I SA/GD 878/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę spółki na decyzję SKO, uznając, że pełnomocnictwa procesowe nie uprawniały do podpisywania korekt deklaracji podatkowych bez dodatkowego, szczególnego pełnomocnictwa.
Spółka P. S.A. wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości, powołując się na wyrok TK. Wójt Gminy uznał brak nadpłaty, a SKO uchyliło decyzję, wskazując na braki formalne wniosku. Kluczową kwestią stało się ustalenie, czy pełnomocnictwa procesowe (PPS-1) uprawniały do podpisywania korekt deklaracji. SKO uznało, że nie, co skutkowało uchyleniem decyzji Wójta. WSA w Gdańsku oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko SKO, że do podpisywania deklaracji wymagane jest odrębne, szczególne pełnomocnictwo (art. 80a Ordynacji podatkowej), a nie samo pełnomocnictwo procesowe.
Spółka P. S.A. zwróciła się do Wójta Gminy Stary Targ o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2016-2020, dołączając korekty deklaracji. Wójt stwierdził brak nadpłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku uchyliło tę decyzję, wskazując na brak formalnych podstaw do prowadzenia postępowania, ponieważ pełnomocnicy spółki nie przedłożyli wymaganych pełnomocnictw do podpisywania korekt deklaracji. Kolegium uznało, że pełnomocnictwa szczególne PPS-1, choć upoważniały do reprezentowania w sprawach podatkowych i składania wyjaśnień, nie obejmowały uprawnienia do podpisywania korekt deklaracji w rozumieniu art. 80a Ordynacji podatkowej. Wskazano, że do podpisywania deklaracji wymagane jest odrębne, szczególne pełnomocnictwo, a nie samo pełnomocnictwo procesowe. Spółka wniosła skargę do WSA w Gdańsku, argumentując, że SKO wadliwie uznało brak upoważnienia pełnomocnika i pozbawiono ją możliwości wypowiedzenia się w sprawie. WSA w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko SKO. Sąd podkreślił, że pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji jest szczególnym rodzajem pełnomocnictwa, odrębnym od pełnomocnictwa procesowego, i musi być wyraźnie wskazane. Pełnomocnictwa PPS-1, oparte na art. 138e Ordynacji podatkowej, nie uprawniały do podpisywania korekt deklaracji, a brak takiego szczególnego pełnomocnictwa (art. 80a) stanowił brak formalny wniosku, uniemożliwiający merytoryczne rozpatrzenie sprawy przez organ pierwszej instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, pełnomocnictwo procesowe nie jest wystarczające do podpisywania korekt deklaracji. Do tego celu wymagane jest odrębne, szczególne pełnomocnictwo, o którym mowa w art. 80a Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że pełnomocnictwo procesowe, nawet szerokie, nie obejmuje uprawnienia do podpisywania deklaracji. Podpisanie deklaracji jest czynnością wymagającą szczególnego pełnomocnictwa, które musi być wyraźne i złożone na urzędowym formularzu, a nie może być domniemane z innych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
O.p. art. 75 § 1 i 3
Ordynacja podatkowa
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty może zostać wszczęte jedynie na wniosek podatnika lub jego pełnomocnika, który powinien załączyć korekty deklaracji podatkowych.
O.p. art. 80a § 1 i 2
Ordynacja podatkowa
Reguluje szczególną kategorię pełnomocnictwa do podpisywania deklaracji, które musi być odrębne od pełnomocnictwa procesowego i wyraźnie określone.
Pomocnicze
O.p. art. 137
Ordynacja podatkowa
Dotyczy pełnomocnictwa procesowego.
O.p. art. 138e
Ordynacja podatkowa
Podstawa prawna dla pełnomocnictw procesowych w postępowaniu podatkowym.
k.c. art. 98
Kodeks cywilny
Dotyczy pełnomocnictwa ogólnego i czynności przekraczających zwykły zarząd.
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia przeprowadzanie dowodów na etapie skargi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
O.p. art. 233 § 2
Ordynacja podatkowa
Podstawa do wydania decyzji kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pełnomocnictwo procesowe (PPS-1) nie jest równoznaczne z pełnomocnictwem do podpisywania deklaracji podatkowych. Do podpisywania deklaracji wymagane jest odrębne, szczególne pełnomocnictwo zgodnie z art. 80a Ordynacji podatkowej. Brak wymaganego pełnomocnictwa stanowi brak formalny wniosku, który uniemożliwia merytoryczne rozpatrzenie sprawy.
Odrzucone argumenty
Pełnomocnictwa procesowe udzielone na druku PPS-1 upoważniały do podpisywania korekt deklaracji. Naruszenie art. 200 Ordynacji podatkowej poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się radcy prawnemu. Brak obowiązującego wzoru pełnomocnictwa do podpisywania deklaracji.
Godne uwagi sformułowania
pełnomocnictwo szczególne PPS—1 nie obejmuje upoważnienia do podpisywania korekt deklaracji pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji jest pełnomocnictwem tylko do niektórych czynności w postępowaniu pełnomocnik działający na podstawie art. 138a Ordynacji podatkowej składa oświadczenia woli, natomiast pełnomocnik podpisujący deklarację podatkową składa oświadczenie wiedzy pełnomocnictwo, o którym mowa w rozdziale 9a Ordynacji podatkowej, jest szczególnym rodzajem pełnomocnictwa, upoważniającym jedynie do złożenia podpisu na deklaracji, z wyłączeniem innych działań na rzecz podatnika
Skład orzekający
Alicja Stępień
przewodniczący
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska
sprawozdawca
Marek Kraus
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących pełnomocnictwa do podpisywania deklaracji podatkowych i ich korekt, rozróżnienie między pełnomocnictwem procesowym a szczególnym do podpisywania deklaracji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wymaganego pełnomocnictwa do podpisywania korekt deklaracji. Wymaga analizy konkretnych pełnomocnictw i ich zakresu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie podatkowym – zakresu umocowania pełnomocnika do podpisywania deklaracji, co ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą i księgową.
“Pełnomocnik podpisał korektę deklaracji, ale sąd uznał to za nieważne. Kluczowe jest właściwe pełnomocnictwo!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 878/22 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2022-10-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-08-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Alicja Stępień /przewodniczący/ Joanna Zdzienicka-Wiśniewska /sprawozdawca/ Marek Kraus Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne Hasła tematyczne Podatek od nieruchomości Inne Pełnomocnik procesowy Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1540 art. 75 par. 1 i 3, art. 80a par. 1 i 2, art. 137, art. 138e Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędzia WSA Marek Kraus, Protokolant Specjalista Sądowy Dorota Zawiślińska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 października 2022 r. sprawy ze skargi P. S. A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 13 czerwca 2022 r. nr SKO Gd/759/22 w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2016-2020 oddala skargę. Uzasadnienie Wnioskiem z dnia 2 kwietnia 2021 r. Spółka P. S.A. z siedzibą w W. zwróciła się do Wójta Gminy Stary Targ o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2016-2020 w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt SK 39/19. Korekty deklaracji dotyczą gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w latach 2016-2020 o pow. 496.315 m2. W dniu 15 kwietnia 2021 r. do Urzędu Gminy Stary Targ wpłynęło pismo Spółki uzupełniające powyższy wniosek o stwierdzenie nadpłaty. Do wniosku załączono: korekty deklaracji za lata 2016-2021 oraz pełnomocnictwa szczególne dla dyr. A.W. oraz dyr. A. S. Korekty deklaracji zostały podpisane przez A. W. oraz A. S. Decyzją z dnia 4 stycznia 2022 r. Wójt Gminy Stary Targ stwierdził brak nadpłaty w nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2016-2020. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 13 czerwca 2022 r. uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ocenie SKO zaskarżona decyzja podlega uchyleniu z powodu braku formalnych podstaw prowadzenia postępowania w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2016-2020. Przywołując treść art. 75 § 1 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.) SKO wskazało, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty wszczęte może zostać jedynie na wniosek podatnika lub jego pełnomocnika, który do wniosku powinien załączyć korekty deklaracji podatkowych dotyczących zobowiązania podatkowego. W niniejszej sprawie pełnomocnik złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty i załączył do niego korekty deklaracji podatkowych, jednakże nie przedłożył pełnomocnictw do podpisywania tychże deklaracji podatkowych. Uchybienia tego nie dostrzegł Wójt Gminy Stary Targ i nie wezwał pełnomocnika podatnika do uzupełnienia braków formalnych wniosku. W ocenie Kolegium zasadniczym problemem w rozpoznawanej sprawie jest odpowiedź na pytanie, czy doszło do skutecznego złożenia przez pełnomocnika Spółki korekt deklaracji na podatek od nieruchomości za lata 2016-2020 Zdaniem Kolegium, pełnomocnictwo szczególne PPS—1 nie obejmuje upoważnienia do podpisywania korekt deklaracji w podatku od nieruchomości. Przywołując treść art. 80a Ordynacji podatkowej § 1 i 2 Ordynacji podatkowej regulujących szczególną kategorię pełnomocnictwa, tj. pełnomocnictwo dające możliwość podpisywania deklaracji organ odwoławczy wskazał, że pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji jest pełnomocnictwem tylko do niektórych czynności w postępowaniu, a więc czynności podpisywania deklaracji (ich rodzaj i zakres czasowy) powinny wynikać z treści pełnomocnictwa. Nie może być to pełnomocnictwo o charakterze ogólnym. Nie uprawnia ono do sporządzenia deklaracji. Pełnomocnictwo udzielone w oparciu o regulację art. 80a Ordynacji podatkowej upoważnia jedynie do podpisywania deklaracji. W konsekwencji, pełnomocnictwo udzielone do reprezentowania w postępowaniach prowadzonych na podstawie art. 138a tej ustawy powinno zostać uzupełnione o uprawnienie do podpisywania deklaracji zawsze, gdy wolą mocodawcy jest także, aby to pełnomocnik podpisał za niego deklarację podatkową. Pełnomocnik działający na podstawie art. 138a Ordynacji podatkowej składa oświadczenia woli, natomiast pełnomocnik podpisujący deklarację podatkową składa oświadczenie wiedzy. Skoro zaś deklaracja jest dokumentem stanowiącym oświadczenie wiedzy, konieczne jest legitymowanie się przez pełnomocnika pełnomocnictwem szczególnym, a nie pełnomocnictwem ogólnym. Kolegium zwróciło uwagę na różnice zachodzące pomiędzy pozycją pełnomocnika do podpisywania deklaracji i pełnomocnika procesowego, ustanowionego na podstawie art. 137 Ordynacji podatkowej. Pełnomocnik procesowy, chcąc podpisywać deklaracje, musi być do tego upoważniony na podstawie komentowanego przepisu, nie wystarczy nawet bardzo szerokie pełnomocnictwo udzielone na podstawie art. 137 Ordynacji podatkowej. Również w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pełnomocnictwo, o którym mowa w rozdziale 9a Ordynacji podatkowej, jest szczególnym rodzajem pełnomocnictwa, upoważniającym jedynie do złożenia podpisu na deklaracji, z wyłączeniem innych działań na rzecz podatnika. Pełnomocnictwo to nie uprawnia np. do sporządzenia deklaracji, co musi wynikać z innego tytułu prawnego. Osoba ustanowiona jedynie do podpisywania deklaracji nie może też "poprawiać" danych zawartych w deklaracji. Wszelkie skutki prawno-podatkowe związane z danymi ujawnionymi w deklaracji obciążają podatnika, płatnika lub inkasenta. Pełnomocnik nie ponosi z tego tytułu żadnej odpowiedzialności. W aktach administracyjnych niniejszej sprawy znajdują się dwa pełnomocnictwa szczególne udzielone na druku PPS-1, w których Spółka upoważniła A. S. oraz A. W. do reprezentowania Spółki w sprawach związanych z podatkiem od nieruchomości, rolnym i leśnym (...), w tym do podpisywania i składania korekt deklaracji, składania wyjaśnień i wniosków oraz uzupełnienia brakujących dokumentów. Zdaniem organu powyższe pełnomocnictwa nie są pełnomocnictwami szczególnymi, o których mowa w art. 80a Ordynacji podatkowej, a pełnomocnictwami procesowymi, których podstawą prawną jest przepis art. 138e Ordynacji podatkowej. W ocenie Kolegium, pełnomocnictwa, o których mowa w art. 80a Ordynacji podatkowej oraz art. 138e Ordynacji podatkowej są szczególnymi rodzajami pełnomocnictw. Są to odrębne pełnomocnictwa, upoważniające do odmiennych zakresowo czynności w imieniu mocodawcy. W ocenie organu baktu złożenia tego szczególnego pełnomocnictwa do podpisywania deklaracji nie można ani domniemywać, ani wywnioskowywać z innych pism bądź innego rodzaju deklaracji, w tym deklaracji PPS-1. Pełnomocnictwo to musi być wyraźne, z jasno określoną treścią oraz złożone na urzędowym formularzu. Kolegium wskazało, że podziela stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 13 czerwca 2018 r., sygn. akt II FSK 1723/16, zgodnie z którym wykładnia językowa art. 80a § 1 i 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 98 in fine k.c, uzupełniona wykładnią systemową wewnętrzną, nie pozwala na wyciągnięcie wniosku o dopuszczalności podpisania deklaracji podatkowej przez pełnomocnika legitymującego się pełnomocnictwem procesowym. Pełnomocnik strony w postępowaniu podatkowym, chcąc podpisać za swojego mocodawcę deklarację, musi być do tego upoważniony pełnomocnictwem do niektórych czynności w postępowaniu podatkowym, wprost upoważniającym do podpisania deklaracji. W opinii Kolegium, z przepisu art. 80a § 4 Ordynacji podatkowej stanowiącego o odpowiednim stosowaniu przepisów dotyczących pełnomocnictwa w postępowaniu podatkowym (procesowym) nie można wyprowadzać wniosku, iż złożenie pełnomocnictwa na formularzu PPS-1 upoważnia do podpisania deklaracji podatkowej. Gdyby przyjąć taki wniosek, to regulacja zawarta w art. 80a Ordynacji podatkowej byłaby zbyteczna. W związku z powyższym za przedwczesne uznał organ odwoławczy rozpatrywanie zarzutów odwołania odnoszących się do istoty sporu. W zaleceniach dla organu pierwszej instancji Kolegium nakazało wezwanie pełnomocnika podatnika do uzupełnienia wyżej wskazanych braków formalnych pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Dodatkowo organ wyjaśnił, że w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty określa się, a nie ustala ponownie zobowiązania podatkowego. Z art. 75 § 4 Ordynacji podatkowej wynika bowiem wprost, że wówczas, gdy prawidłowość skorygowanego zeznania (deklaracji) nie budzi wątpliwości, organ podatkowy zwraca nadpłatę bez wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę. Natomiast w sytuacji, gdy weryfikacja wniosku i korekty deklaracji wykaże, że określenie wysokości nadpłaty przez podatnika jest nieprawidłowe, organ podatkowy powinien wydać decyzję odnoszącą się do wszystkich elementów wniosku podatnika i zakresu wszczętego nim postępowania, a zatem powinien odmówić stwierdzenia nadpłaty albo orzec ją w innej wysokości niż uczynił to podatnik. Niezależnie od powyższego Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji powinien był wydać odrębne decyzję w stosunku do każdego roku podatkowego, gdyż podatek od nieruchomości ma charakter podatku rocznego. Należy także do akt sprawy dołączyć pierwotne deklaracje podatkowe podatnika oraz wypisy z ewidencji gruntów i budynków. Końcowo Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z treścią art. 45 § Ordynacji podatkowej, doręczenia decyzji dokona wyłącznie jednemu z trzech pełnomocników szczególnych upoważnionych przez podatnika - pani A. S. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Spółka wniosła o uchylenie decyzji SKO w Gdańsku z dnia 13 czerwca 2022 r. oraz o zasądzenie kosztów procesowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zdaniem strony skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku w treści uzasadnienia wadliwie uznało, że pełnomocnik nie miał upoważnienia do podpisywania korekt deklaracji, co jego zdaniem skutkowało zaistnieniem braku formalnych podstaw prowadzenia postępowania w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2016-2020. Strona skarżąca podniosła ponadto, że na skutek naruszenia przez organ podatkowy II instancji art. 200 Ordynacji podatkowej poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się w sprawie radcy prawnemu M. Ł., została pozbawiona możności przedłożenia organowi podatkowemu II instancji dokumentów dotyczących udzielonych pełnomocnictw i druków UPL-1P zawierających wskazanie osób do upoważnionych do skorygowania deklaracji podatkowych. Dodatkowo, na podstawie art. 106 § 3 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów: pełnomocnictwa udzielonego pani A. S. jako Zastępcy Dyrektora 22 października 2019 r., pełnomocnictwa udzielonego panu A. W. jako Zastępcy Dyrektora 22 października 2019 r., druku UPL-1P pełnomocnictwa do podpisywania deklaracji składanej w postaci papierowej udzielonemu pani A. S. ważnym od 22 października 2019 r. druku UPL-1P pełnomocnictwa do podpisywania deklaracji składanej w postaci papierowej udzielonemu panu A. W. ważnym od 4 lipca 2019 r. W ocenie skarżącej zaoferowane dowody pozostają w związku z oceną, że naruszenie art. 200 Ordynacji podatkowej miało istny wpływ i mogło skutkować odmiennym rozstrzygnięciem w sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych decyzji z prawem. Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest wydana przez organ drugiej instancji decyzja kasacyjna. Istota sporu dotyczy kwestii zakresu upoważnienia szczególnego. Zgodnie ze stanowiskiem organu odwoławczego pełnomocnictwo szczególne PPS-1 nie obejmowało upoważnienia do podpisywania korekt deklaracji w podatku od nieruchomości a brak formalny pełnomocnictwa nie podlega uzupełnieniu na etapie postępowania odwoławczego z uwagi na zasadę dwuinstancyjności postępowania. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd prawny wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 czerwca 2022 r., w sprawie sygn. akt I SA/Gd 346/22, że złożenie pełnomocnictwa procesowego na formularzu PPS-1, w którym upoważniono osoby do reprezentowania w postępowaniu oraz podpisywania i składania korekt deklaracji nie jest wystarczające do uznania formalnej prawidłowości deklaracji korygującej. Zgodnie z art. 80a § 1 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia korekt deklaracji, jeżeli odrębne ustawy nie stanowią inaczej, deklaracja, w tym deklaracja składana za pomocą środków komunikacji elektronicznej, może być podpisana także przez pełnomocnika podatnika, płatnika lub inkasenta. Stosownie do art. 80a § 2 Ordynacji podatkowej pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji oraz zawiadomienie o odwołaniu tego pełnomocnictwa składa się organowi podatkowemu właściwemu w sprawach podatku, którego dana deklaracja dotyczy. Z kolei art. 98 k.c. stanowi, że pełnomocnictwo ogólne obejmuje umocowanie do czynności zwykłego zarządu. Do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebne jest pełnomocnictwo określające ich rodzaj, chyba że ustawa wymaga pełnomocnictwa do poszczególnej czynności. Przepisy art. 80a § 1 i 2 Ordynacji podatkowej regulujące kwestię podpisywania deklaracji podatkowych przez pełnomocników stron zostały dodane do Ordynacji podatkowej z dniem 1 stycznia 2007 r. w drodze nowelizacji dokonanej art. 1 pkt 15 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1590). Przepisy te statuują nową kategorię pełnomocnictwa, tj. pełnomocnictwo dające możliwość podpisywania deklaracji. Pełnomocnictwo udzielone w oparciu o regulację art. 80a Ordynacji podatkowej upoważnia do podpisywania deklaracji. W konsekwencji, pełnomocnictwo udzielone do reprezentowania w postępowaniach prowadzonych na podstawie art. 138a tej ustawy powinno zostać uzupełnione o uprawnienie do podpisywania deklaracji zawsze, gdy wolą mocodawcy jest także, aby to pełnomocnik podpisał za niego deklarację podatkową. Pełnomocnik działający na podstawie art. 138a Ordynacji podatkowej składa oświadczenia woli, nie budzi natomiast wątpliwości, że pełnomocnik podpisujący deklarację podatkową składa oświadczenie wiedzy (por. M. Grego, Podpisanie deklaracji podatkowej przez doradcę podatkowego, ZNSA 2010/3/76-86). Skoro zaś deklaracja jest dokumentem stanowiącym oświadczenie wiedzy, konieczne jest legitymowanie się przez pełnomocnika szczególnym pełnomocnictwem, a nie pełnomocnictwem ogólnym (P. Bębenek, Podpisywanie w imieniu podatnika deklaracji i innych dokumentów w zakresie akcyzy w imporcie oraz w związku z prowadzonym składem podatkowym, Doradca Podatkowy 2009/7-8/17-19). Zwraca się również uwagę na różnice zachodzące pomiędzy pozycją pełnomocnika do podpisywania deklaracji i pełnomocnika procesowego, ustanowionego na podstawie art. 137 Ordynacji podatkowej (w realiach niniejszej sprawy – na podstawie art. 138e Ordynacji podatkowej). Pełnomocnik procesowy, chcąc podpisywać deklaracje, musi być do tego upoważniony na podstawie komentowanego przepisu, nie wystarczy nawet bardzo szerokie pełnomocnictwo udzielone na podstawie art. 137 Ordynacji podatkowej (w realiach niniejszej sprawy – na podstawie art. 138e Ordynacji podatkowej) (tak: L. Etel (w:) C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa, Komentarz, LEX, 2013, wyd. V). Również w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pełnomocnictwo, o którym mowa w rozdziale 9a Ordynacji podatkowej, jest szczególnym rodzajem pełnomocnictwa, upoważniającym jedynie do złożenia podpisu na deklaracji, z wyłączeniem innych działań na rzecz podatnika. Pełnomocnictwo to nie uprawnia np. do sporządzenia deklaracji, co musi wynikać z innego tytułu prawnego. Osoba ustanowiona jedynie do podpisywania deklaracji nie może też "poprawiać" danych zawartych w deklaracji. Wszelkie skutki prawno-podatkowe związane z danymi ujawnionymi w deklaracji obciążają podatnika, płatnika lub inkasenta. Pełnomocnik nie ponosi z tego tytułu żadnej odpowiedzialności (zob. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2009 r., sygn. akt I FSK 1303/08). Powyższa argumentacja ma odpowiednie zastosowanie w odniesieniu do czynności podpisania skorygowanej deklaracji, co wynika z zastosowania wnioskowania prawniczego "z większego na mniejsze" (a maiore ad minus): jeżeli wolno więcej, to tym bardziej wolno mniej. Jeżeli ktoś jest uprawniony do czynienia czegoś większego, to tym bardziej jest uprawniony do czynienia czegoś mniejszego (charakter uprawniający). W aktach administracyjnych badanej sprawy znajdują się dwa pełnomocnictwa szczególne udzielone na druku PPS-1, w których skarżąca upoważniła A. S. oraz A. W. do reprezentowania spółki w sprawach związanych z podatkiem od nieruchomości, rolnym i leśnym (...), w tym podpisywanie i składanie korekt deklaracji, składanie wyjaśnień i wniosków oraz uzupełnienie brakujących dokumentów. Powyższe pełnomocnictwa nie są pełnomocnictwami szczególnymi, o których mowa w art. 80a Ordynacji podatkowej. Pełnomocnictwa udzielone tym dwóm osobom są pełnomocnictwami szczególnymi, tj. pełnomocnictwami procesowymi, których podstawą prawną jest przepis art. 138e Ordynacji podatkowej. Podzielić przy tym należy pogląd, że pełnomocnictwa, o których mowa w art. 80a Ordynacji podatkowej oraz art. 138e Ordynacji podatkowej są szczególnymi rodzajami pełnomocnictw, które nie zostały wprowadzone do Ordynacji podatkowej przypadkowo. Są to odrębne pełnomocnictwa, upoważniające do odmiennych zakresowo czynności w imieniu mocodawcy. Pełnomocnik strony w postępowaniu podatkowym, chcąc podpisać za swojego mocodawcę deklarację, czy jej korektę, musi być do tego upoważniony pełnomocnictwem do niektórych czynności w postępowaniu podatkowym, wprost upoważniającym do dokonania tej czynności. Faktu złożenia tego szczególnego pełnomocnictwa do podpisywania deklaracji, czy ich korekt nie można ani domniemywać, ani wyprowadzać z innych pism bądź innego rodzaju deklaracji, w tym deklaracji PPS-1. Pełnomocnictwo to musi być wyraźne, z jasno określoną treścią oraz złożone na urzędowym formularzu. W konsekwencji podzielić należało ocenę, że pełnomocnictwo szczególne (udzielone na formularzu PPS-1) nie obejmuje swoim zakresem upoważnienia do podpisywania deklaracji bądź korekt deklaracji na podatek od nieruchomości. Nie zasługuje przy tym na aprobatę pogląd skarżącej, że nie ma obowiązującego wzoru pełnomocnictwa do podpisywania deklaracji, a jedynie wzór pełnomocnictwa do podpisywania deklaracji składanych drogę elektroniczną. Poglądowi temu przeczą przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów pełnomocnictw do podpisywania deklaracji oraz wzorów zawiadomień o zmianie lub odwołaniu tych pełnomocnictw (Dz.U. z 2018 r. poz. 562 ze zm.). W realiach niniejszej sprawy, pełnomocnik skarżącej nie złożył pełnomocnictw do podpisywania deklaracji ani w formie elektronicznej ani pisemnej, a obowiązujące w toku postępowania przepisy uprawniały go złożenia takiej deklaracji właśnie w tych dwóch formach. Na etapie skargi spółka wskazywała na problem ze wzorami deklaracji, tymczasem w toku postępowania spór nie dotyczył formy pełnomocnictwa, a obowiązku jego złożenia. Przepis art. 138d Ordynacji podatkowej, określający pełnomocnictwo ogólne nie znajduje odpowiedniego zastosowania do pełnomocnictwa do podpisywania deklaracji i ich korekt, gdyż żaden z pełnomocników szczególnych nie został upoważniony do prowadzenia wszystkich spraw podatkowych spółki. Przywołany na poparcie skargi pogląd wyrażany w piśmiennictwie dotyczył jedynie formy złożenia pełnomocnictwa szczególnego, a nie braku złożenia pełnomocnictwa do podpisywania deklaracji i ich korekt, co miało miejsce w badanej sprawie Dopiero w dniu 12 lipca 2022 r. złożone zostały druki UPL-1P dotyczące pełnomocnictw udzielonych pani A. S. (wskazana data udzielenia pełnomocnictwa 22 października 2019 r.) oraz panu A. W. (wskazana data udzielenia pełnomocnictwa 4 lipca 2019 r.). Przedłożone przez stronę skarżącą na etapie skargi dokumenty z datą późniejszą niż zaskarżona decyzja będą przedmiotem oceny organu pierwszej instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu. W świetle powyższego uzasadnione jest stanowisko organu, że zaistniały przesłanki wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI