I SA/Gd 98/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, uznając, że zobowiązanie podatkowe za 2003 rok nie uległo przedawnieniu.
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący podnosili m.in. zarzuty przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2003 rok. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego, że egzekwowane zobowiązanie nie uległo przedawnieniu. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było uznanie, że przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia w stosunku do jednego z małżonków solidarnie odpowiedzialnych za zobowiązanie podatkowe wywiera skutek prawny również w stosunku do drugiego z nich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego z 2007 r. obejmującego zaległości podatkowe małżonków E. i P. P. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok. Skarżący domagali się umorzenia postępowania, powołując się na różne przesłanki z art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym przede wszystkim na przedawnienie zobowiązania. Organ odwoławczy, analizując bieg terminu przedawnienia, uznał, że zobowiązanie podatkowe nie przedawniło się, a jego bieg został skutecznie przerwany lub zawieszony w stosunku do jednego z małżonków, co wywiera skutek także wobec drugiego. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że wspólne opodatkowanie małżonków stanowi przywilej, a skutki prawne dotyczące przerwania lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia wobec jednego z nich odnoszą się do zobowiązania jako całości. Sąd uznał również, że inne podnoszone zarzuty, dotyczące m.in. braku wymagalności obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanego czy niedopuszczalności egzekucji, są nieuzasadnione. W konsekwencji, uznając skargę za niezasadną, Sąd oddalił ją na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (6)
Odpowiedź sądu
Nie, zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia wobec jednego z małżonków solidarnie odpowiedzialnych za zobowiązanie podatkowe wywiera skutek prawny również wobec drugiego małżonka, co zapobiega przedawnieniu zobowiązania jako całości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
Ord. pod. art. 70
Ordynacja podatkowa
Przedawnienie zobowiązań podatkowych.
u.p.d.o.f. art. 6 § 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Możliwość wspólnego opodatkowania małżonków.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 59 § 1 pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wygaśnięcie obowiązku z innego powodu (przedawnienie).
u.p.e.a. art. 59 § 1 pkt 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Błąd co do osoby zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 59 § 1 pkt 7
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej.
u.p.e.a. art. 59 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Umorzenie postępowania z powodu bezskuteczności egzekucji.
u.p.e.a. art. 27 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wymogi formalne tytułu wykonawczego.
u.p.e.a. art. 80 § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Doręczanie odpisów tytułów wykonawczych i zawiadomień.
Ord. pod. art. 21 § 1 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Termin zapłaty zobowiązania podatkowego.
Ord. pod. art. 21 § 5
Ordynacja podatkowa
Termin zapłaty zobowiązania podatkowego.
Ord. pod. art. 47 § 1
Ordynacja podatkowa
Wykonalność decyzji ustalających wysokość zobowiązania.
Ord. pod. art. 224 § 1
Ordynacja podatkowa
Wykonalność decyzji z momentem ich ostateczności.
k.c. art. 372
Kodeks cywilny
Skutki zawieszenia biegu terminu przedawnienia wobec dłużników solidarnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczne przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia wobec jednego z małżonków solidarnie odpowiedzialnych wywiera skutek wobec drugiego. Wspólne opodatkowanie małżonków jest przywilejem, a skutki prawne dotyczące przedawnienia odnoszą się do zobowiązania jako całości. Decyzja nieostateczna może stanowić podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego w stanie prawnym obowiązującym w dacie wystawienia. Środki egzekucyjne zastosowane wobec jednego z małżonków przerywają bieg terminu przedawnienia wobec obojga. Tytuł wykonawczy spełniał wymogi formalne, a zarzuty dotyczące jego wadliwości są nieuzasadnione. Egzekucja nie była bezskuteczna, a uzyskane kwoty przewyższały wydatki.
Odrzucone argumenty
Zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu. Brak wymagalności obowiązku podatkowego. Błąd co do osoby zobowiązanego. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej (prowadzenie przez niewłaściwy organ). Bezskuteczność egzekucji. Niewłaściwe doręczenie tytułu wykonawczego pełnomocnikowi. Niezastosowanie środków egzekucyjnych wobec jednego z małżonków skutkuje przedawnieniem wobec niego.
Godne uwagi sformułowania
Konsekwencją dobrowolnego skorzystania z tego przywileju, jest jednak konieczność uznania, że dla przerwania względnie zawieszenia biegu terminu przedawnienia takiego zobowiązania, nie jest konieczne wystąpienie tych okoliczności łącznie wobec obojga opodatkowanych w ten sposób małżonków. Dla przerwania/zawieszenia biegu terminu biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego, którego stroną są oboje małżonkowie, wystarczające jest wystąpienie przesłanek określonych w Ordynacji podatkowej w stosunku do jednego z nich. Decyzja w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych będąca podstawa wystawienia tytułu wykonawczego nie jest decyzją konstytutywną podlegającą rygorom art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej. Z przepisów prawa nie wynika przeszkoda wystawienia tytułu wykonawczego wywodzona z braku wymagalności obowiązku podlegającego egzekucji związana z koniecznością upływu terminu dobrowolnej zapłaty oraz wydania orzeczenia o wstrzymaniu wykonania.
Skład orzekający
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska
przewodniczący sprawozdawca
Krzysztof Przasnyski
członek
Sławomir Kozik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w przypadku wspólnego opodatkowania małżonków oraz skutków przerwania biegu terminu przedawnienia wobec jednego z dłużników solidarnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wspólnego opodatkowania małżonków i interpretacji przepisów o przedawnieniu w kontekście postępowań egzekucyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście odpowiedzialności solidarnej małżonków, co jest istotne dla wielu podatników i prawników. Wyjaśnia, jak działania jednego małżonka wpływają na zobowiązanie drugiego.
“Czy dług jednego małżonka to dług drugiego? Sąd wyjaśnia, jak przedawnienie działa w małżeństwie.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 98/21 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2021-06-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-02-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Joanna Zdzienicka-Wiśniewska /przewodniczący sprawozdawca/ Krzysztof Przasnyski Sławomir Kozik Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane III FSK 403/22 - Wyrok NSA z 2024-10-30 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1427 art. 59 § 5 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 8 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi "A" na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 24 listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Uzasadnienie Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie własnego tytułu wykonawczego z dnia 26 czerwca 2007 r. obejmującego zaległości podatkowe małżonków E. i P. P. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok w wysokości: 72.631,70 zł oraz 352.527,40 zł. Podstawę wystawienia tytułu wykonawczego stanowi decyzja z dnia 15 czerwca 2007 r. określająca podatnikom wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. w kwocie 482.092 zł. Wskazany tytuł wykonawczy został zaktualizowany w dniu 31 marca 2009 r. na podstawie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 marca 2009 r. uchylającej decyzję organu pierwszej instancji w części i orzekającej o obniżeniu wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok do wysokości 437.755 zł. W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunków bankowych w A w W. S.A. zawiadomieniem z dnia 29 czerwca 2007 r. Bank otrzymał zawiadomienie w dniu 3 lipca 2007 r. i pismem z dnia 5 lipca 2007 r. poinformował, że znajdująca się na rachunku bankowym pana P. P. kwota 0,03 zł jest wolna od zajęcia, zaś dla pani E. P. Bank nie prowadzi rachunku. Umowa rachunku z panem P. P. została rozwiązana z dniem 30 lipca 2008 r., co wynika z pisma Banku z dnia 18 czerwca 2008 r. Odbiór odpisu zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego zobowiązany pokwitował w dniu 13 lipca 2007 r. Postanowieniem z dnia 9 lipca 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiesił postępowanie egzekucyjne wszczęte w oparciu o wskazany tytuł wykonawczy z uwagi na wydane w dniu 6 lipca 2007 r. postanowienie, którym wstrzymał - do dnia wydania ostatecznej decyzji - wykonanie decyzji wymiarowej z dnia 15 czerwca 2007 r. w związku z zabezpieczeniem zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami poprzez ustanowienie na wniosek strony zastawu skarbowego. Zawieszone postępowanie egzekucyjne zostało podjęte postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 8 września 2009 r. wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji z dnia 9 marca 2009 r. do momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na powyższą decyzję. O powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego poinformował pismem z dnia 15 września 2009 r. organ egzekucyjny Naczelnika Urzędu Skarbowego, któremu przy piśmie z dnia 22 kwietnia 2009 r. przekazano akta sprawy, celem prowadzenia postępowania egzekucyjnego w związku z ustaloną zmianą adresu miejsca zamieszkania zobowiązanych na Koleczkowo. W związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2011 r. sygn. akt II FSK 784/10 oddalającym skargę kasacyjną państwa E. i P. P. uprawomocnił się wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 391/09 oddalający skargę wniesioną od decyzji Dyrektora z dnia 9 marca 2009 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 rok. Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 19 listopada 2012 r. odroczył termin zapłaty zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 rok do dnia 31 grudnia 2013 r. i postanowieniem z dnia 4 grudnia 2012 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia 26 czerwca 2007 r. Następne czynności egzekucyjne skierowane do majątku zobowiązanych polegały na zajęciu: 1) wynagrodzenia za pracę pani E. P. w B Sp. z o. o. - zawiadomieniem z dnia 3 września 2014 r.; pracodawca potwierdził odbiór zawiadomienia w dniu 6 września 2014 r. i pismem z dnia 18 września 2014 r. poinformował, że zobowiązana aktualnie nie otrzymuje wynagrodzenia, bowiem przebywa na zwolnieniu lekarskim od dnia 5 lipca 2014 r.; odpis zawiadomienia doręczono zobowiązanym dniu 19 września 2014 r. w trybie art. 44 K.p.a.; 2) świadczenia z ubezpieczenia społecznego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w G. - zawiadomieniem z dnia 28 października 2014 r.; organ rentowy potwierdził odbiór zawiadomienia w dniu 28 października 2014 r. i przekazał organowi egzekucyjnemu łączną kwotę w wysokości 1.393,92 zł tytułem realizacji zajęcia świadczenia należnego pani E. P.; odpis zawiadomienia doręczono zobowiązanym w dniu 13 listopada 2014 r. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego po raz kolejny zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego z uwagi na odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej nim objętej, tym razem do dnia 31 grudnia 2015 r. zgodnie z decyzją z dnia 21 listopada 2014 r. Pismem z dnia 9 lutego 2015 r. zobowiązani wnieśli o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na niemożność uregulowania zaległości podatkowych dopóki nie zakończy się proces cywilny z C S.A. Decyzją z dnia 14 lipca 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego zmienił decyzję z dnia 2 marca 2016 r. odraczającą do dnia 31 marca 2017 r. zapłatę zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. poprzez kolejne odroczenie do dnia 30 września 2019 r. zapłaty tej zaległości wraz z odsetkami za zwłokę. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia 4 grudnia 2018 r. zawieszono postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego, które następnie zostało podjęte postanowieniem z dnia 16 lipca 2020 r. Następnym skutecznym środkiem egzekucyjnym okazały się zajęcia: wierzytelności z tytułu nadwyżki znajdującej się na rachunku depozytowym organu egzekucyjnego będącej wynikiem uprzednio wyegzekwowanej kwoty 39,00 zł tytułem mandatu karnego kredytowanego - zawiadomieniem z dnia 16 lipca 2020 r., którego odpis doręczono zobowiązanym w dniu 22 lipca 2020 r., wynagrodzenia zobowiązanej za pracę w Zespole Szkół Ogólnokształcących nr [...] w G. - zawiadomieniem z dnia 7 sierpnia 2020 r.; pracodawca potwierdził odbiór zawiadomienia w dniu 12 sierpnia 2020 r. i przekazał organowi egzekucyjnemu łączną kwotę w wysokości 1.344,93 zł tytułem realizacji zajęcia. Odpis zawiadomienia doręczono pani E. P. w dniu 13 sierpnia 2020 r. Pismem z dnia 25 sierpnia 2019 r. zobowiązani podtrzymali wniosek z dnia 9 lutego 2015 r., uzupełniony pismem z dnia 26 marca 2015r., o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.; dalej określanej jako "u.p.e.a."), wskazując dodatkowo na przesłanki z art. 59 § 1 u.p.e.a., tj.: - brak wymagalności obowiązku oraz wygaśnięcie obowiązku z innego powodu (art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), błąd co do osoby zobowiązanego (art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a.), niedopuszczalność egzekucji administracyjnej (prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, niezgodność tytułu wykonawczego z obowiązującym w momencie jego wystawienia wzorem) - art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Powołano również przesłankę ważnego interesu strony oraz ważnego interesu publicznego. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 30 września 2020 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku odpowiedzialnych solidarnie E. oraz P. małż. P. w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia 26 czerwca 2007 r., obejmujący należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 rok. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia 24 listopada 2020 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu, przywołując m. in. treść art. 59 § 1-4, art. 27 § 1 u.p.e.a. organ odwoławczy uznał, że Naczelnik prawidłowo ocenił przesłankę przedawnienia określoną w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. jako wygaśnięcie obowiązku z innego powodu, twierdząc, iż egzekwowany obowiązek przedawnieniu nie uległ. Przywołując treść art. 70 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed 1 września 2005 r. Dyrektor, dokonując szczegółowej analizy zaistniałych w sprawie okoliczności przerywających oraz zawieszających bieg terminu przedawnienia obowiązku dochodzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 26 czerwca 2007 r. wywiódł, że zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. w niniejszej sprawie przedawni się z końcem dnia 13 sierpnia 2025 r. jeśli nie zaistnieją okoliczności modyfikujące ten termin. Odnosząc się do zarzutów dotyczących uznania, że środek egzekucyjny w postaci egzekucji z rachunku bankowego w A w W. S.A. nie przerwał biegu terminu przedawnienia, Dyrektor wyjaśnił, że zawiadomieniem z dnia 29 czerwca 2007 r. doszło do skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego, o którym zobowiązani zostali zawiadomieni. Z akt sprawy wynika, że Bank otrzymał zawiadomienie o zajęciu w dniu 3 lipca 2007 r. i pismem z dnia 5 lipca 2007 r. poinformował, że znajdująca się na rachunku bankowym pana P. P. kwota 0,03 zł jest wolna od zajęcia, zaś dla pani E. P. Bank nie prowadzi rachunku. Wskazana przez zobowiązaną okoliczność, że nigdy nie posiadała rachunku bankowego w powyższym banku pozostaje bez wpływu na przerwanie biegu terminu przedawnienia. Zobowiązanie solidarne małżonków stanowi specyficzny stosunek prawny, którego istotą jest to, że wierzyciel może dochodzić spełnienia roszczenia od obu małżonków łącznie lub od każdego z osobna - według swojego wyboru. Konsekwencją takiej konstrukcji odpowiedzialności solidarnej małżonków w podatku dochodowym od osób fizycznych jest to, że należy ją traktować integralnie, bez wyodrębniania zdarzeń dotyczących wyłącznie jednego z małżonków, lecz mając na uwadze, że każda okoliczności wpływa na zobowiązanie podatkowe jako całość. Zatem wystąpienie jakiejkolwiek przesłanki przerywającej lub zawieszającej bieg terminu przedawnienia w stosunku do jednego z małżonków, wywiera skutek prawny również w stosunku do drugiego z nich. Z opisu potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka zaadresowana na P. i E. P. zawierała odpis zawiadomienia z dnia 29 czerwca 2007 r. oraz odpisy czterech tytułów wykonawczych, w tym przedmiotowego tytułu z dnia 26 czerwca 2006 r., na podstawie których zostało sporządzone zawiadomienie o zajęciu. Przesyłkę tę skierowano na adres: G., ul. [...], a jej odbiór pokwitował w dniu 13 lipca 2007 r. adresat P. P. W ocenie Dyrektora organ egzekucyjny prawidłowo wyjaśnił kwestie dotyczące numeru systemowego, pod którym zarejestrowana jest każda sprawa (jeden tytuł jedna sprawa). Przedmiotowy tytuł wykonawczy z dnia 26 czerwca 2007 r. został zarejestrowany jako sprawa pod numerem [...]. Taki numer widnieje również na samym dokumencie tytułu wykonawczego oraz na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki nr [...] doręczonej zobowiązanym w dniu 13 lipca 2007 r. Odpierając zarzut zażalenia dotyczący braku doręczenia odpisu zawiadomienia o zajęciu oraz odpisu tytułu wykonawczego z dnia 26 czerwca 2007 r. pełnomocnikowi zobowiązanych, organ odwoławczy stanął na stanowisku, że z literalnego brzmienia art. 26 § 5 i art. 80 § 3 u.p.e.a. wynika, iż odpisy tytułów wykonawczych, jak również odpisy zawiadomień, w tym o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych, doręcza się zobowiązanemu a nie pełnomocnikowi. Organ zwrócił ponadto uwagę, że w aktach sprawy nie ma dokumentu pełnomocnictwa udzielonego wskazanej wyżej osobie do reprezentowania zobowiązanych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego. Ustosunkowując się do zarzutu braku doręczenia odpisu zawiadomienia o zajęciu z dnia 29 czerwca 2007 r. (odpisu tytułu wykonawczego) osobno każdemu z małżonków, Dyrektor podzielił stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym jeżeli zobowiązani, których dotyczy tytuł wykonawczy są małżonkami mieszkającymi pod wspólnym adresem, to doręczenie odpisu tytułu wykonawczego jednemu z nich wykazuje skutek także wobec drugiego. Dodatkowo wyjaśnił, że odbiór odpisu aktualizacji przedmiotowego tytułu wykonawczego sporządzonej w dniu 31 marca 2009 r. pokwitował osobiście pan P. P. w dniu 13 czerwca 2009 r. w ramach czynności spisania przez poborcę skarbowego protokołu o stanie majątkowym w tym samym dniu. Błędne datowanie tej czynności w samej aktualizacji tytułu wykonawczego (poz. 99 – 29 czerwca 2012 r.) stanowi oczywistą omyłkę, a samo to zdarzenie pozostaje bez wpływu na ocenę przedawnienia. Odnosząc się do argumentacji dotyczącej braku wymagalności obowiązku z powodu wystawienia tytułu wykonawczego w dniu 26 czerwca 2007 r., a więc przed upływem 14 dni od doręczonej w dniu 19 czerwca 2007 r. decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 15 czerwca 2007 r. oraz wstrzymania w dniu 6 lipca 2007 r. wykonania decyzji wymiarowej Dyrektor uznał zarzut ten za chybiony. Organ wyjaśnił, że brak wymagalności obowiązku stanowi samodzielną przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Podzielając stanowisko organu pierwszej instancji Dyrektor wskazał, że decyzja z dnia 15 czerwca 2007 r. nie jest decyzją ustalającą (nie ma charakteru konstytutywnego), którą charakteryzuje to, że zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem jej doręczenia, a termin zapłaty zobowiązania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji (art. 21 § 1 pkt 2 i § 5 Ordynacji podatkowej). Przepis art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej dotyczy wyłącznie decyzji ustalających wysokość zobowiązania, do których przedmiotowa decyzja nie należy. Niezależnie od powyższego organ zauważył, że w stanie prawnym obowiązującym na dzień wystawienia tytułu wykonawczego nr [...]decyzje określające, nie mające charakteru decyzji ostatecznych, podlegały wykonaniu z momentem ich wydania. Przepis prawny wiążący wykonalność decyzji z ich ostatecznością (art. 224 § 1 Ordynacji podatkowej) wszedł bowiem w życie dopiero w dniu 1 stycznia 2009 r. Organ zwrócił także uwagę, że zarówno wszczęcie postępowania egzekucyjnego, które nastąpiło w dniu wystawienia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego tytułu wykonawczego z dnia 26 czerwca 2007 r., jak i zastosowanie w dniu 3 lipca 2007 r. środka egzekucyjnego nastąpiło po upływie terminu płatności zobowiązania i przed wstrzymaniem wykonalności decyzji, a więc przed dniem 6 lipca 2007 r., co powoduje, że zdarzenia te pozostają bez wpływu na ocenę przedawnienia. Nie stanowią też o braku wymagalności obowiązku jako kolejnej przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o przedmiotowy tytuł wykonawczy. Za nieuzasadnioną uznał ponadto organ odwoławczy argumentację dotyczącą błędu co do osoby zobowiązanego (art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a.) oraz prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. - niedopuszczalność egzekucji). Ustosunkowując się do powyższego Dyrektor wyjaśnił, że w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 26 czerwca 2007 r. zaktualizowanego w dniu 31 marca 2009 r., podmiotem zobowiązanym są E. i P. P., jako małżonkowie solidarnie odpowiedzialni z tytułu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. Wysokość tego zobowiązania została określona zobowiązanym, a nie Spółce D, co jednoznacznie wynika z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 15 czerwca 2007 r. oraz decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 marca 2009 r., która była przedmiotem kontroli w postępowaniu sądowoadministracyjnym I i II instancji. W związku z powyższym w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka błędu co do osoby zobowiązanego, a co za tym idzie -organem egzekucyjnym właściwym do prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanych jest Naczelnik Urzędu Skarbowego. Dokonując badania przedmiotowego tytułu wykonawczego pod kątem formalnym w ramach przesłanki niedopuszczalności egzekucji, określonej w art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Dyrektor doszedł do przekonania, że akt ten spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym w dniu jego sporządzenia. Tytuł został sporządzony zgodnie z obowiązującym w momencie jego wystawienia wzorem, stanowiącym załącznik numer 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.). Odręczne wypełnienie danych dotyczących odpowiedzialnego solidarnie małżonka zostało dopuszczone przez ustawodawcę z przyczyn czysto technicznych. Dyrektor zwrócił uwagę, że w sprawie zachowano warunek zaznaczenia w rubryce 9 tytułu wykonawczego rodzaj zobowiązanego, kwadratu nr 1 małżeństwo oraz wypełnienie tabeli N Dane identyfikacyjne współmałżonka/wspólnika spółki nieposiadającej osobowości prawnej danymi pani E. P. W ocenie organu, pomimo, że dane te wpisano na karcie 6/6 zamiast 5/6, to okoliczność ta nie stanowi wady eliminującej tytuł wykonawczy z obrotu prawnego. Powyższe odnosi się również do zarzutu, że tytuł wykonawczy w początkowej części nie zawiera oznaczenia strony, czy numeru obowiązującego wzoru. Za nieprawdziwe uznał także organ twierdzenie zobowiązanych, że strony 3-6 zostały dołączone z innego tytułu wykonawczego. Niezależnie od powyższego Dyrektor wskazał, podnoszona przez zobowiązanych przesłanka ważnego interesu strony oraz ważnego interesu publicznego nie mieści w zamkniętym katalogu okoliczności warunkujących umorzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 1 u.p.e.a. Przesłanka ta była przedmiotem oceny w postępowaniu ulgowym zakończonym wydanymi przez Naczelnika Urzędu Skarbowego dwoma decyzjami z dnia 10 listopada 2020r., którymi odmówiono odpowiednio: panu P. P. oraz pani E. P. umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. w wysokości 378.759,02 zł plus odsetki w kwocie 579.240,00 zł wynikającej z decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 marca 2009 r. uchylającej w części decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego wydaną w dniu 15 czerwca 2007 r. Zdaniem Dyrektora organ egzekucyjny prawidłowo również ocenił bezskuteczność egzekucji jako przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego z art. 59 § 2 u.p.e.a. W oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie, jak i w toku postępowania w przedmiocie umorzenia samej zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę ustalono, że wydatki przedmiotowego postępowania egzekucyjnego (na dzień wydania zaskarżonego postanowienia) wynoszą 40,08 zł i są związane z wysyłką korespondencji (zawiadomień o zajęciach dokonanych w toku postępowania egzekucyjnego). Kwota uzyskana z egzekucji wynosiła natomiast 2.777,85 zł (na dzień wydania zaskarżonego postanowienia). Aktualnie skuteczna pozostaje egzekucja z wynagrodzenia za pracę pani E.P. w Zespole Szkół Ogólnokształcących [...] w G., zajętego zawiadomieniem z dnia 7 sierpnia 2020 r. Pracodawca przekazał organowi egzekucyjnemu w dniu 28 sierpnia 2020 r. kwotę 269,44 zł, natomiast w dniach 1 i 29 września 2020 r. kwotę 1.075,49 zł i 156,55 zł. Kolejne przelewy nastąpiły w dniach: 1 i 29 października 2020 r. w wysokości: 1.232,04 zł i 32,08 zł oraz 2 listopada 2020 r. w wysokości 1.154,88 zł. Jak wynika z oświadczenia - zeznanie z dnia 24 września 2020 r. (data wpływu do Urzędu) o sytuacji finansowej i uzyskiwanych dochodach (stanie majątkowym) - otrzymuje zobowiązana wynagrodzenie za pracę w wysokości średnio 2.820 zł miesięcznie. Natomiast pan P. P. od wielu lat bez wynagrodzenia pełni funkcję Prezesa Zarządu Spółki E oraz pracuje w Fundacji F. Zestawienie poniesionych wydatków oraz uzyskanych z egzekucji kwot w ocenie organów dowodzi, że przesłanka bezskuteczności egzekucji nie ziściła się. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia i stwierdzenie przedawnienia ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie prawa, w szczególności przepisów dotyczących odpowiedzialności solidarnej dłużników oraz przedawnienia zobowiązań podatkowych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych orzeczeń z prawem. Organ orzekający w sprawie na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalił, że w 2003 r. państwo E. i P. małż. P. korzystali z możliwości wspólnego opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W decyzji z dnia 9 marca 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej orzekł o ostatecznej wysokości zobowiązania, uchylając w części decyzji organu pierwszej instancji. W rozpoznawanej sprawie złożony przez skarżących wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie został uwzględniony. Organ dokonał oceny wszystkich wskazanych we wniosku przesłanek wywodzonych na podstawie art. 59 u.p.e.a. Przedmiotem oceny był zarzut bezskuteczności prowadzonej egzekucji. Organ prawidłowo wskazał przepis art. 59 § 2 u.p.e.a. Możliwość umorzenia postępowania jest uwarunkowana brakiem majątku dłużnika. W sytuacji gdy ustalono, że skarżącej przysługuje wynagrodzenie za pracę, organ zasadnie stwierdził, że istnieje możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje, gdy zachodzą przesłanki wskazane w art. 59 § 1 u.p.e.a., może natomiast być umorzone, gdy spełniona jest przesłanka bezskuteczności egzekucji. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła przesłanka wskazana w art. 59 § 2 u.p.e.a. Ważny interes zobowiązanego oraz ważny interes publiczny podlegają ocenie w ramach wskazanego katalogu przesłanek umorzenia postępowania. W ocenie Sądu organ prawidłowo stwierdził, że nie zachodzi również przesłanka wskazana w art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a Przepis art. 574 k.s.k. nie stanowi podstawy ograniczenia odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe wspólników spółki cywilnej. Podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. są skarżący, co uwzględniono w sprawie, prawidłowo oceniając skutki przekształcenia spółki cywilnej w spółkę akcyjną. Decyzja w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych będąca podstawa wystawienia tytułu wykonawczego nie jest decyzją konstytutywną podlegającą rygorom art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej. Z przepisów prawa nie wynika przeszkoda wystawienia tytułu wykonawczego wywodzona z braku wymagalności obowiązku podlegającego egzekucji związana z koniecznością upływu terminu dobrowolnej zapłaty oraz wydania orzeczenia o wstrzymaniu wykonania. Tytuł wykonawczy [...] został skutecznie doręczony skarżącym w dniu 13 lipca 2007 r. Z akt sprawy nie wynika, aby w tej dacie skarżących reprezentował ustanowiony pełnomocnik. W ocenie Sądu potwierdzeniem doręczenia są wskazane w dokumencie numery spraw egzekucyjnych identyfikujące w sposób niewątpliwy tytuły wykonawcze, z którymi są związane. Organ dokonał oceny prawidłowości tytułu wykonawczego w związku ze wskazaniem przez skarżących niezgodności danych identyfikacyjnych. W ocenie Sądu sporządzenie dokumentu w formie ręcznej i komputerowej nie narusza obowiązujących przepisów prawa. Wpis dotyczący współmałżonka dokonany w części N na karcie wadliwie numerowanej nie potwierdza kompilacji lub innej wadliwości formalnej dokumentu mającej wpływ na wynik sprawy. Zasadniczy spór w sprawie na etapie skargi kierowanej do sądu administracyjnego dotyczącego kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd, że przewidziana w art. 6 ust. 2 u.p.d.o.f. możliwość wspólnego opodatkowania obojga małżonków stanowi przywilej podatkowy, albowiem w określonych przypadkach zapewnia finalnie niższe opodatkowanie małżonków, w porównaniu do sytuacji, gdyby rozliczali się oni oddzielnie. Konsekwencją dobrowolnego skorzystania z tego przywileju, jest jednak konieczność uznania, że dla przerwania względnie zawieszenia biegu terminu przedawnienia takiego zobowiązania, nie jest konieczne wystąpienie tych okoliczności łącznie wobec obojga opodatkowanych w ten sposób małżonków. Uregulowania zawarte w art. 70 Ordynacji podatkowej dotyczą przedawnienia wszystkich zobowiązań podatkowych, w tym także wspólnego zobowiązania obojga małżonków w podatku dochodowym od osób fizycznych. Dla biegu przedawnienia tego zobowiązania, a w konsekwencji dla podtrzymania jego bytu prawnego, skuteczne są środki prawne podjęte wobec jednego z małżonków (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 1777/14). Dla przerwania/zawieszenia biegu terminu biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego, którego stroną są oboje małżonkowie, wystarczające jest wystąpienie przesłanek określonych w Ordynacji podatkowej w stosunku do jednego z nich (por. wyrok WSA w Krakowie z 7 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 1305/17). Z tej przyczyny wskazane w skardze art. 91 Ordynacji podatkowej oraz wywód dotyczący podstaw do stosowania wprost przepisów kodeksu cywilnego dla uzasadnienia stanowiska, że niezastosowanie środka egzekucyjnego wobec pani E. P. skutkuje, że doszło wobec niej do przedawnienia zobowiązania nie zasługuje na uwzględnienie. Skutki zawieszenia biegu terminu przedawnienia co do zobowiązania jednego z dłużników solidarnych, na bieg terminów przedawnienia pozostałych dłużników, nie wiąże się ze stosowaniem konkretnej normy prawnej, ale koniecznością dokonania wykładni art. 91 Ordynacji podatkowej w kontekście odpowiedniego stosowania art. 372 k.c. Konsekwencją dobrowolnego skorzystania z tego przywileju podatkowego jest konieczność uznania, że dla przerwania względnie zawieszenia biegu terminu przedawnienia takiego zobowiązania, nie jest konieczne wystąpienie tych okoliczności łącznie wobec obojga opodatkowanych w ten sposób małżonków (wyroki NSA: z 13 czerwca 2007 r. sygn. akt: II FSK 153/07, z 25 maja 2011 r. sygn. akt: II FSK 1536/10, z 7 maja 2014 r., sygn. akt: II FSK 1316/12-CBOSA). W innych sprawach dotyczących zbliżonego problemu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ponieważ oboje małżonkowie są podatnikami opodatkowanymi łącznie, są jedną stroną postępowania i ciąży na nich jedno zobowiązanie podatkowe, toteż doręczenie zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego jednemu z nich ma skutek względem obojga (wyrok NSA z 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt: II FSK 1118/12 oraz wyrok NSA z 24 września 2015 r. sygn. akt: II FSK 2094/15). Dołączone do skargi postanowienie w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczy odrębnego postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec pana P. P. Orzeczenia o odmowie umorzenia zaległości podatkowej skarżących objętej tytułem wykonawczym [...] znajdujące się w aktach sprawy (k. 230-239 akt administracyjnych) nie wpływają na przebieg postępowania egzekucyjnego. Z tych względów uznając skargę za nieuzasadnioną Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI