I SA/Gd 913/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła opodatkowania umowy zamiany nieruchomości podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC). Spółka Uzdrowisko U. Sp. z o.o. zawarła umowę zamiany nieruchomości z osobami fizycznymi, w ramach której nastąpiła dopłata pieniężna. Notariusz pobrał PCC od całej wartości zamiany. Spółka wystąpiła o stwierdzenie nadpłaty, argumentując, że skoro część transakcji (dostawa przez spółkę) była opodatkowana podatkiem od towarów i usług (VAT), to zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o PCC, cała czynność powinna być wyłączona z PCC. Organy administracji skarbowej oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznały jednak, że umowa zamiany jest traktowana jako dwie odrębne dostawy towarów. Dostawa nieruchomości przez spółkę na rzecz osób fizycznych podlegała VAT. Natomiast dostawa nieruchomości przez osoby fizyczne na rzecz spółki, która nie była opodatkowana VAT, podlegała opodatkowaniu PCC. Sąd podkreślił, że wyłączenie z PCC na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy PCC dotyczy tylko tych części transakcji, które są opodatkowane VAT. W związku z tym, że część transakcji nie podlegała VAT, organ prawidłowo naliczył PCC od wartości tej części. Sąd oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów i wskazując, że nie doszło do podwójnego opodatkowania tej samej transakcji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących opodatkowania umowy zamiany nieruchomości podatkiem od czynności cywilnoprawnych w sytuacji, gdy jedna ze stron jest podatnikiem VAT, a druga nie. Potwierdzenie, że umowa zamiany jest traktowana jako dwie odrębne dostawy towarów.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zamiany nieruchomości, gdzie jedna strona jest podatnikiem VAT, a druga nie. Może nie mieć bezpośredniego zastosowania do innych form wymiany towarów lub usług.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa zamiany nieruchomości, w której jedna ze stron jest czynnym podatnikiem VAT, a druga nie, podlega w całości opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC), czy też wyłączeniu z PCC podlega tylko ta część transakcji, która jest opodatkowana VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Część umowy zamiany, w której dostawa nieruchomości następuje od osób fizycznych niebędących podatnikami VAT, podlega opodatkowaniu PCC. Natomiast część, w której spółka jako podatnik VAT dokonuje dostawy, jest opodatkowana VAT i wyłączona z PCC.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa zamiany jest traktowana jako dwie odrębne dostawy towarów. Zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o PCC, opodatkowaniu PCC nie podlegają czynności opodatkowane VAT. W sytuacji, gdy tylko jedna z dostaw w ramach zamiany jest opodatkowana VAT, druga dostawa (od osób fizycznych do spółki) podlega PCC, ponieważ nie jest opodatkowana VAT.
Czy błędna wykładnia art. 2 ust. 4 ustawy o PCC przez organy administracji, polegająca na ograniczeniu wyłączenia z PCC jedynie do części transakcji opodatkowanej VAT, narusza zasadę in dubio pro tributario?
Odpowiedź sądu
Nie. Wykładnia przepisów przez organ, która jest niekorzystna dla podatnika, ale oparta na przepisach prawa, nie stanowi naruszenia zasady in dubio pro tributario.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zasada in dubio pro tributario (wątpliwości rozstrzyga się na korzyść podatnika) ma zastosowanie tylko w przypadku niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów. Różna interpretacja przepisów przez podatnika i organ, jeśli interpretacja organu jest zgodna z prawem, nie jest podstawą do stosowania tej zasady.
Czy opodatkowanie tej samej transakcji zamiany nieruchomości zarówno podatkiem VAT, jak i PCC, narusza zasadę proporcjonalności i sprawiedliwości podatkowej?
Odpowiedź sądu
Nie. Nie doszło do podwójnego opodatkowania tej samej transakcji, ponieważ VAT i PCC zostały naliczone od różnych aspektów lub części transakcji.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że w przypadku umowy zamiany, VAT jest opodatkowany od dostawy dokonanej przez podatnika VAT, a PCC od dostawy dokonanej przez podmiot niebędący podatnikiem VAT. Nie są to te same podatki naliczone od tej samej czynności, a zatem nie dochodzi do naruszenia zasady proporcjonalności czy sprawiedliwości podatkowej.
Przepisy (10)
Główne
u.p.c.c. art. 2 § pkt 4
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
Opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie podlegają czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług, z zastrzeżeniem ust. 3, który nie ma zastosowania w tej sprawie.
u.p.c.c. art. 7 § ust. 1 pkt 2 lit. a
Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych
Określa stawkę PCC w wysokości 2% od wartości przedmiotu umowy zamiany.
u.o.v.a.t. art. 5 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Określa, że opodatkowaniu VAT podlegają odpłatne dostawy towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
u.o.v.a.t. art. 15 § ust. 1 i 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definiuje pojęcie podatnika i działalności gospodarczej na potrzeby VAT.
k.c. art. 603
Kodeks cywilny
Definiuje umowę zamiany jako zobowiązanie do przeniesienia własności rzeczy w zamian za zobowiązanie do przeniesienia własności innej rzeczy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi przez sąd.
Pomocnicze
u.o.v.a.t. art. 43 § ust. 1 pkt 2 i 9
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepisy te określają zwolnienia od VAT, które nie miały zastosowania w tej sprawie.
o.p. art. 122, 187, 191
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Przepisy dotyczące postępowania dowodowego.
o.p. art. 2a
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Zasada in dubio pro tributario.
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada sprawiedliwości podatkowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Część transakcji zamiany nieruchomości, która nie podlega opodatkowaniu VAT, podlega opodatkowaniu PCC. • Umowa zamiany jest traktowana jako dwie odrębne dostawy towarów, każda z nich podlega odrębnemu reżimowi podatkowemu (VAT lub PCC).
Odrzucone argumenty
Cała umowa zamiany powinna być wyłączona z PCC, ponieważ jej część jest opodatkowana VAT. • Naruszenie zasady in dubio pro tributario. • Naruszenie zasady proporcjonalności i sprawiedliwości podatkowej poprzez podwójne opodatkowanie.
Godne uwagi sformułowania
Zamiana nastąpiła za dopłatą w wysokości 50.000 zł • Podatek od czynności cywilnoprawnych od zawartej w dniu 9 kwietnia 2024 r. umowy zamiany nieruchomości został obliczony i pobrany przez płatnika (notariusza). • Sąd podziela pogląd, że na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług umowa zamiany jest kwalifikowana jako dwie odpłatne dostawy towarów, zatem każda z czynności podlega opodatkowaniu według indywidualnej właściwej stawki. • Zamiana rzeczy (w tym nieruchomości), jako czynność stanowiąca ze swej istoty odpłatną dostawę towarów, co do zasady będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu VAT – stanowi ona bowiem dostawę towarów, spełniającą cechę odpłatności. • Status podatnika podatku VAT przez strony czynności cywilnoprawnej lub jedną z nich nie przesądza o zastosowaniu art. 2 punkt 4 u.p.c.c. • Wskazanie, że wystarczy, jeżeli opodatkowana VAT jest choćby jedna transakcja realizowana w warunkach zamiany nie uwzględnia skutków umowy zamiany na gruncie ustawy o VAT jako dwóch umów dostawy.
Skład orzekający
Elżbieta Rischka
przewodniczący
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska
sprawozdawca
Małgorzata Gorzeń
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania umowy zamiany nieruchomości podatkiem od czynności cywilnoprawnych w sytuacji, gdy jedna ze stron jest podatnikiem VAT, a druga nie. Potwierdzenie, że umowa zamiany jest traktowana jako dwie odrębne dostawy towarów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zamiany nieruchomości, gdzie jedna strona jest podatnikiem VAT, a druga nie. Może nie mieć bezpośredniego zastosowania do innych form wymiany towarów lub usług.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu podatkowego związanego z umowami zamiany i rozgraniczeniem opodatkowania VAT i PCC, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i osób fizycznych.
“Zamiana nieruchomości: Kiedy zapłacisz VAT, a kiedy PCC? Sąd wyjaśnia kluczowe rozgraniczenie.”
Dane finansowe
WPS: 360 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.