I SA/GD 995/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2025-03-11
NSAAdministracyjneŚredniawsa
egzekucja administracyjnaopłata dodatkowastrefa płatnego parkowaniaosoba niepełnosprawnadostępnośćparkometrdrogi publiczneuchwała rady miastazarzut egzekucyjny

WSA w Gdańsku oddalił skargę osoby niepełnosprawnej na postanowienie SKO w Gdańsku, uznając, że brak możliwości skorzystania z parkometru nie zwalnia z obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie w strefie płatnego parkowania.

Skarżący, osoba niepełnosprawna, wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o oddaleniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej opłaty dodatkowej za parkowanie. Skarżący argumentował, że nie mógł uiścić opłaty z powodu nieprzystosowania parkometru do potrzeb osób niepełnosprawnych. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej powstaje z mocy prawa, a niedogodności związane z metodami płatności nie zwalniają z tego obowiązku, zwłaszcza gdy istnieją alternatywne sposoby uiszczenia opłaty.

Sprawa dotyczyła skargi R. Ż. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Gdyni o oddaleniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie. Skarżący, legitymujący się orzeczeniem o niepełnosprawności, argumentował, że nie mógł uiścić opłaty za parkowanie z powodu nieprzystosowania parkometru do jego potrzeb, a także kwestionował zgodność uchwały Rady Miasta Gdyni z Konstytucją RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Sąd podkreślił, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie i opłaty dodatkowej powstaje z mocy prawa (ex lege) na podstawie ustawy o drogach publicznych i uchwały rady gminy. Nawet jeśli skarżący miał trudności z użyciem parkometru, istniały inne, dostępne metody płatności (karta, płatność mobilna). Sąd uznał, że niedogodności związane z metodami płatności nie zwalniają z obowiązku uiszczenia opłaty, a parkowanie poza wyznaczonymi miejscami dla osób niepełnosprawnych obliguje do uiszczenia stosownej opłaty. Sąd wskazał również, że kwestionowanie uchwały jako aktu prawa miejscowego powinno odbywać się w odrębnym trybie, a nie w ramach zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. W konsekwencji, sąd uznał zarzut braku wymagalności za niezasadny i oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, brak możliwości skorzystania z parkometru nie zwalnia z obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej, jeśli istnieją inne, dostępne metody płatności.

Uzasadnienie

Obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej powstaje z mocy prawa. Niedogodności związane z metodami płatności, w tym z parkometrem, nie uchylają tego obowiązku, jeśli istnieją alternatywne sposoby uiszczenia opłaty, a skarżący parkował poza wyznaczonymi miejscami dla osób niepełnosprawnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego może być nieistnienie obowiązku.

u.d.p. art. 13 § 1 pkt 1

Ustawa o drogach publicznych

Korzystający z drogi jest zobowiązany do uiszczenia opłaty za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania.

u.d.p. art. 13b § 1

Ustawa o drogach publicznych

Opłata za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania jest pobierana z tytułu zajęcia miejsca parkingowego.

u.d.p. art. 13f § 1

Ustawa o drogach publicznych

Za nieuiszczenie opłat za postój pobiera się opłatę dodatkową.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 33 § 2 pkt 6 lit. c

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego może być brak wymagalności obowiązku.

u.p.e.a. art. 29 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 77 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 101

Ustawa o samorządzie gminnym

Prd art. 8 § 4

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Prd art. 8 § 3a pkt 1 i pkt 2

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 7, 94 i 217 Konstytucji RP oraz art. 13b ust. 1 u.d.p. i § 6 ust. 7 uchwały Rady Miasta Gdyni poprzez ustanowienie zerowej stawki opłaty za parkowanie dla osób niepełnosprawnych tylko na miejscach specjalnie oznakowanych. Naruszenie art. 7 i 77 § 1 w zw. z art. 32 Konstytucji RP poprzez niepodjęcie przez organ wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym nieustalenie powodu nieopłacenia postoju i brak zwrócenia uwagi na nieprzystosowanie parkometru. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, podczas gdy organ odwoławczy powinien był je uchylić i umorzyć postępowanie.

Godne uwagi sformułowania

obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie i opłaty dodatkowej, jeżeli ta pierwsza nie zostanie uiszczona, jest obowiązkiem wynikającym z mocy prawa (ex lege) zarzuty mają na celu ochronę uczestników postępowania egzekucyjnego w zakresie prawidłowości samego postępowania egzekucyjnego (nie służą one weryfikacji ostatecznych decyzji, czy postanowień, stanowiących podstawę tytułu wykonawczego) akt prawa miejscowego... jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły parkowanie pojazdu w oznaczonym miejscu wiąże się z obowiązkiem poniesienia opłaty, o ile w odniesieniu do określonej osoby nie znajduje zastosowania zwolnienie z tego obowiązku.

Skład orzekający

Alicja Stępień

przewodniczący

Irena Wesołowska

sprawozdawca

Małgorzata Gorzeń

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku uiszczania opłat za parkowanie w strefach płatnego parkowania, zwłaszcza w kontekście praw osób niepełnosprawnych i dostępności metod płatności."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki uchwały Rady Miasta Gdyni i konkretnych okoliczności sprawy. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie, ale utrwala utrwaloną linię orzeczniczą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i drogowym, ponieważ dotyczy praktycznych aspektów egzekucji administracyjnej i praw osób niepełnosprawnych w kontekście opłat parkingowych.

Niepełnosprawny kierowca przegrał sprawę o opłatę parkingową. Sąd wyjaśnia, dlaczego brak dostępu do parkometru nie zwalnia z obowiązku.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 995/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień /przewodniczący/
Irena Wesołowska /sprawozdawca/
Małgorzata Gorzeń
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 33 par. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 320
art. 13 ust. 1, art. 13f ust. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Irena Wesołowska /spr./, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 11 marca 2025 r. sprawy ze skargi R. Ż. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 18 października 2024 r., Sygn. akt: SKO Gd/5092/23 w przedmiocie oddalenia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Na podstawie tytułu wykonawczego z 5 kwietnia 2023 r., wystawionego przez Prezydenta Miasta Gdyni (dalej w skrócie zwany Prezydentem lub organem pierwszej instancji), Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wejherowie, wszczął wobec R.Z. egzekucję administracyjną obowiązku pieniężnego polegającego na uiszczeniu opłaty dodatkowej powstałej w związku z nieopłaceniem postoju pojazdu w strefie płatnego parkowania w Gdyni, w dniu 10 lutego 2023 r.
Pismem z 13 czerwca 2023 r. R.Z. wniósł zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej - zarzut braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Dz.U. z 2023 poz. 2505, dalej jako u.p.e.a).
Postanowieniem z 27 lipca 2023 r., Prezydent oddalił zarzut zobowiązanego.
W następstwie rozpoznania wniesionego przez stronę zażalenia, postanowieniem z 18 października 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej w skrócie zwane Kolegium lub organem odwoławczym) utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Uzasadniając swoje postanowienie Kolegium stwierdziło, że w niniejszej sprawie bez wątpienia powstał obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej, bowiem pojazd R.Z. został zaparkowany w strefie płatnego parkowania, zaś opłata za parkowanie nie została wniesiona. Natomiast podniesione przez zobowiązanego okoliczności nie świadczą o nieistnieniu obowiązku, jak również nie powodują, że zobowiązany powinien zostać zwolniony z realizacji obowiązku. Zgodnie bowiem z zapisami uchwały Rady Miasta Gdyni z dnia 27 czerwca 2012 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania na terenie miasta Gdyni oraz wysokości stawek opłat za parkowanie i opłaty dodatkowej, sposobu ich pobierania oraz wprowadzenia opłaty abonamentowej (Dz.Urz. Woj. Pomor. z 2012 r. poz. 2477 z późn. zm.) – dalej w skrócie zwanej Uchwałą, z zerowej stawki opłaty za parkowanie dla osób niepełnosprawnych skorzystać można pod warunkiem zaparkowania pojazdu na specjalnie oznakowanym miejscu. Nawet zatem, jeżeli miejsca przeznaczone dla pojazdów osób niepełnosprawnych były zajęte, to parkując pojazd na "zwykłym" miejscu, zobowiązany powinien był wnieść stosowną opłatę, przy czym w dniu zdarzenia istniała możliwość mobilnego uiszczania opłat za parkowanie.
Kolegium podkreśliło dalej, że zobowiązany legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności z 2012 r., a korzystanie z samochodu, jak twierdzi R.Z., stanowi dla niego w zasadzie jedyną możliwość przemieszczania się. W związku z tym, zdaniem Kolegium, zobowiązany podróżując samochodem, powinien brać pod uwagę sytuację, w której miejsca parkingowe u celu jego podróży będą zajęte i zajdzie konieczność zaparkowania na "zwykłym" miejscu i opłacenia parkowania. Organ zaznaczył jednocześnie, że obecnie nie ma konieczności dokonywania opłaty za pośrednictwem parkometru, albowiem można to uczynić za pomocą telefonu, przy czym opłaty dokonuje się przed wyjściem z pojazdu. Tym samym, w ocenie organu, podnoszony przez stronę zarzut należało uznać za nieuzasadniony i orzec o jego oddaleniu.
Na postanowienie Kolegium R.Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jego uchylenia oraz uchylenia poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji a ponadto zasądzenia kosztów postępowania.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
1. art. 7, art. 94 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 - dalej jako "Konstytucja RP") oraz art. 13b ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (dalej jako: "u.d.p."), a przede wszystkim § 6 ust. 7 cytowanej niżej uchwały polegający na ustanowieniu w § 6 ust. 7 uchwały Rady Miasta Gdyni z dnia 27 czerwca 2012 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania na terenie miasta Gdyni oraz wysokości stawek opłat za parkowanie i opłaty dodatkowej - zerowej stawki opłaty za parkowanie w strefie dla, m.in, osób niepełnosprawnych legitymujących się kartą parkingową, kierujących pojazdami oznaczonymi tą kartą JEDYNIE na miejscach postojowych dla pojazdów osób niepełnosprawnych wyznaczonych znakiem P-24 lub tabliczka do znaku T-29, albowiem w wielu miastach w Polsce (Bydgoszcz) osoby ze znaczną niepełnosprawnością z kodem przyczyny 05-R lub 10-N mogą bezpłatnie parkować w całej strefie płatnego parkowania;
2. art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art.32 Konstytucji RP poprzez niepodjęcie przez organ wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, tj. nieustalenie rzeczywistego powodu nieopłacenia postoju, pomimo posiadania przez skarżącego w dniu zdarzenia środków pieniężnych i nie zwrócenie szczególnej uwagi na fakt nieprzystosowania parkometru do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, tj., brak standardów dostosowania urządzeń do szczególnych potrzeb osób z niepełnosprawnościami, a wymaganie od nich obowiązku, którego spełnić nie mogą, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia w sytuacji, gdy organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. winien był zaskarżone postanowienie uchylić w całości i umorzyć postępowanie
Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie skarżący zgłosił zarzut braku wymagalności, objętego tytułem wykonawczym obowiązku do uiszczenia opłaty dodatkowej powstałej w związku z nieopłaceniem postoju pojazdu w strefie płatnego parkowania w Gdyni. Powyższe stanowisko strona opierała na twierdzeniu, że z uwagi na nieprzystosowanie parkometru do potrzeb osób niepełnosprawnych, nie była w stanie uiścić opłaty za parkowanie. Skarżący braku podstaw do nałożenia opłaty dodatkowej upatrywał również w niezgodności Uchwały z przepisami Konstytucji.
Zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Wnosi się je - zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. - do wierzyciela za pośrednictwem organu egzekucyjnego. Z kolei procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.
Przedstawione w art. 33 § 2 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, a nie jakiekolwiek wyrażone niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej. Badaniu więc podlega tylko to, czy wystąpiła jedna z przesłanek wymienionych w art. 33 u.p.e.a. (por. wyrok NSA z 5 września 2018 r. sygn. akt II FSK 304/18 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpatrywanej sprawie skarżący zgłosił zarzut w sprawie prowadzonej przeciwko niemu egzekucji administracyjnej, wskazując na przepis art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. Zgodzić należy się jednak z organem odwoławczym co do tego, że skarżący kwestionuje nie tyle wymagalność co samo istnienie obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej, powstałej w związku z brakiem uiszczenia opłaty za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania. Przez wymagalność należy bowiem rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny oznacza natomiast, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu na odroczenie terminu wykonania, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, lub np. wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej. R.Z. podważa natomiast sam fakt istnienia po jego stronie obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej. Pojęcie nieistnienia obowiązku w rozumieniu 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, na przykład z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też, gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, lecz przed rozpatrzeniem zarzutów.
Z art. 29 § 1 u.p.e.a. wynika, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym i przepis ten stanowi zasadę postępowania egzekucyjnego sprowadzającą się do przyjęcia, że zarzuty mają na celu ochronę uczestników postępowania egzekucyjnego w zakresie prawidłowości samego postępowania egzekucyjnego (nie służą one weryfikacji ostatecznych decyzji, czy postanowień, stanowiących podstawę tytułu wykonawczego).
Podkreślenia wymaga jednak, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie i opłaty dodatkowej, jeżeli ta pierwsza nie zostanie uiszczona, jest obowiązkiem wynikającym z mocy prawa (ex lege). W tym zakresie nie jest zatem wymagane konkretyzowanie obowiązku w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (vide: wyroki NSA z dnia: 2 grudnia 2021 r., II GSK 2246/21, 14 grudnia 2017 r., II GSK 767/16; 22 czerwca 2017 r., II GSK 2783/15, 16 stycznia 2014 r., II GSK 1816/12). Tak więc przyjęcie poglądu, że obowiązek ten powstaje z mocy prawa, prowadzi do wniosku, że w sprawie obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej oraz opłaty dodatkowej nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej, a zatem nie prowadzi się również postępowania wyjaśniającego poprzedzającego rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Sąd podziela dominujące stanowisko wyrażone w orzecznictwie, że skoro obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej powstaje z mocy prawa to przyjąć należy, że możliwość dochodzenia swych racji przez korzystającego z drogi publicznej powstaje dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego poprzez złożenie zarzutu nieistnienia obowiązku czy błędu co do osoby zobowiązanego - art. 33 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a. (vide: wyroki NSA z dnia: 13 października 2021 r., I GSK 416/21, 16 września 2021 r., II GSK 1012/21, 14 grudnia 2017 r., II GSK 767/16, 4 listopada 2016 r., I OSK 1556/16, 18 listopada 2016 r., I OSK 1978/16, uchwała SN z dnia 19 listopada 2010 r., III CZP 88/10, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 23 grudnia 2016 r., II SA/Bd 1013/16, wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 stycznia 2020 r., III SA/Kr 1158/19, CBOSA). To organ egzekucyjny jest więc zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przy zastosowaniu regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego. W sytuacji bowiem, kiedy obowiązek powstaje z mocy prawa, jest to jedyna możliwość obrony swoich praw przez dłużnika. Dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego niezbędne jest ustalenie istotnych elementów stanu faktycznego sprawy, oczywiście w sytuacji, gdy zobowiązany podnosi zarzut nieistnienia obowiązku. Swoista konkretyzacja obowiązku następuje w tytule wykonawczym wszczynającym postępowanie egzekucyjne, natomiast ochrona praw uczestników tego postępowania jest możliwa w drodze zaskarżenia do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. postanowień, wydanych w tym postępowaniu. Możliwość obrony swych interesów przez zobowiązanego powstaje więc dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych – dalej w skrócie u.d.p., korzystający z drogi jest zobowiązany do uiszczenia opłaty za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania, którą pobiera się z tytułu zajęcia miejsca parkingowego w celu postoju pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania, w określone dni oraz godziny lub całodobowo (art. 13b ust. 1 u.d.p.). Z kolei art. 13f ust. 1 u.d.p. stanowi, że za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową, a rada gminy (rada miasta) określa wysokość tej opłaty oraz sposób jej pobierania. Zastosowanie przez ustawodawcę w przytoczonych powyżej przepisach formuły "pobiera się" wskazuje jednoznacznie, że obowiązek uiszczenia opłaty za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania i opłaty dodatkowej, powstaje z chwilą zajścia zdarzeń wskazanych w przepisach cyt. ustawy o drogach publicznych, wynika on wprost z tych przepisów, a więc powstaje z mocy samego prawa.
Z mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów przywoływanej Uchwały wynika, że obowiązkiem kierowcy parkującego pojazd samochodowy w obszarze strefy jest opłacenie czasu parkowania. Czas postoju pojazdu opłaca się 1) poprzez nabycie biletu postojowego za pomocą: a) monet o nominałach: 5 zł, 2 zł, 1 zł, 50 gr, b) karty płatniczej, c) płatności BLIK, d) przy użyciu telefonu komórkowego lub innego urządzenia umożliwiającego dokonanie płatności mobilnej, przy czym opłata ta realizowana jest jedynie w formie start - stop, bez możliwości zadeklarowania kwoty opłaty i czasu postoju pojazdu, zaś pierwsza, najniższa z wymienionych w ppkt a, b, c i d opłat postojowych wynosi 2 zł, 2) poprzez nabycie abonamentu postojowego (§ 1 ust. 3 Uchwały). W strefie wprowadza się abonamenty, m.in. typu "N" dla: a) osób niepełnosprawnych, mających znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się i z tego powodu legitymujących się kartami parkingowymi, o których mowa w art. 8 ust. 4 w związku z art. 8 ust. 3a pkt 1 i pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, b) opiekunów prawnych osób niepełnosprawnych wymienionych w pkt 2 lit. a (§ 1 ust. 4 pkt 1 i 2 Uchwały). Obowiązek uiszczenia opłat powstaje z chwilą zaparkowania pojazdu w okolicznościach określonych w § 1 ust. 2, przy czym opłaty realizowane mobilnie muszą być wnoszone przed opuszczeniem pojazdu (§ 5 Uchwały). Obowiązek uiszczenia opłat powstaje z chwilą zaparkowania pojazdu w okolicznościach określonych w § 1 ust. 2, przy czym opłaty realizowane mobilnie muszą być wnoszone przed opuszczeniem pojazdu (§ 5 Uchwały). Ustala się zerową stawkę opłaty za parkowanie w strefie dla, m.in., osób niepełnosprawnych legitymujących się kartą parkingową, kierujących pojazdami oznaczonymi tą kartą na miejscach postojowych dla pojazdów osób niepełnosprawnych wyznaczonych znakiem P - 24 lub tabliczką do znaku T - 29 (§ 6 ust. 7 Uchwały).
Z powyższych regulacji wynika, że w strefach płatnego parkowania w Gdyni, w związku z parkowaniem pojazdu istnieje obowiązek uiszczenia opłaty. Stosowną opłatę można uiścić w jeden ze sposobów wskazanych w § 1 ust. 3 pkt 1 Uchwały tj. za pomocą monet, kartą płatniczą, BLIK-iem bądź przy użyciu telefonu komórkowego lub innego urządzenia umożliwiającego dokonanie płatności mobilnej. Obowiązek ten co do zasady spoczywa także na osobach niepełnosprawnych chyba, że legitymują się one kartą parkingową, kierują pojazdami oznaczonymi tą kartą i parkują na miejscach postojowych dla pojazdów osób niepełnosprawnych wyznaczonych znakiem P-24 lub tabliczką do znaku T–29. Innymi słowy, w sytuacji w której parkowanie odbywa się w warunkach o jakich mowa w § 6 ust. 7 Uchwały, stawka opłaty za parkowanie dla osób niepełnosprawnych jest zerowa, natomiast parkowanie pojazdu przez osoby niepełnosprawne poza wyznaczonymi miejscami postojowymi, obliguje je do uiszczenia stosownej opłaty za parkowanie.
W rozpatrywanej sprawie nie jest kwestionowane to, że skarżący jest osobą niepełnosprawną, parkował swój pojazd poza miejscem parkingowym wyznaczonym znakiem P-24 lub tabliczką do znaku T–29 i w związku z parkowaniem pojazdu nie uiścił należnej opłaty. Strona podnosi natomiast, że wniesieniu stosownej opłaty w gotówce stało na przeszkodzie nieprzystosowanie parkometru do potrzeb osób niepełnosprawnych.
Sąd stoi na stanowisku, że wprowadzenie stref płatnego parkowania, na co zezwala ustawa o drogach publicznych, oznacza przyjęcie określonych ograniczeń i zasad, w tym także w zakresie rozwiązań technicznych związanych z ponoszeniem opłat za parkowanie. Określenie sposobu, w jaki można dokonywać płatności za parkowanie pojazdu może wynikać przy tym z technicznych ograniczeń urządzeń do pobierania opłat. Jednocześnie osoba zainteresowana, poprzez fakt korzystania ze strefy płatnego parkowania, ma obowiązek poddać się rygorom w niej obowiązującym. Powyższe oznacza, że parkowanie pojazdu w oznaczonym miejscu wiąże się z obowiązkiem poniesienia opłaty, o ile w odniesieniu do określonej osoby nie znajduje zastosowania zwolnienie z tego obowiązku.
Ustawa o drogach publicznych nie narzuciła organom stanowiącym gmin sposobu poboru opłaty za parkowanie pozostawiając im dokonanie wyboru formy (metody), w jakiej będzie ona uiszczana. W Uchwale, jak zostało to wskazane, umożliwiono uiszczenie opłaty nie tylko w formie gotówkowej ale również za pomocą kart płatniczych lub w formie płatności elektronicznych. Bez wątpienia istnieje zatem możliwość dostosowania sposobu uiszczenia należnej opłaty za parkowanie pojazdu, do możliwości osób zobowiązanych do jej poniesienia. Dodać przy tym wypada, że ani w ustawie o drogach publicznych ani w Uchwale nie przewidziano regulacji, która wskazywałaby na istnienie zwolnienia z obowiązku uiszczenia opłaty w sytuacji, gdy dokonanie wpłaty w jeden z dopuszczalnych sposobów jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami.
Sąd dostrzega, że z uwagi na stan niepełnosprawności skarżącego, mogła zaistnieć sytuacja, w której uiszczenie opłaty za pomocą monet stanowiło dla skarżącego niemożliwą do przezwyciężenia trudność. Niemniej jednak należy mieć na względzie, że choć z punktu widzenia skarżącego, taka metoda płatności uniemożliwiała mu uiszczenie opłaty parkingowej, to jednak istniały również inne sposoby na jej uregulowanie. Jakkolwiek każda z przewidzianych w Uchwale metod płatności może, szczególnie dla osoby niepełnosprawnej, stanowić określoną niedogodność, to jednak należy mieć na względzie to, że osoby mające zamiar przemieszczać się w strefach płatnego parkowania są zobowiązane do znoszenia wynikających z tego powodu ograniczeń. Przewidując konieczność parkowania w takiej strefie powinny mieć zatem na względzie niedogodności związane zarówno z samym obowiązkiem wnoszenia opłat jak i możliwościami technicznymi ich uiszczania. W konsekwencji muszą liczyć się także z tym, że nieuiszczenie opłaty za parkowanie (z jakiejkolwiek przyczyny) skutkować będzie powstaniem obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej.
Z przywoływanych uregulowań wynika, że skarżący, parkując poza miejscem wyznaczonym do parkowania dla osób niepełnosprawnych, miał obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie samochodu, a z powodu zaparkowania samochodu w strefie płatnego parkowania bez takiej opłaty, miał obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej. Obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej wynika z mocy prawa, dlatego też na wniosek wierzyciela organ egzekucyjny był uprawniony do wystawienia tytułu wykonawczego i wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Nie można zatem zgodzić się ze skarżącym, że nie istniał (nie istnieje) obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej, obecnie dochodzonej na drodze egzekucji administracyjnej. Zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej oparty o art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. nie jest zatem zasadny.
Odnosząc się do szeroko opisywanej argumentacji skargi Sąd zauważa, że akty prawa miejscowego, w rozumieniu art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP, są źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Podważana przez stronę Uchwała jest obowiązującym prawem miejscowym, zatem skarżący nie może skutecznie w indywidualnej sprawie administracyjnej, kwestionować ustalonych w tym akcie zasad odpłatności za parkowanie w płatnych strefach parkowania. W tym zakresie przysługuje bowiem droga o jakiej stanowi art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, czyli zaskarżenia uchwały do sądu administracyjnego. Dopóki zatem akt prawa miejscowego obowiązuje organy administracyjne mają obowiązek stosować taką regulację.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. trzeba wskazać, że realizując zasadę prawdy obiektywnej, organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Podkreślić jednak trzeba, że postępowanie dowodowe nie jest celem samym w sobie, a przyjęta w postępowaniu administracyjnym zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 25 września 2020 r., sygn. II GSK 795/18). Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy - inność i odrębność okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym. Zatem przedmiot sprawy determinuje zakres postępowania wyjaśniającego. (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 19 maja 2021, sygn. I OSK 251/21).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że organy były zobowiązane do ustalenia tych okoliczności, które miały na celu zweryfikowanie istnienia podstaw do nałożenia na skarżącego opłaty dodatkowej. W ocenie Sądu organy uczyniły zadość tym wymogom w sposób wyczerpujący i ustaliły te okoliczności, które z punktu widzenia regulacji zawartych zarówno w przepisach ustawy o drogach publicznych jak i w Uchwale, miały istotne znacznie dla rozstrzygnięcia. Stąd podnoszony przez stronę zarzut nieustalenia okoliczności faktycznych należy uznać za bezzasadny.
Nie jest także trafny zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazany przepis ma charakter wynikowy, co oznacza jego zastosowanie winno być za każdym razem rezultatem uznania, że w konkretnej sprawie nie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów prawa materialnego bądź regulacji procesowej, które uzasadnia kierunek rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Określone stosowanie przez organ przepisu wynikowego jest zatem konsekwencją ("wynikiem") określonych ustaleń faktycznych oraz określonego odczytania przepisów prawa materialnego. Jego naruszenie zawsze jest następstwem uchybienia innym przepisom - prawa materialnego bądź procesowego (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 16 stycznia 2020 r., sygn. II OSK 431/18, NSA z dnia 28lipca 2023 r., sygn. I OSK 1353/22, NSA z dnia 16 maja 2023 r., sygn. II GSK 443/20), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) oddalił skargę, uznając ją za niezasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI