III SA/Wr 315/23

III SA/Wr 315/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-11-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
Katarzyna Borońska
Magdalena Jankowska-Szostak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1438
art. 112 b par. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 7 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. sp. z o.o. z/s we W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 18 lipca 2023 r. Nr 0201-IEE1.7192.90.2023.MO w przedmiocie przyznania własności nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 30 sierpnia 2023 r. D. Sp. z o.o. we W. (dalej: skarżący, strona skarżąca, spółka) wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej jako: DIAS, organ II instancji) z dnia18 lipca 2023 r., nr 0201-1EE1.7192.90.2O23.MO, utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Trzebnicy (dalej: NUS, organ I instancji, organ egzekucyjny) z dnia 15 czerwca 2023 r., nr 0221-SEE.712.10.2023.1 o przyznaniu własności nieruchomości, tj. działek o nr ewid.: [...], [...]/[...] i [...]/[...], wchodzących w skład nieruchomości oznaczonej nr KW WR1W/00018458/4.
Jak wynika z akt sprawy organ I instancji prowadzi wobec spółki postępowanie egzekucyjne z nieruchomości położonej w R. [...], dla której Sąd Rejonowy W Trzebnicy, IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr KW WR1W/00018458/4. Podstawą prowadzonego postępowania egzekucyjnego jest tytuł wykonawczy nr OS.1.2015, wystawiony przez Burmistrza Gminy Prusice, obejmujący zaległości z tytułu kary administracyjnej za usuwanie drzew bez wymaganego zezwolenia w wysokości 1.878.216,70 zł, która została nałożona na spółkę decyzją Burmistrza Gminy Prusice z dnia 2 lipca 2015 r. Licytacja nieruchomości (druga) odbyła się w dniu 18 października 2022 r. Na licytacji została sprzedana część działek wchodzących w skład nieruchomości strony skarżącej, tj. działki o nr ewid.: [...] oraz [...]/[...] i [...]/[...]. Najwyższą cenę zaoferował licytant N. F.
W trakcie licytacji strona skarżąca składała skargi na czynności poborcy skarbowego. Skargi dotyczyły nieprawidłowego określenia wartości nieruchomości i ceny wywoławczej (skarga została oddalona na mocy postanowienia komornika skarbowego ujętego w protokole licytacji), objęcia sprzedażą licytacyjną wszystkich działek, w sytuacji, gdy do zaspokojenia egzekwowanej należności wystarczy sprzedaż części działek (skarga została uwzględniona - jej skutkiem było ograniczenie dalszej licytacji do działek [...]/[...] i [...]/[...]) oraz kontynuowanie egzekucji pomimo odstąpienia od egzekucji licytanta (skarga została oddalona na mocy postanowienia komornika skarbowego ujętego w protokole licytacji).
Z uwagi na wniesione przez stronę skarżącą i nierozstrzygnięte podczas licytacji skargi oraz inne, wniesione wcześniej, jeszcze nierozpoznane środki zaskarżenia, po zamknięciu licytacji komornik skarbowy, działając na podstawie art. 111m § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm.), dalej jako "u.p.e.a.", wstrzymał wydanie postanowienia w sprawie przybicia do czasu ostatecznego rozpatrzenia przez DIAS wszystkich złożonych przez stronę skarżącą środków zaskarżenia.
Postanowieniem z 9 listopada 2022 r., nr 0201-lEE1.711.275.2022.MŚ, DIAS utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego o oddaleniu skargi na obwieszczenie o drugiej licytacji nieruchomości. Na to postanowienie strona skarżąca wniosła skargę do tutejszego Sądu. Wyrokiem z dnia 10 stycznia 2024 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 16/23 Sąd oddalił skargę. Wyrok ten nie jest jeszcze prawomocny.
W sprawie prawidłowości wydanych przez organ egzekucyjny rozstrzygnięć w sprawie przywołanych skarg na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji (oznaczonych w protokole jako skarga nr 1 i 2) DIAS wypowiedział się postanowieniami z 30 listopada 2022 r. nr 0201-lEE1.711.292.2022.2.MŚ, 0201-lEE1.711.298.2022.2.MŚ i 0201-lEE1.711.299.2022.2.MŚ, którymi utrzymał je w mocy. Skarżąca zaskarżyła wyżej wskazane postanowienia do tutejszego Sądu, który skargi na te postanowienia oddalił wyrokami z dnia 10 stycznia 2024 r. w sprawach o sygn. akt (odpowiednio): III SA/Wr 36/23, III SA/Wr 37/23 i III SA/Wr 38/23. Wyroki te są prawomocne.
Po doręczeniu stronie skarżącej przez organ egzekucyjny protokołu z licytacji nieruchomości z 18 października 2022 r., pismem z 23 października 2022 r. strona skarżąca złożyła skargę na czynność egzekucyjną dotyczącą sporządzenia i treści tego protokołu oraz skargę na przeprowadzenie licytacji przez osobę nieuprawnioną, pełniącą jedynie obowiązki kierownika komórki organizacyjnej urzędu prowadzącej egzekucję administracyjną. NUS odmówił wszczęcia postępowania w sprawie tych skarg, a DIAS postanowieniami z 3 lutego 2023 r. nr 0201-IEE1.7192.4.2023.MO i 0201-lEE1.7192.6.2023.MO utrzymał te rozstrzygnięcia w mocy. Na powyższe postanowienia strona skarżąca także wniosła skargi do tutejszego Sądu, które zostały oddalone wyrokami Sądu z dnia 5 stycznia 2024 r. w sprawach o sygn. akt (odpowiednio): III SA/Wr 96/23 i III SA/Wr 97/23. Wyroki te są prawomocne.
Postanowieniem z dnia 1 marca 2023 r., wydanym na podstawie art. 111m u.p.e.a. organ egzekucyjny udzielił przybicia na rzecz licytanta N. F. w zakresie działek nr [...], [...]/[...] i [...]/[...]. Na rozstrzygnięcie to strona skarżąca złożyła zażalenie, które DIAS postanowieniem z 24 kwietnia 2023 r., nr 0201-lEE1.7192.38.2023.MO, utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ ten przywołał treść przepisów u.p.e.a., a następnie stwierdził, że nie sposób zakwestionować prawidłowości postępowania w zakresie przybicia. Organ egzekucyjny w myśl art. 111m § 1 u.p.e.a. jest bowiem zobowiązany do wydania postanowienia o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę. Dalej zwrócono uwagę, że strona skarżąca w toku licytacji składała skargi na czynności poborcy skarbowego, z których część została rozpatrzona, a z uwagi na wniesione przez stronę i nierozstrzygnięte podczas licytacji skargi oraz wcześniejsze środki zaskarżenia, po zamknięciu licytacji organ egzekucyjny wstrzymał wydanie postanowienia o przybiciu do czasu rozpatrzenia tych środków zaskarżenia. Następnie, po tym, jak wszystkie skargi i zażalenia wniesione przez stronę w toku postępowania zostały ostatecznie rozstrzygnięte w administracyjnym toku instancji, organ udzielił przybicia na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę omawianych działek. Zdaniem organu nie zaszła również przesłanka odmowy przybicia określona w art. 111n § 2 u.p.e.a., tj. postępowanie egzekucyjne nie podlegało zawieszeniu lub umorzeniu. Wskazano, że wniosek strony o umorzenie postępowania egzekucyjnego w związku z podnoszonym przedawnieniem dochodzonej należności został przez organ rozpatrzony negatywnie i tutejszy Sąd w wyroku z dnia 5 października 2022 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 311/22 potwierdził stanowisko organu w przedmiocie braku przedawnienia egzekwowanego obowiązku. Wobec powyższego, zdaniem organu nie było przeszkód uzasadniających odmowę przybicia, a działanie organu egzekucyjnego było zgodne z przepisami prawa.
Na powyższe postanowienie strona skarżąca wniosła skargę do tut. Sądu, który wyrokiem z dnia 16 października 2024 r., w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 209/23, skargę oddalił. Orzeczenie jest nieprawomocne.
Po wydaniu ostatecznego postanowienia o przybiciu NUS wezwał licytanta do złożenia ceny nabycia do depozytu. W dniu 9 czerwca 2023 r. licytant wpłacił na rachunek depozytowy organu egzekucyjnego kwotę 1.941.880,00 zł, przy uwzględnieniu złożonego wadium w kwocie 430.270,00 zł. Cena nabycia została wpłacona w całości.
Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2023 r., nr 0221-SEE.712.10.2023.1, organ egzekucyjny przyznał własność licytowanych nieruchomości na rzecz licytanta.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła strona skarżąca, która podniosła, że rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem regulacji prawnych z uwagi na niedopuszczalność przyznania własności z powodu bezprzedmiotowości egzekwowanego obowiązku oraz z powodu obowiązku odstąpienia od egzekucji (art. 7 § 3 oraz art. 45 § 1 u.p.e.a.). Ponadto skarżący wskazał na brak przeprowadzenia w sprawie dodatkowego opisu i oszacowania nieruchomości pomimo istotnych zmian w stanie nieruchomości (art. 110u § 2 u.p.e.a.), przyznanie własności pomimo wadliwego przeprowadzenia licytacji oraz brak uprawnień do nabycia nieruchomości rolnej licytanta.
Kwestionowanym przedmiotową skargą postanowieniem z dnia 18 lipca 2023 r., nr 0201-IEE1.7192.90.2023.MO, DIAS utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że aby doszło do wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości niezbędne jest wydanie ostatecznego postanowienia o przybiciu oraz uregulowania całej ceny nabycia przez licytanta. W ocenie DIAS w niniejszej sprawie istnienie ww. przesłanek nie zostało skutecznie podważone przez stronę skarżącą. W dacie wydania postanowienia o przyznaniu własności postanowienie o przybiciu było ostateczne w administracyjnym toku postępowania (art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.) Niesporne jest również to, że organ egzekucyjny działając w oparciu o art. 112 § 1 u.p.e.a. 5 maja 2023 r. wezwał licytanta do złożenia do depozytu organu ceny nabycia nieruchomości a nabywca w dniu 9 czerwca 2023 r. wpłacił na rachunek organu tytułem ceny nabycia kwotę 1.941.880,00 zł. Na dzień wydania zaskarżonego postanowienia zostały zrealizowane obie przesłanki z art. 112b § 1 u.p.e.a., co obligowało organ do dokonania kolejnej czynności w postępowaniu egzekucyjnym, jaką było przyznanie własności.
W skardze do tutejszego Sądu strona zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu
naruszenie:
(a) art. 104 § 2 i 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia i odniesienia się w uzasadnieniu postanowienia do istoty zarzutów zażalenia na postanowienie NUS z 15 czerwca 2023 r.;
(b) art. 7 § 3 oraz art. 45 § 1 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o przyznaniu pomimo wygaśnięcia egzekwowanego obowiązku;
(c) art. 110u § 2 u.p.e.a. poprzez wydanie postanowienia o przybiciu i zaskarżonego postanowienia pomimo zaniechania przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości;
(d) art. 110 § 1 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia o przybiciu i zaskarżonego postanowienia pomimo prowadzenia licytacji odrębnych działek wchodzących w skład nieruchomości strony skarżącej w sytuacji, gdy komornik skarbowy w trakcie licytacji uprzednio zdecydował o łącznej licytacji działek, a rozstrzygnięcie w sprawie złożonej przez stronę skarżącą w toku licytacji skargi na łączną licytację działek odroczył na czas po zakończeniu licytacji ze względu na złożoność sprawy i postanowienie to nie zostało przez komornika skarbowego uchylone w trakcie trwania licytacji;
(e) art. 111d § 2 u.p.e.a. poprzez wydanie postanowienia o przyznaniu własności i zaskarżonego postanowienia pomimo odstąpienia jedynego licytanta od licytacji co powodowało konieczność zakończenia licytacji;
(f) art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez wydanie postanowienia o przeniesieniu własności oraz zaskarżonego postanowienia pomimo braku zastosowania przez organ egzekucyjny z urzędu takich środków egzekucyjnych, które byłyby najmniej uciążliwe dla strony skarżącej;
(g) art. 111c § 1 u.p.e.a. poprzez wydanie postanowienia o przeniesieniu własności i zaskarżonego postanowienia pomimo prowadzenia licytacji przez osobę niebędącą kierownikiem komórki organizacyjnej urzędu skarbowego prowadzącej egzekucję administracyjną;
(h) art. 4 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego poprzez wydanie postanowienia o przeniesieniu własności i zaskarżonego postanowienia pomimo braku zawiadomienia przez organ egzekucyjny Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa o możliwości nabycia nieruchomości na zasadzie prawa pierwokupu.
Na podstawie powyższych zarzutów, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości raz poprzedzającego je postanowienia NUS z dnia 15 czerwca 2023 r., uchylenie czynności egzekucyjnych dokonanych w toku licytacji w dniu 18 października 2022 roku, zobowiązanie organu egzekucyjnego do przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości strony skarżącej oraz zasądzenie od DIAS na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Dodatkowo organ II instancji wyjaśnił, że od dnia 26 czerwca 2019 r. (data wejścia w życiu ustawy z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego oraz niektórych innych ustaw Dz. U. poz. 1080) wprowadzono odstępstwo od zasady, że nabywcą nieruchomości rolnej musi być rolnik indywidualny. Od dnia 26 czerwca 2019 r. w toku postępowania egzekucyjnego nieruchomości rolne może nabyć nieograniczony krąg osób, zatem w przedmiotowej sprawie nabywca nie musiał posiadać statusu rolnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a)-c) p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji lub postanowienia następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika ponadto, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W pierwszej kolejności zaznaczyć trzeba, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest przy tym niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17, publ.: CBOSA).
Przeprowadzona w zakreślonych wyżej ramach kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że organy nie naruszyły prawa, co skutkowało oddaleniem skargi.
Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie DIAS z dnia 18 lipca 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji o przyznaniu własności nieruchomości na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę.
Podstawą materialnoprawną wydanego postanowienia były przepisy u.p.e.a. Zgodnie z art. 112 § 1 u.p.e.a. z chwilą gdy postanowienie o przybiciu stało się ostateczne, organ egzekucyjny wzywa licytanta, który uzyskał przybicie, aby w terminie 14 dni od otrzymania wezwania złożył do depozytu organu egzekucyjnego cenę nabycia z potrąceniem wadium złożonego w gotówce. Na wniosek nabywcy organ egzekucyjny może wyznaczyć dłuższy termin uiszczenia ceny nabycia, nieprzekraczający jednak 3 miesięcy. Stosownie zaś do art. 112b § 1 u.p.e.a., jeżeli postanowienie o przybiciu stało się ostateczne i nabywca uiścił cenę nabycia albo postanowienie o ustaleniu ceny nabycia stało się ostateczne i jednostka lub osoba, o których mowa w art. 110n, uregulowała całą cenę nabycia, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przyznaniu własności. Z treści przytoczonego art. 112b § 1 u.p.e.a. wynika, że merytorycznymi przesłankami, które muszą wystąpić łącznie, by doszło do wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości są: wydanie ostatecznego postanowienia o przybiciu oraz uiszczenie całej ceny nabycia przez licytanta. W przepisach tych zatem jasno i zrozumiale wyznaczono przesłanki obligujące organ do wydania postanowienia o przyznaniu własności, tj. występowanie w obrocie prawnym ostatecznego postanowienia o przybiciu oraz uiszczenie ceny nabycia przez licytanta. Jednocześnie już w tym miejscu Sąd wyjaśnia, iż ewentualne wadliwości samego procesu licytacji, czy też postanowienia o przybiciu, nie mają żadnego wpływu na działanie organu na podstawie art. 112b u.p.e.a. Ustawodawca wyraźnie uzależnił jego zastosowanie od postanowienia o przybiciu, które jest ostateczne, a nie prawomocne. Takie okoliczności jak złożenie skargi do sądu administracyjnego na postanowienie DIAS w przedmiocie czynności egzekucyjnej, czy też nawet skargi kasacyjnej od wyroku sądu pierwszej instancji oddalającego skargę na postanowienie, nie stanowi przesłanki negatywnej dla wydania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości. Istotne jest, aby postanowienie o przybiciu było ostateczne. Ustawodawca bowiem wyraźnie wskazuje na ostateczność, a nie prawomocność postanowienia o przybiciu. Chodzi przy tym o ostateczność aktu w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (tj. art. 16 § 1 k.p.a. stosowanego w związku z art. 18 u.p.e.a.), a nie o ostateczne rozstrzygnięcie w sensie potocznym. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 września 2016 r. jednoznacznie wskazał różnice między decyzją ostateczną a decyzją "prawomocną" (sygn. akt I OSK 1152/16). Decyzją ostateczną jest - zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. - decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia DIAS, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 16 k.p.a., decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych (§ 1); decyzje mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych ustawach (§ 2); decyzje ostateczne, których nie można zaskarżyć do sądu, są prawomocne (§ 3).
Oznacza to, że walor decyzji ostatecznej uzyskuje każda decyzja wydana przez organ odwoławczy w administracyjnym toku instancji w związku z rozpoznaniem środka prawnego od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Decyzja ostateczna uzyskuje natomiast walor decyzji prawomocnej bądź to po upływie terminu do zaskarżenia decyzji ostatecznej do sądu administracyjnego, bądź po prawomocnym odrzuceniu lub oddaleniu skargi przez sąd administracyjny na decyzję ostateczną. Powyższe, poprzez art. 18 u.p.e.a., dotyczy także postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 858/18).
Przenosząc powyższe rozważania prawne na stan faktyczny sprawy należy stwierdzić, że rację ma organ, iż oba z warunki wymienione w art. 112b § 1 u.p.e.a. zaistniały w niniejszej sprawie. Postanowieniem z 1 marca 2023 r. NUS udzielił przybicia na rzecz licytanta, na które w dalszej kolejności złożono zażalenie. DIAS postanowieniem z 24 kwietnia 2023 r. utrzymał w mocy powyższe postanowienie. Postanowienie to zostało doręczone do stron postępowania i zostało zaskarżone do tut. Sądu. Tym samym mamy do czynienia z postanowieniem ostatecznym.
Złożenie skargi do sądu administracyjnego na postanowienie organu drugiej instancji nie ma wpływu na jego ostateczność. Walor ostateczności aktu jest powiązany z brakiem środka zaskarżenia na drodze postępowania przed organami, a nie postępowania sądowoadministracyjnego. Tym samym w rozpoznawanej sprawie postanowienie DIAS z 24 kwietnia 2023 r. o przybiciu jest ostateczne. Wobec tego został spełniony jeden z warunków obligujących organ do wydania postanowienia o przyznaniu własności stosownie do treści art. 112b u.p.e.a.
W kontekście drugiej przesłanki przewidzianej w art. 112b § 1 u.p.e.a., czyli uiszczenia przez nabywcę ceny nabycia, Sąd nie ma wątpliwości, że przez użyte w tym sformułowanie "cena nabycia" należy rozumieć cenę nabycia wynikającą z przeprowadzonej licytacji, a nie cenę, która w odczuciu zobowiązanych byłaby właściwa.
Jak wynika z akt licytant uiścił cenę nabycia, tj. w dniu 9 czerwca 2023 r. wpłacił na rachunek depozytu organu egzekucyjnego kwotę 1.941.880,00 zł, co przy uwzględnieniu złożonego wadium w kwocie 430.270,00 zł, dało łączną cenę 2.319.660,00 zł. Wpłacona w dniu 9 czerwca 2023 r. kwota została wpłacona zgodnie z wezwaniem z dnia 5 maja 2023 r. o złożeniu do depozytu ceny nabycia nieruchomości. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi licytanta i wykonano je w terminie w nim wskazanym. Powyższe oznacza, że również druga przesłanka wskazana w art. 112b § 1 u.p.e.a. została w sprawie spełniona.
Tym samym podnoszona przez skarżącego argumentacja nie może wywołać zamierzonego skutku w ramach postępowania prowadzonego w oparciu o art. 112b u.p.e.a.
DIAS, wydając kontrolowane postanowienie o przyznaniu własności, prawidłowo ocenił, że zaszły przesłanki do wydania postanowienia na podstawie ww. przepisu.
W doktrynie wskazuje się, że cyt.: "Należy przyjąć, że w zażaleniu na postanowienie o przyznaniu własności nie można podnosić uchybień dotyczących czynności egzekucyjnych dokonanych przed chwilą złożenia zażalenia na postanowienie o przybiciu. Uchybienia takie mogły być podniesione we wcześniejszych fazach postępowania oraz w zażaleniu na postanowienie o przybiciu" (P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz do art. 112b, LEX/el. 2023). Stanowisko zajęte przez Sąd koreluje także z zasadą, że egzekucja z nieruchomości jest postępowaniem etapowym, zabezpieczonym przez ustawodawcę stosownymi środkami ochrony prawnej dla zobowiązanego. Wobec tego, na poszczególnych jej etapach mogą być podnoszone wyłącznie kwestie związane z zaskarżeniem konkretnych czynności czy aktów prawnych. Dla przykładu, na etapie zażalenia i skargi na postanowienie o przybiciu lub przyznaniu nie mogą być podnoszone kwestie związane z opisem i oszacowaniem wartości nieruchomości, gdyż kwestie te powinny być przedmiotem zaskarżenia na etapie wcześniejszym (por. wyroki NSA z 22 czerwca 2022 r., III FSK 5089/21 oraz z 2 maja 2018 r., II FSK 3150/17). W niniejszej sprawie strona skarżąca z tego typu środków zaskarżenia korzystała i zostały one zgodnie z prawem rozstrzygnięte przed postanowieniem o przybiciu, i dlatego zarzuty wskazane w pkt a), c) i g) skargi nie mogły zostać uwzględnione. Nie może być tak, że strona najbardziej efektywnie będzie bronić swoich interesów dopiero na ostatnim etapie określonego postępowania i przy okazji zaskarżenia konkretnego rozstrzygnięcia kwestionować poprzednie czynności, co do których wyczerpała już możliwość zgłoszenia środków zaskarżenia lub z niej nie skorzystała. W związku z tym na obecnym etapie nie można niejako cofać się i oceniać poprzednie stadia postępowania egzekucyjnego (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 września 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 877/21, LEX nr 3426623).
Sąd nie dopatrzył się również w działaniu organów zarzucanych przez stronę naruszeń art. 104 § 2 i 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia i odniesienia się w uzasadnieniu postanowienia do istoty zarzutów zażalenia na postanowienie NUS. Organ odwoławczy w sposób prawidłowy odniósł się do stawianych w zażaleniu zarzutów i wbrew stanowisku strony skarżącej nie był zobowiązany do szczegółowej analizy kwestii podnoszonych przez stronę w sytuacji, w której kwestie te zostały rozstrzygnięte w toku postępowania administracyjnego. Z całą pewnością organ nie jest władny do analizowania po raz kolejny powyższych, ostatecznie rozstrzygniętych, kwestii w ramach oceny stanowiska strony przed wydaniem postanowienia o przyznaniu własności. Organ winien jedynie zbadać, czy zachodzą przesłanki wskazane w art. 112b § 1 u.p.e.a.
Sąd nie stwierdził także, aby w sprawie miało dojść do naruszenia art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez wydanie postanowienia pomimo braku zastosowania przez organ egzekucyjny z urzędu takich środków egzekucyjnych, które byłyby najmniej uciążliwe dla strony skarżącej. Brak jest podstaw, aby organ egzekucyjny na etapie udzielania przyznania własności badał spełnienie wymagań określonych w tym przepisie. Zgodnie z jego treścią, organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Przywołane przepisy u.p.e.a., mające zastosowanie w postępowaniu związanym z wydawaniem postanowienia o przyznaniu własności, nie odnoszą się jednak w żaden sposób do tych kwestii. Ocena zastosowanych środków egzekucyjnych pod kątem stopnia ich uciążliwości nie jest zatem przeprowadzana w ramach badania przesłanek udzielenia przyznania własności.
Z akt sprawy nie wynika ponadto aby jedyny licytant wycofał się z licytacji. Jak wynika m.in. z wezwania o złożenie do depozytu ceny nabycia nieruchomości licytant wylicytował działkę nr ewid. [...] za cenę w wysokości 52.490,00 zł i działki nr ewid.: [...]/[...] i [...]/[...], za cenę łącznie w wysokości 2.319.6600 zł. Akta dowodzą wykonanie przez licytanta ciążących na nim obowiązków warunkujących późniejsze wydanie kwestionowanego przez skarżącą spółkę postanowienia DIAS.
Ponadto jak wynika z akt sprawy Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa został zawiadomiony o możliwości nabycia nieruchomości, z którego to prawa ww. Ośrodek skorzystał (por. zawiadomienie o wykonaniu prawa nabycia nieruchomości rolnej z dnia 28 września 2023 r., k-111). Tym samym zarzut wskazany w pkt h) skargi należy uznać za nieuzasadniony.
Sąd podkreśla, że art. 112b § 1 u.p.e.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a to oznacza, że organ egzekucyjny jest związany tą normą w sytuacji wystąpienia stanu faktycznego w nim zakreślonego. Jeżeli więc postanowienie o przybiciu stało się ostateczne i nabywca uiścił cenę nabycia - co jak wynika z akt sprawy miało miejsce - to organ zobowiązany jest wydać postanowienie o przyznaniu własności.
Z tych wszystkich względów, mając na uwadze regulację art. 134 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził aby organy obu instancji dopuściły się w kontrolowanej sprawie naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także nie stwierdził, aby wystąpiły przyczyny nieważności zaskarżonego aktu przewidziane w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.