I SA/Gd 864/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2025-03-05
NSApodatkoweWysokawsa
VATpodatek naliczonypodatek należnynierzetelne fakturyspółki w likwidacjioszustwo podatkowenależyta starannośćpowiązania rodzinnekontrola podatkowadodatkowe zobowiązanie podatkowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę spółki H Sp. z o.o. Sp. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając, że spółka świadomie uczestniczyła w procederze wykorzystania nierzetelnych faktur do zaniżenia podatku VAT.

Sprawa dotyczyła prawa spółki H Sp. z o.o. Sp. J. do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez spółki znajdujące się w likwidacji. Organy podatkowe ustaliły, że faktury te nie dokumentowały rzeczywistych transakcji, a spółka świadomie uczestniczyła w mechanizmie mającym na celu zaniżenie podatku VAT. Sąd administracyjny, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym powiązania rodzinne i osobowe między spółkami, uznał działania organów za prawidłowe i oddalił skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę spółki H Sp. z o.o. Sp. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą kwoty nadwyżek podatku naliczonego do przeniesienia oraz zobowiązania podatkowe, a także dodatkowe zobowiązania podatkowe. Spór dotyczył prawa skarżącej do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT wystawionych przez dziewięć spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, które były w trakcie likwidacji. Organy podatkowe ustaliły, że spółki te były powiązane osobowo i rodzinnie ze stroną skarżącą poprzez osobę M. R., ojca wspólników spółki skarżącej. Analiza wykazała, że spółki te nie dysponowały towarem, a ich działalność charakteryzowała się krótkim okresem funkcjonowania, wspólną siedzibą i nagłym wzrostem obrotów przed likwidacją. Sąd administracyjny, badając zgodność zaskarżonych decyzji z prawem, uznał, że zebrany materiał dowodowy potwierdza świadome uczestnictwo spółki w procederze mającym na celu zaniżenie podatku VAT poprzez wykorzystanie nierzetelnych faktur. Sąd odniósł się również do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym kwestii przedawnienia, uznając je za nieuzasadnione. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli spółka świadomie uczestniczyła w procederze mającym na celu zaniżenie podatku VAT.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółka wiedziała o nierzetelności faktur i świadomie brała udział w mechanizmie wykorzystującym te faktury do obniżenia zobowiązań podatkowych, co wyklucza prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.t.u. art. 88 § 3a pkt 4 lit. a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Zakwestionowanie prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji.

u.p.t.u. art. 112c § ust. 1 pkt 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podstawa do ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 100% kwot podatku VAT wynikających z zakwestionowanych faktur.

o.p. art. 70 § § 1, 6-7

Ustawa Ordynacja podatkowa

Przepisy dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych i zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

o.p. art. 70c

Ustawa Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.

Pomocnicze

o.p. art. 120

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ustawa Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że faktury wystawione przez spółki zlikwidowane nie dokumentowały rzeczywistych transakcji. Spółka świadomie uczestniczyła w procederze mającym na celu zaniżenie podatku VAT. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo, a zarzuty strony skarżącej dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych są nieuzasadnione. Organ prawidłowo ustalił skutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji (art. 120, 121 § 1, 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 o.p., art. 94 ust. 2 u.o.KAS). Naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a i c u.p.t.u. w zw. z art. 167, 178, 220-236, 238-240 Dyrektywy 112. Naruszenie art. 70 § 6 i 7 w zw. z art. 70 § 1 o.p. poprzez błędną wykładnię skutkującą nieprawidłowym przyjęciem skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Naruszenie art. 70c o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie art. 112b ust. 1 pkt 1 i ust. 2b oraz art. 112c ust. 1 u.p.t.u. poprzez dowolne zaaprobowanie przesłanek do ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego.

Godne uwagi sformułowania

Spółka celowo i świadomie brała udział w procederze wystawiania faktur niepotwierdzających faktycznych zdarzeń i wykorzystywania ich do obniżania zobowiązań podatkowych. Wystawcy faktur nie dysponowali towarem wyszczególnionym na kwestionowanych fakturach. Organ prawidłowo ustalił skutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Odmienna niż oczekiwana przez stronę ocena materiału dowodowego nie stanowi samodzielnego potwierdzenia wadliwości wniosków organu.

Skład orzekający

Irena Wesołowska

przewodniczący

Joanna Zdzienicka-Wiśniewska

sprawozdawca

Małgorzata Gorzeń

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie odpowiedzialności podatnika za wykorzystanie nierzetelnych faktur, nawet jeśli towar fizycznie dotarł do nabywcy, ale od innego podmiotu niż wskazany na fakturze. Podkreślenie znaczenia należytej staranności w kontaktach z kontrahentami, zwłaszcza w kontekście powiązań rodzinnych i struktury spółek."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z grupą powiązanych spółek i procederem wystawiania faktur przez podmioty w likwidacji. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdzie brak jest tak wyraźnych powiązań i schematów działania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa pokazuje złożony mechanizm oszustwa podatkowego z wykorzystaniem powiązań rodzinnych i spółek w likwidacji, co jest interesujące z punktu widzenia analizy ryzyka i strategii obronnych w sprawach VAT.

Rodzinny biznes VAT: Jak spółki w likwidacji posłużyły do wyłudzenia milionów?

Dane finansowe

WPS: 5 269 530,25 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 864/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-03-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-10-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Irena Wesołowska /przewodniczący/
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska /sprawozdawca/
Małgorzata Gorzeń
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 685
art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a, art. 112c
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 70 § 1, 6-7, art. 70c, art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska /spr./, Protokolant Specjalista Agnieszka Rupińska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 marca 2025 r. sprawy ze skargi H Sp. z o.o. Sp. J. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 19 września 2024 r., nr 2201-IOV-1[1].4103.31-50.2024/10/11 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od października 2018 r. do grudnia 2019 r. i od I kwartału 2020 r. do I kwartału 2021 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni na podstawie przeprowadzonej kontroli podatkowej ustalił, że w od stycznia 2018 r. do marca 2021 r. H. Sp. z o.o. Sp. cywilna dokonała obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z nierzetelnych faktur (o łącznej wartości netto 5.269.530,25 zł i łącznej kwocie podatku VAT 1.211.992,04 zł), które nie dokumentowały rzeczywistych transakcji nabycia towarów. W toku postępowania Spółka przechodziła kolejne zmiany struktury własnościowej i nazwy (H1 sp. z o.o. sp. J.) i kontrola została zakończona wobec H2 Sp. z o.o. Sp. j. z siedzibą w G.
Decyzją z 13 grudnia 2023 r. organ pierwszej instancji określił za poszczególne okresy rozliczeniowe od października 2018 r. do grudnia 2019 r. i od I kwartału 2020 r. do I kwartału 2021 r. kwoty nadwyżek podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następne okresy rozliczeniowe (od października 2018 r. do kwietnia 2019 r.) i wysokość zobowiązań podatkowych za okres od maja 2019 r. do końca I kwartału 2021 r. oraz ustalił, na podstawie art. 112c ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, za poszczególne okresy rozliczeniowe dodatkowe zobowiązania podatkowe w wysokości 100 % kwot podatku VAT wynikających z zakwestionowanych faktur.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku po rozpatrzeniu odwołania Spółki decyzją z 19 września 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W ocenie organu podatkowego zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza fakt wystawienia faktur przez spółki, które w rzeczywistości nie były dostawcami towaru dla strony. Wystawcami nierzetelnych faktur było 9 spółek z ograniczoną odpowiedzialnością: A., C., C1, M., E., L., K., H3, P. - powiązanych osobowo i rodzinnie ze stroną poprzez osobę pana M. R. - ojca D. i K. R. (wspólników H1), który pełnił w tych spółkach funkcję likwidatora. Organ ustalił, że podmioty te łączyła wspólna siedziba i adres działalności, okres działalności tych podmiotów był stosunkowo krótki i wynosił od 4 do 11 kwartałów, pierwsze nabycia miały miejsce w zbliżonym czasie, likwidatorem podmiotów był pan M. R.. Analiza JPK_VAT tych spółek wykazała, że przez cały okres działalności wykazywały one znikome nabycia i dostawy, a w ostatnim okresie rozliczeniowym, około dwa miesiące przed zakończeniem likwidacji, nastąpił znaczący wzrost wartości dostaw do powiązanych spółek osobowych, w tym do kontrolowanego podmiotu. Zdaniem organu działania te miały przyczynić się do zrównoważenia VAT naliczonego z należnym, bez konieczności wykazania podatku VAT do zapłaty. Podmioty uczestniczące w dostawach towarów nie dysponowały i nie rozporządzały jak właściciel towarem wyszczególnionym na kwestionowanych fakturach. Towar ten znajdował się w magazynie w M., gmina L., transport towaru nie odbywał się pomiędzy wystawcami faktur a stroną. Płatności pomiędzy podmiotami były dokonywane w gotówce. Podmiotów nie łączyły umowy.
Organ po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdził istnienie podstaw do uznania, iż prowadzona przez rodzinę R. grupa firm, w tym Strona, stworzyła mechanizm działania, mający na celu zaniżenie wartości podatku VAT do zapłaty. W realnej sytuacji rynkowej w przypadku nabyć i dostaw opodatkowanych jedną stawką podatku VAT np. 23%, przy braku zakupów inwestycyjnych, wystąpiłby podatek VAT do zapłaty. W ocenie organu H1 Sp. j. i jej wspólnicy powinni mieć świadomość nielegalnych działań spółek zlikwidowanych, w których znaczny wzrost obrotów nastąpił dopiero po postawieniu ich w stan likwidacji, tuż przed wykreśleniem z KRS. Wspólnicy strony co kwartał zmieniali głównego dostawcę na takiego, który w danym okresie kończył prowadzenie działalności i wykazywał zawyżone kwoty podatku naliczonego w deklaracjach VAT, przy czym brak jest potwierdzenia dostaw towaru do Strony.
Organ podatkowy stwierdził, że w sprawie doszło do wykorzystania mechanizmu podatku VAT dla uzyskania nieuprawnionych korzyści kosztem Skarbu Państwa, poprzez czynności związane z wprowadzaniem do obrotu prawnego faktur, które nie opisywały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Strona postępowania korzystając z tych faktur zawyżała podatek naliczony. Podkreślono, że organy podatkowe nie kwestionują rzeczywistego przepływu towaru do Spółki, a okoliczność, iż nie nastąpił on na rzecz Spółki od wskazanych w tych fakturach spółek zlikwidowanych - i w tym właśnie znaczeniu, faktury te nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych skoro to nie wystawcy faktur w rzeczywistości sprzedawali Spółce towar, lecz inne, nieznane podmioty. Transakcje udokumentowane tymi fakturami są nierzetelne. Spółka otrzymała towar z innego źródła, na tę okoliczność nie posiada faktur. Przedłożone dokumenty świadczą o celowym zachowaniu wymogów formalnych (dokumentacyjnych) dla stworzenia pozorów rzetelności fakturowania. Organ po analizie mechanizmu działania podmiotu uznał, iż spółki zlikwidowane miały na celu wprowadzenie towaru do obrotu, a w dalszej kolejności podjęcie czynności zmierzających do likwidacji podatnika i uniknięcia obowiązku zapłaty należnego podatku VAT, naliczonego od ceny towaru stanowiącego przedmiot dostaw. Skarżąca spółka jest jedną z 25 spółek prowadzących sklepy detaliczne, której właścicielami byli bracia D. i K. R., wszystkie te spółki mają jednakowy profil działalności tj. sprzedaż butów poprzez sklepy detaliczne, wszystkie spółki kierowane przez panów D. i K. R. dokonywały nabyć towarów wyłącznie od spółek z o.o./spółek z o.o. w likwidacji, zarządzanych przez ich ojca: pana M. R.. Zarządzane przez pana M. R. spółki zlikwidowane, będące dostawcami do spółek braci R., osiągnęły w okresie od sierpnia 2018 r. do marca 2021 r. obroty w wysokości 95.893.239,00 zł, według danych z deklaracji VAT bez zaangażowania kapitału, zatrudnienia odpowiedniej ilości pracowników i bez posiadania wystarczającej infrastruktury. Analiza dokumentów finansowych spółek wskazuje na niemal całkowitą tożsamość działalności tych podmiotów. Organy dokonały analizy powstania, struktury własnościowej i działania podmiotów powiązanych z rodziną R., a swoje ustalenia przedstawiły w uzasadnieniu rozstrzygnięć. Zdaniem organu strona wiedziała o wykorzystaniu systemu podatku VAT do osiągnięcia nieuprawnionych korzyści i świadomie brała udział w jego realizacji. W niniejszej sprawie doszło do wystawiania faktur przez podmioty pozorujące formalne prowadzenie działalności gospodarczej, a faktycznie uczestniczące w sposób świadomy w oszustwie podatkowym, co było ich zasadniczym i zamierzonym celem działania. Świadomość uczestnictwa w opisanym procederze, pozostawanie jego beneficjentem dowodzi braku możliwości dochowania tzw. należytej staranności w kontaktach ze spółkami zlikwidowanymi.
We wniesionej skardze H2 Sp. z o.o. Sp. j. zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji: art. 120, art. 121 § 1, art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa i art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 615 ze zm., dalej ustawa o KAS) przez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób wybiórczy w zakresie świadomości osób uprawnionych do reprezentowania spółki w czynnościach mających na celu wykorzystanie sytemu VAT, art. 121 § 1 i art. 122 w związku z art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej w związku z art. 94 ust. 2 ustawy o KAS polegające na nieuzasadnionym przyjęciu przez organy, że faktury VAT dokumentujące zakwestionowane czynności są nierzetelne oraz polegające na wadliwym przeprowadzeniu postępowania dowodowego poprzez dowolną ocenę zeznań świadka K. P.,
na uznaniu za prawidłowe przeprowadzenia postępowania dowodowego poprzez wykorzystanie protokołów zeznań K. R. oraz D. R. z dnia 9 listopada 2021 r. złożonych w odrębnym postępowaniu karnym i pominięciu, że w stosunku do K. R., który nie był reprezentowany przez pełnomocnika w trakcie czynności przesłuchania, nie sprecyzowano okresu, co do którego odnoszą się pytania zadawane stronie, oraz rodzaju podatku, w stosunku do D. R. w protokole zeznań nie zapisano pytań zadawanych stronie, z wyjątkiem tych, na które strona wprost odmówiła udzielenia odpowiedzi, nie sprecyzowano okresu, co do którego odnoszą się zadawane pytania oraz rodzaju podatku, art. 121 § 1 w związku z art. 180 § 1, art. 181 oraz art. 187 § 1 w związku z art. 191 Ordynacji podatkowej w związku z art. 94 ust. 2 ustawy o KAS, przez oparcie oceny na z góry przyjętej tezie o fikcyjności transakcji, przez zaniechanie przeprowadzenia wniosków dowodowych wskazanych przez Skarżącą w postaci ponownego przesłuchania w charakterze świadków: K. R. oraz D. R., zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości na okoliczność ustalenia ilości par obuwia nabytych na podstawie faktur VAT niekwestionowanych organy od dostawców zewnętrznych i par obuwia sprzedanych oraz - w konsekwencji - zgodności obu parametrów, przez uznanie za dowód dla ustalenia fikcyjności zdarzeń gospodarczych dowodów zgromadzonych w toku czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub w toku postępowania podatkowego prowadzonych przeciwko kontrahentom, art. 123 w związku z art. 192 Ordynacji podatkowej w związku z art. 94 ust. 2 ustawy o KAS w związku z art. 167-168 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz.UE.L Nr 347, zwanej dalej dyrektywą 112) w związku z art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej poprzez uznanie za udowodnione okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy na podstawie dokumentów wydanych przez organy podatkowe właściwe rzeczowo i miejscowo dla kontrahentów Skarżącej względem innych podatników będących kontrahentami Skarżącej, przez pominiecie rzetelnych ksiąg podatkowych korzystających z domniemania prawdziwości (autentyczności), art. 199a § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 94 ust. 2 ustawy o KAS poprzez dokonanie oceny sprzecznej z dyrektywami odczytywania treści czynności prawnej zgodnie z zamiarem stron takiej czynności,
II. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci:
1) art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a i c ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 685 ze zm. zwanej dalej ustawą o VAT) w związku z art. 167 w związku z art. 178 oraz art. 220-236 i art. 238, 239 i 240 Dyrektywy 112 poprzez jego błędną wykładnię skutkującą nieprawidłowym zaaprobowaniem przez organy, że zakwestionowane transakcje noszą znamiona "czynności fikcyjnych", w których Strona świadomie uczestniczyła,
2) art. 178 oraz art. 220-236 Dyrektywy 112 w związku z art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej poprzez zaniechaniu samodzielnego przeprowadzenia przez organy podatkowe dowodów na okoliczność uznania spornych transakcji za fikcyjne i wykorzystanie dowodów znajdujących się w posiadaniu organów podatkowych właściwych rzeczowo i miejscowo dla kontrahentów Skarżącej,
3) art. 70 § 6 i 7 Ordynacji podatkowej w związku z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez ich błędną wykładnię, co w konsekwencji skutkowało nieprawidłowym przyjęciem przez organy podatkowe, iż doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kwestionowane w zaskarżonej decyzji okresy rozliczeniowe począwszy od października 2018 r. do I kwartału 2021 r., ,
4) art. 70c Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez organy podatkowe, iż doszło do prawidłowego zawiadomienia Spółki o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kwestionowane w zaskarżonej decyzji okresy rozliczeniowe począwszy od października 2018 r. do I kwartału 2021 r.,
5) art. 112b ust. 1 pkt 1 i ust. 2b oraz art. 112c ust. 1 ustawy o VAT poprzez jego dowolne zaaprobowanie przez organy podatkowe, że w stosunku do Skarżącej zachodzą przesłanki do ustalenia dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe wskazane w zaskarżonej decyzji w wysokości odpowiadającej 100% kwoty zobowiązania podatkowego.
Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych decyzji z prawem.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy prawa skarżącej do odliczenia za wskazane okresy kwot podatku naliczonego wynikających z faktur VAT. Wystawcami faktur były spółki zlikwidowane. Organ ustalił, że Spółka świadomie brała udział w procederze mającym na celu unikanie zapłaty należnego podatku VAT. Przez zaniżanie podstawy opodatkowania o kwoty podatku naliczonego w systemie wystawiania faktur, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, jedynym celem było uzyskanie korzyści podatkowej w postaci zwiększenia podatku naliczonego. Podstawą prawną orzeczenia był art. 88 ust. 3a pkt 6 ustawy o VAT.
Skarżąca Spółka, podczas kontroli prowadzonej przez Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego przechodziła kolejne zmiany struktury własnościowej i nazwy, do nazwy podmiotu H2 Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Jawna (zwanej dalej: Spółką, Stroną, Spółką H. w odniesieniu do wszystkich okresów jej istnienia) - co zostało szczegółowo opisane zarówno w decyzji organu I, jak i II instancji.
W zakresie podatku VAT naliczonego organ ustalił, że w badanym okresie Strona dokonała obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z nierzetelnych faktur, które nie dokumentowały rzeczywistych transakcji nabycia towarów, wskutek czego doszło do zaniżenia zobowiązań podatkowych w podatku VAT. Stwierdzono fakt wystawienia faktur przez spółki, które w rzeczywistości nie były dostawcami towaru dla Strony. Wystawcami nierzetelnych faktur było 9 spółek z ograniczoną odpowiedzialnością: A., C., C1, M., E., L., K., H3 i P. (zwanych dalej także spółkami zlikwidowanymi) - powiązanych osobowo i rodzinnie ze Stroną poprzez osobę pana M. R. - ojca D. i K. R. (wspólników H1 Sp.J.), który pełnił w tych spółkach funkcję likwidatora.
Podmioty te (oprócz spółki P. założonej w dniu 21.09.2016 r. przez pana M. R., jedynego wspólnika oraz Prezesa Zarządu) zostały utworzone przez A1 Sp. z o.o. i F. Sp. z o.o., których Prezesem był pan P. K. i wszystkie posiadały siedzibę w W., przy ul. [...] - pod tym adresem korzystały z usług "wirtualnego biura" i nie prowadziły faktycznej działalności gospodarczej. Zostały sprzedane panu M. R., który nabył w nich udziały w sierpniu 2018 r., a po okresie dwóch-trzech miesięcy od nabycia, otworzył ich likwidację. Miejsce siedziby spółek zostało przeniesione pod adres w G., przy ul. [...] tj. miejsce siedziby wszystkich spółek rodziny R. (w tym spółki P.).
Okres działalności tych podmiotów był stosunkowo krótki i wynosił od 4 do 11 kwartałów. Podmioty te, w których udziałowcem, a następnie likwidatorem był pan M. R., wykazały pierwsze nabycia towarów w tym samych okresie (III kwartał 2018 r.) i wystawiały faktury dokumentujące sprzedaż towarów handlowych na rzecz powiązanych spółek osobowych, w tym między innymi na rzecz Spółki H..
Decyzją z dnia 19 września 2024 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzje organu I instancji z 13 grudnia 2023r.
Analiza JPK_VAT tych spółek wykazała, że przez cały okres działalności wykazywały one znikome nabycia i dostawy, a w ostatnim okresie rozliczeniowym, około dwa miesiące przed zakończeniem likwidacji, nastąpił znaczący wzrost wartości dostaw do powiązanych spółek osobowych, w tym do Strony. W wyniku porównania wartości dostaw i nabyć wykazanych w deklaracjach VAT oraz przesłanych Szefowi KAS/Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w plikach JPK_VAT stwierdzono, że pomimo znaczącego wzrostu obrotów, przy jednoczesnym dokonywaniu wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów, w deklaracjach VAT podmioty wykazały wartości nabyć i dostaw na zrównoważonym poziomie - co nie miało jednak odzwierciedlenia w plikach JPK_VAT, w których wartości nabyć i podatku naliczonego były znacznie niższe. Działania te miały przyczynić się w konsekwencji do zrównoważenia VAT naliczonego z należnym, bez konieczności wykazania podatku VAT do zapłaty. Dodatkowo spółka P. za marzec 2019 r. i kwiecień 2019 r. czyli za ostatnie okresy swojej działalności przed zakończeniem likwidacji, nie złożyła deklaracji VAT i nie rozliczyła podatku VAT, nie przesłała także Szefowi KAS plików JPK_VAT.
Wystawcy faktur nie dysponowali towarem wyszczególnionym na kwestionowanych fakturach - towar ten znajdował się w magazynie w M., gmina L., [...] (adres określany także, jako W., [...], L., [...] lub Ł., [...]), należącym do V. Sp. z o.o.. Z informacji uzyskanych z firmy kurierskiej D. wynika, że towar transportowany był z miejsca nadania, tj. W., [...], pod adresy sklepów Spółki H. oraz ze sklepów Spółki H. do miejsca odbioru, tj. W., [...]. Sporadycznie, przesyłki przemieszczane były pomiędzy sklepami, a także do siedziby H. lub magazynu w K.. Pod adresem W., [...], jako Nadawca/Odbiorca, wskazane są Spółki P. i W. - obie należące do rodziny R.. W żadnym przypadku nadawcą towaru nie były spółki zlikwidowane. W rozliczeniach pomiędzy stronami transakcji przyjmowano często płatność w formie gotówki, przy czym w dokumentacji H. dowody płatności gotówką występują sporadycznie i dotyczą głównie zwrotów zaliczek. Płatność przelewem następowała sporadycznie i była wykazywana na fakturach VAT głównie w przypadkach, gdy kwota brutto przekraczała 15 tysięcy złotych. Strona nie przedłożyła umów zawartych z wystawcami zakwestionowanych faktur. Szata graficzna faktur rzekomo wystawionych przez spółki zlikwidowane i P. jest tożsama z szatą graficzną spółek cywilnych i jawnych powiązanych z rodziną R..
Organ zakwestionował podatek naliczony z tytułu nabyć dokonywanych przez Spółkę i inne spółki braci R. od spółek zlikwidowanych. Jednocześnie organ wskazał, że sprzedaż tego towaru tj. towaru, którego nie nabyto od spółek zlikwidowanych, lecz z innego, nieznanego źródła, podlega opodatkowaniu. W konsekwencji, organ odmówił skarżącej na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT prawa do odliczenia jedynie podatku naliczonego wykazanego na fakturach od spółek zlikwidowanych, w łącznej kwocie 1.211.992,04 zł.
Na podstawie art. 112c ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, organ ustalił za poszczególne okresy rozliczeniowe dodatkowe zobowiązania podatkowe w wysokości 100 % kwot podatku VAT wynikających z zakwestionowanych faktur.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku rozpoznając odwołanie przeprowadził dodatkowe postępowanie dopuszczając jako dowody dokumenty (ich wyciągi) zawierające treści pozostające w związku z prowadzoną sprawą tj. uwierzytelnione kopie postanowień prokuratora Prokuratury Rejonowej Gdańsk-Wrzeszcz w Gdańsku.
Strona zgłosiła zarzut naruszenia art. 70 § 6 i 7 w zw. z art. 70 § 1 i art. 70 c pkt 1 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił skutek zawieszenia bytu terminu przedawnienia. Zgodnie z art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postepowania w sprawie o przestępstwa lub wykroczenie skarbowe związane z wykonaniem zobowiązania pod warunkiem, że podatnik został zawiadomiony o wszczęciu. Zarzut strony dotyczący braku związku postępowania przeprowadzonego przez Prokuratora Rejonowego Gdańsk-Wrzeszcz z niewykonaniem zobowiązania podatkowego nie jest uzasadniony.
W miesiącach od października 2021 r. do kwietnia 2022 r. skarżąca zadeklarowała nadwyżki podatku naliczonego do przeniesienia na następne okresy. Organ dokonując interpretacji pojęcia "zobowiązanie podatkowe" ( art. 70 § 1 Ordynacji), uwzględnił uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z 29.06.2009 r. o sygn. akt FPS 9/08, przywołanej w wyroku NSA z 14.03.2013 r. o sygn. akt I FSK 437/12. Instytucja przedawnienia ma zastosowanie także do rozliczeń, w których obowiązek podatkowy w podatku VAT przekształcił się w kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 ustawy o VAT czyli różnicy podatku naliczonego i należnego. Zastosowanie przepisu art. 70 § 1 Ordynacji do kwoty zwrotu różnicy podatku i kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia uwzględnia konstrukcję podatku VAT. W aktach sprawy (tom IV, k. 84 i nast.) znajdują się dokumenty włączone postanowieniem z 15 lipca 2024 r. jako jawne dla strony postepowania udostępnione przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej Gdańsk-Wrzeszcz w Gdańsku. Strona zapoznała się z materiałem dowodowym (k. 104, tom IV – protokół z 9 września 2024 r.)
Organ prawidłowo wyliczył, że uwzględniając terminy zawieszenia biegu terminu przedawnienia przedawnienie zobowiązań od października 2018 r. do września 2019 r.- 31 grudnia 2024 r., za październik, listopad i grudzień 2019 r. oraz za I, II i III kw. 2020 r. nastąpiłoby z 31 grudnia 2025 r., za IV kw. 2020 r. oraz za I kw. 2021 r. nastąpiłoby z 31 grudnia 2026 r.
Zgłoszone przez stronę zarzuty dotyczące wadliwego przeprowadzenia postępowania dowodowego nie zasługują na uwzględnienie. Spółka celowo i świadomie brała udział w procederze wystawiania faktur niepotwierdzających faktycznych zdarzeń i wykorzystywania ich do obniżania zobowiązań podatkowych. Spółki zlikwidowane to bowiem jedyne, obok innych spółek braci R., podmioty deklarujące dostawy na rzecz Spółki, przy czym zarówno spółki zlikwidowane, Spółka H., jak i inne spółki braci R. były ze sobą powiązane osobami M. R., D. R. i K. R. oraz W. R., pozostających w relacji rodzinnej: ojciec (M. R.), matka (W. R.) oraz synowie (D. R. i K. R.). W toku postępowania ustalono składy osobowe spółek, historię zakupu i tworzenia spółek zlikwidowanych, przedmioty działania, strukturę zarządów, czas zgłoszenia likwidacji po zakupie, wykazywanych dostaw towarów po podjęciu uchwały o postawieniu w stan likwidacji, deklarowanie podatku na poziomie innym niż potwierdzony złożonymi plikami JPK-VAT, tożsamość szaty graficznej faktur wystawionych przez różne podmioty, brak zaplecza służącego prowadzeniu działalności gospodarczej oraz stan zatrudnienia. Istotne ustalenia dotyczyły towaru wskazanego w zakwestionowanych fakturach. Wystawcy faktur nie dysponowali towarem.
Zebrany materiał wskazuje bowiem, że towar nabywany od podmiotów zewnętrznych (niepowiązanych z rodziną R.) magazynowany był w magazynie w M., gmina L., przy [...], skąd transportowany był do poszczególnych sklepów, prowadzonych przez spółki cywilne należące do rodziny R., w tym sklepów prowadzonych przez Spółkę. Właścicielem nieruchomości magazynowej jest V. Sp. z o.o. z siedzibą w G., przy [...], tj. pod adresem tożsamym z adresem obsługującej Spółkę H. Kancelarii [...] s.c., jak również siedziby wspólnika Spółki H. tj. Q. Sp. z o.o. - aktualnie w likwidacji, której wspólnikami są M. R. i J. W.. W sprawie nie zostały przedłożone umowy dotyczące usług magazynowych, zatem organu prawidłowo ocenił zeznania K. P. – Prezesa zarządu V. Spólki z o.o. w G.. Przesłuchany w charakterze świadka 9.11.2021 r. pan M. R. nie potrafił udzielić żadnych informacji na temat spółek zlikwidowanych i nie przedłożył dowodów na okoliczność przebiegu transakcji gospodarczych.
Zgłoszone w skardze zarzuty naruszenia zasad prowadzenia postepowania dowodowego nie są uzasadnione. Postepowanie uwzględnia wymogi art. 120, 121 § 1 i 122 Ordynacji podatkowej w zakresie rzetelnego gromadzenia materiału dowodowego oraz oceny całości zgromadzonych dowodów. Ocena przebiegu zdarzeń gospodarczych została przeprowadzona w celu weryfikacji formalnego dokumentu - faktury VAT. Wbrew zarzutowi strony skarżącej prawidłowo uwzględniono status kontrahentów oraz możliwości faktycznej dostawy przez podmioty opisanego towaru. Nie przekracza granic swobody dowodowej ocena twierdzeń strony o pożarze serwera OVH. Zebrany materiał dowodowy, również zeznania świadka K. P., zostały ocenione zgodnie z zasadami logiki, z uwzględnieniem nieprzedłożenia dokumentów potwierdzających istotne twierdzenia. W prowadzonym postepowaniu organ, zgodnie z art. 187§ 1 i 191 Ordynacji podatkowej uwzględnił jako dowód wszystkie źródła, materiały, również uzyskane w innych postepowaniach. Powołany przepis art. 99 ust. 2 ustawy o KAS nie stoi na przeszkodzie włączaniu do materiału dowodowego zeznań złożonych w postępowaniu karnym. Brak obecności pełnomocnika oraz brak zapisu zadawanych pytań nie wpływają na wartość dowodu z zeznań świadka. Złożone wnioski dowodowe dotyczące przesłuchania M. R., J. W. oraz R. G. oraz wskazywane czynności zmierzające do pozyskiwania wyjaśnień kontrahentów na okoliczność ilości i rodzaju dostarczanego towaru nie zostały przez organ uwzględnione. Odmowa przeprowadzenia dowodów została szczegółowo uzasadniona przez organ. Zasadnie wskazano brak konieczności przeprowadzenia dowodu z zeznań M. R. poprzednio przesłuchanego w sprawie, brak wyjaśnienia roli R. G. w transakcjach, funkcjonowanie J. W. w strukturze skarżącej w okresie innym niż rozliczeniowy. Organ prawidłowo stwierdził brak konieczności powoływania biegłego do spraw rachunkowości dla przeprowadzenia prostych operacji matematycznych. Przeprowadzenie dowodów na okoliczność dostaw nie jest istotne, albowiem w sprawie nie doszło do zakwestionowania istnienia i dostaw towarów przez skarżącą. Odmienna niż oczekiwana przez stronę ocena materiału dowodowego nie stanowi samodzielnego potwierdzenia wadliwości wniosków organu. Świadomość udziału skarżącej w zdarzeniach umożliwiających umożlwiających wykorzystanie systemu podatku od towarów i usług w celu ukształtowania zobowiązań podatkowych na niższym poziomie przez korzystanie z faktur, które nie mogą stanowić podstawy odliczenia zostało obszernie, logicznie uzasadnione. Organ uwzględnił powiązania rodzinne, sposób utworzenia grupy współpracujących spółek, decyzyjny wpływ wskazanych osób na działania wszystkich spółek powiązanych.
Skarżącej prawidłowo przypisano status beneficjenta przyjętego sposobu rozliczeń wykorzystującego faktury niedokumentujące zdarzeń faktycznych. Uwzględniono mechanizm likwidacji spółek – wystawców faktur z naruszeniem art. 282 § 1 k.s.h.. Odtworzone przez organ "łańcuchy dostaw" potwierdzają udział i wiedze strony skarżącej w przyjętej strategii współpracy.
Decyzja została prawidłowo uzasadniona również w zakresie przesłanek zastosowania art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 26 oraz art 112c ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT. Ustalając zobowiązanie dodatkowe organ prawidłowo uwzględnił okoliczności powstania nieprawidłowości i stopień naruszeń. Całość działania strony uzasadniała zastosowanie art. 112 c ustawy o VAT – obligatoryjnej w okolicznościach niniejszej sprawy ustalenia wysokości zobowiązania dodatkowego.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI