I SA/GL 1043/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2021-12-07
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnenieruchomościprzybiciezawieszenie postępowaniazagadnienie wstępneK.p.a.u.p.e.a.sąd administracyjnykontrolaobwieszczenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na odmowę zawieszenia postępowania egzekucyjnego, uznając, że kwestia prawidłowości obwieszczenia o licytacji nie stanowi zagadnienia wstępnego dla postępowania o przybicie nieruchomości.

Spółka w likwidacji zaskarżyła postanowienie Dyrektora IAS utrzymujące w mocy odmowę zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Spółka argumentowała, że prawidłowość obwieszczenia o licytacji stanowi zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie jest konieczne przed udzieleniem przybicia. Sąd uznał jednak, że kwestia ta nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu K.p.a., ponieważ nie wymaga rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd w odrębnym postępowaniu, a oba postanowienia (o przybiciu i odmowie zawieszenia) zapadły w ramach tego samego postępowania egzekucyjnego. W konsekwencji sąd oddalił skargę.

Sprawa dotyczyła skargi A Sp. z o.o. w likwidacji na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy odmowę zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Spółka wnioskowała o zawieszenie postępowania w sprawie zażalenia na postanowienie o udzieleniu przybicia nieruchomości, argumentując, że prawidłowość obwieszczenia o pierwszej licytacji stanowi zagadnienie wstępne (prejudycjalne). Zdaniem spółki, bez rozstrzygnięcia zarzutów dotyczących obwieszczenia, dalsze prowadzenie egzekucji i udzielenie przybicia jest niemożliwe i niecelowe. Organ egzekucyjny oraz Dyrektor IAS odmówili zawieszenia, uznając, że kwestia prawidłowości obwieszczenia nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., ponieważ nie musi być rozstrzygnięta przez inny organ lub sąd w odrębnym postępowaniu, a jedynie pośrednio wpływa na sposób rozpatrzenia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podzielił stanowisko organu. Sąd wyjaśnił, że zagadnienie wstępne musi być rozstrzygane przez inny organ lub sąd w odrębnym postępowaniu i jego rozstrzygnięcie musi być warunkiem koniecznym do wydania decyzji w sprawie. W niniejszej sprawie zarówno postanowienie o odmowie przybicia, jak i postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, zapadły w ramach tego samego postępowania egzekucyjnego i zostały wydane przez ten sam organ egzekucyjny. Sąd podkreślił, że art. 111m § 3 u.p.e.a. nakazuje wstrzymanie postanowienia o przybiciu do czasu rozstrzygnięcia skargi na czynności dotyczące obwieszczenia, co świadczy o tym, że ustawodawca nie traktuje tej kwestii jako zagadnienia wstępnego w rozumieniu K.p.a. W związku z tym sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, rozpatrzenie skargi na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o pierwszej licytacji nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w odniesieniu do postępowania w sprawie zażalenia na postanowienie o udzieleniu przybicia.

Uzasadnienie

Zagadnienie wstępne wymaga rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd w odrębnym postępowaniu. W tej sprawie oba postanowienia (o przybiciu i odmowie zawieszenia) zapadły w ramach tego samego postępowania egzekucyjnego i zostały wydane przez ten sam organ egzekucyjny, co wyklucza zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Dodatkowo, art. 111m § 3 u.p.e.a. przewiduje wstrzymanie postanowienia o przybiciu do czasu rozstrzygnięcia skargi na obwieszczenie, co potwierdza brak charakteru zagadnienia wstępnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

K.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Prowadzący postępowanie administracyjne organ jest zobligowany je zawiesić, jeśli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależne jest od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne to kwestia prawna o podstawowym znaczeniu dla rozstrzygnięcia sprawy, wymagająca rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd w odrębnym postępowaniu.

u.p.e.a. art. 110z § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji przysługuje skarga.

u.p.e.a. art. 111m § § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Jeżeli skargi lub zażalenia wniesione w toku postępowania egzekucyjnego nie są jeszcze ostatecznie rozstrzygnięte, organ egzekucyjny wstrzymuje postanowienie o przybiciu do czasu ich rozstrzygnięcia.

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Tekst jednolity Dz.U. 2021 poz. 735 ze zm.

u.p.e.a.

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Tekst jednolity Dz.U. z 2020r., poz. 1427 ze zm.

P.u.s.a. art. 18

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 17 § § 1b

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 111n § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 110z § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozpatrzenie skargi na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o pierwszej licytacji nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w odniesieniu do postępowania w sprawie zażalenia na postanowienie o udzieleniu przybicia, ponieważ nie wymaga rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd w odrębnym postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Rozpatrzenie skargi na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o pierwszej licytacji nieruchomości stanowi zagadnienie wstępne (prejudycjalne), którego rozstrzygnięcie jest konieczne przed udzieleniem przybicia nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

zagadnienie wstępne rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależne jest od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd musi być bezwzględną przeszkodą do wydania decyzji/postanowienia w prowadzonej przez organ sprawie nie spełniony został warunek z art. 97 § 1 pkt 4 u.p.e.a., który mówi o konieczności rozstrzygnięciu zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd norma art. 111m § 3 u.p.e.a. byłaby zbędna, gdyby ostateczne rozstrzygnięcie skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji stanowiło zagadnienie wstępne

Skład orzekający

Bożena Suleja-Klimczyk

przewodniczący

Agata Ćwik-Bury

członek

Anna Rotter

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia zagadnienia wstępnego w kontekście postępowań egzekucyjnych w administracji, w szczególności relacji między skargą na obwieszczenie a postępowaniem o przybicie nieruchomości."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu egzekucyjnym w administracji i może nie mieć bezpośredniego zastosowania w innych rodzajach postępowań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z postępowaniem egzekucyjnym, która może być interesująca dla prawników zajmujących się tą dziedziną prawa.

Kiedy skarga na obwieszczenie wstrzymuje przybicie nieruchomości? Sąd wyjaśnia pojęcie 'zagadnienia wstępnego'.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 1043/21 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2021-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agata Ćwik-Bury
Anna Rotter /sprawozdawca/
Bożena Suleja-Klimczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 470/22 - Wyrok NSA z 2023-04-04
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 97 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk, Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury, Anna Rotter (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w likwidacji w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej organ) utrzymał w mocy postanowienie organu z dnia [...]r. nr [...] o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie zażalenia z dnia 12 stycznia 2021r. wniesionego na postanowienie Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w B., (dalej: organ egzekucyjny), z dnia [...]r. nr [...] o udzieleniu przybicia. Postanowienie zostało wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021r. poz. 735 ze zm., dalej: K.p.a.), w zw. z art. 144 K.p.a. oraz art. 17 § 1b ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 1427 ze zm., dalej: u.p.e.a.).
Stan sprawy
Z akt sprawy przedłożonych Sądowi wynika, że w toku egzekucji prowadzonej z nieruchomości gruntowej, położonej w P. ul. [...], Gmina T., powiat [...], obejmującej działkę nr [...], opisanej w księdze wieczystej KW nr [...], dalej nieruchomość, organ postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...]r. nr [...] oddalające skargę A Sp. z o.o. w likwidacji, dalej Skarżąca lub Spółka, na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o pierwszej licytacji nieruchomości. Na powyższe postanowienie organu Skarżąca złożyła skargę do sądu administracyjnego.
Jednocześnie postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] organ egzekucyjny udzielił przybicia na rzecz licytanta B. M., dalej licytant, która podczas licytacji nieruchomości w dniu [...]r. zaoferowała najwyższą cenę za nieruchomość.
Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie o przybiciu. W zażaleniu obok zarzutów naruszenia prawa zawarto wniosek o zawieszenie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. postępowania w sprawie tegoż zażalenia do czasu prawomocnego zakończenia postępowania ze skargi złożonej na postanowienie organu z dnia [...]r. utrzymującego w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...]r. oddalającego skargę Spółki na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o pierwszej licytacji nieruchomości, dalej obwieszczenie.
Uzasadniając wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie zażalenia Spółka wskazała, iż w ramach skargi do sądu administracyjnego na postanowienie organu z dnia [...]r. o utrzymaniu w mocy postanowienia organu egzekucyjnego z dnia [...]r. podniosła zarzuty, co do wadliwego doręczenia obwieszczenia. Zdaniem Spółki rozpatrzenie zarzutów skargi dotyczącej obwieszczenia jako czynności, której prawidłowość determinuje dalsze prowadzenie egzekucji z nieruchomości, w tym przeprowadzenie zgodnej z prawem licytacji nieruchomości i przybicia – stanowi zagadnienie wstępne (kwestię prejudycjalną), której wystąpienie powinno skutkować zawieszeniem postępowania. Zdaniem Skarżącej, bez rozstrzygnięcia tej kwestii nie jest możliwe (ani celowe) dalsze prowadzenie prawidłowej (zgodnej z prawem) egzekucji z nieruchomości w zakresie przyznania własności nieruchomości licytantowi.
Postanowieniem z dnia [...]r. organ odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie zażalenia z dnia 12 stycznia 2021r. na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...]r. o udzieleniu przybicia na rzecz licytanta.
W przekonaniu organu rozstrzygnięcie przez sąd administracyjny skargi na postanowienie organu z dnia [...]r. utrzymującego w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...]r. o oddaleniu skargi na czynność obwieszczenia, nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w odniesieniu do prowadzonej egzekucji z nieruchomości w zakresie przyznania jej własności licytantowi. Zdaniem organu, aby jakieś zagadnienie prawne mogło zostać zakwalifikowane jako zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., to od jego rozstrzygnięcia musi zależeć sama możliwość rozpatrzenia sprawy, a nie wyłącznie sposób jej rozpoznania. Jak następnie wyjaśniono, brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd musi być bezwzględną przeszkodą do wydania decyzji/postanowienia w prowadzonej przez organ sprawie. W postanowieniu stwierdzono, że brak rozstrzygnięcia przez sąd skargi na postanowienie organu utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego o oddaleniu skargi na czynność obwieszczenia, takiej przeszkody nie stanowi.
Na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła zażalenie – wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podkreśliła ponownie, iż rozpatrzenie zarzutów skargi do sądu administracyjnego dotyczącej obwieszczenia – jako czynności, której prawidłowość determinuje dalsze prowadzenie egzekucji z nieruchomości, w tym przeprowadzenie zgodnie z prawem licytacji nieruchomości i przybicia – stanowi zagadnienie wstępne (kwestię prejudycjalną), a de facto kwestię podstawową w tej sprawie, a której wystąpienie powinno skutkować zawieszeniem postępowania w tej sprawie do czasu jej rozstrzygnięcia. W zażaleniu podkreślono, iż bez rozstrzygnięcia skargi na czynność organu egzekucyjnego nie jest ani możliwe (ani celowe) dalsze prowadzenie prawidłowej (zgodnej z prawem) egzekucji z nieruchomości w zakresie przyznania własności nieruchomości licytantowi. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku o zawieszenie postępowania.
Organ nie podzielił zarzutów oraz argumentów zawartych w zażaleniu Spółki i zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. utrzymał w mocy postanowienie organu z dnia [...]r. o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie zażalenia z dnia 12 stycznia 2021r. wniesionego na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...]r. nr [...] o udzieleniu przybicia.
W uzasadnieniu do powyższego postanowienia organ podniósł, że wystąpienie "zagadnienia wstępnego" związane jest z sytuacją, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem innego zagadnienia prawnego. Oznacza to, zdaniem organu, że bez rozstrzygnięcia określonego zagadnienia przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Pomiędzy merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym musi istnieć bezpośredni związek przyczynowy i dopiero wówczas, zdaniem organu, określone zagadnienie ma charakter prejudycjalny w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Konkludując organ wyraził przekonanie, że w sprawie wniosku Spółki o zawieszenie postępowania w sprawie zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego o przybiciu, wyłania się zagadnienie wykazujące jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem postanowienia, a w konsekwencji nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego. Dodano, że zagadnienie stanowi zagadnienie wstępne jedynie wówczas, gdy od jego rozstrzygnięcia zależy możliwość rozpatrzenia sprawy, a nie jedynie sposób jej rozpatrzenia. Stwierdzenie, że wynik postępowania może mieć wpływ na los sprawy administracyjnej, nie daje podstaw do zawieszenia postępowania, a taka sytuacja, w opinii organu, ma miejsce w sprawie wniosku Skarżącej.
Na powyższe postanowienie Spółka wniosła skargę do tut. Sądu. Spółka zaskarżyła postanowienie organu w całości wnosząc o jego uchylenie w całości z uwagi na wydanie z naruszeniem:
- art. 138 § 1 pkt 1 i 2 lub § 2 w zw. z art. 144 K.p.a. poprzez błędne utrzymanie w mocy postanowienia organu z dnia [...]r., w sytuacji, gdy postanowienie to powinno zostać uchylone w całości zgodnie z petitum zażalenia z dnia 29 maja 2021r., a sprawa powinna zostać rozpoznana przez organ,
- art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 18 i art. 111n § 2 u.p.e.a. – poprzez nieuprawnioną odmowę zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania ze skargi na postanowienie organu z dnia [...]r. utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...]r. o oddaleniu skargi na czynność organu egzekucyjnego w zakresie obwieszczenia - pomimo, iż rozstrzygnięcie tej sprawy zależy wprost (a nie tylko pośrednio) od rozstrzygnięcia zarzutów Spółki w zakresie naruszenia przepisów, co do prawidłowego (skutecznego) doręczenia obwieszczenia, co wywiera decydujący wpływ na dalszą możliwość prowadzenia postępowania, a tym samym – wbrew stanowisku organu w postanowieniu z dnia [...]r. stanowi przesłankę z art. 111n § 2 u.p.e.a.
W uzasadnieniu do skargi Spółka powtórzyła argumenty podnoszone przez nią w zażaleniu na postanowienie organu z dnia [...]r. wyjaśniając, iż w jej przekonaniu rozpatrzenie skargi do sądu administracyjnego, obejmującej zarzuty dotyczące obwieszczenia (tj. skargi na postanowienie organu z dnia [...]r.), jako czynności, której prawidłowość determinuje (warunkuje) dalsze prowadzenie egzekucji z nieruchomości, w tym przeprowadzenie zgodnej z prawem licytacji nieruchomości i przybicia – stanowi zagadnienie wstępne, a de facto kwestię podstawową w tej sprawie do czasu jej rozstrzygnięcia. Jak podniosła Spółka, bez rozstrzygnięcia tej kwestii nie jest możliwe, ani celowe dalsze prowadzenie prawidłowej (zgodnej z prawem) egzekucji z nieruchomości w zakresie przyznania własności nieruchomości licytantowi, co błędnie pomijają organy. Spółka powołała się na orzeczenie NSA z dnia 26 maja 2020r. sygn. akt I OSK 1792/19 oraz na wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 czerwca 2014r., sygn. akt I SA/Kr 391/14.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Podnieść należy, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przede wszystkim w drodze kontroli działalności administracji publicznej, która realizowana jest co do zasady pod kątem zgodności z prawem. Kompetencja w tym przedmiocie wynika z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.; dalej w skrócie: "P.u.s.a.").
Szczegółowy katalog aktów i czynności, mogących stanowić przedmiot skargi do sądu administracyjnego został z kolei sformułowany w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."), w ramach którego w zakresie kognicji tych sądów przewidziano m. in. orzekanie w sprawach dotyczących pisemnych interpretacji prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach (por. pkt 4a), jak również postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty (por. pkt 2).
Spór pomiędzy stronami sprowadza się do kwestii czy prawomocne zakończenie postępowania ze skargi Spółki na postanowienie organu z dnia [...]r. utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...]r. o oddaleniu skargi na czynność organu egzekucyjnego w zakresie dotyczącym obwieszczenia o pierwszej licytacji nieruchomości, stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w odniesieniu do postępowania administracyjnego w sprawie zażalenia wniesionego na postanowienie organu egzekucyjnego o przybiciu.
W przekonaniu Skarżącej prawomocne zakończenie postępowania ze skargi Spółki na postanowienie organu z dnia [...]r. stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., które warunkuje dalsze prowadzenie egzekucji z nieruchomości, w tym prowadzenie zgodnie z prawem licytacji nieruchomości i udzielenie przybicia.
Odmiennego zdania jest organ, według którego prawomocne zakończenie postępowania ze skargi Spółki na postanowienie organu z dnia [...]r. utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...]r. o oddaleniu skargi na czynność organu egzekucyjnego w zakresie dotyczącym obwieszczenia o pierwszej licytacji nieruchomości, wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy dot. zażalenia wniesionego na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...]r. o przybiciu.
W sporze rację należało przyznać organowi.
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. prowadzący postępowanie administracyjne w indywidualnej sprawie organ administracji jest zobligowany je zawiesić, jeśli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależne jest od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Powyższy przepis określa cztery istotne elementy, których łączne spełnienie skutkować musi zawieszeniem postępowania, a mianowicie: 1) w toku postępowania pojawia się zagadnienie wstępne, 2) należy ono do innego organu lub sądu, 3) rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego musi poprzedzać załatwienie sprawy i 4) istnieje zależności między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a załatwieniem sprawy i wydaniem decyzji, przy czym zasadnicze znaczenie należy przypisać pojęciu zagadnienia wstępnego. Zgodnie przyjmuje się w orzecznictwie, iż zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. może być tylko zagadnienie prawne rozumiane jako mający podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy problem, wynikły w toku postępowania administracyjnego, wymagający rozstrzygnięcia go przez inny organ lub sąd (wyrok NSA z dnia 28 września 2010r. o sygn. akt II GSK 820/09, wyrok NSA z dnia 18 maja 2011r. o sygn. akt II GSK 552/10, wyrok NSA z dnia 5 lipca 2016r. o sygn. akt II GSK 161/15).
W pojęciu zagadnienia wstępnego nie mieści się konieczność wyjaśnienia stanu prawnego lub faktycznego sprawy, lecz rozstrzygnięcie określonej i podstawowej dla wyniku sprawy kwestii prawnej, która albo stała się sporna w toku postępowania administracyjnego, albo której wyjaśnienie jest konieczne ze względu na obowiązujące przepisy prawa materialnego. W każdym przypadku organ, przed którym toczy się postępowanie musi ustalić związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy, a zagadnieniem wstępnym i w razie stwierdzenia, że związek taki nie występuje zawieszenie postępowania należy traktować jako niedopuszczalne (por. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2018r. o sygn. akt I OSK 541/18 i wyrok NSA z dnia 13 lutego 2013r. o sygn. akt II GSK 2017/11).
Innymi słowy, zagadnienie wstępne to pewna kwestia o charakterze otwartym (tzn. jeszcze nie przesądzona), które - w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. - stanowi tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu (nie chodzi więc o wyjaśnienie nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy będącej przedmiotem postępowania), a które – co, należy podkreślić - może stanowić odrębny przedmiot postępowania przed takim organem lub sądem. Tym samym oznacza to, że rozstrzygnięcie tego zagadnienia wstępnego przez ten inny organ lub sąd jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ, w postępowaniu, przed którym wyłoniło się zagadnienie wstępne.
Istota kwestii prejudycjalnej wyraża się więc w tym, że brak jej uprzedniego rozstrzygnięcia wyklucza każde, to jest zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012r., sygn. akt II OSK 1570/11; wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2015r., sygn. akt II GSK 2699/14). To zaś, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji nie przesądza samo w sobie o istnieniu zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.
Zwarte w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. zastrzeżenie o konieczności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd wskazuje, iż rozstrzygnięcie to winno nastąpić w postępowaniu odrębnym od postępowania administracyjnego podlegającego zawieszeniu.
Stosownie do postanowień art. 110z § 1 u.p.e.a. na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji przysługuje skarga. Skargę można wnieść w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia o licytacji. W sprawie skargi postanowienie wydaje organ egzekucyjny (art. 110z § 2 u.p.e.a.).
Postępowanie wywołane skargą na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji ma charakter wpadkowy (incydentalny) w stosunku do postępowania egzekucyjnego z nieruchomości. Postępowanie to toczy się w ramach postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, tak jak w ramach postępowania egzekucyjnego wydawane jest postanowienie o przybiciu.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznanej sprawy wskazać należy, iż w dniu [...]r. organ egzekucyjny oddalił skargę Spółki na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o pierwszej licytacji nieruchomości. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem organu z dnia [...]r., które następnie Spółka zaskarżyła do sądu administracyjnego. Jednocześnie postanowieniem z dnia [...]r. ten sam organ egzekucyjny udzielił przybicia na rzecz licytanta, który podczas licytacji nieruchomości zaoferował najwyższą cenę za nieruchomości. Na powyższe postanowienie Spółka wniosła zażalenie.
Zestawienie wydanych w ramach jednego postępowania egzekucyjnego postanowień prowadzi do wniosku, iż rozpatrzenie zarzutów skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie organu z dnia [...]r. utrzymującego w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...]r., nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w odniesieniu do rozpatrzenia zażalenia na postanowienie o udzieleniu przybicia wydanego przez ten sam organ. Podnieść należy, iż zarówno postanowienie z dnia [...]r. oddalające skargę na czynność organu egzekucyjnego jak i postanowienie o udzieleniu przybicia, wydane zostały przez ten sam organ egzekucyjny w ramach tego samego postępowania egzekucyjnego z nieruchomości. Nie spełniony został zatem warunek z art. 97 § 1 pkt 4 u.p.e.a., który mówi o konieczności rozstrzygnięciu zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Wspomniane zastrzeżenie wskazuje, iż rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego winno odbyć się w odrębnym postępowaniu prowadzonym przez inny organ lub sąd, który to warunek, jak podkreślono, spełniony nie został, gdyż oba postanowienia organu: postanowienie o przybiciu oraz postanowienie o oddaleniu skargi na czynność organu egzekucyjnego, wydane zostały w ramach tego samego postępowania egzekucyjnego z nieruchomości przez ten sam organ egzekucyjny.
Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w treści art. 111m § 3 u.p.e.a., zgodnie z którym jeżeli skargi lub zażalenia wniesione w toku postępowania egzekucyjnego nie są jeszcze ostatecznie rozstrzygnięte, organ egzekucyjny wstrzymuje postanowienie o przybiciu do czasu ich rozstrzygnięcia.
Gdyby ostateczne rozstrzygnięcie skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji stanowiło zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w odniesieniu do postępowania w sprawie zażalenia na postanowienie o przybiciu, norma art. 111m § 3 u.p.e.a. byłaby zbędna. Tymczasem racjonalny ustawodawca, mając na uwadze fakt, iż rozstrzygnięcie skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., wprowadził do u.p.e.a. przepis nakazujący wstrzymanie wydania postanowieniu o przybiciu do czasu rozstrzygnięcia tejże skargi z uwagi na brak podstaw prawnych do posiłkowania się instytucją zawieszenia postępowania.
W konsekwencji ostateczne rozstrzygnięcie skargi na czynności organu egzekucyjnego wniesione na zasadzie art. 110z § 1 u.p.e.a. nie stanowi w okolicznościach rozpoznanej sprawy zagadnienia wstępnego, gdyż rozstrzygnięcie skargi nie należy do właściwości innego organu lub sądu w ramach odrębnego postępowania.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI