I SA/Gd 991/24

I SA/Gd 991/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-04-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Małgorzata Gorzeń /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Odpady
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1469
art. 6c ust. 1-3a, art. 6j ust. 4-5
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 marca 2025 r. sprawy ze skargi R.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 27 czerwca 2024 r. sygn. akt SKO.463.17.2024 w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiące od stycznia do grudnia 2024 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Zaskarżoną decyzją z dnia 27 czerwca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku (dalej "SKO", "Kolegium"), po rozpatrzeniu odwołania R. K. (dalej "Skarżący") od decyzji Burmistrza Miasta Łeby (dalej "Burmistrz Miasta") z dnia 14 maja 2024 r. w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi miesięcznie w poszczególnych kwotach za okres od stycznia do grudnia 2024 r. w łącznej wysokości 9.599 zł, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:
2.1. W dniu 4 kwietnia 2024 r. Skarżący złożył deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, podając zużycie wody za 2023 r. na nieruchomości zamieszkałej w ilości 69 m3. Pismem z dnia 4 kwietnia 2024 r. Burmistrz Miasta wezwał stronę do złożenia korekty deklaracji w terminie 7 dni wobec tego, iż strona w deklaracji wskazała zużycie wody na nieruchomości, które nie pokrywa się z faktycznym zużyciem. Organ poinformował stronę, iż w korekcie należy wskazać zużycie zarówno na części nieruchomości zamieszkałej, jak i części nieruchomości niezamieszkałej.
Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2024 r. organ wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
2.2. Decyzją z dnia 14 maja 2024 r. Burmistrz Miasta określił Skarżącemu wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi miesięcznie w poszczególnych kwotach za okres od stycznia 2024 r. do grudnia 2024 r. w łącznej wysokości 9.599 zł.
2.3. Po rozpatrzeniu wniesionego przez Skarżącego odwołania, SKO decyzją z dnia 27 czerwca 2024 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że Skarżący złożył deklarację, w której nie wskazał faktycznego zużycia wody na nieruchomości. Strona podała, że zużycie wody na nieruchomości wyniosło w 2023 r. 69 m3. Wedle danych uzyskanych od Przedsiębiorstwa Wodociągowego [...] Sp. z o.o. na nieruchomości oznaczonej jako Pensjonat [...] zużyto w 2023 r. 662 m3 wody.
Sposób ustalenia opłaty określa uchwała Rady Miejskiej w Łebie z dnia 31 października 2023 r. nr LVIII/556/2023 (dalej "Uchwała"), której § 1 ust. 1 stanowi, że w przypadku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy oraz nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 5 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1469 ze zm., dalej "u.c.p.g."), dokonuje się wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zgodnie z którą opłata ta stanowi iloczyn ilości zużytej wody z danej nieruchomości oraz stawki opłaty określonej w § 2. Wysokość stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ustalono w kwocie 14,50 zł za 1 m3 zużytej wody.
Z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, że pod adresem [...] w Ł. mieści się jeden budynek, którego część jest wykorzystywana przez Skarżącego i jego żonę na mieszkanie, a część na prowadzenie działalności gospodarczej. Zatem jest to nieruchomość, która w części stanowi nieruchomość na której zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy. Zgodnie z art. 6c ust. 2b u.c.p.g. w przypadku nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, przepisów ust. 2a i 3a nie stosuje się, co oznacza, że do takich nieruchomości nie ma zastosowania możliwość wyłączenia się z systemu odbierania odpadów komunalnych zorganizowanego przez gminę.
Wedle § 1 ust. 2 Uchwały ilość zużytej wody na potrzeby ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ustala się w oparciu o dokument potwierdzający ilość zużytej wody za rok poprzedni, za okres od 1 stycznia do 31 grudnia, wydany przez operatora sieci wodociągowej. Ilość zużytej wody na nieruchomości obejmuje całkowite zużycie wody na cele socjalno- bytowe, gospodarcze, ogrodowe i inne. Organ ustalił, że zużycie wody na przedmiotowej nieruchomości wyniosło 662 m3 wody i do ustalenia wysokości opłaty przyjął stawkę 14,50 zł za m3, w uzasadnieniu decyzji wskazując w jaki sposób ustalił miesięczne kwoty opłaty przy uwzględnieniu ilości wody zużytej na części nieruchomości zamieszkałej i części nieruchomości niezamieszkałej.
3.1. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucił:
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że organ pierwszej instancji słusznie ustalił, że łączna wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości położonej w Ł., [...], za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 r. wynosi 9.599 zł, chociaż, dla nieruchomości na których zamieszkują mieszkańcy, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie może wynosić zgodnie z § 1 ust. 4 Uchwały więcej niż 7,8% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem za gospodarstwo domowe;
- błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że pod ww. adresem znajduje się jedna nieruchomość wykorzystywana na cele mieszane, a nie dwie niezależne nieruchomości, co do których można zastosować różne i istniejące od lat formy usuwania odpadów komunalnych, to jest co do pomieszczeń mieszkalnych – w oparciu o zużycie wody, a co do budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, jak w § 4 Uchwały.
Zdaniem Skarżącego, mimo że mamy do czynienia z jednym budynkiem to faktycznie sprawa dotyczy dwóch samodzielnych nieruchomości mających odrębne liczniki, odrębny sposób zagospodarowania i odrębną funkcjonalną całość (odrębne wejścia i bramy wjazdowe). Skarżący powinien móc, jak do tej pory, korzystać z usług podmiotu niezwiązanego z miastem co do odpadów pochodzących z części niezamieszkałej i z sytemu miejskiego co do odpadów pochodzących z części zamieszkałej. Skarżący podkreślił, że organ nie odniósł się do okoliczności prowadzenia przez Skarżącego działalności hotelowej.
3.2. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
4. Skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja nie zawiera wad, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego, zaś podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne.
4.1. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie dotyczy zgodności z prawem objęcia opłatą za gospodarowanie odpadami komunalnymi nieruchomości będącej własnością Skarżącego, zarówno w zakresie części zamieszkałej, jak i części niezamieszkałej.
Zdaniem Skarżącego, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinna dotyczyć wyłącznie części nieruchomości, którą zamieszkuje on wraz z małżonką i wobec której zadeklarował zużycie wody na poziomie 69 m3 za rok 2023. W ocenie Skarżącego, w odniesieniu do części niezamieszkałej, stanowiącej pensjonat, w ramach którego Skarżący prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług hotelarskich, winien on być wyłączony z systemu odbierania odpadów komunalnych zorganizowanego przez gminę, bowiem z tej części odpady wywożone są na podstawie zawartej przez Skarżącego umowy z firmą zewnętrzną.
4.2. W pierwszej kolejności, nie będąc związanym granicami skargi, Sąd wskazuje, iż w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, a podstawę rozstrzygnięcia stanowił prawidłowo ustalony stan faktyczny. Organ przestrzegał przepisu art. 122 O.p., zobowiązującego organ do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W ocenie Sądu organ sprostał także wymogom wynikającym z art. 187 § 1 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zachowana została również sformułowana w art. 191 O.p. zasada swobodnej oceny dowodów, zgodnie z którą organ ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zasada ta jest realizowana w pełni wtedy, gdy ocena ta jest oparta na całokształcie materiału dowodowego, wyprowadzone wnioski są zgodne z zasadami logiki i doświadczeniem życiowym, nie kolidując z zebranymi w sprawie dowodami, a gwarancję jej realizacji stanowi prawidłowo sporządzone uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji (art. 210 § 1 pkt 6 O.p.). Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organy podatkowe zgromadziły niezbędny materiał dowodowy, który prawidłowo oceniły, omówiły też dokładnie ustalony stan faktyczny oraz dowody, na których te ustalenia zostały oparte. Uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa (art. 210 § 4 O.p.).
Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdza, że zasadnie organy uznały będący własnością Skarżącego budynek znajdujący się w Ł. przy [...] za jedną nieruchomość. Sąd nie podziela stanowiska Skarżącego, że z uwagi na okoliczność posiadania przez tenże budynek dwóch wejść i bram wjazdowych, odrębnego zaopatrzenia w wodę (odrębnych liczników) czy istnienia wewnętrznej ściany oddzielającej dwie części budynku, powinien on być uznany za dwie samodzielne nieruchomości. Objęta bowiem jednym wpisem w księdze wieczystej nieruchomość Skarżącego bezspornie stanowi jeden budynek (co Skarżący wprost przyznał w skardze). Zdaniem Sądu sporny budynek stanowi jedną nieruchomość, składającą się z dwóch części: zamieszkanej (przez Skarżącego oraz jego małżonkę) oraz niezamieszkanej (stanowiącej prowadzony przez Skarżącego pensjonat).
4.3. Wbrew zarzutom skargi, w sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów prawa materialnego.
Nieprawidłowe jest stanowisko Skarżącego, iż wobec prowadzenia w jednej z części przedmiotowego budynku działalności gospodarczej w formie usług hotelarskich ma on prawo do wyłączenia się z systemu odbierania odpadów komunalnych zorganizowanego przez gminę i zorganizowania odbioru odpadów we własnym zakresie poprzez zawarcie umowy cywilnoprawnej z podmiotem zewnętrznym.
Z przepisów art. 6c u.c.p.g. wynika, że ustawodawca dla potrzeb zorganizowania odbioru odpadów komunalnych wprowadził dwie podstawowe kategorie nieruchomości na gruncie u.c.p.g. tj.: nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (ust. 1) i nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (ust. 2) oraz trzecią kategorię mieszaną wywodząca się z dwóch powyższych kategorii tj. nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy (ust. 2b).
Stosownie do treści art. 6c ust. 2b u.c.p.g., do trzeciej kategorii nieruchomości (mieszanych) nie stosuje się przepisów ust. 2a i 3a tego artykułu. Art. 6c ust. 2a u.c.p.g. odnosi się do konieczności udzielenia zamówienia publicznego na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości niezamieszkałych, zaś ust. 3a odnosi się do możliwości złożenia przez właściciela nieruchomości niezamieszkałej oświadczenia o wyłączeniu się z systemu odbierania odpadów komunalnych zorganizowanego przez gminę. Powyższe możliwości nie odnoszą się zatem do właścicieli nieruchomości mieszanych, a zatem tych, które składają się z części zamieszkanej przez mieszkańców, jak i niezamieszkanej. Mając na uwadze ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie, zasadnie wskazał organ odwoławczy, że Skarżący, jako właściciel nieruchomości mieszanej (tj. takiej, która w części stanowi nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomość, na której nie zamieszkują mieszkańcy), nie ma prawa do złożenia oświadczenia o wyłączeniu się z systemu odbierania odpadów komunalnych zorganizowanego przez gminę. A zatem Skarżący obowiązany jest uiszczać opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi przez gminę od całości będącej jego własnością nieruchomości o charakterze mieszanym.
Kolejno wskazać należy, że sposób określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przez gminę od nieruchomości o charakterze mieszanym przewiduje art. 6j ust. 4 u.c.p.g., zgodnie z którym w przypadku nieruchomości, która w części stanowi nieruchomość, o której mowa w art. 6c ust. 1 (na której zamieszkują mieszkańcy), a w części nieruchomość, o której mowa w art. 6c ust. 2 (na której nie zamieszkują mieszkańcy), opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi sumę opłat obliczonych zgodnie z ust. 1-3.
Jednakże, w art. 6j ust. 5 u.c.p.g. przewidziano, że odnośnie nieruchomości, o których mowa w przywołanym powyżej ust. 4 (a zatem nieruchomości o charakterze mieszanym), rada gminy może podjąć uchwałę stanowiącą akt prawa miejscowego, na mocy której ustali sposób obliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie tych nieruchomości zgodnie z ust. 1, 2 lub 3 (z tym że w przypadku ustalenia sposobu obliczania opłaty zgodnie z ust. 1 pkt 3 dla części nieruchomości, na której jest prowadzona działalność, uwzględnia się powierzchnię użytkową lokalu). A zatem gminom przyznano uprawnienie do określenia – w miejsce sumy opłat obliczanych na podstawie różnych sposobów – jednego sposobu obliczania opłaty (jednego ze wskazanych już w ustawie w ust. 1, ust. 2 lub ust. 3).
Na podstawie powyższego upoważnienia ustawowego Rada miejska w Łebie podjęła w dniu 31 października 2023 r. uchwałę nr LVIII/556/2023 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty (Dz.Urz. Woj. Pomor. 2023.5202 z dnia 28 listopada 2023 r., dalej "Uchwała"), która weszła w życie 1 stycznia 2024 r. Zgodnie z treścią § 1 ust. 1 Uchwały, w przypadku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy oraz nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 5 u.c.p.g. (a zatem wspomnianych powyżej nieruchomości o charakterze mieszanym), dokonuje się wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zgodnie z którą opłata ta stanowi iloczyn ilości zużytej wody z danej nieruchomości oraz stawki opłaty określonej w § 2.
Określenie metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi poprzez zastosowanie iloczynu ilości zużytej wody z danej nieruchomości oraz ustalonej stawki opłaty jest sposobem wskazanym w art. 6j ust. 1 pkt 2 u.c.p.g., a zatem zgodnym ze wskazanymi w upoważnieniu ustawowym.
Ilość zużytej wody na potrzeby ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ustala się w oparciu o dokument potwierdzający ilość zużytej wody za rok poprzedni, za okres od 1 stycznia do 31 grudnia, wydany przez operatora sieci wodociągowej. Ilość zużytej wody na nieruchomości obejmuje całkowite zużycie wody na cele socjalno-bytowe, gospodarcze, ogrodowe i inne (§ 1 ust. 2 Uchwały). W rozpatrywanej sprawie dokument ten został wydany przez Przedsiębiorstwo Wodociągowe [...] Sp. z o.o. i wskazano w nim, że na nieruchomości oznaczonej jako Pensjonat [...] zużyto w 2023 r. 662 m3 wody.
W odniesieniu do części zamieszkałej zasadnie organ oparł ustalenie ilości zużytej wody na podstawie złożonej przez Skarżącego deklaracji w tym zakresie, w której wskazał on zużycie na poziomie 69 m3.
Wbrew wywodom skargi, nie mogło dojść do ustalenia zużycia wody na poziomie 3 m3 na podstawie § 1 ust. 3 Uchwały. Przepis ten odnosi się bowiem do sytuacji braku wodomierza (co nie ma miejsca w rozpatrywanej sprawie, a wprost wynika z treści składanych przez Skarżącego pism o objęciu obydwu części przedmiotowej nieruchomości odrębnymi licznikami) bądź braku danych dotyczących ilości zużytej wody (co wobec informacji od przedsiębiorstwa wodociągowego oraz z deklaracji złożonej przez Skarżącego również nie ma miejsca w rozpatrywanej sprawie). Co więcej, zastosowanie tego przepisu doprowadziłoby do przyjęcia zużycia wody w części zamieszkałej przez Skarżącego i jego żonę w ilości 72 m3 (3 m3 x 2 osoby x 12 miesięcy), a zatem wyższej aniżeli wskazana przez Skarżącego w złożonej deklaracji (69 m3).
Skarżący zarzucił również brak zastosowania przepisu § 1 ust. 4 Uchwały poprzez ograniczenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, do maksymalnie 7,8% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem za gospodarstwo domowe. Zarzut ten jest niezasadny, albowiem z treści utrzymanego w mocy zaskarżoną decyzją rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji wprost wynika uwzględnienie tego wskaźnika w wyliczeniu wysokości opłaty (w tabeli na str. 5 decyzji wskazano, że "w przypadku części nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, miesięczna opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie przekracza 7,8% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem za gospodarstwo domowe").
Prawidłowo również uznano, że zużycie wody w odniesieniu do niezamieszkałej części nieruchomości (pensjonatu) wyniosło 593 m3 (662 m3 – 69 m3), co wynika z wyliczeń zawartych w tabeli na str. 5 decyzji organu pierwszej instancji oraz zawartego w niej wskazania, iż "miesięczna ilość zużytej wody z nieruchomości w części niezamieszkałej stanowi różnicę w stosunku do całkowitej miesięcznej ilości zużytej wody wskazanej przez Przedsiębiorstwo Wodociągowe [...] Sp. z o.o. i ilości zużytej wody wskazanej przez Pana R. K. dla części nieruchomości zamieszkałej".
Z zawartych w tejże tabeli wyliczeń wynika również prawidłowość przyjętej przez organ stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, tj. 14,50 zł za 1 m3 zużytej wody, a zatem zgodnej ze stawką wskazaną w § 2 Uchwały.
Tym samym prawidłowym pod względem zgodności z przepisami prawa było utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji zaskarżoną decyzją.
4.4. W związku z powyższym wszystkie zarzuty skargi Sąd uznał za niezasadne i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935) oddalił skargę.