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2024-01-30
NSApodatkoweWysokawsa
VATdzierżawadziałalność gospodarczapodatnik VATlikwidacja działalnościinterpretacja podatkowanieruchomościzwolnienie podmiotoweart. 15 u.p.t.u.art. 113 u.p.t.u.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając, że dzierżawa prywatnej działki budowlanej przez osobę fizyczną po likwidacji działalności gospodarczej nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu VAT.

Skarżący, będący czynnym podatnikiem VAT z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, dzierżawił swoją prywatną działkę budowlaną osobie fizycznej na cele rekreacyjne. Po planowanej likwidacji działalności gospodarczej pytał, czy nadal będzie zobowiązany do płacenia VAT od tej dzierżawy. Dyrektor KIS uznał, że dzierżawa, jako czynność ciągła i zarobkowa, nadal stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu VAT, choć podatnik mógłby skorzystać ze zwolnienia podmiotowego. WSA w Gliwicach uchylił tę interpretację, stwierdzając, że dzierżawa prywatnej działki przez osobę fizyczną po zaprzestaniu działalności gospodarczej nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu VAT, jeśli nie ma cech zorganizowanego i profesjonalnego charakteru.

Sprawa dotyczyła interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) w przedmiocie podatku od towarów i usług (VAT). Wnioskodawca, będący czynnym podatnikiem VAT z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (usługi prawnicze), dzierżawił swoją prywatną działkę budowlaną osobie fizycznej na cele rekreacyjne, uzyskując z tego tytułu miesięczny przychód. Wnioskodawca zamierzał zlikwidować działalność gospodarczą i pytał, czy po jej zakończeniu nadal będzie zobowiązany do odprowadzania VAT od tej dzierżawy, a jeśli tak, to czy przysługuje mu zwolnienie podmiotowe. DKIS uznał, że dzierżawa nieruchomości, jako czynność ciągła i zarobkowa, wypełnia definicję działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, co oznacza, że wnioskodawca nadal będzie działał jako podatnik VAT. Organ dopuścił jednak możliwość skorzystania ze zwolnienia podmiotowego na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy, pod warunkiem nieprzekroczenia limitu obrotów i braku wykonywania czynności wyłączonych ze zwolnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną interpretację w części uznającej stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. Sąd podkreślił, że kluczowy jest zindywidualizowany stan faktyczny. W ocenie Sądu, dzierżawa jednej działki budowlanej za niewielką kwotę, osobie fizycznej na cele rekreacyjne, przez osobę fizyczną po likwidacji działalności gospodarczej, nie nosi cech zorganizowanego, profesjonalnego charakteru, które są wymagane do uznania jej za działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT. Sąd powołał się na wcześniejszy wyrok w podobnej sprawie dotyczącej tego samego skarżącego. W konsekwencji, Sąd uznał zarzut naruszenia art. 15 ustawy o VAT za uzasadniony i uchylił interpretację w zaskarżonej części.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli dzierżawa nie ma cech zorganizowanego, profesjonalnego charakteru działalności gospodarczej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dzierżawa prywatnej działki budowlanej przez osobę fizyczną po likwidacji działalności gospodarczej, jeśli nie wykazuje cech zorganizowanego i profesjonalnego charakteru, nie wypełnia definicji działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

u.p.t.u. art. 15 § 1 i 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 5 § 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 8 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

k.c. art. 693 § 1

Kodeks cywilny

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 113 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 113 § 13

Ustawa o podatku od towarów i usług

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 57a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 146

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 13 § 2a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 14b § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 14c § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dzierżawa prywatnej działki budowlanej przez osobę fizyczną po likwidacji działalności gospodarczej nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu VAT, jeśli nie ma cech zorganizowanego i profesjonalnego charakteru. Odpłatność i ciągłość dzierżawy nie przesądzają o jej charakterze jako działalności gospodarczej; kluczowe są cechy zorganizowania i profesjonalizmu.

Odrzucone argumenty

Stanowisko DKIS, że dzierżawa prywatnej działki budowlanej przez osobę fizyczną po likwidacji działalności gospodarczej nadal stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu VAT, ponieważ jest czynnością ciągłą i zarobkową.

Godne uwagi sformułowania

nie istnieje stan faktyczny, w którym zawarcie umowy dzierżawy składnika majątku osobistego, z uwagi na występujący czynsz, następuje poza działalnością gospodarczą. nie można zaakceptować takiej tezy bezwarunkowo dla każdego możliwego stanu faktycznego. kluczowy jest zindywidualizowany stan faktyczny, którego poszczególne elementy mogą mieć fundamentalne znaczenie dla stwierdzenia, czy dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług. Odpłatność świadczenia nie przesądza sama przez się o tym, że stanowi ono element działalności gospodarczej. nie może ona prowadzić do interpretacji, w której każda odpłatna dla właściciela czynność prawna odnosząca się do nieruchomości utożsamiana będzie z działalnością gospodarczą. DKIS w ogóle nie dokonał analizy, czy opisane we wniosku okoliczności mogą być uznane za działania wskazujące na profesjonalny charakter, podobne do tych, jakie charakteryzują podmiot zawodowo zajmujący się obrotem nieruchomościami.

Skład orzekający

Katarzyna Stuła-Marcela

przewodniczący sprawozdawca

Beata Machcińska

sędzia

Anna Rotter

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że dzierżawa prywatnej nieruchomości przez osobę fizyczną po likwidacji działalności gospodarczej, jeśli nie ma cech profesjonalizmu, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu VAT."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i wymaga analizy cech zorganizowania i profesjonalizmu działań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozgraniczenia między prywatnym obrotem nieruchomościami a działalnością gospodarczą w kontekście VAT, co jest istotne dla wielu osób fizycznych i przedsiębiorców.

Czy dzierżawa prywatnej działki po zamknięciu firmy to nadal VAT? WSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 292,69 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 1047/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-01-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-07-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Rotter
Beata Machcińska
Katarzyna Stuła-Marcela /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1570
art. 15 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela (spr.), Sędziowie WSA Beata Machcińska, Anna Rotter, Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi J. W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 9 czerwca 2023 r. nr 0111-KDIB3-1.4012.224.2023.2.AB UNP: 1976902 w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla interpretację indywidualną w zaskarżonej części, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną interpretacją indywidualną z 9 czerwca 2023 r. nr 0111-KDIB3-1.4012.224.2022.2.AB UNP: 1976902 Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: DKIS, organ interpretacyjny), działając na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm. – obecnie: t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.), dalej: o.p., stwierdził, że stanowisko J. W. (dalej: wnioskodawca, podatnik, skarżący), przedstawione we wniosku z 15 marca 2023 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług, jest częściowo nieprawidłowe.
We wniosku inicjującym postępowanie w niniejszej sprawie przedstawiono następujący stan faktyczny.
Wnioskodawca jest właścicielem działki budowlanej, którą wydzierżawia osobie fizycznej na cele rekreacyjne, na okres kilku lat. Dzierżawca zamieszkuje w domu położonym na działce graniczącej z działką, którą podatnik wydzierżawia. Dzięki przedmiotowej dzierżawie, dzierżawca korzysta z większej działki, bo oprócz swojej, korzysta również z działki skarżącego, która bezpośrednio przylega do jego działki.
Z tytułu dzierżawy tej nieruchomości wnioskodawca uzyskuje miesięcznie kwotę 292,69 zł + 23 % podatku od towarów i usług, tj. 61,31 zł, czyli razem z podatkiem od towarów i usług 360 zł. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą "K." i jest podatnikiem podatku od towarów i usług (z tytułu prowadzonej działalności). Dzierżawiony grunt jest prywatną własnością wnioskodawcy i nie ma nic wspólnego z prowadzoną działalnością oraz dzierżawi go nie dla przedsiębiorcy, tylko dla osoby fizycznej.
Aktualnie skarżący odprowadza od przedmiotowej dzierżawy podatek od towarów i usług z tego względu, że prowadzi działalność gospodarczą i jest podatnikiem podatku VAT. Wnioskodawca zamierza całkowicie zlikwidować działalność i już nie prowadzić żadnej działalności.
W uzupełnieniu wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wnioskodawca podał, że jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług wyłącznie z tytułu prowadzonej działalności, tj. "K.". Wnioskodawca od początku prowadzenia działalności nigdy nie osiągnął dochodu przekraczającego 200.000 zł. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej odnośnie czynności wymienionych w art. 113 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 931 ze zm. – obecnie: t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1570 ze zm.), dalej: u.p.t.u., podatnik świadczy wyłącznie usługi prawnicze. W pozostałym zakresie nie dokonuje innych czynności, ani nie świadczy innych usług przewidzianych w art. 113 ust. 13 u.p.t.u. Zadane pytanie dotyczy stanu jaki zaistniej po likwidacji działalności gospodarczej.
W związku z powyższym opisem zadano pytania:
1) W przypadku całkowitej likwidacji działalności gospodarczej, czy wnioskodawca nadal powinien płacić podatek VAT od opisanej we wniosku dzierżawy działki? Czy nadal wnioskodawca byłby podatnikiem podatku VAT w tym zakresie?
2) W przypadku gdyby wnioskodawca po likwidacji działalności gospodarczej nadal był podatnikiem VAT z tytułu opisanej dzierżawy, to czy przysługiwałoby mu zwolnienie z tego podatku na podstawie art. 113 ust. 1 u.p.t.u.?
Zdaniem wnioskodawcy, w przypadku całkowitego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, nie będzie już podatnikiem podatku od towarów i usług w zakresie opisanej we wniosku dzierżawy działki.
W przypadku uznania skarżącego za podatnika podatku od towarów i usług odnośnie przedmiotowej działki, wnioskodawca uważa, że powinien być zwolniony z podatku od towarów i usług na podstawie art. 113 ust. 1 u.p.t.u., gdyż z przedmiotowej dzierżawy osiąga przychód 292,69 zł miesięcznie.
Organ interpretacyjny uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe w zakresie uznania, że nie będzie on działał jako podatnik podatku VAT z tytułu najmu działki budowlanej po zakończeniu działalności gospodarczej oraz za prawidłowe w zakresie możliwości korzystania ze zwolnienia podmiotowego od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 u.p.t.u.
Uzasadnienie tej oceny rozpoczął od przywołania istotnych w analizowanym stanie faktycznym regulacji prawnych, w szczególności art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 2 pkt 6, art. 7 ust.1, art. 8 ust. 1 u.p.t.u. DKIS wskazał, iż z przywołanych przepisów ustawy wynika, że przez usługę należy rozumieć każde świadczenie na rzecz danego podmiotu niebędące dostawą towarów.
Następnie organ interpretacyjny przywołał treść art. 693 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 z późn. zm.), w myśl którego przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz.
DKIS wyjaśnił, że dzierżawa jest umową dwustronnie obowiązującą i wzajemną. Odpowiednikiem świadczenia wydzierżawiającego, polegającego na oddaniu rzeczy do używania i pobierania pożytków, jest świadczenie dzierżawcy, polegające na płaceniu umówionego czynszu. Umowa dzierżawy jest cywilnoprawną umową nakładającą na strony – zarówno wydzierżawiającego jak i dzierżawcę – określone przepisami obowiązki.
Istota umowy dzierżawy wskazuje, że na jej podstawie dochodzi do odpłatnego świadczenia usług przez właściciela na rzecz dzierżawcy. Dzierżawca za oddaną mu w dzierżawę rzecz płaci umówiony czynsz. Istnieje zatem bezpośredni związek między świadczoną usługą a przekazanym za nią wynagrodzeniem.
W konsekwencji, dzierżawa nieruchomości stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 u.p.t.u. i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u.
DKIS wskazał, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 u.p.t.u., bądź świadczenie usług zdefiniowane w art. 8 u.p.t.u., podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Jedną z generalnych zasad na gruncie podatku od towarów i usług jest bowiem to, że czynności wymienione w art. 5 ust. 1 u.p.t.u. podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdy wykonane są przez podatnika.
Organ interpretacyjny przywołał treść art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u. Definicja działalności gospodarczej ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem "podatnik" tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Przy tym z art. 15 ust. 2 ustawy jednoznacznie wynika, iż pod pojęciem działalności gospodarczej należy rozumieć także czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. W tym przypadku decydujące znaczenie ma ciągłość wykorzystywania majątku. Przy czym przez ciągłość wykorzystywania składników majątku rozumieć należy także wykorzystanie majątku, które charakteryzuje się powtarzalnością lub długim okresem trwania.
DKIS uznał, że analiza przedstawionego zdarzenia przyszłego prowadzi do stwierdzenia, że działka budowlana, która jest przedmiotem dzierżawy wykorzystywana była i będzie w celach zarobkowych. Zawarcie przez wnioskodawcę umowy dzierżawy przedmiotowej działki wypełnia definicję działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, w konsekwencji tego skarżący występuje w charakterze podatnika podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy. Bez znaczenia, dla uznania wnioskodawcy za podatnika podatku od towarów i usług prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu podatku VAT z tytułu najmu działki, pozostaje okoliczność zakończenia przez niego działalności gospodarczej – K.. Oznacza to tym samym, że w sytuacji, gdy zakończy on prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie K., to nadal na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług będzie prowadził działalność gospodarczą w rozumieniu tej ustawy i będzie miał status podatnika podatku VAT.
W związku z powyższym, dzierżawa nieruchomości, z uwagi na fakt, iż wykonywana jest w sposób ciągły dla celów zarobkowych skutkujących uzyskiwaniem korzyści majątkowych (w pieniądzu lub w świadczeniu innego rodzaju), stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Tym samym wypełnia ona określoną w art. 15 ust. 2 ustawy definicję działalności gospodarczej.
W związku z powyższym z tytułu przedmiotowej dzierżawy nieruchomości wnioskodawca będzie podatnikiem podatku VAT w myśl art. 15 ust. 1 ustawy.
Następnie organ interpretacyjny zauważył, że w przedmiotowej sprawie, będzie mógł skorzystać ze zwolnienia podmiotowego na podstawie wyżej powołanego art. 113 ust. 1 u.p.t.u.. Z okoliczności sprawy wynika bowiem, że wartość sprzedaży w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyła 200.000 zł i wnioskodawca nie będzie wykonywać działalności w zakresie dostaw towarów lub świadczenia usług określonych w art. 113 ust. 13 ustawy.
Zaznaczono jednak, że zarówno w sytuacji, gdy w ciągu roku wartość sprzedaży przekroczy kwotę 200.000 zł, a także w sytuacji, gdy przedmiotem transakcji będą czynności wymienione w art. 113 ust. 13 ustawy, wnioskodawca utraci prawo do zwolnienia od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy.
Zatem stanowisko, odnośnie możliwości korzystania ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy, organ uznał za prawidłowe.
W skardze na powyższą interpretację, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący zarzucił:
1. niewłaściwą ocenę co do zastosowania przepisu prawa materialnego poprzez naruszenie:
- art. 2 Konstytucji RP, poprzez naruszenie zasady równości w ten sposób, że zaskarżona interpretacja nakazuje stosować odmienne obowiązki w porównaniu do innych podatników u których zaistniał taki sam stan faktyczny,
- art. 15 u.p.t.u. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że po zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej nadal będzie podatnikiem podatku od towarów i usług w zakresie dzierżawy jego prywatnego gruntu.
Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji w części dotyczącej uznania stanowiska skarżącego za nieprawidłowe i zajęcie stanowiska zgodnie z jego wnioskiem poprzez stwierdzenie, że stanowisko skarżącego wyrażone we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej było prawidłowe, ewentualnie o zobowiązanie organu do stwierdzenia albo uznania uprawnień wynikających z przepisów prawa tj. art. 15 u.p.t.u. poprzez stwierdzenie, że stanowisko skarżącego wyrażone we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej było prawidłowe. Nadto wniósł o zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podatnik w pierwszej kolejności przytoczył opis stanu faktycznego oraz własne stanowisko przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Następnie wskazał, że zaskarżona interpretacja jest sprzeczna z art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 15 u.p.t.u., gdyż narusza zasadę równości w ten sposób, że przedmiotowa interpretacja nakazuje stosować odmienne obowiązki w porównaniu do innych podatników, u których zaistniał taki sam stan faktyczny. Regułą jest, że osoby które nie prowadzą żadnej działalności, a jedynie wydzierżawiają działkę na takich samych zasadach jak skarżący, to w ramach tej czynności prawnej nie są podatnikami VAT. W identycznej sytuacji prawnej jak ci podatnicy, skarżący znajdzie się gdy zlikwiduje działalność gospodarczą. Zatem nakładanie na niego obowiązków zapłaty podatkuVAT, narusza zasadę równości wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę organ interpretacyjny podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 30 stycznia 2024 r. skarżący powołał się na wyrok wydany w jego sprawie o sygn. akt I SA/Gl 502/23 w dniu 10 stycznia 2024 r., który potwierdza tezę prezentowaną przez niego w nn. sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn.zm. - p.p.s.a.) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Przy czym, stosownie do art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to wyłączenie ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem z w/w przepisem, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydana w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego, a Sąd administracyjny jest związany tymi zarzutami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Z treści przepisu art. 57a p.p.s.a. wynika, że w obecnym stanie prawnym rolą sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego jest dokonanie oceny zgodności tej interpretacji z przepisami wskazanymi w zarzutach skargi. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi wniesionej na interpretację indywidualną i nie może poszukiwać uchybień prawa materialnego i procesowego, które w skardze tej nie zostały podniesione (zob. S. Babiarz, K. Aromiński, "Postępowanie sądowoadministracyjne w praktyce", Warszawa 2015, s. 167).
W świetle przytoczonego przepisu sąd bada prawidłowość zaskarżonej interpretacji indywidualnej tylko z punktu widzenia zarzutów skargi i wskazanej w niej podstawy prawnej. W szczególności sąd nie może podjąć żadnych czynności zmierzających do ustalenia innych, poza wskazanymi w skardze, naruszeń prawa.
Przedmiotem skargi w nn. sprawie jest wydana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej interpretacja indywidualna, jedynie w zakresie uznania stanowiska skarżącego za nieprawidłowe. Przedmiotem sporu jest z kolei ocena czy wnioskodawca, wydzierżawiając opisaną we wniosku działkę budowlaną, po zlikwidowaniu prowadzonej działalności gospodarczej, będzie działał w charakterze podatnika podatku od towarów i usług. W ocenie skarżącego, nieruchomość ta stanowi prywatną własność wnioskodawcy. Nadto wydzierżawia ją osobie, niebędącej przedsiębiorcą, na określony czas, na cele rekreacyjne. Tym samym skarżący po zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej, nie będzie podatnikiem podatku od towarów i usług w tym zakresie.
W ocenie organu interpretacyjnego, skoro wnioskodawca dzierżawi działkę w sposób ciągły (na okres kilku lat) oraz pobiera z tego tytułu opłaty (cel zarobkowy), to czynność ta wypełnia określoną w art. 15 ust. 2 u.p.t.u. definicję działalności gospodarczej, co oznacza, że skarżący działa w charakterze podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ww. ustawy.
Odnosząc się do istoty sporu w niniejszej sprawie, w pierwszej kolejności należy wskazać, iż tut. Sąd w dniu 10 stycznia 2023 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 502/23 mocą wydanego wyroku, uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną. Interpretacja ta dotyczyła skarżącego i tożsamego problemu co w nn. sprawie, jednakże stanu faktycznego przed likwidacją działalności gospodarczej. Sąd orzekający w nn. sprawie w pełni podziela poglądy wyrażone w ww. wyroku, dlatego w dalszej części uzasadnia częściowo posłuży się nimi.
Zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wyznaczają dwie przesłanki: przedmiotowa (opodatkowana jest dostawa towarów i świadczenie usług) oraz podmiotowa (dostawy te i usługi muszą być dokonywane przez podatnika, który działa w takim charakterze).
Zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.t.u. podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2 u.p.t.u.).
Zgodnie z art. 693 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (aktualnie Dz. U. z 2023 r., poz. 1610 ze zm.) przez umowę dzierżawy jedna strona umowy zobowiązuje się oddać rzecz do używania i pobierania pożytków (wydzierżawiający), natomiast druga – do zapłaty umówionego czynszu (dzierżawca). Do dzierżawy stosuje się odpowiednio przepisy o najmie z zachowaniem przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących dzierżawy.
Akceptacja stanowiska DKIS oznaczałaby, że nie istnieje stan faktyczny, w którym zawarcie umowy dzierżawy składnika majątku osobistego, z uwagi na występujący czynsz, następuje poza działalnością gospodarczą.
Zdaniem Sądu nie można zaakceptować takiej tezy bezwarunkowo dla każdego możliwego stanu faktycznego. Przy rozstrzyganiu kwestii dotyczących ustalania podmiotowości prawnopodatkowej w zakresie dzierżawy działek, kluczowy jest zindywidualizowany stan faktyczny, którego poszczególne elementy mogą mieć fundamentalne znaczenie dla stwierdzenia, czy dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług. Odpłatność świadczenia nie przesądza sama przez się o tym, że stanowi ono element działalności gospodarczej. Przy takim założeniu należałoby uznać, że każdy podmiot pobierający wynagrodzenie za jakiekolwiek świadczenia (także np. pracę najemną) prowadzi działalność gospodarczą. To zaś pozostawałoby w sprzeczności z przytoczoną na wstępie definicją podatnika podatku od towarów i usług, która wymaga działania w sposób stały i zorganizowany dla celów zarobkowych (w celu osiągnięcia dochodu).
Jakkolwiek pojęcie działalności gospodarczej zdefiniowane w przepisach u.p.t.u. ma charakter bardzo szeroki, to nie może ono prowadzić do interpretacji, w której każda odpłatna dla właściciela czynność prawna odnosząca się do nieruchomości utożsamiana będzie z działalnością gospodarczą.
Natomiast w rozpatrywanej sprawie organ interpretacyjny nie wskazuje na żadne okoliczności świadczące o zorganizowanym, profesjonalnym charakterze działań skarżącego jako dzierżawcy. Okoliczności takie nie wynikają z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego, który (zgodnie z art. 14 c § 1 o.p.) wiąże organ interpretacyjny i Sąd.
Po drugie, co już wyżej podkreślono, z punktu widzenia uznania dzierżawy działki za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u. istotny jest charakter podejmowanych działań dotyczących samej dzierżawy. Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że DKIS w ogóle nie dokonał analizy, czy opisane we wniosku okoliczności mogą być uznane za działania wskazujące na profesjonalny charakter, podobne do tych, jakie charakteryzują podmiot zawodowo zajmujący się obrotem nieruchomościami. Okoliczności niniejszej sprawy, a więc dzierżawa jednej działki za kwotę 292,69 zł (+ 23 % podatku od towarów i usług, tj. 61,31 zł) osobie fizycznej na okres kilku lat, w celach rekreacyjnych, w związku z faktem, iż dzierżawca zamieszkuje w domu położonym na działce bezpośrednio graniczącej z działką, którą podatnik wydzierżawia, prowadzą do odmiennych wniosków.
Z powyższych względów Sąd za uzasadniony uznał zarzut skargi odnośnie naruszenia art. 15 u.p.t.u. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w stanie faktycznym sprawy. Błędnie uznał organ interpretacyjny, że w analizowanej sprawie dzierżawa nieruchomości wypełnia definicję działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u., w konsekwencji tego skarżący występuje w charakterze podatnika podatku o towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.t.u.
W tym stanie rzeczy Sąd uchylił interpretację indywidualną w zaskarżonej części na podstawie art. 146 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., zobowiązując organ interpretacyjny, aby uwzględnił przedstawioną przez Sąd argumentację.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej wpis od skargi w kwocie 200 zł, pobrany stosownie do § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 535).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI