III SA/Wa 1005/05
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące oddalenia skargi na czynności egzekucyjne, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania odwoławczego.
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie w części dotyczącej podstawy prawnej i wskazał inny przepis jako podstawę prawną rozstrzygnięcia, co nie jest dopuszczalne. Sąd wskazał również na potrzebę ponownego rozpatrzenia sprawy i wyjaśnienia kwestii merytorycznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2005 r., które dotyczyło oddalenia skargi na czynności egzekucyjne. Sąd uznał, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Głównym zarzutem było naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., który określa rodzaje rozstrzygnięć, jakie może podjąć organ odwoławczy. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie w części dotyczącej podstawy prawnej i wskazał inny przepis jako podstawę prawną rozstrzygnięcia, co jest niedopuszczalne. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy może utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję, uchylić ją w całości lub części i orzec co do istoty sprawy, albo umorzyć postępowanie. Nie jest dopuszczalne zakończenie postępowania odwoławczego w inny sposób, w tym poprzez uchylenie podstawy prawnej i powołanie nowej. Sąd wskazał również na potrzebę ponownego rozpoznania sprawy przez Dyrektora Izby Skarbowej, z uwzględnieniem wytycznych zawartych w poprzednim wyroku WSA, w tym analizy stanu faktycznego i uzasadnienia wyboru rozstrzygnięcia, a także wyjaśnienia kwestii związanych z art. 54 § 1 u.p.e.a. W odrębnym postanowieniu, sąd odrzucił skargę spółki B. z o.o., stwierdzając, że spółka nie posiadała legitymacji skargowej, gdyż nie była stroną postępowania, a jej interes był jedynie faktyczny, a nie prawny.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może uchylić postanowienia w części dotyczącej podstawy prawnej i wskazać innego przepisu jako podstawę prawną rozstrzygnięcia. Może jedynie utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję, uchylić ją w całości lub części i orzec co do istoty sprawy, albo umorzyć postępowanie.
Uzasadnienie
Przepisy k.p.a. dotyczące postępowania odwoławczego (art. 138 k.p.a.) nie przewidują możliwości uchylenia podstawy prawnej orzeczenia i zmiany zaskarżonego orzeczenia w ten sposób. Organ odwoławczy może jedynie orzec co do istoty sprawy lub umorzyć postępowanie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję (postanowienie) w całości albo w części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję (postanowienie) umorzyć postępowanie. Nie jest dopuszczalne zakończenie postępowania odwoławczego w sposób inny niż wskazany w tym przepisie.
u.p.p.s.a. art. 50 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny.
Pomocnicze
k.p.a. art. 105
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten stanowi, że umarza się postępowanie, które z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, a zatem jedynym rozstrzygnięciem, jakie może zapaść na podstawie tego przepisu jest umorzenie postępowania.
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
W sprawach nieuregulowanych w u.p.e.a. zastosowanie znajdują odpowiednie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
u.p.e.a. art. 54 § § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Powołany jako podstawa rozstrzygnięcia przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. po uchyleniu postanowienia w części dotyczącej podstawy prawnej.
u.p.e.a. art. 80 § § 1 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy przekazywania przez bank organowi egzekucyjnemu środków z zajętego rachunku bankowego.
u.p.e.a. art. 81 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy zajęcia wynagrodzenia za pracę.
u.p.e.a. art. 54 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis ten nasuwał wątpliwości co do kręgu osób legitymowanych do wniesienia środka zaskarżenia.
Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 12 § ust. 4
u.z.p. art. 23
Ustawa o zobowiązaniach podatkowych
Przepis ten nie miał zastosowania w sprawie, gdyż dotyczył innych sytuacji - egzekucji należności podatkowych z ruchomości lub innego prawa zbywalnego objętego ustawowym prawem zastawu.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
u.p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
u.p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę wniesioną przez podmiot niemający legitymacji skargowej.
u.p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1 lit c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Dyrektora Izby Skarbowej przepisów postępowania odwoławczego, w szczególności art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez uchylenie postanowienia w części dotyczącej podstawy prawnej i wskazanie innego przepisu jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Brak legitymacji skargowej spółki B. z o.o. do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżących dotyczące błędnej wykładni art. 80 § 1 u.p.e.a. i art. 23 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, które nie zostały uznane za zasadne przez sąd w kontekście rozstrzygnięcia o naruszeniu przepisów postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Nie jest dopuszczalne zakończenie postępowania odwoławczego w sposób inny niż wskazany w przepisie art. 138 k.p.a. Określenie 'interes prawny' nie zostało w obowiązującym prawie zdefiniowane, jednakże istnieje utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które nie straciło aktualności w sprawach toczących się przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Interes prawny jest kwalifikowanym interesem faktycznym. Wynika on z określonego przepisu prawnego, odnoszącego się wprost do sytuacji prawnej danego podmiotu.
Skład orzekający
Małgorzata Jarecka
przewodniczący sprawozdawca
Bożena Dziełak
członek
Maria Grabowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania odwoławczego w administracji (art. 138 k.p.a.) oraz kryteriów ustalania interesu prawnego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 50 § 1 u.p.p.s.a.)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i może wymagać uwzględnienia zmian w przepisach prawa materialnego i procesowego, które nastąpiły od daty wydania orzeczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność procedur administracyjnych i sądowych, a także precyzyjne wymagania dotyczące legitymacji procesowej i sposobu rozstrzygania przez organy odwoławcze. Jest interesująca dla prawników procesowych.
“Sąd administracyjny uchyla postanowienie: kluczowe błędy proceduralne Dyrektora Izby Skarbowej.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
III SA/Wa 1005/05 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-06-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-04-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Bożena Dziełak Małgorzata Jarecka /przewodniczący sprawozdawca/ Maria Grabowska Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), sędzia WSA Bożena Dziełak, sędzia WSA (del.) Maria Grabowska, Protokolant Małgorzata Szamocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi B. W., M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości; 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt IIISA/Wa1005/05 P O S T A N O W I E N I E Dnia 22 czerwca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), sędzia WSA Bożena Dziełak, sędzia WSA (del.) Maria Grabowska, Protokolant Małgorzata Szamocka, po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi "B." Sp. z o.o. z/s w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2005r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] marca 2002 r., w części powołania podstawy prawnej "uznając za błędnie przywołany art. 105 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. Nr 36, poz.161 z 1991 r. z późn. zm), zwanej u.p.e.a., w zw. z art. 12 ust.4 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 125, poz. 1368 z 2001r.) i w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowienie to zostało wydane na skutek uchylenia wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie poprzedniego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2003 r. utrzymującego w mocy wyżej wskazane postanowienie organu I-ej instancji. Z uzasadnienie zaskarżonego postanowienia wynika, że w dniu 28 kwietnia 1995 r. Urząd Skarbowy W. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego "B." sp. z o.o. w W., prowadzonego przez Bank [...] SA. W okresie od dnia 20 maja do dnia 4 października 1995 r. Bank przekazał na rachunek organu egzekucyjnego kwotę 572.409,63 zł. W dniu 6 czerwca 2001 r. M. W. i B. W. złożyli do Urzędu Skarbowego Warszawa Mokotów zatytułowane "skarga na czynność zajęcia przez organ egzekucyjny na podstawie tytułu wykonawczego Nr: [...], [...], [...], [...], [...]". Skarżący, określający się jako "wierzyciele zobowiązań B. Sp. z o.o. z tytułu należności za pracę..." wnieśli o "zwrot - przez Bank [...] SA do organu egzekucyjnego wpłaconych - łącznie kwoty 573.034,66 zł". Skarżący wskazali na wady tytułów wykonawczych, a także zarzucili organowi egzekucyjnemu i bankowi dokonanie rozszerzającej wykładni art. 80 § l ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 1991 r. Nr 36, póz. 161 ze zm.). Zdaniem Skarżących przepis ten, z uwzględnieniem treści zmieniających się przepisów Prawa bankowego, nie pozwalał Bankowi na przekazywanie organowi egzekucyjnemu kwot innych np. niższych, niż kwota zobowiązania wskazana w tytule wykonawczym, stanowiącym podstawę zajęcia rachunku. Skarżący powołali się na wyrok Sądu Rejonowego dla W. z dnia 21 maja 1999 r. sygn. akt [...] rozstrzygający kwestię "nieważnego przelewu" pomiędzy powodem B. sp. z o.o. w W. a pozwanym Skarbem Państwa - Urzędem Skarbowym W.. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...], opartym na art. 105 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 u.p.e.a., oddalił skargę. W uzasadnieniu stwierdził, że skarżący błędnie interpretują przepisy art. 80 i 81 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem organu egzekucyjnego, na podstawie tych przepisów bank zobowiązany jest przekazywać niezwłocznie i w każdej kwocie środki z zajętego rachunku do kwoty wynikającej z zajęcia. Powołał wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 13 grudnia 1999 r. sygn. akt [...], którym oddalono powództwo Skarżących skierowane przeciwko Skarbowi Państwa i Bankowi [...] SA w W.. Organ egzekucyjny stwierdził także, iż "nie rozpatruje z powodów formalnych zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego wniesionych przez Skarżących w piśmie z dnia 6.06.2001 r., bowiem nie są one skargą na czynność egzekucyjną. Prawo wnoszenia zarzutów przysługuje tylko zobowiązanemu. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący zarzucili organowi I instancji błędną wykładnię art. 80 § l pkt l ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i "zaprzeczenie istnienia" art. 23 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz.U. z 1993 r. Nr 108, póz. 486 ze zm.), z którego wynika, że pierwszeństwo zaspokojenia zobowiązań podatkowych nie ma zastosowania do wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę. Ich zdaniem organ egzekucyjny uchylił się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Opierając się na braku zmian art. 80 § l ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji rozróżnili pojęcia "na poczet" i "na pokrycie" użyte w jego treści. Bank wpłacając pieniądze "na poczet" egzekwowanej należności bezprawnie pozbawił B. sp. z o.o. środków na wypłaty bieżących wynagrodzeń za pracę, uniemożliwiając rozporządzanie nimi stosownie do art. 81 § 2 u.p.e.a. Wywiedli, że skoro B. sp. z o.o. na mocy wyroku Sądu Rejonowego dla W. z dnia 21 maja 1999 r. odzyskała "kwotę wpłaconą przez bank w czasie zajęcia rachunku bankowego w wysokości nie przewidzianej w ustawie", to nie było możliwe "wpłacenie zaliczek na poczet". Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2003 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy wyżej wymienione postanowienie organu egzekucyjnego. Jego zdaniem zakres zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego obejmował kwoty wystarczające na zaspokojenie egzekwowanej należności. W przypadku, gdy kwota na rachunku nie wystarczała na pokrycie należności, zajęcie obejmowało także kwoty wpłacone na rachunek już po jego dokonaniu. Stosownie do art. 81 § 2 u.p.e.a. zajęcie wynagrodzenia za pracę następuje bez zgody organu egzekucyjnego, po złożeniu bankowi odpisu listy płac lub innego wiarygodnego dokumentu, czego nie dokonano. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że prawidłowość postępowania egzekucyjnego i czynności egzekucyjnych dokonanych na podstawie tytułów wykonawczych [...] była wielokrotnie kontrolowana w postępowaniu odwoławczym i skargowym. Odwołał się do wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 13 grudnia 1999 r. i w rezultacie stwierdził "brak podstaw prawnych do uznania skargi stron za słuszną". W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z dnia 30 lipca 2003 r. Skarżący wnieśli o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej. Zarzucili organom obu instancji uchylenie się od merytorycznego rozpatrzenia ich skargi i naruszenie art. 23 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, obowiązującej w dacie dokonania zajęcia oraz art. 80 § l pkt l i art. 81 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Po rozpatrzeniu skargi Wojewódzki Sad administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie. Ponownie rozpoznając zażalenie Strony Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż Sąd jako podstawową wadę orzeczenia wskazał błędne powołanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, tj. art. 105 ustawy z dnia ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071, ze zm, dalej "kpa") w zw z art. 18 u.p.p.e.a. Zatem przy ponownym rozpoznaniu sprawy uznając za niecelowe prowadzenie postępowania wyjaśniającego Dyrektor orzekł, o uchyleniu zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej jego podstawy prawnej i powołał jako podstawę rozstrzygnięcia art. 54 § 3 u.p.e.a., w brzmieniu na dzień złożenia skargi tj. na dzień 6 czerwca 2001 r. w związku z art. 12 ust. 4 ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw. W dalszej części uzasadnienia Dyrektor Izby Skarbowej odniósł się merytorycznie do wniosku Skarżących wskazując, że błędnie interpretują przepis art. 80 § 1 u.p.e.a. twierdząc, iż przepis ten nie pozwala bankowi na przekazywanie organowi egzekucyjnemu kwot innych niż cała kwota egzekwowanej należności. Wskazał, że bank nie może przekazać jedynie kwot ponad dokonane zajęcie, ale nie ma żadnych przeszkód, aby przekazywał kwoty niższe, do momentu zaspokojenia wierzyciela. Przepisy nie wyznaczają dolnej granicy kwot, które bank przekazuje organowi egzekucyjnemu, wyznaczają jedynie granicę górną – granicę wynikającą z zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego zobowiązanego. Odniósł się także do zarzutu, iż nieprawidłowo zostały wystawione tytuły wykonawcze a prowadzone w oparciu o nie egzekucja była niedopuszczalna. Wskazał, że Państwo W., jako "wierzyciele zobowiązań B." nie mają prawa wniesienia zarzutów. Ponadto odwołał się do postępowań sadowych, w których nie stwierdzono nieprawidłowości postępowania egzekucyjnego. Uznał także, za bezzasadny zarzut naruszenia art. 23 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych, albowiem przepis ten nie mógł mieć zastosowania w sprawie Skarżących, gdyż dotyczył innych sytuacji - egzekucji należności podatkowych z ruchomości lub innego prawa zbywalnego objętego ustawowym prawem zastawu. Skarżący B. W. i M. M. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesionej na powyższe postanowienie zarzucili, iż zostało wydane z naruszeniem art. 80 §1, art. 81 § 1, art. 81 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 23 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Zdaniem Skarżących organ egzekucyjny przyjmując wpłaty częściowe postąpił niezgodnie z art. 80 §1 i art. 81 §1 i 2 u.p.e.a. Skutkiem zaś jego działań był brak u dłużnika środków na wypłatę bieżących wynagrodzeń dla pracowników. Te należności, w ocenie Skarżących miały pierwszeństwo przed należnościami Skarbu Państwa z tytułu zaległości podatkowych. Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 listopada 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy w toku rozpoznawania sprawy organy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej u.p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna, aczkolwiek, z przyczyn innych niż wskazane przez Skarżących. W wydanym wyroku z dnia 22 września 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 25 czerwca 2003 r. W obszernych pisemnych motywach wyroku, Sąd wskazał przede wszystkim na rozbieżność pomiędzy sentencją orzeczenia, a treścią uzasadnienia, która uniemożliwiła Sądowi ocenę, czy zamiarem organu egzekucyjnego było oddalenie skargi, czy umorzenie postępowania. Stwierdził, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. wydane zostało na podstawie art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071), zwanej k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Przepis art. 105 k.p.a. stanowi, że umarza się postępowanie, które z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, a zatem jedynym rozstrzygnięciem, jakie może zapaść na podstawie tego przepisu jest umorzenie postępowania. Tymczasem organ egzekucyjny, po rozpatrzeniu skargi na czynność egzekucyjną, postanowił "oddalić skargę". Jednocześnie Sąd stwierdził, że brak było konsekwencji w uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia, albowiem z jednej strony organ odniósł się merytorycznie do wniosku Państwa W., z drugiej strony w treści uzasadnienia postanowienia znalazło się stwierdzenie, że pismo Skarżących z dnia 6 czerwca 2001 r. nie jest skargą na czynności egzekucyjne, ponieważ prawo składania takich skarg służy tylko zobowiązanym, a zatem zarzuty w nim podniesione nie są rozpatrywane ze względów formalnych. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Izby Skarbowej, uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej podstawy prawnej rozstrzygnięcia i wskazał, jako podstawę art. 54 § 3 u.p.e.a. w związku z art. 12 ust. 4 ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw. W pozostałym zakresie zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy. Orzeczenie wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej nie jest prawidłowe. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie regulują kwestii związanych z rodzajem rozstrzygnięć, jakie mogą być podjęte przez organ odwoławczy, na skutek rozpatrzenia środków zaskarżenia składanych przez uprawnione podmioty w toku postępowania egzekucyjnego. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 18 u.p.e.a. zastosowanie znajdują odpowiednie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy dotyczące zażaleń unormowane są w rozdziale 11 tego kodeksu. Te zaś w art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale odsyłają do odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących odwołań. Rodzaje rozstrzygnięć, jakie mogą zapaść przed organem odwoławczym wskazuje art. 138 k.p.a. Jak wynika z brzmienia tego przepisu organ odwoławczy wydaje decyzję ( tu postanowienie), w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję ( tu: postanowienie) w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję ( postanowienie) umarza postępowanie, 3) umarza postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy może także uchylić zaskarżoną decyzję (postanowienie) i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I-ej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Przepis ten określa sposoby zakończenia postępowania odwoławczego. Nie jest dopuszczalne zakończenie postępowania odwoławczego w sposób inny niż wskazany w tym przepisie. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej jest orzeczeniem, którego przepis art. 138 k.p.a. nie przewiduje. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił bowiem postanowienie w części dotyczącej podstawy prawnej i wskazał, inny przepis jako podstawę prawną orzeczenia. Gdy tymczasem art. 138§ 1 pkt 2 k.p.a., pozwala tylko uchylić orzeczenie w całości lub w części i orzec co do istoty sprawy, bądź umorzyć postępowanie. Powołanie odmiennej podstawy prawnej nie jest orzeczeniem co do istoty sprawy. Orzeczenie co do istoty sprawy zawiera się w rozstrzygnięciu, które w art. 107 k.p.a. zostało wskazane jako odrębny element decyzji ( tu: postanowienia). Ono przyznaje Stronie uprawnienia, nakłada obowiązki albo odmawia przyznania uprawnień. Odrębnym elementem orzeczenia, zgodnie z art. 107 k.p.a., jest podstawa prawna. Przepisy postępowania odwoławczego nie przewidują rozstrzygnięcia, którym organ odwoławczy uchyla podstawę prawną i w tej części zmienia zaskarżone orzeczenie. A zatem w tej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej uznając rozstrzygnięcie organu I-ej instancji co do istoty za prawidłowe, powinien wydać postanowienie utrzymujące je w mocy, nie uchylając postanowienia w części dotyczącej podstawy prawnej. Ten element postanowienia, jakim jest podstawa prawna winien być po prostu zmieniony, a dokonana zmiana znaleźć wyjaśnienie w uzasadnieniu orzeczenia. Nadto Sąd stwierdza, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Izby Skarbowej winien, zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2004 r., przeprowadzić analizę stanu faktycznego i uzasadnić dlaczego dokonał takiego wyboru rozstrzygnięcia, tj. dlaczego orzekł merytorycznie oddalając skargę, a nie umorzył postępowania w oparciu art. 105 k.p.a. Organ I-ej instancji dostrzegł problem wynikający z brzmienia art. 54 § 1 k.p.a. Problem ten został w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia całkowicie pominięty. Tymczasem, w ocenie Sądu, wymaga on wyjaśnienia, zważywszy na brzmienie przepisu art. 54 § 1 u.p.e.a., przed zmianą dokonaną ustawą z dnia 6 września 2001 r. Przepis ten nasuwał wiele wątpliwości, co kręgu osób legitymowanych do wniesienia tego środka zaskarżenia. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia i powinno zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Ocena zarzutów skargi, dopóki nie zapadnie prawidłowe orzeczenie jest przedwczesna. Zmiany wymaga zarówno rozstrzygnięcie postanowienia jak i jego uzasadnienie. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 210 § 4 or.pod. i na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit c), art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270; z 2004 r. Nr 162, póz. 1692) orzekł, jak w sentencji. UZASADNIENIE W dniu 18 marca 2005 r. B. W., M. W. oraz B. sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. o numerze [...]. W skardze wskazano, iż B. spółka z o.o. ma interes prawny w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "u.p.p.s.a." w uzyskaniu korzystnego dla Spółki orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje. Art. 50 § 1 wyżej wskazanej ustawy rzeczywiście czyni uprawnionym do wniesienia skargi każdego, kto ma w tym interes prawny, prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich oraz organizację społeczną w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Wskazuje także w § 2 jako uprawnionego inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Istotnym dla rozstrzygnięcia, czy Skarżący B. spółka z o.o. może być stroną w postępowaniu przed sądem, jest ustalenie istnienia po stronie Skarżącego interesu prawnego. Określenie "interes prawny" nie zostało w obowiązującym prawie zdefiniowane, jednakże istnieje utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które nie straciło aktualności w sprawach toczących się przed wojewódzkim sądem administracyjnym. W oparciu o nie można przyjąć, iż interes prawny jest kwalifikowanym interesem faktycznym. Wynika on z określonego przepisu prawnego, odnoszącego się wprost do sytuacji prawnej danego podmiotu. Czynnikiem różnicującym interes prawny i interes faktyczny jest istnienie lub brak normy prawnej przyznającej ochronę danemu podmiotowi. (Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Piotr Przybysz, Wydawnictwa Prawnicze Lexis Nexis" rok 2004, str.95). Stronami postępowania sądowego są Pani M. W. oraz Pan B. W., albowiem do nich skierowany był zaskarżony akt prawny. Oni zainicjowali toczące się postępowanie przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego W., kierując pismo zatytułowane "skarga na czynności zajęcia przez organ egzekucyjny na podstawie tytułu wykonawczego Nr: [...], [...], [...], [...], [...]" o zwrot na ich rachunek bankowy kwoty 573.034,39 zł. Kwota ta, zdaniem skarżących przysługiwała im, jako wierzycielom spółki B., z tytułu wynagrodzenia za pracę. Po rozpatrzeniu pisma w dniu 13 marca 2002 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wydał w sprawie postanowienie skierowane do Pani M. W. oraz B. W., jako strony postępowania. Po rozpatrzeniu wniesionego przez nich odwołania, postanowienie skierowane do tych samych osób wydał Dyrektor Izby Skarbowej w W.. Takich samych adresatów ma także zaskarżone do tutejszego Sądu postanowienie, która zapadło na skutek uchylenia wcześniejszego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Warszawie z dnia 22 września 2004 r. Nie ulega zatem wątpliwości, iż Pani M. W. i Pan B. W. będąc stroną skierowanego do nich postanowienia mają "interes prawny" w rozumieniu art. 50§1 u.p.p.s.a. do żądania przeprowadzenia kontroli aktu prawnego w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. Tak rozumianego "interesu prawnego" nie posiada B. spółka z o.o., do której nie był skierowany zaskarżony akt. Spółka B. składając skargę wskazała, że ma interes prawny w rozumieniu art. 50 § 1 u.p.p.s.a. "w uzyskaniu orzeczenia, wobec kwestionowania zasadności rozwiązania umowy o pracę z 4 pracownikami spółki i dlatego konieczne jest potwierdzenie przez sąd w orzeczeniu, iż zajęcie wierzytelności Skarbu Państwa z tytułu zaległości podatkowej z rachunku bankowego B. sp. z o.o. nie powoduje obligatoryjnie zaprzestania jej działalności." W ocenie Sądu określony wyżej "cel" złożenia skargi nie ma charakteru "interesu prawnego" Spółka nie wskazała w oparciu o jaką normę prawa materialnego wywodzi swoje prawo do uczestnictwa w postępowaniu w charakterze strony. Z uzasadnienia skargi wynika, że w istocie posiada ona tylko interes faktyczny, albowiem jak podaje, pozytywne rozstrzygnięcia w sprawie dałoby spółce możliwość wykazania zasadności rozwiązania umowy o pracę z pracownikami Spółki. Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że B. spółka z o.o. nie ma legitymacji skargowej uprawniającej ją do uczestnictwa w postępowaniu w charakterze strony. A zatem wniesienie przez nią skargi było niedopuszczalne. Z tych względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 u.p.p.s.a. Sąd skargę odrzucił.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę