I SA/Gl 1002/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2025-02-26
NSAAdministracyjneWysokawsa
postępowanie egzekucyjneopłata dodatkowastrefa płatnego parkowaniauchwała rady miastabłąd formalnyaplikacja mobilnanumer rejestracyjnyzarzut nieistnienia obowiązkuWSAprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie SKO utrzymujące w mocy decyzję o nałożeniu opłaty dodatkowej za parkowanie, uznając, że omyłkowe wpisanie błędnego numeru rejestracyjnego w aplikacji mobilnej nie przesądza o nieuiszczeniu opłaty.

Sprawa dotyczyła skargi K. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję o oddaleniu zarzutu nieistnienia obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej za parkowanie. Skarżąca argumentowała, że uiściła opłatę za postój, ale omyłkowo wpisała w aplikacji mobilnej numer rejestracyjny innego pojazdu. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, wskazując, że samo błędne wpisanie numeru rejestracyjnego w aplikacji nie jest równoznaczne z nieuiszczeniem opłaty, a organ egzekucyjny musi udowodnić faktyczne nieuiszczenie należności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę K. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. o oddaleniu zarzutu nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłaty dodatkowej za parkowanie. Sprawa wywodziła się z faktu zaparkowania pojazdu marki Volkswagen Tiguan w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty. Skarżąca twierdziła, że opłatę uiściła niezwłocznie za pomocą aplikacji mobilnej, jednak omyłkowo podała numer rejestracyjny innego pojazdu, którym zazwyczaj się porusza, zamiast numeru pojazdu faktycznie zaparkowanego. Organy obu instancji uznały, że błędne wskazanie numeru rejestracyjnego w aplikacji nie zwalnia z obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej, ponieważ przedmiotem postępowania jest faktyczne nieuiszczenie opłaty za konkretny pojazd w danym miejscu i czasie. Sąd administracyjny uchylił jednak zaskarżone postanowienie. Podzielił stanowisko, że przesłanką do nałożenia opłaty dodatkowej jest obiektywne stwierdzenie braku uiszczenia opłaty parkingowej, a nie domniemanie wynikające z błędnego wpisania numeru rejestracyjnego w aplikacji. Sąd podkreślił, że przepisy regulaminu strefy płatnego parkowania wskazują na obowiązek wpisania numeru rejestracyjnego głównie przy płatnościach w parkomatach, a niekoniecznie przy korzystaniu z aplikacji mobilnych. W ocenie Sądu, omyłkowe wpisanie błędnego numeru rejestracyjnego w aplikacji mobilnej nie może automatycznie prowadzić do domniemania nieuiszczenia opłaty. W związku z tym, Sąd zobowiązał organ do ponownego rozpoznania sprawy i jednoznacznego ustalenia, czy opłata za postój faktycznie została uiszczona, niezależnie od błędnego numeru rejestracyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, omyłkowe podanie błędnego numeru rejestracyjnego w aplikacji mobilnej, przy jednoczesnym faktycznym uiszczeniu opłaty za postój, nie jest równoznaczne z nieuiszczeniem opłaty parkingowej i nie uzasadnia automatycznego powstania obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe dla powstania obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej jest obiektywne stwierdzenie braku uiszczenia opłaty za parkowanie, a nie domniemanie wynikające z błędnego wpisania numeru rejestracyjnego w aplikacji mobilnej. Omyłka w numerze rejestracyjnym nie może prowadzić do domniemania nieuiszczenia opłaty, a organ musi udowodnić faktyczne nieuiszczenie należności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może obejmować nieistnienie obowiązku.

u.d.p. art. 13 § 1 pkt 1

Ustawa o drogach publicznych

Określa obowiązek ponoszenia opłat za postój pojazdów w strefie płatnego parkowania.

u.d.p. art. 13f § 1-3

Ustawa o drogach publicznych

Określa powstanie obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłat parkingowych.

Pomocnicze

u.d.p. art. 13b § 4 pkt 3

Ustawa o drogach publicznych

Umożliwia radzie gminy określenie sposobu pobierania opłaty za parkowanie.

K.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa prawna utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia przez organ odwoławczy.

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

P.p.s.a. art. 3 § 1 i 2 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

P.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Tryb uproszczony rozpoznawania sprawy.

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o uchyleniu zaskarżonego postanowienia.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.

P.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.

P.p.s.a. art. 210 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.

Uchwała Nr XIII/295/19 Rady Miasta Katowice art. § 16 ust. 1

Określa wysokość opłaty dodatkowej.

Uchwała Nr XIII/295/19 Rady Miasta Katowice art. § 7 ust. 1

Określa sposób pobierania opłat.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Omyłkowe wpisanie błędnego numeru rejestracyjnego w aplikacji mobilnej nie jest równoznaczne z nieuiszczeniem opłaty parkingowej. Organ egzekucyjny musi udowodnić faktyczne nieuiszczenie opłaty, a nie opierać się na domniemaniu z powodu błędu formalnego. Przepisy regulaminu strefy płatnego parkowania nie zawsze nakładają bezwzględny obowiązek podania numeru rejestracyjnego przy korzystaniu z aplikacji mobilnej.

Odrzucone argumenty

Zgodnie z przepisami, wskazanie błędnego numeru rejestracyjnego w aplikacji mobilnej skutkuje powstaniem obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej. Opłata dodatkowa jest daniną publiczną powstającą z mocy prawa, a jej pobranie jest uzasadnione brakiem uiszczenia opłaty parkingowej, niezależnie od sposobu dokumentowania.

Godne uwagi sformułowania

omyłkowe wpisanie numeru rejestracyjnego zaparkowanego pojazdu nie mogło wprowadzać domniemania nieuiszczenia tej opłaty przesłanką ustawową do obciążania podmiotów opłatą dodatkową stanowi stwierdzenie obiektywnie istniejącego faktu parkowania pojazdu bez uiszczenia opłaty parkingowej, a nie domniemanie wysnute na podstawie okoliczności umieszczenia dowodu opłaty bez podania numeru rejestracyjnego lub bez prawidłowo podanego numeru rejestracyjnego obowiązek uiszczenia zarówno opłaty za postój pojazdu samochodowego na drodze publicznej w wyznaczonym miejscu w strefie płatnego parkowania, jak i opłaty dodatkowej jest obowiązkiem wynikającym z mocy prawa (ex lege)

Skład orzekający

Bożena Pindel

przewodniczący sprawozdawca

Agata Ćwik-Bury

sędzia

Mikołaj Darmosz

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat dodatkowych za parkowanie w strefach płatnych, zwłaszcza w kontekście błędów formalnych przy płatnościach mobilnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki regulacji stref płatnego parkowania w Katowicach oraz sposobu pobierania opłat przez aplikacje mobilne. Może wymagać analizy lokalnych uchwał i regulaminów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu parkowania i płatności mobilnych, a rozstrzygnięcie pokazuje, że nawet drobne błędy formalne nie zawsze prowadzą do negatywnych konsekwencji prawnych, jeśli intencja (uiszczenie opłaty) była spełniona.

Omyłka w numerze rejestracyjnym w aplikacji parkingowej nie zawsze oznacza karę. WSA wyjaśnia, kiedy można uniknąć opłaty dodatkowej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gl 1002/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agata Ćwik-Bury
Bożena Pindel /przewodniczący sprawozdawca/
Mikołaj Darmosz
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 33 § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Asesor WSA Mikołaj Darmosz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 lutego 2025 r. sprawy ze skargi K. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 10 czerwca 2024 r. nr SKO.FE/41.4/41/2024/9644 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 10 czerwca 2024 r., nr SKO.FE/41.4/41/2024/9644 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach − działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej K.p.a.) oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505; dalej: u.p.e.a.) − po rozpoznaniu zażalenia K. F. (dalej: zobowiązana lub skarżąca) na postanowienie wierzyciela Prezydenta Miasta K. z 22 kwietnia 2024 r., nr [...] (nr kolejny [...]), którym oddalono zarzut nieistnienia obowiązku w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny.
Z akt sprawy wynika, że samochód marki Volkswagen Tiguan o nr rej. [...] parkował w dniu 11 października 2023 r. w strefie płatnego parkowania, a opłata należna za postój pojazdu nie została niezwłocznie uiszczona. Kontroler Strefy Płatnego Parkowania udokumentował postój przy pomocy zdjęć oraz wystawił zawiadomienia, w których określił datę, miejsce, godzinę postoju oraz numer rejestracyjny pojazdu samochodowego. Właścicielem pojazdu − zgodnie z danymi z CEPiK – okazała się zobowiązana. Upomnieniem z 30 listopada 2023 r. (doręczonym 5 grudnia 2023 r.) wierzyciel wezwał właściciela pojazdu do uregulowania opłaty dodatkowej za parkowanie przedmiotowego pojazdu w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia, pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej.
W związku z brakiem opłaty wierzyciel 25 stycznia 2024 r. wystawił tytuł wykonawczy o nr 221p/24 i skierował go do organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego w M.. Pismem z 8 lutego 2024 r. zobowiązana wniosła zarzut nieistnienia obowiązku uzasadniając to pomyłką polegającą za błędnym wpisaniu numeru rejestracyjnego pojazdu.
Wierzyciel, działając na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. postanowieniem z 22 kwietnia 2024 r., oddalił zarzut nieistnienia obowiązku.
W zażaleniu zobowiązana zarzuciła ww. rozstrzygnięciu naruszenie przepisów uchwały nr XIII/295/19 Rady Miasta Katowice z dnia 24 października 2019 r. poprzez jej niewłaściwą interpretację i w konsekwencji uznanie, że wskazanie błędnego numeru rejestracyjnego w aplikacji mobilnej skutkowało powstaniem obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej. Wyjaśniła, że ustawodawca powiązał pobranie opłaty dodatkowej, o której mowa w art. 13f ust. 1 ustawy o drogach publicznych jedynie ze ściśle określoną w przepisie sytuacją faktyczną, a nie za brak przedłożenia dowodu jej dokonania Kontrolerowi Strefy Płatnego Parkowania. Jako dowód wskazała na potwierdzenie uiszczenia opłaty w aplikacji mobilnej wraz z datą i godziną. Dodała, że ani przepisy ustawy o drogach publicznych ani ww. uchwały nie nakładają obowiązku wskazania numeru rejestracyjnego pojazdu podczas uiszczania opłaty za postój pojazdu, przez co wnioski wierzyciela wskazane w postanowieniu są zbyt daleko idące.
Kolegium nie podzieliło zarzutów zawartych w zażaleniu.
Stwierdziło, że charakter obowiązku, jaki wskazany został w wystawionym przez wierzyciela tytule wykonawczym, tj. obowiązku poniesienia opłaty dodatkowej z tytułu nieopłaconego postoju w strefie płatnego parkowania - określony został w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 320, dalej u.d.p.). Powołało przepisy art. 13b oraz art. 13f ust. 1 i 2 u.d.p. ww. ustawy. Wskazało, że na terenie Miasta Katowice obowiązywały przepisy uchwały Nr XIII/295/19 Rady Miasta Katowice z dnia 24 października 2019 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania dla pojazdów samochodowych na drogach publicznych na obszarze miasta Katowice (Dz.Urz. Woj. Śl. z 2019r. poz. 7295) zmienionej uchwałą nr XXXIV/740/21 z dnia 29 kwietnia 2021 r. (Dz. Urz. Woj. Śl. z 2021 poz. 3199) obowiązującą z dniem 21 maja 2021 r. Uchwała określa stawki opłat za postój (§ 6), natomiast § 16 ust. 1 przewiduje za nieuiszczenie opłaty, o której mowa w § 6, opłatę dodatkową w wysokości 200 zł. Wysokość opłaty dodatkowej ulega obniżeniu do kwoty 100 zł, w przypadku jej uregulowania w terminie 7 dni od dnia wystawienia zawiadomienia, o którym mowa w § 4 Regulaminu wskazanego w § 7 niniejszej uchwały.
Uznało, że w rozpatrywanej sprawie samochód marki Volkswagen Tiguan o nr rej. [...] parkował 11 października 2023 r. w strefie płatnego parkowania. Organ ustalił więc właściciela przedmiotowego pojazdu, a zarazem stronę postępowania w sprawie opłaty dodatkowej.
Kolegium nie zgodziło się z wyjaśnieniami zobowiązanej o uiszczeniu opłaty od innego pojazdu niż zaparkowany w strefie płatnego parkowania. Podkreśliło, że dowód opłacenia przez nią miejsca parkingowego w prawidłowej wysokości nie jest wystarczającym dowodem nieistnienia obowiązku, bowiem przedmiotem postępowania jest brak uiszczenia opłaty za parkowanie samochodu marki Volkswagen Tiguan o nr rej. [...], 11 października 2023 r. w strefie płatnego parkowania, a wskazany dowód uiszczenia opłaty dotyczy zupełnie innego pojazdu, innej marki o innym numerze rejestracyjnym. Zgodziło się z organem I instancji, że brak jest możliwości przypisania opłaty uiszczonej na poczet postoju pojazdu marki Audi nr rej. [...] do pojazdu marki Volkswagen nr rej. [...], wobec bezspornych okoliczności sprawy. Wniesiony zarzut na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. uznało za niezasadny
W skardze zobowiązana zarzuciła postanowieniu Kolegium naruszenie:
a) art. 7 K.p.a. poprzez podejmowanie czynności bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz z pominięciem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela;
b) art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez uznanie, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy istnieje obowiązek zapłaty przez zobowiązanego;
c) art. 13f u.d.p. poprzez jego błędną interpretację i w konsekwencji tego wywiedzenie w stanie faktycznym niniejszej sprawy obowiązku zapłaty przez zobowiązanego opłaty dodatkowej;
d) Uchwały Nr XIII/295/19 Rady Miasta Katowice z dnia 24 października 2019 r. poprzez jego niewłaściwą interpretację i w konsekwencji tego uznanie, że wskazanie błędnego nr rejestracyjnego pojazdu w aplikacji mobilnej skutkowało powstaniem obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej.
Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości wobec nieistnienia obowiązku zapłaty.
Zaznaczyła, że w jej opinii obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej nigdy nie istniał, a tym samym prowadzenie przedmiotowej egzekucji oraz koszty z niej wynikające również pozostają w całości bezpodstawne. Przedmiotową opłatę za parkowanie pojazdu niezwłocznie, w momencie rozpoczęcia postoju, uiściła w prawidłowej wysokości (tj. 3,00 zł), przez co brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do obciążenia jej opłatą dodatkową.
Podkreśliła, że ani przepisy ustawy o drogach publicznych, ani nawet Uchwała Nr XIII/295/19 Rady Miasta Katowice z dnia 24 października 2019 r., nie nakładała obowiązku wskazania nr rejestracyjnego pojazdu podczas uiszczenia opłaty za postój pojazdu. Nie ma znaczenia w momencie uiszczania opłat jaki samochód jest zaparkowany na danym miejscu postojowym. Numer rejestracyjny samochodu ma jedynie stanowić funkcję pomocniczą, a to chociażby poprzez umożliwienie sprawdzenia biletu parkingowego bez konieczności umieszczania biletu za szybą samochodu.
Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w związku z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej P.p.s.a.) – podlegało postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie wierzyciela oddalający zarzut skarżącej nieistnienia obowiązku, na podstawie tytułu wykonawczego z 25 stycznia 2024 r., nr 221p/24.
Przedmiotem sporu jest ustalenie zasadności obciążenia skarżącej opłatą dodatkową w wysokości 200 zł, za parkowanie w Strefie Płatnego Parkowania w Katowicach, w dniu 11 października 2023 r. samochodem marki WV Tiguan o nr rej. [...]. Skarżąca, nie podważając wymienionych okoliczności parkowania w ww. dniu oraz obowiązku uiszczenia opłaty za parkowanie akcentowała, że posługując się aplikacją mobilną uiściła należną opłatę, lecz za samochód, z którego zazwyczaj korzysta - marki Audi nr rej. [...]. Tego dnia korzystała z samochodu męża marki WV Tiguan, nr rej. [...], lecz opłatę za parkowanie uiściła wykazując jednak błędne dane pojazdu.
Ustalenia więc wymaga, czy uiszczenie opłaty za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania z wadliwym (omyłkowym) podaniem w aplikacji mobilnej służącej do płatności − numeru rejestracyjnego zaparkowanego pojazdu − jest równoznaczne z brakiem wniesienia tej opłaty aktualizującym jednocześnie obowiązek poniesienia przez parkującego tzw. opłaty dodatkowej, a co za tym idzie czy błędne wskazanie numeru rejestracyjnego pojazdu zaparkowanego w strefie, uzasadnia obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej.
Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zobowiązany, wnosząc zarzut, kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji, podważając prawidłowość tytułu wykonawczego. Z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku oraz spełnienia wszystkich przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zachowuje aktualność w obecnym stanie prawnym pogląd prawny, że podstawą zarzutu mogą być wyłącznie okoliczności wymienione w ustawie, to jest obecnie w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest, m.in. nieistnienie obowiązku.
Zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie (§ 4 ww. przepisu).
Zajmując stanowisko względem problematycznej w sprawie kwestii zwrócić należy uwagę, że stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p., korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia m.in. opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Zgodnie natomiast z art. 13f ust. 1-3 u.d.p., za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową. Ustalając zatem charakter prawny tej ostatnio wskazanej opłaty stwierdzić należy, iż jest to danina publiczna powstająca z mocy samego prawa (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 10 grudnia 2002 r.; sygn. akt P 6/02).
Stosownie do art. 13f ust. 2 u.d.p., wysokość opłaty dodatkowej oraz sposób jej pobierania określa rada gminy (miasta). Korzystając z tej kompetencji Rada Miasta Katowice wydała uchwałę Nr XIII/295/19 z dnia 24 października 2019 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania dla pojazdów samochodowych na drogach publicznych na obszarze miasta Katowice (Dz. Urz. Woj. Śl. z 2019 r. poz. 7295) zmienionej uchwałą nr XXXIV/740/21 z dnia 29 kwietnia 2021 r. (Dz. Urz. Woj. Śl. z 2021 poz. 3199) obowiązującą z dniem 21 maja 2021 r.
Zgodnie z § 7 ww. aktu sposób pobierania opłat, o których mowa w § 6 określa Regulamin poboru opłat w strefie płatnego parkowania miasta Katowice (SPP), stanowiący załącznik nr 3 do uchwały. Wymieniony Regulamin, w § 1 ust. 1 określa ppłaty za postój pojazdów samochodowych w SPP, które uiszcza się poprzez:
1) wniesienie opłaty przy pomocy aplikacji mobilnej jednego z operatorów wskazanych przez Miejski Zarząd Ulic i Mostów w Katowicach (MZUiM),
2) wniesienie opłaty w automatach do poboru opłat za postój pojazdów (parkomaty),
3) wniesienie opłaty abonamentowej gotówką do kasy MZUiM (...),
4) wniesienie opłaty abonamentowej przelewem na wskazany w zarządzeniu Prezydenta Miasta K. rachunek bankowy za "kartę pojazdu współdzielonego" dla operatorów floty.
Z kolei § 2 Regulaminu stanowi, że w celu uregulowania opłaty w sposób określony w § 1 ust. 1 pkt 2 należy w urządzeniu wpisać numer rejestracyjny pojazdu, dokonać zapłaty i pobrać z urządzenia bilet potwierdzający zapłatę. Bilet należy umieścić za przednią szybą wewnątrz pojazdu samochodowego w sposób umożliwiający odczytanie go z zewnątrz. Natomiast zgodnie z § 3 ust. 1 korzystający z pojazdu realizującego postój w SPP zobowiązany jest do uiszczenia opłaty niezwłocznie po jego rozpoczęciu.
Z wymienionego przepisu wynika, że jedynie w razie regulowania zapłaty w parkomacie należy "w urządzeniu wpisać numer rejestracyjny pojazdu, dokonać zapłaty i pobrać z urządzenia bilet potwierdzający zapłatę". Pobranie zaś i dalsze korzystanie z aplikacji mobilnej wymaga zamieszczenia w niej nr rejestracyjnego pojazdu.
Konsekwencją wymienionych regulacji jest uznanie, że obowiązek uiszczenia zarówno opłaty za postój pojazdu samochodowego na drodze publicznej w wyznaczonym miejscu w strefie płatnego parkowania, jak i opłaty dodatkowej jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa. Obowiązek taki powinien być zatem wykonany niezwłocznie po zaistnieniu zdarzenia, z wystąpieniem którego ustawa wiąże jego powstanie. W tym zakresie nie jest przewidziane konkretyzowanie obowiązku w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 grudnia 2012 r., II GSK 1859/11; z 16 stycznia 2014 r., II GSK 1816/12; z 22 czerwca 2017 r., II GSK 2783/15, dostępne w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tak więc nie przeprowadza się odrębnego postępowania administracyjnego ani nie podejmuje czynności wyjaśniających, które poprzedzałyby rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Możliwość dochodzenia swych racji korzystający z drogi publicznej ma więc dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego poprzez złożenie odpowiedniego zarzutu w sprawie prowadzenia tej egzekucji (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2017 r., II GSK 4350/16).
W orzecznictwie dotyczącym przepisu art. 13 u.d.p. przyjmuje się domniemanie, że osobą korzystającą z drogi jest co do zasady właściciel pojazdu, jako osoba nim władająca i dysponująca. Kierowanie egzekucji do właściciela pojazdu opiera się zwykłe na dwóch powiązanych elementach. Tym samym ani organ ani nie jest zobowiązany do prowadzenia postępowania wyjaśniającego dążącego do precyzyjnego ustalenia osoby korzystającej z drogi publicznej i nieuiszczającej opłaty za postój w strefie płatnego parkowania, gdyż to na właścicielu spoczywa ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne. Dowód taki musi zaś polegać na wskazaniu konkretnej osoby i wszystkich jej danych tak, aby było możliwe skuteczne wyegzekwowanie od niej należnych prawnie opłat, a powinno to nastąpić w odpowiednim czasie, fazie i etapie postępowania. Użycie bowiem przez ustawodawcę sformułowania "pobiera" wskazuje jednoznacznie, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie, zaś opłaty dodatkowej jeżeli ta pierwsza nie zostanie uiszczona, jest obowiązkiem wynikającym z mocy prawa (ex lege) (zob. wyroki NSA: z 9 maja 2019 r., I GSK 41/19; z 18 listopada 2020 r., I GSK 495/18; z 29 czerwca 2020 r., I GSK 2116/19; z 14 grudnia 2017 r., II GSK 4350/16; z 9 marca 2017 r., II GSK 1683/15, z 12 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2152/11; z 27 marca 2019 r., I GSK 1042/18 a także z 19 stycznia 2021 r., I GSK 558/20).
Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżąca posłużyła się aplikacją mobilną, w której widniał nr rej. pojazdu, którym zazwyczaj się porusza, tj. [...]. Jednak w dniu 11 października 2023 r. parkowała w SPP samochodem męża o nr rej. [...]. W toku postępowania nadesłała organowi zdjęcie samochodu o nr rej. SK [...] (ze wskazaniem daty i godziny jego wykonania) wyjaśniając, że nie parkował w SPP w tym dniu, natomiast należną opłatę (3 zł) uiściła niezwłocznie po zaparkowaniu, wskazując jednak błędny nr rej. pojazdu.
Organ wyjaśnień skarżącej nie podważył, a zarazem nie wykazał, że 11 października 2023 r. we wskazanej godzinie w SPP w K. parkował także pojazd o nr rej. [...]. Organ nie podważa także, że opłata została uiszczona za wymieniony pojazd, chociaż ten (jak twierdzi skarżąca) nie parkował w tym czasie w SPP.
Skład orzekający podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 12 stycznia 2022 r., II GSK 2467/21, że przesłankę ustawową do obciążania podmiotów opłatą dodatkową stanowi stwierdzenie obiektywnie istniejącego faktu parkowania pojazdu bez uiszczenia opłaty parkingowej, a nie domniemanie wysnute na podstawie okoliczności umieszczenia dowodu opłaty bez podania numeru rejestracyjnego lub bez prawidłowo podanego numeru rejestracyjnego. Wyrok zapadł wprawdzie w związku ze stwierdzeniem nieważności konkretnego przepisu uchwały innej Rady Miasta, tym niemniej należy podzielić stanowisko NSA, że zgodnie z art. 13b ust. 4 pkt 3 u.d.p. rada gminy (rada miasta), ustalając strefę płatnego parkowania określa sposób pobierania opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, tj. opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Ustawa wprowadza obowiązek ponoszenia ustalonych przez rady gminy (rady miasta) opłat za parkowanie, a nie za niewłaściwe, niepełne dokumentowanie dopełnienia tego obowiązku poprzez wyeksponowanie dowodu uiszczenia opłaty za parkowanie bez podanego numeru rejestracyjnego lub bez prawidłowo podanego numeru rejestracyjnego. Skoro opłata dodatkowa jest pobierana − na podstawie art. 13f ust. 1 u.d.p. − za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, a nie za niewłaściwe, niepełne dokumentowanie dopełnienia tego obowiązku.
Niewątpliwie czynności podjęte przez Kontrolera SPP były zgodne z ww. uchwałą i regulaminem. Jednak skoro organ do tej pory skutecznie nie podważył wyjaśnień skarżącej, jak również faktu pobrania opłaty za parkowanie, to winien w toku ponownego rozpoznania sprawy odnieść się do wyjaśnień skarżącej i poczynić stosowane ustalenia, czy opłata została faktycznie uiszczona, czy też nie. Niezależnie zauważenia wymaga, że wskazane wyżej przepisy regulaminu (§ 1 ust. 1 pkt 1 oraz § 2) wskazują na powinność "wpisania numeru rejestracyjnego" jedynie w przypadku regulowania opłat w automatach do ich poboru.
W ocenie składu orzekającego jedynie w razie pozostawienia pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty (zwykłej) za parkowanie, powstaje z mocy prawa obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej, a opłata ta obciąża właściciela pojazdu. Za takim rozumieniem wskazanych przepisów ustawy o drogach publicznych przemawia założenie racjonalności prawodawcy, wykładnia logiczna i celowościowa, przy czym istotną przesłanką powstania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej jest fakt pozostawania (parkowania) pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania bez uiszczonej opłaty za parkowanie.
W ponownie prowadzonym postępowaniu, rzeczą organu będzie jednoznaczne ustalenie tego, czy skarżąca w istocie dokonała 11 października 2023 r. opłaty za postój pojazdu uwzględniając, że omyłkowe wpisanie w aplikacji mobilnej numeru rejestracyjnego zaparkowanego pojazdu nie mogło wprowadzać domniemania nieuiszczenia tej opłaty.
Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 oraz art. 210 § 2 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI