I SA/GD 901/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi podatnika na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni o zaliczeniu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT-36) za 2021 rok w kwocie 700,00 zł na poczet zaległości w podatku od towarów i usług (VAT) za wrzesień 2007 roku, obejmującej kwotę 287,39 zł należności głównej oraz 412,61 zł odsetek za zwłokę. Podatnik podnosił, że zaległość z 2007 roku uległa przedawnieniu, kwestionował prawidłowość postępowań egzekucyjnych, w tym dwukrotne umorzenia i ponowne wszczęcia, a także zarzucał naruszenie zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika (art. 2a Ordynacji podatkowej). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Sąd uznał, że zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowej wraz z odsetkami jest zgodne z przepisami Ordynacji podatkowej (art. 76 § 1, art. 76a § 1, art. 62 § 1 O.p.). Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy zaległość z 2007 roku uległa przedawnieniu. Sąd, opierając się na art. 70 § 1 i § 4 O.p., stwierdził, że bieg terminu przedawnienia został przerwany przez zastosowanie środków egzekucyjnych (zajęcia rachunków bankowych) w latach 2012, 2014 i 2017. W związku z tym, zobowiązanie podatkowe nie przedawniło się z końcem 2019 roku, a potencjalny termin przedawnienia został przesunięty na lipiec 2022 roku. Sąd podkreślił, że postanowienie o zaliczeniu nadpłaty jest aktem formalnym, a samo postępowanie nie rozstrzyga o istnieniu zaległości, jednakże ustalenie jej wymagalności jest konieczne. Sąd odrzucił zarzut naruszenia zasady in dubio pro tributario, wskazując, że nie występowały obiektywne wątpliwości co do wykładni przepisów, a jedynie odmienna interpretacja organu, która nie była korzystna dla podatnika. Sąd uznał również, że wcześniejszy wyrok WSA w Gdańsku (sygn. akt I SA/Gd 909/20), uchylający postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, nie przesądzał o przedawnieniu należności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zaliczania nadpłat na poczet zaległości podatkowych, w szczególności w kontekście przerwania biegu terminu przedawnienia przez środki egzekucyjne oraz dopuszczalności takiego zaliczenia mimo umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście VAT i PIT. Orzeczenie nie stanowi przełomu, ale potwierdza ugruntowaną linię orzeczniczą w zakresie przedawnienia i zaliczania wpłat.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zaliczenie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych na poczet zaległości w podatku od towarów i usług jest dopuszczalne, gdy zaległość ta była przedmiotem dwukrotnie umorzonego postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zaliczenie jest dopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego nie wyklucza możliwości zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowej wraz z odsetkami.
Uzasadnienie
Przepisy Ordynacji podatkowej (art. 76 § 1, art. 76a § 1 O.p.) przewidują możliwość zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych, a samo postępowanie w przedmiocie zaliczenia nie rozstrzyga o istnieniu zaległości, lecz jest aktem formalnym potwierdzającym rozliczenie.
Czy zaległość podatkowa w podatku od towarów i usług z 2007 roku uległa przedawnieniu, mimo zastosowania środków egzekucyjnych w latach 2012, 2014 i 2017?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zaległość nie uległa przedawnieniu. Zastosowanie środków egzekucyjnych przerwało bieg terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 70 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności, jednakże bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Kolejne zastosowania środków egzekucyjnych w latach 2012, 2014 i 2017 przerwały bieg terminu przedawnienia, przesuwając potencjalny termin przedawnienia.
Czy w sprawie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowej należy stosować zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika (art. 2a O.p.)?
Odpowiedź sądu
Nie, w tej sprawie nie było podstaw do zastosowania zasady in dubio pro tributario.
Uzasadnienie
Zasada in dubio pro tributario ma zastosowanie w przypadku obiektywnych, niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego. W tej sprawie organ dokonał wykładni przepisów, która nie była korzystna dla podatnika, ale nie wynikała z obiektywnych wątpliwości interpretacyjnych.
Przepisy (13)
Główne
O.p. art. 76 § § 1
Ordynacja podatkowa
Nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek, kosztów upomnienia oraz bieżących zobowiązań podatkowych.
O.p. art. 76a § § 1
Ordynacja podatkowa
W sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. W przypadku zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych stosuje się odpowiednio art. 62 § 1 O.p.
Pomocnicze
O.p. art. 62 § § 1
Ordynacja podatkowa
Jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku zgodnie ze wskazaniem podatnika, a w przypadku braku takiego wskazania - na poczet zobowiązania podatkowego o najwcześniejszym terminie płatności.
O.p. art. 55 § § 2
Ordynacja podatkowa
Jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę.
O.p. art. 70 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
O.p. art. 70 § § 4
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
u.p.e.a. art. 59 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2 i 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b i c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowej wraz z odsetkami jest zgodne z przepisami Ordynacji podatkowej. • Zastosowanie środków egzekucyjnych w latach 2012, 2014 i 2017 przerwało bieg terminu przedawnienia zaległości podatkowej z 2007 roku. • Umorzenie postępowania egzekucyjnego nie wyklucza możliwości zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości.
Odrzucone argumenty
Zaległość podatkowa z 2007 roku uległa przedawnieniu. • Naruszenie zasady in dubio pro tributario (art. 2a O.p.). • Wcześniejszy wyrok WSA w Gdał. (I SA/Gd 909/20) przesądzał o przedawnieniu lub wadliwości postępowania egzekucyjnego. • Naruszenie zasady legalizmu (art. 120, 121 O.p., art. 7 Konstytucji RP).
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem sporu jest zatem możliwość zaliczenia przez organ podatkowy nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2021 r. na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za wskazany okres 2007 r. • Będące przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie postanowienie o zaliczeniu nadpłaty na poczet zaległości podatkowej jest aktem formalnym, nieprzesądzającym o istnieniu zaległości podatkowej, lecz informującym o sposobie zaliczenia nadpłaty stosownie do unormowania art. 62 § 1 i § 3 O.p. • Nie ulega zatem wątpliwości, że organ podatkowy nie może wydać postanowienia w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowej, jeśli uprzednio zobowiązanie podatkowe, z którego wynika niezrealizowany obowiązek zapłaty podatku w terminie płatności wygasło z powodu przedawnienia. • Postępowanie w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na zaległości podatkowe jest postępowaniem odrębnym od postępowania egzekucyjnego prowadzonym na postawie innych przepisów, a zatem postępowania te nie łączą się ze sobą.
Skład orzekający
Elżbieta Rischka
przewodniczący sprawozdawca
Krzysztof Przasnyski
członek
Irena Wesołowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaliczania nadpłat na poczet zaległości podatkowych, w szczególności w kontekście przerwania biegu terminu przedawnienia przez środki egzekucyjne oraz dopuszczalności takiego zaliczenia mimo umorzenia postępowania egzekucyjnego."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście VAT i PIT. Orzeczenie nie stanowi przełomu, ale potwierdza ugruntowaną linię orzeczniczą w zakresie przedawnienia i zaliczania wpłat.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i doradców podatkowych ze względu na szczegółową analizę przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych i mechanizmu zaliczania nadpłat, szczególnie w kontekście długotrwałych postępowań egzekucyjnych.
“Czy zaległość VAT sprzed 15 lat może zostać pokryta z nadpłaty PIT? Sąd wyjaśnia zasady przedawnienia i zaliczania wpłat.”
Dane finansowe
WPS: 700 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.