I SA/Gd 862/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku M.R. o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek ZUS za okres od marca do maja 2020 r. Wcześniej ZUS umorzył postępowanie w tej sprawie, ponieważ skarżąca złożyła "zerowe" deklaracje rozliczeniowe, co sugerowało brak należności do zwolnienia. Skarżąca, prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą, popełniła błąd formalny w deklaracjach w okresie pandemii, o czym dowiedziała się później. Złożyła kolejne pismo, w którym wyjaśniała sytuację i prosiła o uwzględnienie umorzenia. ZUS zinterpretował to pismo jako ponowny wniosek o zwolnienie i odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na przekroczenie terminu do składania takich wniosków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję ZUS, uznając, że organ nieprawidłowo zakwalifikował pismo skarżącej. Sąd podkreślił, że ZUS powinien był zbadać faktyczną treść pisma, wyjaśnić wątpliwości strony co do charakteru jej żądania i udzielić jej niezbędnych wskazówek, zwłaszcza że skarżąca nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Odmowa wszczęcia postępowania bez takiego wyjaśnienia naruszyła zasady postępowania administracyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zasad postępowania administracyjnego w kontekście błędów formalnych stron i obowiązku organu do wyjaśniania ich intencji, zwłaszcza w sprawach dotyczących świadczeń publicznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z wnioskami o zwolnienie ze składek ZUS w okresie pandemii COVID-19 i błędami w deklaracjach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pismo strony, w którym skarżąca wyjaśnia okoliczności popełnienia błędu formalnego we wcześniejszych deklaracjach i prosi o uwzględnienie umorzenia składek, może być zakwalifikowane jako ponowny wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności, skutkujący odmową wszczęcia postępowania z powodu przekroczenia terminu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nieprawidłowo zakwalifikował pismo strony jako ponowny wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności, nie wyjaśniając jego faktycznego charakteru i nie udzielając stronie niezbędnych wskazówek.
Uzasadnienie
Organ powinien był zbadać faktyczną treść pisma skarżącej, a w razie wątpliwości zwrócić się o jego sprecyzowanie, zamiast od razu odmawiać wszczęcia postępowania. Niewłaściwe oznaczenie wniosku lub nieprecyzyjne określenie żądania nie powinno wywoływać negatywnych skutków dla strony, zwłaszcza gdy nie jest ona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zastosował zasady postępowania administracyjnego (praworządność, prawda obiektywna, informowanie stron) w sytuacji, gdy odmówił wszczęcia postępowania bez dogłębnej analizy pisma strony i wyjaśnienia jej wątpliwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ naruszył zasady postępowania administracyjnego, w szczególności art. 6, 7, 8 § 1 i art. 9 k.p.a., nie podejmując wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy i nie informując strony o okolicznościach mających wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Uzasadnienie
Organ zobowiązany był do wszechstronnego zbadania sprawy, wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego i prawnego oraz udzielenia stronie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Działania organu nie budziły zaufania i nie gwarantowały, że strona nie poniesie szkody na skutek nieznajomości prawa.
Przepisy (17)
Główne
k.p.a. art. 61a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa o COVID-19 art. 31zp § 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
u.s.u.s. art. 83b § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa o COVID-19 art. 31zp § 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
u.s.u.s. art. 83b § 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Pomocnicze
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.u.s. art. 83a § 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 123
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nieprawidłowo zakwalifikował pismo skarżącej jako ponowny wniosek o zwolnienie ze składek. • Organ naruszył zasady postępowania administracyjnego, nie wyjaśniając charakteru pisma strony i nie udzielając jej niezbędnych wskazówek. • Skarżąca popełniła błąd formalny w deklaracjach, o czym dowiedziała się później, a jej pismo miało na celu wyjaśnienie tej sytuacji, a nie złożenie nowego wniosku.
Odrzucone argumenty
Argumentacja ZUS, że pismo skarżącej z dnia 5 maja 2022 r. stanowiło ponowny wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od 1 marca 2020 r. do 31 maja 2020 r., co skutkowało odmową wszczęcia postępowania z powodu przekroczenia terminu.
Godne uwagi sformułowania
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie uznanie przez ZUS pisma z dnia 5 maja 2022 r. za ponowny wniosek o zwolnienie Skarżącej z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od 1 marca 2020 r. do 31 maja 2020 r., bez uzyskania wyjaśnień strony w tym zakresie było nieprawidłowe. • W postępowaniu administracyjnym o charakterze danego pisma decyduje jego faktyczna treść, dlatego też do organu należy właściwa kwalifikacja pisma i rozpoznanie go w odpowiedniej procedurze, a w razie wątpliwości zwrócenie się do strony o jego sprecyzowanie w świetle przysługujących jej uprawnień. • Organ zobowiązany był zatem do dokonania rzetelnej analizy treści wniosku Skarżącej, w kontekście wcześniej złożonego wniosku z dnia 10 kwietnia 2020 r. i wydanych decyzji. Ponadto mając na uwadze okoliczności sprawy i niejednoznaczną treść pisma Skarżącej, powinien był zwrócić się do strony o doprecyzowanie charakteru procesowego wnoszonego żądania.
Skład orzekający
Alicja Stępień
przewodniczący
Marek Kraus
sprawozdawca
Sławomir Kozik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad postępowania administracyjnego w kontekście błędów formalnych stron i obowiązku organu do wyjaśniania ich intencji, zwłaszcza w sprawach dotyczących świadczeń publicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z wnioskami o zwolnienie ze składek ZUS w okresie pandemii COVID-19 i błędami w deklaracjach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak błąd formalny i niejasne sformułowanie pisma mogą prowadzić do problemów z organem administracji, podkreślając znaczenie prawidłowej interpretacji przez urzędników i praw strony do wyjaśnienia.
“Błąd w deklaracji ZUS kosztowałby ją tysiące złotych – sąd stanął po jej stronie.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.