I SA/Gd 9/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora IAS utrzymujące w mocy decyzję Naczelnika US o obciążeniu spółki kosztami opinii biegłego.
Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymywało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o obciążeniu spółki kosztami opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego. Koszty te wynikały z faktu, że wartość nieruchomości określona przez biegłego różniła się o ponad 33% od wartości podanej przez spółkę. Spółka argumentowała, że postanowienie o kosztach zostało wydane przedwcześnie, gdyż zaskarżona decyzja merytoryczna była przedmiotem odrębnego postępowania sądowego. WSA w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że postanowienie o kosztach mogło zostać wydane niezależnie od toczącego się postępowania sądowego dotyczącego decyzji merytorycznej, a spółka słusznie została obciążona kosztami zgodnie z przepisami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę W. Spółki z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Chojnicach dotyczące ustalenia kosztów postępowania. Sprawa dotyczyła obciążenia spółki kosztami opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego w wysokości 3.690 zł. Koszty te powstały w związku z postępowaniem dotyczącym określenia podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) od umowy sprzedaży nieruchomości. Naczelnik US, uznając, że wartość nieruchomości podana przez spółkę była zaniżona, powołał biegłego. Wartość określona przez biegłego (4.053.600 zł) znacznie przekroczyła wartość podaną przez spółkę (80.000 zł), a różnica wyniosła ponad 33%. Zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o PCC, w takiej sytuacji koszty opinii biegłego ponosi podatnik. Spółka zaskarżyła postanowienie o kosztach, argumentując jego przedwczesność, ponieważ decyzja merytoryczna dotycząca podatku PCC była już zaskarżona do WSA. Spółka wniosła o uchylenie postanowienia o kosztach lub zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy merytorycznej. WSA w Gdańsku oddalił skargę. Sąd uznał, że postanowienie o kosztach postępowania jest odrębnym aktem administracyjnym, który może być wydany na każdym etapie postępowania, niezależnie od toczącego się postępowania sądowego dotyczącego decyzji merytorycznej. Sąd podkreślił, że decyzja Dyrektora IAS określająca zobowiązanie podatkowe w wysokości 71.340 zł była ostateczna w momencie wydawania postanowienia o kosztach, a jej późniejsze zaskarżenie do sądu nie niweczy jej ostateczności. Sąd stwierdził, że organ podatkowy prawidłowo zastosował przepisy Ordynacji podatkowej i ustawy o PCC, a spółka słusznie została obciążona kosztami opinii biegłego. Sąd nie dopatrzył się również podstaw do zawieszenia postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie o kosztach postępowania jest odrębnym aktem administracyjnym, które może być wydane na każdym etapie postępowania, niezależnie od toczącego się postępowania merytorycznego lub sądowego dotyczącego decyzji merytorycznej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo wskazujące, że postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania ma względną samoistność i może być wydane przed lub po decyzji wymiarowej. Ostateczność decyzji merytorycznej w obrocie prawnym obliguje organ do rozpatrzenia kwestii kosztów, a jej późniejsze zaskarżenie nie niweczy tej możliwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
upcc art. 6 § ust. 4
Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych
Pomocnicze
O.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 239
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 267 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 269 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
upcc art. 6 § ust. 2
Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych
upcc art. 8 § ust. 4
Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych
p.u.s.a.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 201 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 201 § § 1c pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 128
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie o kosztach postępowania jest odrębnym aktem administracyjnym i może być wydane na każdym etapie postępowania, niezależnie od toczącego się postępowania merytorycznego lub sądowego. Ostateczność decyzji merytorycznej w obrocie prawnym obliguje organ do rozpatrzenia kwestii kosztów, a jej późniejsze zaskarżenie nie niweczy tej możliwości. Spółka słusznie została obciążona kosztami opinii biegłego zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o PCC, ponieważ wartość określona przez biegłego różniła się o ponad 33% od wartości podanej przez spółkę.
Odrzucone argumenty
Postanowienie o kosztach postępowania zostało wydane przedwcześnie, ponieważ decyzja merytoryczna była już zaskarżona do sądu administracyjnego. Należało zawiesić postępowanie w sprawie kosztów do czasu rozstrzygnięcia skargi na decyzję merytoryczną. Nie wyjaśniono, w jakiej części operat szacunkowy został uznany za prawidłowy po zmianach wprowadzonych na wezwanie organu II instancji.
Godne uwagi sformułowania
postanowienie o kosztach postępowania jest odrębnym aktem administracyjnym, dotyczącym kwestii incydentalnej, niezwiązanej z istotą sprawy, lecz z czynnościami postępowania. Ostateczną jest bowiem taka decyzja, od której nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym. Związanie organu treścią wydanej decyzji oznacza, że nie może on pominąć treści własnego rozstrzygnięcia, które ukształtowało prawa i obowiązki strony...
Skład orzekający
Zbigniew Romała
przewodniczący
Irena Wesołowska
członek
Elżbieta Rischka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności wydania postanowienia o kosztach postępowania podatkowego w toku postępowania sądowego dotyczącego decyzji merytorycznej oraz stosowania art. 6 ust. 4 ustawy o PCC."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obciążenia kosztami opinii biegłego w postępowaniu podatkowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu podatkowym – możliwości wydania postanowienia o kosztach w trakcie trwania postępowania sądowego dotyczącego decyzji merytorycznej. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Czy postanowienie o kosztach postępowania podatkowego może być wydane, gdy sprawa merytoryczna jest już w sądzie?”
Dane finansowe
WPS: 3690 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 9/25 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2025-03-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-01-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Elżbieta Rischka /sprawozdawca/ Irena Wesołowska Zbigniew Romała /przewodniczący/ Symbol z opisem 6119 Inne o symbolu podstawowym 611 Hasła tematyczne Koszty postępowania Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 1150 ., art. 6 ust. 4 Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 26 marca 2025 r. sprawy ze skargi W.Spółki z o.o. z siedzibą w Ch. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 19 listopada 2024 r. nr 2201-IOM.4104.89.2024 w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżonym do sądu postanowieniem z 19 listopada 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: "Dyrektor IAS" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239, art. 267 § 1 pkt 4, art. 269 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 2383) – dalej: "O.p.", art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1150 ze zm.) – dalej: "upcc", po rozpatrzeniu zażalenia W spółki z o. o. z siedzibą w C. dalej jako "strona", "spółka" lub "Skarżąca" na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Chojnicach (dalej: "Naczelnik US" lub "organ I instancji") z 24.07.2024 r. w sprawie ustalenia kosztów postępowania w kwocie 3.690 zł utrzymuje w mocy postanowienie organu podatkowego I instancji. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy: Naczelnik US dla celów ustalenia wysokości podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu umowy sprzedaży działki nr [...] o pow. 0,488 ha zabudowanej budynkiem biurowym o pow. zabudowy 233 m2 oraz niezabudowanej działki nr [...] o pow. 0,0041 ha położonych [...], określił wartość rynkową przedmiotu sprzedaży na podstawie opinii biegłego. Powyższe postępowanie wynikało z dyspozycji art. 6 ust. 4 upcc, zgodnie z którym w przypadku, gdy podatnik nie określił wartości przedmiotu czynności cywilnoprawnej albo wartość określona przez niego nie odpowiada, według oceny naczelnika urzędu skarbowego wartości rynkowej, organ ten wezwie podatnika do jej określenia, podwyższenia lub obniżenia, w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia doręczenia wezwania, podając jednocześnie wartość według własnej, wstępnej oceny. Jeżeli podatnik, pomimo wezwania, nie określił wartości lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, naczelnik urzędu skarbowego dokona jej określenia z uwzględnieniem opinii biegłego lub przedłożonej przez podatnika wyceny rzeczoznawcy. Jeżeli organ podatkowy powoła biegłego, a wartość określona z uwzględnieniem jego opinii różni się o więcej niż 33 % od wartości podanej przez podatnika, koszty opinii biegłego ponosi podatnik. W omawianej sprawie - ponieważ Strona nie wyraziła zgody na proponowaną przez organ podatkowy wartość przedmiotu czynności cywilnoprawnej - powołany został z urzędu biegły (art. 8 ust. 4). W operacie szacunkowym sporządzonym 18.08.2023 r. rzeczoznawca majątkowy określił wartość rynkową ww. nieruchomości na kwotę 4.053.600 zł. Dokonanie wyceny przez biegłego, w myśl art. 6 ust. 4 upcc spowodowało obciążenie podatnika - na podstawie postanowienia Naczelnika US z 24.07.2024 r. - kosztami postępowania w wysokości 3.690 zł, wynikającymi z faktury VAT z 18.08.2023 r. wystawionej przez rzeczoznawcę majątkowego. W zażaleniu na powyższe postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia Spółka wniosła o jego uchylenie w całości i o umorzenie postępowania, ewentualnie o jego zawieszenie. W ocenie strony ww. postanowienie zostało wydane przedwcześnie. Spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora IAS nr 2201-IOM.4104.90.2023 do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Jeżeli Sąd uwzględnieni skargę Spółki i uchyli decyzje merytoryczne organów podatkowych, nie będzie podstaw do wydania postanowienia o kosztach postępowania. Organ odwoławczy przywracając postanowieniem z 12 listopada 2024 r. termin do złożenia zażalenia na powyższe postanowienie na wstępie wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że: - aktem notarialnym Rep. A nr [...] sporządzonym 8.02.2019 r. przez notariusza, P. i T. K. sprzedali Spółce działki położone przy [...] za łączną cenę 80.000 zł, - Naczelnik US wezwał Stronę do zmiany wartości przedmiotu ww. czynności cywilnoprawnej, podając jednocześnie, że według jego wstępnej oceny wartość rynkowa przedmiotu sprzedaży wynosi 3.094.384 zł, - Strona nie wyraziła zgody na proponowaną wartość nieruchomości, - Naczelnik US, działając na podstawie art. 6 ust. 4 upcc, postanowił przeprowadzić dowód z opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego, w celu określenia wartości rynkowej ww. nieruchomości, - w operacie szacunkowym rzeczoznawca majątkowy określił wartość rynkową ww. nieruchomości według stanu i cen na dzień 8.02.2019 r. na kwotę 4.053.600 zł. Organ podatkowy pierwszej instancji na podstawie ww. operatu szacunkowego określił podstawę opodatkowania czynności cywilnoprawnej dokonanej przez Spółkę w dniu 8.02.2019 r. W dniu 28.09.2023 r. Naczelnik US wydał decyzję określającą Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości 81.072 zł. W wyniku złożonego przez Stronę odwołania od ww. rozstrzygnięcia Dyrektor IAS wydał decyzję nr 2201-IOM.4104.90.2023 z 30.04.2024 r. uchylającą ww. decyzję i określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu umowy sprzedaży z 8.02.2019 r. w wysokości 71.340 zł. W wydanej decyzji organ odwoławczy przyjął, skorygowaną przez rzeczoznawcę w piśmie z 6.03.2024 r. wartość rynkową nieruchomości w wysokości 3.567.000 zł. Jednocześnie Dyrektor IAS wskazał, że operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego uzupełniony wyjaśnieniami i obliczeniami zawartymi w pismach z 30.01.2024 r. i 6.03.2024 r., spełnia wymogi formalne. Operat ten stanowi dowód w sprawie. Ww. decyzja Dyrektora IAS z 30.04.2024 r. jest decyzją ostateczną. W konsekwencji organ odwoławczy stwierdza, że ponieważ wartość nieruchomości będącej przedmiotem sprzedaży określona przez biegłego różni się o więcej niż 33% od wartości podanej przez Stronę, zatem zgodnie z przepisem art. 6 ust. 4 upcc, koszt sporządzenia opinii biegłego ponosi Strona. Organ odwoławczy podkreślił, że do wydania zaskarżonego postanowienia obliguje organ podatkowy pierwszej instancji dyspozycja art. 269 O.p., zgodnie z którą organ podatkowy ustala, w formie postanowienia, wysokość kosztów postępowania, które obowiązana jest ponieść strona na podstawie odrębnych przepisów, oraz termin i sposób ich uiszczenia. Koszty opinii biegłego do takich kosztów (w świetle art. 267 § 1 pkt 4 O.p., w związku z art. 6 ust. 4 upcc) należą, zatem wydanie stosowanego postanowienia zgodne jest z obowiązującym stanem prawnym. W opinii organu odwoławczego, twierdzenie Podatnika, że postanowienie o kosztach sporządzenia operatu szacunkowego zostało wydane przez Naczelnika US przedwcześnie jest niezasadne. Sporządzony operat szacunkowy został przyjęty jako dowód w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, a ponieważ określona w nim wartość ww. nieruchomości różni się o więcej niż 33% od wartości podanej przez Stronę, koszt sporządzenia opinii obciąża Stronę. Powyższe okoliczności obligowały organ I instancji do wydania postanowienia w ww. zakresie. Jednocześnie organ odwoławczy wskazuje, że nie ma podstaw do zawieszenia postępowania zażaleniowego w ww. sprawie, gdyż w sprawie nie zachodzą żadne z okoliczności przewidzianych w art. 201 § 1 O.p. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o uchylenie go w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie postanowienia i zawieszenie postępowania w sprawie do czasu rozstrzygnięcia skargi na decyzję Dyrektora IAS nr 2201-IOM.4104.90.2023 z 30.04.2024 r., która to skarga jest rozpoznawana przez WSA w Gdańsku pod sygn. akt I SA/Gd 790/24, oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu Strona zarzuciła przedwczesność wydania oraz brak uznania, że wpływ na rozstrzygnięcie o kosztach postępowania podatkowego ma postępowanie skargowe w sprawie skargi na decyzję Dyrektora IAS nr 2201-IOM.4104.90.2023, prowadzone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku pod sygn. akt I SA/Gd 790/24. W wyniku powyższego postanowienie organu I instancji nie zostało uchylone, ani nie zostało wydane postanowienie o umorzeniu postępowania kosztowego lub o jego zawieszeniu. W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że o ile w dacie wydania przez Naczelnika US postanowienia nr 2203-SPO.4104.53.2023 z 24.07.2024 r., decyzja Dyrektora IAS nr 2201-IOM.4104.90.2023 z 30.04.2024 r. była ostateczna, to w dacie zaskarżenia postanowienia o kosztach postępowania, decyzja ta była już skutecznie zaskarżona. Zaskarżenie decyzji wymiarowej stanowi negatywną przesłankę do wydania postanowienia o kosztach postępowania. Dyrektor IAS rozpatrując zażalenie Spółki z 28.08.2024 r. winien zawiesić postępowanie do czasu zakończenia postępowania sądowego. Strona wskazała również, że z treści uzasadnienia postanowienia wydanego na podstawie art. 269 O.p. musi jasno wynikać, jaka zawartość opinii biegłego posłużyła organowi do ustalenia podstawy opodatkowania i jakie było rozumowanie organu doprowadzające do tego ustalenia (wyrok WSA w Lublinie z 27.11.2015 r., I SA/Lu 566/15). Biegły zmieniał opinię na wezwanie organu II instancji, jednak nie wyjaśniono, w jakiej części uznano operat szacunkowy za sporządzony prawidłowo i przydatny w sprawie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone do Sądu postanowienie odpowiada prawu. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), jak również postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (pkt 3). W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, w trybie uproszczonym, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Kwesta sporna w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy organ I instancji zasadnie wydał postanowienie z 24.07.2024 r., którym ustalił koszty postępowania podatkowego prowadzonego w sprawie określenia Skarżącej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu umowy sprzedaży nieruchomości w wysokości 3.690 zł. Jak trafnie wskazano w zaskarżonej decyzji, zgodnie z art. 267 § 1 pkt 4 O.p., stronę obciążają koszty przewidziane w odrębnych przepisach. Takim odrębnym przepisem jest m. in. przepis art. 6 upcc, który określa procedurę ustalania wartości rynkowej przedmiotu czynności cywilnoprawnej. W sytuacji, gdy podatnik nie wskazał wartości rynkowej lub określona przez niego cena nie odpowiada wartości rynkowej w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy: - organ podatkowy wzywa podatnika do określenia, podwyższenia lub obniżenia wartości rynkowej, w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia doręczenia wezwania, podając jednocześnie wartość według własnej, wstępnej oceny, - organ podatkowy powołuje biegłego, jeżeli podatnik, pomimo wezwania, nie określił wartości lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, - organ podatkowy dokonuje określenia wartości rynkowej z uwzględnieniem opinii biegłego lub przedłożonej przez podatnika wyceny rzeczoznawcy, - jeżeli organ podatkowy powoła biegłego, a wartość określona z uwzględnieniem jego opinii różni się o więcej niż 33% od wartości podanej przez podatnika, koszty opinii ponosi podatnik. Z niespornych ustaleń wynika, że w przedmiotowej sprawie organ I Instancji uznał, że wskazana w umowie sprzedaży z 8.02.2019 r. cena nieruchomości (80.000 zł) nie odpowiada wartości rynkowej, o której mowa w art. 6 ust. 2 ustawy. Ponieważ Strona nie wyraziła zgody na proponowaną przez organ podatkowy wartość przedmiotu czynności cywilnoprawnej - powołany został z urzędu rzeczoznawca majątkowy, który w operacie szacunkowym określił wartość rynkową ww. nieruchomości według stanu i cen na dzień 8.02.2019 r. na kwotę 4.053.600 zł. Organ podatkowy pierwszej instancji przyjął ww. opinię jako dowód w sprawie i na jej podstawie określił podstawę opodatkowania ww. umowy sprzedaży. W dniu 28.09.2023 r. Naczelnik US wydał decyzję określającą Skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości 81.072 zł. W wyniku złożonego przez Stronę odwołania od ww. rozstrzygnięcia Dyrektor IAS Izby wydał decyzję z 30.04.2024 r. uchylającą ww. decyzję i określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu umowy sprzedaży z 8.02.2019 r. w wysokości 71.340 zł. W wydanej decyzji organ odwoławczy przyjął, określoną przez rzeczoznawcę majątkowego w piśmie z 6.03.2024 r. wartość rynkową nieruchomości w wysokości 3.567.000 zł. Jednocześnie Dyrektor IAS wskazał, że operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego, uzupełniony wyjaśnieniami i obliczeniami zawartymi w pismach z 30.01.2024 r. i 6.03.2024 r., spełnia wymogi formalne. Operat ten stanowi dowód w sprawie. Skoro w przedmiotowej sprawie wartość rynkowa przedmiotu umowy sprzedaży została ustalona na podstawie opinii biegłego, a wartość ta różni się o więcej niż 33% od wartości podanej przez Skarżącą, koszty opinii obowiązana jest ponieść Skarżąca. Wypełnienie dyspozycji art. 267 § 1 pkt 4 O.p., w związku z art. 6 ust. 4 upcc, obligowało organ podatkowy do wydania postanowienia nr 2203-SPO.4104.53.2023 z 24.07.2024 r. na podstawie art. 269 § 1 O.p. W ocenie Sądu, zarzuty dotyczące przedwczesnego wydania postanowienia prawidłowo zostały uznane za bezzasadne. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 20.05.2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 78/10 organ podatkowy w każdym stadium postępowania uprawniony jest do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania. Postanowienie to jest odrębnym aktem administracyjnym (ma odrębny byt), dotyczącym kwestii incydentalnej, niezwiązanej z istotą sprawy, lecz z czynnością postępowania. Cechuje się względną samoistnością, postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania może zostać wydane przez uprawniony organ podatkowy zarówno przed, jak i po wydaniu decyzji wymiarowej. Podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w orzeczeniu z 14.05.2014 r., sygn. akt I SA/Gd 1635/13 stwierdził, że brzmienie art. 269 O.p. daje organom możliwość rozstrzygania o wysokości kosztów, które strona jest obowiązana ponieść w każdym stadium postępowania. Wydane na podstawie art. 269 O.p. postanowienie o kosztach postępowania jest odrębnym aktem administracyjnym, dotyczącym kwestii incydentalnej, niezwiązanej z istotą sprawy, lecz z czynnościami postępowania. Takie samo stanowisko przedstawił m. in. WSA w Krakowie w wyroku z 26.08.2015 r., sygn. akt I SA/Kr 800/15 oraz WSA w Białymstoku w orzeczeniu z 10.05.2017 r., sygn. akt I SA/Bk 98/17. Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową skargę w pełni akceptuje i uznaje za własne przywołane wyżej poglądy sądów administracyjnych. W przedmiotowej sprawie zaszły wszystkie przesłanki do wydania postanowienia ustalającego wysokość kosztów postępowania podatkowego, co obligowało organ podatkowy do wydania zaskarżonego postanowienia. Operat szacunkowy został przyjęty jako dowód w sprawie, a decyzja określająca zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych pozostaje w obrocie prawnym i jest ostateczna. Wbrew twierdzeniom Strony faktu tego nie zmienia okoliczność, że decyzja została zaskarżona do sądu administracyjnego. Ostateczną jest bowiem taka decyzja, od której nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym. Organy podatkowe są związane decyzją ostateczną od chwili jej doręczenia Stronie aż do jej zmiany, uchylenia czy stwierdzenia nieważności. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14.01.2015r., sygn. akt I FSK 20/14: "W chwili doręczenia decyzja wchodzi do obrotu prawnego i wiąże organ ukształtowanym na jej mocy stanem faktycznym i prawnym w zakresie sytuacji prawnej strony do czasu wzruszenia tego rozstrzygnięcia w sposób i w trybie prawem przepisanym, w tym również w postępowaniu odwoławczym. Związanie organu treścią wydanej decyzji oznacza, że nie może on pominąć treści własnego rozstrzygnięcia, które ukształtowało prawa i obowiązki strony, wobec czego stan taki winien organ uwzględnić również w innych postępowaniach, które prowadzi, a które pozostają w związku podmiotowo-przedmiotowym z materią sprawy rozstrzygniętą choćby nieostateczną decyzją, ale już funkcjonującą w obiegu prawnym i z niego niewyeliminowaną. Związanie organu decyzją doręczoną stronie trwa przez cały okres jej pozostawania w obrocie prawnym (por. J. Borkowski w. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2012, s. 911)." Do czasu uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej decyzja obowiązuje i podlega ochronie prawnej zgodnie z zasadą trwałości ostatecznych decyzji podatkowych (art. 128 Ordynacji podatkowej). Decyzja Dyrektora IAS z 30.04.2024 r. jest decyzją ostateczną. Wniesienie przez Skarżącą skargi do sądu administracyjnego na ww. decyzję wymiarową nie niweczy cechy ostateczności zaskarżonej decyzji i tym samym nie stanowi przeszkody do rozpatrzenia zażalenia Podatnika w sposób określony w zaskarżonym postanowieniu z 19.11.2024 r. Wbrew oczekiwaniom Skarżącej w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, czy "umorzenia postępowania kosztowego", o co wnosi Strona. Dopiero wyeliminowanie z obrotu decyzji wymiarowej opartej na opinii biegłego, której kosztem w odrębnym postanowieniu został obciążony podatnik, pozwoliłoby uchylić to postanowienie w przedmiocie kosztów. Skoro decyzja taka funkcjonuje w obrocie, to kontrola postanowienia w zakresie kosztów może odbywać się tylko w kwestiach formalnych, objętych art. 6 upcc, a zatem dotyczyć tego, czy wartość podana przez biegłego znacznie odbiega od wartości podawanej przez podatnika, a nadto, czy różnica wartości przekracza ustawowe 33%. Jednocześnie Dyrektor IAS trafnie również wskazał, że w sprawie nie zachodzą żadne z okoliczności przewidzianych w art. 201 § 1 O.p., co obligowałoby organ podatkowy do zawieszenia postępowania. Wskazany w skardze przepis art. 201 § 1c pkt 1 lit. a O.p. stanowi, iż organ podatkowy może zawiesić postępowanie, na wniosek lub z urzędu, gdy pomiędzy postępowaniami w sprawach dotyczących tej samej strony istnieje tego rodzaju związek, że na treść decyzji wydawanej w zawieszanym postępowaniu ma wpływ rozstrzygnięcie sprawy w innym postępowaniu, a rozstrzygnięcie sprawy w tym innym postępowaniu nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w § 1 pkt 2 art. 201 ww. ustawy. Zwrócić należy uwagę, że w przytoczonej normie prawnej ustawodawca posłużył się zwrotem "organ może", co oznacza, iż nawet przy wystąpieniu przesłanek opisanych w tej normie organ nie jest zobowiązany do uwzględnienia wniosku i zawieszenia postępowania. Jest to fakultatywna podstawa zawieszenia postępowania podatkowego, co oznacza, iż organ podatkowy może nie skorzystać z możliwości zawieszenia, jeżeli uzna, że okoliczności sprawy przemawiają za jej prowadzeniem. Wystąpienie przesłanki fakultatywnej pozwala na dokonanie swobodnej oceny organowi, czy zawieszenie to w okolicznościach prowadzonej sprawy jest zasadne. W przedmiotowej sprawie operat szacunkowy, którego koszt sporządzenia ma ponieść Strona, uzupełniony wyjaśnieniami i obliczeniami rzeczoznawcy majątkowego zawartymi w pismach z 30.01.2024 r. i 6.03.2024 r., spełnia wszystkie wymogi formalne i stanowi dowód w sprawie. Tym samym zawieszenie postępowania zażaleniowego dotyczącego kosztów postępowania podatkowego do czasu rozpatrzenia przez sąd administracyjny skargi Spółki na ww. decyzję wymiarową nie jest zasadne. Jest oczywiste, że ewentualne uchylenie przez sąd decyzji wymiarowej otworzy drogę do wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia wydanego w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania. Przyjęcie jednak argumentacji Skarżącej dotyczącej konieczności zawieszenia niniejszego postępowania prowadziłoby do sytuacji, w której organ podatkowy musiałby każdorazowo oczekiwać z wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania aż do całkowitego zakończenia rozpatrywania sprawy wymiarowej w sądowoadministracyjnym toku instancji. Jak wcześniej podkreślono, postanowienie o kosztach postępowania jest odrębnym aktem administracyjnym, dotyczącym kwestii incydentalnej, niezwiązanej z istotą sprawy lecz z czynnościami postępowania. Postanowienie takie może być wydane na każdym etapie postępowania, a zawieszenie postępowania prowadzonego w przedmiocie kosztów do czasu rozpatrzenia skargi na decyzję wymiarową nie znajduje - w ocenie Sądu - uzasadnionych podstaw. Bez znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia są zarzuty Skarżącej, że biegły zmieniał opinię na wezwanie organu II instancji, jednak nie wyjaśniono w jakiej części uznano operat szacunkowy za sporządzony prawidłowo i przydatny w sprawie. Naczelnik US wydając postanowienie z 24 lipca 2024 r. jednoznacznie wskazał, że organ odwoławczy dokonał weryfikacji wartości rynkowej i przyjął ją w wysokości 3.567.000 zł w oparciu o dodatkowe wyjaśnienia i obliczenia biegłego. Powyższe nie spowodowało zmiany wysokości wynagrodzenia biegłego i pozostało bez wpływu na określenie wysokości kosztów postępowania podatkowego w zaskarżonym postanowieniu. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa i zawiera rozstrzygnięcie wszystkich kwestii poruszonych w zażaleniu. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI