I SA/Gd 902/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2010-04-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjneegzekucja administracyjnaegzekucja sądowazbieg egzekucjiuchylenie czynności egzekucyjnychwierzytelnościkomornik sądowyorgan egzekucyjny

WSA w Gdańsku oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że administracyjny organ egzekucyjny nie jest właściwy do uchylenia czynności egzekucyjnych skierowanych do składników majątkowych, wobec których nastąpił zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej.

Sprawa dotyczyła skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o uchyleniu czynności egzekucyjnej polegającej na pobraniu pieniędzy. Zaskarżone postanowienie nie uchyliło jednak czynności egzekucyjnych skierowanych do wierzytelności u dłużników, wobec których nastąpił zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że w przypadku zbiegu egzekucji, czynności egzekucyjne dotyczące zajętych wierzytelności mogą być uchylone jedynie przez organ właściwy do prowadzenia egzekucji łącznej, czyli w tym przypadku Komornika Sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczące uchylenia czynności egzekucyjnej polegającej na pobraniu pieniędzy z majątku zobowiązanego. Sprawa wywodziła się z postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 2 listopada 2000 r. obejmującego zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych. W toku postępowania zastosowano środki egzekucyjne, w tym zajęcie wierzytelności u dłużników "A" Sp. z o.o. oraz P.B. "B" S.A. W związku ze zbiegiem egzekucji administracyjnej i sądowej do tych wierzytelności, Komornik Sądowy został wyznaczony do łącznego prowadzenia egzekucji. Następnie postępowanie egzekucyjne zostało umorzone na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Naczelnik Urzędu Skarbowego uchylił czynność pobrania pieniędzy, ale odmówił uchylenia czynności dotyczących zajętych wierzytelności, wskazując na zbieg egzekucji i właściwość Komornika Sądowego. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał to postanowienie w mocy. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów K.p.a. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Sąd podkreślił, że w przypadku zbiegu egzekucji, czynności egzekucyjne dotyczące zajętych wierzytelności mogą być uchylone tylko przez organ właściwy do prowadzenia egzekucji łącznej (Komornika Sądowego), a nie przez administracyjny organ egzekucyjny. Administracyjny organ egzekucyjny może uchylić jedynie te czynności, które wykonuje samodzielnie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, administracyjny organ egzekucyjny nie jest właściwy do uchylenia czynności egzekucyjnych skierowanych do składników majątkowych, wobec których nastąpił zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej. Właściwy do tego jest organ wyznaczony do łącznego prowadzenia egzekucji.

Uzasadnienie

W przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do tego samego składnika majątkowego, organem właściwym do prowadzenia łącznej egzekucji jest organ wyznaczony przez sąd. Tylko ten organ jest uprawniony do dokonywania i uchylania czynności egzekucyjnych dotyczących tego składnika majątkowego. Administracyjny organ egzekucyjny może uchylić jedynie te czynności, które wykonuje samodzielnie w ramach swojego postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.p.e.a. art. 60 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

u.p.e.a. art. 60 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny wydaje postanowienie dotyczące uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych wskutek umorzenia postępowania egzekucyjnego.

k.p.c. art. 773 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej, wskazując na wyznaczenie organu właściwego do łącznego prowadzenia egzekucji.

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 60 § 1 i 2

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 59 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa przyczyny umorzenia postępowania egzekucyjnego, w tym pkt 7.

k.p.c. art. 773 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy dalszych zbiegów egzekucji.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2

Określa rolę sądów administracyjnych w kontroli działalności administracji publicznej.

P.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądów administracyjnych, w tym skargi na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym.

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy uchylenia postanowienia przez sąd administracyjny.

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada działania na podstawie przepisów prawa.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada podejmowania wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Administracyjny organ egzekucyjny nie jest właściwy do uchylenia czynności egzekucyjnych dotyczących składników majątkowych, wobec których nastąpił zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej. Właściwy jest organ wyznaczony do łącznego prowadzenia egzekucji.

Odrzucone argumenty

Zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego (art. 6, 7, 8 k.p.a.), ponieważ organ odwoławczy nie działał na podstawie przepisów prawa i nie wyjaśnił stanu faktycznego. Organ odwoławczy przerzucił ciężar wydania postanowienia o uchyleniu czynności egzekucyjnych na Komornika Sądowego.

Godne uwagi sformułowania

Organ egzekucyjny może jednak uchylić tylko te czynności egzekucyjne, które wykonuje samodzielnie w ramach prowadzonego przez siebie postępowania egzekucyjnego. Istotą bowiem regulacji zawartej w art. 773 Kodeksu postępowania cywilnego jest stworzenie mechanizmu, który pozwala na uniknięcie konkurencyjności czynności egzekucyjnych kilku organów.

Skład orzekający

Elżbieta Rischka

sprawozdawca

Ewa Wojtynowska

członek

Irena Wesołowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej oraz właściwości organów do uchylania czynności egzekucyjnych w takich sytuacjach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu egzekucji do wierzytelności pieniężnych u dłużników.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii proceduralnych związanych ze zbiegiem egzekucji, co jest istotne dla praktyków prawa egzekucyjnego, ale może być mniej zrozumiałe dla szerszej publiczności.

Kto uchyli czynności egzekucyjne przy zbiegu postępowań? Sąd wyjaśnia podział kompetencji między organem administracyjnym a komornikiem.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 902/09 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2010-04-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-12-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka /sprawozdawca/
Ewa Wojtynowska
Irena Wesołowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
art. 60 § 1i § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Orska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 6 października 2009 r. nr [....] w przedmiocie uchylenia czynności egzekucyjnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 października 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie uchylenia czynności egzekucyjnej dokonanej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w postaci pobrania pieniędzy w dniu 24 sierpnia 2001 r. w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym do majątku zobowiązanego M. S. w oparciu o tytuł wykonawczy Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 2 listopada 2000 r. obejmującego zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r.
Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny:
W dniu 2 listopada 2000 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wystawił tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r., na podstawie którego zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego M. S. W toku tego postępowania organ egzekucyjny, będący jednocześnie wierzycielem, zastosował następujące środki egzekucyjne:
– egzekucję z prawa majątkowego stanowiącego wierzytelności pieniężne u dłużnika "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. Zawiadomienie z dnia 8 marca 2001 r. o dokonaniu zajęcia tego prawa zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 9 marca 2001 r., a zobowiązanemu w dniu 22 marca 2001 r.
– egzekucję z prawa majątkowego stanowiącego wierzytelności pieniężne u dłużnika P.B. "B" S.A. z siedzibą w G. Zawiadomienie z dnia 30 sierpnia 2001 r. o dokonaniu zajęcia tego prawa zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 7 września 2001 r., a zobowiązanemu w dniu 10 września 2001 r.
– egzekucję z pieniędzy dokonaną w dniu 24 sierpnia 2001 r.
W związku ze zbiegiem egzekucji administracyjnej i sądowej do ww. wierzytelności wobec "A" Sp. z o.o. oraz P.B. "B" S.A. stosownie do treści art. 773 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego postanowieniami Sądu Rejonowego z dnia 5 października 2001 r. (sygn. akt [...]) oraz z dnia 29 kwietnia 2005 r. (sygn. akt [...]) Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym został wyznaczony do łącznego prowadzenia obu egzekucji.
Pismem z dnia 19 lipca 2007 r. zobowiązany wniósł o umorzenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego prowadzonego m.in. w oparciu o przedmiotowy tytuł wykonawczy z dnia 2 listopada 2000 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, z uwagi na zmianę właściwości miejscowej organu egzekucyjnego spowodowaną zmianą miejsca zamieszkania zobowiązanego, wniosek ten przekazał do organu właściwego, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego.
Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2008 r. organ egzekucyjny Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuł wykonawczy wystawiony przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu 2 listopada 2000 r. z uwagi na fakt, iż wystąpiła przesłanka wymieniona w art. 59 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 z późn. zm.), zwanej dalej u.p.e.a.
Pismem z dnia 15 grudnia 2008 r. zobowiązany wniósł o wydanie przez administracyjny organ egzekucyjny postanowienia w sprawie uchylenia czynności egzekucyjnych dokonanych w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie w/w tytułu wykonawczego - powołując się na dyspozycję art. 60 u.p.e.a.
Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 9 lipca 2009 r. uchylił czynność egzekucyjną dokonaną przez organ egzekucyjny - Naczelnika Urzędu Skarbowego w postaci pobrania pieniędzy w dniu 24 sierpnia 2001 r. w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym do majątku Pana M. S. w oparciu o tytuł wykonawczy Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 2 listopada 2000 r. obejmujący zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. W odniesieniu do czynności egzekucyjnych polegających na egzekucji z prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności w "A" Sp. z o.o. oraz P.B. "B" SA organ egzekucyjny wskazał, że nie mógł uchylić tych czynności, dotyczyły one bowiem praw majątkowych, do których nastąpił zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej. Uchylenie czynności wykonawczej realizowanej w ramach egzekucji łącznej winno odbywać się w: trybie właściwym dla prowadzenia tej egzekucji i sprawa ta winna być przedmiotem oceny przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym, który był właściwy do prowadzenia egzekucji łącznej ze wskazanych praw majątkowych. Organ egzekucyjny nadmienił też, że Naczelnik Urzędu Skarbowego (wierzyciel) pismem z dnia 30 grudnia 2008 r. powiadomił Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym prowadzącego łączną egzekucję sądową i administracyjną, iż postanowieniem z dnia 5 grudnia 2008 r. umorzone zostało administracyjne postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku Pana M. S. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 2 listopada 2000 r. i w związku z tym wierzyciel wycofuje z obiegu prawnego ww. tytuł wykonawczy. Komornik Sądowy postanowieniem z dnia 14 stycznia 2009 r. (sygn. akt [...]) umorzył postępowanie egzekucyjne, ustalając koszty postępowania i zwrócił tytuł wykonawczy wierzycielowi.
Pismem z dnia 18 lipca 2009 r. strona wniosła żądanie uzupełnienia w/w postanowienia podnosząc, że organ egzekucyjny "winien rozszerzyć wolumen wyliczonych czynności egzekucyjnych dokonanych w sprawie, które uchyla, o wszystkie czynności egzekucyjne dokonane w przedmiotowej sprawie, również o czynności dokonane w jego imieniu przez Komornika Sądowego".
Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił uzupełnienia co do rozstrzygnięcia postanowienia z dnia 9 lipca 2009 r.
Strona wniosła wobec tego zażalenie na postanowienie z dnia 9 lipca 2009 r. ponawiając zarzuty podniesione we wniosku o uzupełnienie rozstrzygnięcia, a dotyczące bezpodstawnego pominięcia niektórych czynności egzekucyjnych. Ponadto podniosła, że pomimo umorzenia postępowania egzekucyjnego przeprowadzonego w oparciu o ww. tytuł wykonawczy Komornik Sądowy prowadzący egzekucję po zaistnieniu zbiegu obu egzekucji (administracyjnej i sądowej) i wyznaczeniu go przez Sąd Rejonowy do dalszego łącznego prowadzenia egzekucji nie przekazał wierzycielowi ani też nie zwrócił zobowiązanemu częściowo wyegzekwowanych środków pieniężnych.
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Organ odwoławczy wskazał, że o skutkach umorzenia postępowania egzekucyjnego traktuje art. 60 u.p.e.a. Zgodnie z jego treścią: § 1. Umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 1-8 i 10, powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Pozostają jednak w mocy prawa osób trzecich nabyte na skutek tych czynności. § 2. Organ egzekucyjny wydaje w razie potrzeby postanowienie dotyczące uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych wskutek umorzenia postępowania egzekucyjnego. § 3 Na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych lub odmowy uchylenia tych czynności służy zażalenie. Tak więc zasadą wyrażoną w art. 60 § 1 powołanej wyżej ustawy jest to, że umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyn, o których mowa w art. 59 § 1-8 i 10, powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych z mocy prawa.
Ponadto organ odwoławczy podkreślił, iż postępowanie odnośnie uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych jest postępowaniem samodzielnym, w którym organ egzekucyjny uwzględniając wniosek o uchylenie czynności postanawia o ich uchyleniu lub nie uwzględniając odmawia uchylenia czynności.
Ponieważ postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia 2 listopada 2000 r. zostało umorzone na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. zasadnym było uchylenie czynności wykonawczej w postaci pobrania pieniędzy, dokonanej w tym postępowaniu, do czego obligował organ art. 60 tej ustawy. Natomiast czynności wykonawcze, skierowane do składników majątkowych zobowiązanego, wobec których nastąpił zbieg egzekucji, mogą być uchylone tylko w trybie właściwym dla prowadzenia egzekucji łącznej. Postępowanie w przypadku zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej normują przepisy art. 773 Kodeksu postępowania cywilnego i art. 62 u.p.e.a. Celem tej regulacji jest stworzenie mechanizmu, który pozwala na uniknięcie konkurencyjności czynności egzekucyjnych kilku organów. W przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej następuje ono wyłącznie do określonego składnika majątkowego zobowiązanego, do którego nastąpił zbieg, a nie do całej egzekucji administracyjnej. W pozostałym zakresie, tj. egzekucji z rzeczy lub praw majątkowych zobowiązanego nie objętych zbiegiem każdy z organów - sądowy i administracyjny - dokonuje czynności samodzielnie w ramach prowadzonego przez siebie postępowania egzekucyjnego.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku strona wniosła o uchylenie powyższego postanowienia. W ocenie strony wyżej wymienione postanowienie zostało wydane z naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego wymienionych w art. 6, 7 i 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwanej dalej k.p.a. Skarżący uznał, iż organ odwoławczy nie działał na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), bowiem utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 5 czerwca 2009 r., wydane z naruszeniem prawa. Ponadto organ odwoławczy nie podjął wszelkich niezbędnych kroków celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), jak również nie prowadził postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. Zdaniem zobowiązanego zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej "przerzucił ciężar wydania postanowienia o uchyleniu czynności egzekucyjnych na Komornika Sądowego, który w prawdzie prowadził dalszą egzekucję na podstawie rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego [...] z dnia 5 października 2001 r., ale bezspornym jest fakt, że organem egzekucyjnym pozostawał Naczelnik Urzędu Skarbowego". W uzasadnieniu skargi strona skarżąca przywołała okoliczności faktyczne sprawy, w tym wymieniła zastosowane środki egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 2 listopada 2000 r. Ponadto stwierdziła, iż w toku postępowania prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego "wyegzekwowano następujące kwoty: dokonano zaliczeń dobrowolnych wpłat podatników w wysokości 4.400,00 zł wraz z naliczonymi odsetkami; 7.391,76 zł wraz z naliczonymi odsetkami i kosztami egzekucyjnymi oraz 701,10zł wraz z naliczonymi odsetkami w wyniku zaliczenia części opłaty restrukturyzacyjnej wniesionej przez zobowiązanego".
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej w dalszej części "P.p.s.a" – stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Oceniając zaskarżone postanowienie organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że zostało ono wydane bez naruszenia prawa.
Stan faktyczny niniejszej sprawy jest bezsporny. Wynika z niego, iż w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy wystawiony w dniu 2 listopada 2000 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego do majątku zobowiązanego M. S. zastosowano szereg środków egzekucyjnych. W toku tego postępowania skierowano egzekucję m.in. do praw majątkowych stanowiących wierzytelności pieniężne u dłużników zajętych wierzytelności tj. "A" Sp. z o.o. oraz P.B. "B" S.A. Wobec wystąpienia zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do tych praw majątkowych Sąd Rejonowy postanowieniami z dnia 5 października 2001 r. ([...]) i z dnia 29 kwietnia 2005 r. ([...]) rozstrzygnął, iż organem właściwym do łącznego prowadzenia egzekucji administracyjnej i sądowej będzie Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym. Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył administracyjne postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 2 listopada 2000 r. wobec wystąpienia przesłanki wymienionej w art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Ponadto postanowieniem z dnia 9 lipca 2009 r. organ egzekucyjny uchylił czynność egzekucyjną dokonaną w toku tego postępowania polegającą na pobraniu pieniędzy w dniu 24 sierpnia 2008 r.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego administracyjny organ egzekucyjny jest właściwy do uchylenia czynności egzekucyjnych skierowanych do składników majątkowych zobowiązanego, wobec których nastąpił zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej i wobec których organem właściwym do prowadzenia łącznie obu egzekucji jest Komornik Sądowy.
Organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne w stosunku do konkretnego zobowiązanego na podstawie wystawionego wobec niego tytułu wykonawczego, stosując prawem przewidziane środki egzekucyjne. Ustawa egzekucyjna nie dopuszcza możliwości prowadzenia postępowania egzekucyjnego w stosunku do tego samego zobowiązanego i na podstawie tego samego tytułu wykonawczego, w tym samym czasie przez różne organy egzekucyjne. Przewiduje natomiast m.in. sytuację, w której dochodzi do zbiegu egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej co do tej samej nieruchomości, rzeczy albo prawa majątkowego lub niemajątkowego. W takim przypadku organ egzekucyjny wstrzymuje czynności egzekucyjne na wniosek wierzyciela, zobowiązanego lub z urzędu i przekazuje akta egzekucji administracyjnej sądowi rejonowemu zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego (art. 62 u.p.e.a.).
Do zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej dochodzi, jeżeli do tego samego prawa lub rzeczy skierowana jest egzekucja sądowa i administracyjna, a obie egzekucje prowadzone są przeciwko temu samemu dłużnikowi (zobowiązanemu). Zbieg egzekucji nie oznacza zbiegu prowadzonych postępowań egzekucyjnych administracyjnego czy sądowego, w ramach których komornik sądowy czy organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny, tj. egzekucję do tej samej rzeczy albo prawa i tej samej osoby (dłużnika i zobowiązanego). Zbieg egzekucji to sytuacja odnosząca się do konkretnego, tego samego podmiotu oraz przedmiotu, rzeczy lub prawa, do którego skierowano egzekucję w trybie sądowym i administracyjnym. Aby uniknąć negatywnych skutków tego stanu rzeczy ustawodawca poddał go kontroli, ocenie i rozstrzygnięciu sądowi powszechnemu.
W przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej co do tej samej rzeczy lub prawa majątkowego, administracyjny organ egzekucyjny i komornik wstrzymują czynności egzekucyjne na wniosek wierzyciela, dłużnika lub z urzędu i przekazują akta egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej sądowi rejonowemu, w którego okręgu wszczęto egzekucję, w celu rozstrzygnięcia, który organ egzekucyjny - sądowy czy administracyjny - ma dalej prowadzić łącznie egzekucję w trybie właściwym dla danego organu (art. 773 § 1 zd. 1 k.p.c.). W przypadku wystąpienia dalszych zbiegów egzekucji do tej samej rzeczy lub prawa majątkowego, łączne prowadzenie egzekucji przejmuje organ egzekucyjny wyznaczony przy pierwszym zbiegu egzekucji (art. 773 § 3 k.p.c.). Z treści cytowanych wyżej przepisów wynika, że sąd rejonowy orzeka wyłącznie o organie egzekucyjnym właściwym do dalszego prowadzenia łącznie egzekucji z danej rzeczy lub prawa majątkowego, a nie o połączeniu postępowań egzekucyjnych - sądowego i administracyjnego, w których doszło do zbiegu egzekucji w rozumieniu art. 773 § 1 k.p.c. i art. 62 u.p.e.a. Organy te w granicach prowadzonego postępowania egzekucyjnego wyznaczonego osobą dłużnika lub zobowiązanego i tytułem wykonawczym podejmują samodzielnie czynności egzekucyjne w zakresie egzekucji z rzeczy lub praw zobowiązanego (dłużnika) nie objętych takim zbiegiem. Rozstrzygnięcie przewidziane w art. 773 § 1 k.p.c. oznacza niedopuszczalność egzekucji z danego prawa lub rzeczy przez inny organ egzekucyjny niż wyznaczony przez Sąd.
Należy przy tym zauważyć, że zbieg egzekucji nie powoduje zawieszenia czy umorzenia prowadzonego administracyjnego postępowania egzekucyjnego, w ramach którego doszło do zbiegu egzekucji. Postępowanie to nadal trwa, istnieje, toczy się dopóki dopóty nie zostanie umorzone lub zakończone w inny sposób np. poprzez wyegzekwowanie objętej nim należności. W toku administracyjnego postępowania egzekucyjnego zobowiązany może występować z wnioskiem o jego umorzenie i to niezależnie od tego czy doszło do zbiegu egzekucji. Wniosek ten kieruje do organu, który prowadzi to postępowanie, a więc właściwego miejscowo i rzeczowo administracyjnego organu egzekucyjnego bez względu na to czy organ ten został wyznaczony do łącznego prowadzenia egzekucji z danej rzeczy czy prawa. Wniosek o umorzenie dotyczy bowiem umorzenia postępowania a nie egzekucji prowadzonej w jego ramach.
Zgodnie z art. 60 § 1 u.p.e.a. umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 1-8 i 10, powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Pozostają jednak w mocy prawa osób trzecich nabyte na skutek tych czynności. Zgodnie z § 2 tego przepisu organ egzekucyjny wydaje w razie potrzeby postanowienie dotyczące uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych wskutek umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. czynność egzekucyjna to wszelkie działanie organu egzekucyjnego zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Organ egzekucyjny może jednak uchylić tylko te czynności egzekucyjne, które wykonuje samodzielnie w ramach prowadzonego przez siebie postępowania egzekucyjnego. Natomiast przekazanie prowadzenia egzekucji administracyjnej do określonego składnika majątkowego do łącznego prowadzenia z egzekucją sądową komornikowi sądowemu oznacza, że od tego momentu to komornik sądowy prowadzi tę egzekucję, co oznacza, że to w jego gestii leży zarówno dokonywanie czynności egzekucyjnych, zmierzających do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, jak też ich uchylanie. Istotą bowiem regulacji zawartej w art. 773 Kodeksu postępowania cywilnego jest stworzenie mechanizmu, który pozwala na uniknięcie konkurencyjności czynności egzekucyjnych kilku organów. Przekazanie obu egzekucji do łącznego prowadzenia jednemu organowi powoduje, że tylko ten organ jest właściwy w sprawie dokonywania i uchylania czynności egzekucyjnych w odniesieniu do danego składnika majątkowego. Administracyjny organ egzekucyjny nie prowadzi już egzekucji z danego składnika majątkowego i nie może postanowić o uchyleniu czynności egzekucyjnych dotyczących tego składnika majątkowego. Uchylenie takich czynności należy do organu prowadzącego egzekucję z tego składnika majątkowego w trybie właściwym dla prowadzenia tej egzekucji, tj. w rozpatrywanej sprawie do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym. Nadmienić przy tym należy, że w aktach sprawy znajduje się pismo Komornika z dnia 4 marca 2009 r. informujące, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego zostało umorzone postanowieniem z dnia 14 stycznia 2009 r., co skutkowało uchyleniem wszystkich czynności.
Podsumowując stwierdzić należy, iż wprawdzie Naczelnik Urzędu Skarbowego pozostał organem egzekucyjnym prowadzącym postępowanie egzekucyjne w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia 2 listopada 2000 r., ale organem właściwym do prowadzenia egzekucji z praw majątkowych stanowiących wierzytelności pieniężne u dłużników zajętych wierzytelności tj. "A" Sp. z o.o. oraz P.B. "B" S.A. i jednocześnie organem właściwym do uchylenia czynności egzekucyjnych dotyczących egzekucji z tych praw majątkowych był Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym. W konsekwencji uznać należało, że Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonym postanowieniu wydanym na podstawie art. 60 § 2 u.p.e.a słusznie pominął czynności egzekucyjne dotyczące egzekucji z powyższych praw majątkowych.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze przepisów, tj. art. 6, 7 i 8 k.p.a. Zaskarżone postanowienia, jak i postanowienie je poprzedzające, wydane zostały w oparciu o obowiązujące przepisy, po wszechstronnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy. Sam fakt wydania rozstrzygnięcia w sposób niezgodny z oczekiwaniami strony nie powoduje jeszcze, że zarzut naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa może zostać uznany za uzasadniony.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI