I SA/GD 985/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzje organów podatkowych dotyczące ograniczenia zwrotu podatku VAT za grudzień 2000 r., uznając, że należy stosować przepisy obowiązujące w okresie, którego dotyczy deklaracja, a nie przepisy z daty jej złożenia.
Skarżąca E. B. wykazała w deklaracji VAT za grudzień 2000 r. nadwyżkę podatku naliczonego do zwrotu na rachunek bankowy w kwocie 7.871,00 zł. Organy podatkowe ograniczyły zwrot do 66,00 zł, stosując przepisy obowiązujące od 1 stycznia 2001 r., mimo że deklaracja dotyczyła grudnia 2000 r. Sąd uchylił te decyzje, stwierdzając, że należy stosować prawo obowiązujące w okresie powstania zobowiązania podatkowego, a nie w dacie złożenia deklaracji, aby uniknąć zasady niedziałania prawa wstecz.
Sprawa dotyczyła interpretacji przepisów dotyczących zwrotu podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2000 r. Skarżąca E. B. wykazała w deklaracji VAT-7 złożonej w styczniu 2001 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w kwocie 7.871,00 zł. Urząd Skarbowy decyzją z 8 lutego 2001 r. ograniczył zwrot do 66,00 zł, pozostałą kwotę przeznaczając do rozliczenia w kolejnych okresach. Podstawą tej decyzji był art. 21 ust. 4 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2001 r., wprowadzonym nowelą z 17 listopada 2000 r. Izba Skarbowa utrzymała tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła, że zastosowano przepisy, które weszły w życie po okresie, którego dotyczyła deklaracja. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przychylił się do stanowiska skarżącej. Sąd podkreślił, że deklaracja podatkowa jest opisem zdarzeń z okresu poprzedzającego jej sporządzenie i powinna być rozliczana według prawa obowiązującego w tym okresie. Zastosowanie przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2001 r. do rozliczenia za grudzień 2000 r. naruszałoby zasadę niedziałania prawa wstecz. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym uprawnienie do obniżenia podatku naliczonego wiąże się z datą powstania zobowiązania podatkowego, a nie z datą złożenia deklaracji. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone decyzje i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Należy stosować przepisy obowiązujące w okresie, którego dotyczy deklaracja (grudzień 2000 r.), a nie przepisy obowiązujące w dacie złożenia deklaracji (styczeń 2001 r.).
Uzasadnienie
Deklaracja podatkowa jest opisem zdarzeń z okresu poprzedzającego jej sporządzenie i powinna być rozliczana według prawa obowiązującego w tym okresie. Zastosowanie przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2001 r. do rozliczenia za grudzień 2000 r. naruszałoby zasadę niedziałania prawa wstecz.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (6)
Główne
u.p.t.u. art. 21 § ust. 4
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Przepis ten w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2000 r. pozwalał na ograniczenie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego do 22% obrotu opodatkowanego stawką 0%, ale z możliwością rozliczenia pozostałej części w kolejnych okresach. W brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2001 r. stanowił, że zwrotowi na rachunek bankowy podlega nadwyżka tylko do wysokości tej kwoty, a pozostała część podlega rozliczeniu w trybie określonym w ust. 1, co faktycznie ograniczało możliwość szybkiego zwrotu.
Pomocnicze
Ustawa o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Ustawa ta wprowadziła zmianę w art. 21 ust. 4 ustawy o VAT, która weszła w życie 1 stycznia 2001 r.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia, że decyzje nie mogą być wykonane.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2001 r. do rozliczenia podatku za grudzień 2000 r. narusza zasadę niedziałania prawa wstecz. Deklaracja podatkowa opisuje zdarzenia z okresu poprzedzającego jej sporządzenie i powinna być rozliczana według prawa obowiązującego w tym okresie.
Godne uwagi sformułowania
Każda inna interpretacja, w szczególności zaś taka, która legła u podstaw zaskarżonej decyzji, prowadziłaby w efekcie do naruszenia jednej z naczelnych zasad państwa prawnego – zasady niedziałania prawa wstecz. Deklaracja podatkowa jest oświadczeniem podatnika o wysokości podstawy opodatkowania oraz wartości podatku należnego do wypłaty na konto urzędu skarbowego. Oświadczenie to ma walor informacyjny i stanowi zestawienie wymaganych prawem danych. Ponieważ informacje te dotyczą zawsze okresu poprzedzającego sporządzenie deklaracji podatkowej, to stanowią one opis zdarzeń powodujących skutki podatkowe w określonym ustawą przedziale czasowym. Stąd też deklaracja musi być "wykonywana" według prawa obowiązującego w okresie, w którym powstały czynności rodzące obowiązek podatkowy.
Skład orzekający
Zbigniew Romała
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Rischka
członek
Alicja Stępień
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stosowania zmian prawa podatkowego w czasie, zwłaszcza w kontekście zasady niedziałania prawa wstecz i rozliczania deklaracji podatkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących zwrotu VAT w przełomie roku 2000/2001. Może być mniej bezpośrednio stosowalna do innych zmian prawa, ale zasada ogólna pozostaje aktualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej zasady prawa podatkowego - niedziałania prawa wstecz, co jest kluczowe dla każdego podatnika. Pokazuje, jak ważne jest stosowanie przepisów obowiązujących w momencie powstania obowiązku podatkowego.
“Czy nowe przepisy podatkowe mogą działać wstecz? WSA w Gdańsku wyjaśnia!”
Dane finansowe
WPS: 7871 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 985/01 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2004-10-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2001-06-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Alicja Stępień Elżbieta Rischka Zbigniew Romała /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 611 Podatki i inne świadczenia pieniężne, do których mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, oraz egzekucja t Skarżony organ Izba Skarbowa Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała /spr./ Sędziowie NSA Elżbieta Rischka Alicja Stępień Protokolant Elżbieta Cymanowska po rozpoznaniu w dniu 22 października 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi E. B. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 29 maja 2001r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2000r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 8 lutego 2001r. Nr [...]; 2. decyzje opisane w punkcie pierwszym nie mogą być wykonane; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 234,20 zł (słownie: dwieście trzydzieści cztery złote dwadzieścia groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie I SA/Gd 985/01 U z a s a d n i e n i e Skarżąca E. B. w złożonej deklaracji dla podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2000r. wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w kwocie 7.871,00 zł. Urząd Skarbowy decyzją z dnia 8 lutego 2001r. orzekł o ograniczeniu zwrotu na rachunek bankowy skarżącej do kwoty 66,00 zł, orzekając, że pozostała część nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc grudzień 2000r. w wysokości 7.805,00 zł podlega rozliczeniu za następne okresy rozliczeniowe. Podstawą rozstrzygnięcia był art.21 ust.4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U.Nr 11, poz.50 ze zm.) w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 17 listopada 2000r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U.Nr 105, poz.1107). Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej rozstrzygnięcie oparte na art.21 ust.4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2001r. Tymczasem podstawą zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za grudzień 2000r. winien być art.21 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2000r. Deklaracja VAT-7 za grudzień 2000r. wprawdzie została złożona w styczniu 2001r. jednak została sporządzona wg stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w grudniu 2000r. Izba Skarbowa decyzją z dnia 29 maja 2001r. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zmiana art.21 ust.4 ustawy o VAT dotyczyła kwestii proceduralnej, a więc do rozliczenia podatku za grudzień 2000r., dokonanego po dniu 1 stycznia 2001r. nie można stosować przepisów, które przestały obowiązywać przed 1 stycznia 2001r., albowiem ustawa nie zawierała szczególnych przepisów przejściowych. E. B. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie powyższej decyzji. Zdaniem skarżącej zwrot wykazany w deklaracji dla podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2000r. złożonej w urzędzie skarbowym w dniu 25 stycznia 2001r. winien być dokonany na podstawie przepisów art.21 ust.4 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2000r. Zastosowanie przez organ podatkowy przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2001r. skarżąca uważa za krzywdzące dla niej i niezgodne z prawem. Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi. Wykazując w deklaracji VAT-7 za miesiąc grudzień 2000r. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w kwocie 7.871,00 zł skarżąca nie działała w oparciu o obowiązujące przepisy prawa podatkowego. Zgodnie z treścią art.21 ust.4 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2001r., czyli również w dniu złożenia deklaracji podatkowej przez skarżącą przysługiwało prawo do zwrotu jedynie w kwocie stanowiącej 22% całości obrotu opodatkowanego stawką 0%, tj. 66,00 zł. Natomiast pozostała część podatku naliczonego nad należnym zgodnie z art.21 ust.4 cytowanej ustawy podlegała rozliczeniu w następnym okresie. Faktycznie więc prawo do odliczenia nie zostało zakwestionowane w trakcie postępowania podatkowego, zmianie uległo tylko jego rozliczenia w czasie, w sposób zgodny z treścią art.21 ust.4 ustawy o VAT. Zmiana art.21 ust.4 ustawy o VAT dotyczy procedury zwrotu podatku, a więc organy podatkwoe dokonując rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2000r. po 1 stycznia 2001r. nie mogą stosować przepisów, które przestały funkcjonować z dniem 1 stycznia 2001r. Skarżąca sporządziła wprawdzie deklarację VAT-7 za miesiąc grudzień 2000r., lecz złożyła ją w urzędzie skarbowym w miesiącu styczniu 2001r., a więc w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2001r., czyli pod rządami znowelizowanego przepisu art.21 ust.4 ustawy o podatku od towarów i usług. Ustawa z dnia 17 listopada 2000r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U.Nr 105, poz.1107) nie zawiera przepisów przejściowych, zatem Izba Skarbowa uznała, że w przedmiotowej sprawie może mieć zastosowanie wyłącznie art.21 ust.4 ustawy w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2001r. W piśmie procesowym z dnia 10 sierpnia 2001r. skarżąca podkreśliła, że interpretacja organów podatkowych sprowadza się do uznania, iż prawo ma obowiązywać wstecz. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie spór zrodził się na tle art.21 ust.4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U.Nr 11, poz.50 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2001r., wprowadzonym nowelą do tej ustawy z dnia 17 listopada 2000r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. 2000 nr 105 poz.1107) i dotyczyły kwestii, jakie prawo powinno być zastosowane w sytuacji, kiedy rozliczając zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2000r. deklarację podatkową złożono w styczniu 2001r. Przepis ten do 1 stycznia 2001r., stanowił, że "w przypadku, gdy kwota zwrotu różnicy podatku dla podatnika dokonującego sprzedaży towarów opodatkowanych stawkami niższymi niż stawka określona w art.18 ust.1 przekracza kwotę wynoszącą 22 procent całości obrotu opodatkowanego stawkami niższymi, urząd skarbowy może na czas nie dłuższy niż trzy miesiące ograniczyć jej wysokość do wysokości tej kwoty". Ustawą z dnia 17 listopada 2000r. art.21 ust.4 nadano brzmienie: "W przypadku gdy kwota nadwyżki podatku naliczonego u podatnika dokonującego sprzedaży towarów opodatkowanych stawkami niższymi niż stawka określona w art.18 ust.1 przekracza kwotę wynoszącą 22 procent całości obrotu opodatkowanego stawkami niższymi, zwrotowi na rachunek bankowy podlega nadwyżka do wysokości tej kwoty. Pozostała część nadwyżki podlega rozliczeniu w trybie określonym w ust.1". Deklaracja podatkowa jest oświadczeniem podatnika o wysokości podstawy opodatkowania oraz wartości podatku należnego do wypłaty na konto urzędu skarbowego. Oświadczenie to ma walor informacyjny i stanowi zestawienie wymaganych prawem danych. Ponieważ informacje te dotyczą zawsze okresu poprzedzającego sporządzenie deklaracji podatkowej, to stanowią one opis zdarzeń powodujących skutki podatkowe w określonym ustawą przedziale czasowym. Stąd też deklaracja musi być "wykonywana" według prawa obowiązującego w okresie, w którym powstały czynności rodzące obowiązek podatkowy (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2003r. III SA 2152/01, Monitor Podatkowy 2003 nr 7, poz.38). W wyroku Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2003r. sygn. FSA 1/03 (ONSA 2004/1/1) wskazano, że uprawnienie do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), realizowane w sposób określony w art. 21 ust. 4 tej ustawy, należy wiązać z datą powstania zobowiązania podatkowego. Gdy w miesiącu powstania tego zobowiązania obowiązywał inny stan prawny niż w miesiącu, w którym podatnik złożył deklarację VAT-7, należy stosować przepisy obowiązujące w czasie, którego deklaracja dotyczyła. Każda inna interpretacja, w szczególności zaś taka, która legła u podstaw zaskarżonej decyzji, prowadziłaby w efekcie do naruszenia jednej z naczelnych zasad państwa prawnego – zasady niedziałania prawa wstecz. Także w wyroku z dnia 18 marca 2003r. III SA 2152/01 (Mon. Podat. 2003/4/2) NSA wskazał, że złożenie deklaracji rozliczeniowej, o której stanowi art.10 ust.1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U.Nr 11, poz.50 ze zm.) nie jest zdarzeniem oderwanym od zwrotu nadwyżki, lecz służy realizacji prawa podatnika objętego reżimem wynikającym z przepisów art.21 tej ustawy. Zatem do deklaracji VAT z wykazanym podatkiem do zwrotu, złożonych nawet w 2001r. po wprowadzeniu przepisów ograniczających zwrot bezpośredni podatku, ale dotyczący roku 2000, należy zastosować stare, korzystniejsze zasady zwrotu. Mając powyższe na względzie należało orzec jak w sentencji, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a), art.152 oraz art.209 w zw. z art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI