I SA/GD 841/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, uznając, że brak winy członka zarządu w niezgłoszeniu wniosku o upadłość spółki, zwłaszcza w kontekście postępowania restrukturyzacyjnego.
Sąd uchylił decyzję o solidarnej odpowiedzialności Bartosza D. za zaległości podatkowe spółki A. SA. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że Bartosz D., jako były członek zarządu, nie ponosi winy za niezgłoszenie wniosku o upadłość spółki. Sąd uznał, że pozytywne rozpatrzenie wniosku o restrukturyzację przez organ podatkowy oraz regularne opłacanie rat w okresie pełnienia funkcji przez skarżącego świadczyły o braku podstaw do ogłoszenia upadłości w tamtym czasie. Dodatkowo, późniejsze zaprzestanie płatności nastąpiło już po ustąpieniu skarżącego z zarządu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymywała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o solidarnej odpowiedzialności Bartosza D. za zaległości podatkowe spółki A. SA z tytułu podatku VAT. Sprawa dotyczyła odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe spółki. Organy podatkowe uznały, że Bartosz D., jako były członek zarządu spółki, ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej, ponieważ egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a skarżący nie wykazał przesłanek zwalniających go z odpowiedzialności, takich jak zgłoszenie wniosku o upadłość lub brak winy w jego niezgłoszeniu. Sąd administracyjny uznał jednak, że zarzuty skarżącego dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego i winy są zasadne. Sąd podkreślił, że pozytywne rozpatrzenie wniosku o restrukturyzację przez organ podatkowy świadczyło o tym, że spółka nie była w stanie upadłości w okresie, gdy skarżący pełnił funkcję członka zarządu. Regularne opłacanie rat restrukturyzacyjnych w tym okresie również wskazywało na brak podstaw do zgłoszenia wniosku o upadłość. Sąd przychylił się do poglądu, że jeśli w momencie ustąpienia z funkcji członka zarządu kondycja finansowa spółki nie dawała podstaw do zgłoszenia wniosku o upadłość, a sytuacja pogorszyła się później, gdy osoba ta nie miała już wpływu na decyzje spółki, to spełniona jest przesłanka braku winy. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności skarżącego powinno zostać umorzone.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, odpowiedzialność ta może być przypisana, jednakże członek zarządu może się od niej uwolnić, wykazując brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość lub niewszczęciu postępowania układowego, zwłaszcza gdy w czasie pełnienia funkcji spółka korzystała z postępowania restrukturyzacyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozytywne rozpatrzenie wniosku o restrukturyzację przez organ podatkowy oraz regularne opłacanie rat w okresie pełnienia funkcji przez skarżącego świadczyły o braku podstaw do ogłoszenia upadłości w tamtym czasie. Późniejsze zaprzestanie płatności nastąpiło już po ustąpieniu skarżącego z zarządu, co również wyłącza jego winę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
Ord.pod. art. 116 § § 1
Ordynacja podatkowa
Za zaległości podatkowe spółki akcyjnej odpowiadają solidarnie członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże przesłanki zwalniające go z odpowiedzialności.
Ord.pod. art. 116 § § 2
Ordynacja podatkowa
Odpowiedzialność obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia obowiązków członków zarządu spółki.
Pomocnicze
Ustawa o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 21
Do odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej należało zastosować przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r., jeśli zaległości powstały przed tą datą.
Ustawa o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców art. 1 § ust. 2
Restrukturyzacją objęci są przedsiębiorcy mający trudności finansowe, tracący zdolność do konkurowania na rynku.
Ustawa o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców art. 20 § ust. 1
Organ restrukturyzacyjny może rozłożyć na raty opłatę restrukturyzacyjną.
Ustawa o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców art. 10 § ust. 1 pkt. 1 i 2
Należności objęte restrukturyzacją podlegają umorzeniu pod warunkiem przedstawienia programu restrukturyzacji, informacji o sytuacji finansowej oraz wpłaty opłaty restrukturyzacyjnej.
Ustawa o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców art. 21 § ust. 5
W przypadku umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego, wpłacona kwota na poczet opłat restrukturyzacyjnych jest zaliczana na poczet zaległości podatkowych.
Prawo upadłościowe art. 5 § § 1
Przedsiębiorca był zobowiązany zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości w terminie dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów.
Prawo upadłościowe art. 13 § § 1
Sąd oddala wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek dłużnika oczywiście nie wystarcza nawet na zaspokojenie kosztów postępowania.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji.
p.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określenie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 209
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe błędnie ustaliły, że w sprawie nie zachodziły negatywne przesłanki skutkujące uwolnieniem Bartosza D. od odpowiedzialności. Pozytywne rozpatrzenie wniosku o restrukturyzację przez organ podatkowy oznaczało brak podstaw do ogłoszenia upadłości spółki w czasie pełnienia funkcji przez skarżącego. Regularne opłacanie rat opłaty restrukturyzacyjnej w okresie pełnienia funkcji przez skarżącego świadczy o braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość lub niewszczęciu postępowania układowego. Późniejsze niezgłoszenie wniosku o upadłość nastąpiło bez winy Bartosza D., albowiem już po jego ustąpieniu z zarządu spółki.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie niedopuszczalnej wykładni rozszerzającej art. 116 Ordynacji podatkowej poprzez mylne określenie jego treści lub znaczenia. Przyjęcie, że przepis art. 116 Ordynacji podatkowej ma zastosowanie do byłych członków zarządu osoby prawnej (argument skarżącego, który sąd uznał za chybiony).
Godne uwagi sformułowania
Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wbrew jednak temu co podnosi skarżący przepisy Ordynacji podatkowej, a w szczególności regulacja zawarta w art. 116, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 12 września 2002r. ... pozwala uznać, iż odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki akcyjnej nie została ograniczona jedynie do członków zarządu pełniących nadal te funkcję u danej osoby prawnej. Zdaniem Sądu dla oceny czy spełniona została jedna z przesłanek zwalniających z odpowiedzialności Bartosza D. istotny jest fakt, iż organy podatkowe przyjęły i pozytywnie rozpoznały wniosek przedsiębiorcy A. SA z siedzibą w G. o restrukturyzację należności publicznoprawnych. W ocenie Sądu pozytywne rozpatrzenie wniosku o restrukturyzację przez organ podatkowy oznacza, że w ocenie tegoż organu podatkowego brak było podstaw do ogłoszenia upadłości A. SA z siedzibą w G. oraz że podmiot ten miał zdolność regulowania swych wymagalnych zobowiązań. Sąd orzekający w sprawie niniejszej przychyla się do poglądu prawnego wyrażonego w wyroku NSA z dnia 4 listopada 2005 r. sygn.akt I FSK 266/05 w świetle którego: "Jeżeli w momencie gdy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przestał pełnić tę funkcję istniały zaległości podatkowe spółki, lecz jej kondycja finansowa nie dawała podstaw do zgłaszania wniosku o ogłoszenie upadłości (postępowania układowego), co uległo zmianie w czasie, kiedy nie pełnił on już tej funkcji i nie miał wpływu na podjęcie tych działań spełniona jest w rozumieniu art. 116 § 1 ordynacji podatkowej przesłanka wykazania braku winy tego członka za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki oraz niewszczęcie postępowania układowego we właściwym ku temu czasie."
Skład orzekający
Zbigniew Romała
przewodniczący
Małgorzata Gorzeń
sprawozdawca
Irena Wesołowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie braku winy byłego członka zarządu w niezgłoszeniu wniosku o upadłość spółki, gdy spółka korzystała z postępowania restrukturyzacyjnego i jej kondycja finansowa nie dawała podstaw do upadłości w czasie pełnienia funkcji."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacjami Ordynacji podatkowej i Prawa upadłościowego, a także specyfiki postępowania restrukturyzacyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej członków zarządu za długi spółki, co jest częstym problemem w biznesie. Wyjaśnia, jak postępowanie restrukturyzacyjne może wpływać na ocenę winy.
“Czy były członek zarządu odpowie za długi spółki? Sąd wyjaśnia, kiedy postępowanie restrukturyzacyjne chroni przed odpowiedzialnością.”
Dane finansowe
WPS: 11 105 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 841/06 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2006-12-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-10-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Irena Wesołowska Małgorzata Gorzeń /sprawozdawca/ Zbigniew Romała /przewodniczący/ Symbol z opisem 6119 Inne o symbolu podstawowym 611 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono decyzję II i I instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Asesor WSA Irena Wesołowska, Protokolant Referent Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi Bartosza D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 31 lipca 2006 r. nr w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe spółki 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. z dnia 9 marca 2006 r., nr 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w G. na rzecz skarżącego kwotę 2.834 zł (dwa tysiące osiemset trzydzieści cztery ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. decyzją z dnia 9 marca 2006 r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności Bartosza D. za zaległości podatkowe spółki A. SA z siedzibą w G. z tytułu podatku VAT za miesiąc grudzień 2000 roku w kwocie 11.105,- zł, a także z tytułu dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług za ww. miesiąc w kwocie 3.332, 00 zł wraz z odsetkami za zwłokę od ww. zaległości podatkowych w kwocie 13.490,00- zł oraz za koszty egzekucyjne w kwocie 170,53- zł. Bartosz D. zaskarżył powyższą decyzję wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej w G. decyzją z dnia 31 lipca 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. W uzasadnieniu swej decyzji wskazał, iż stosownie do art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 169, poz. 1387), do odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej - w niniejszym przypadku - należało zastosować przepisy art. 107-109, art. 116 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002r., albowiem zaległości podatkowe A. S.A. z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc XII/2000r., a także z tytułu dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług za ww. miesiąc powstały przed wejściem w życie ww. zmiany. Osoby trzecie, które ponoszą odpowiedzialność z tytułu cudzych zaległości podatkowych zostały enumeratywnie wymienione w art. 110 - 117a ustawy Ordynacja podatkowej. Wśród tych podmiotów znajduje się m.in. członek (były członek) zarządu spółki akcyjnej. Zgodnie z przepisami art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej członek zarządu spółki akcyjnej odpowiada za zaległości podatkowe spółki akcyjnej z tytułu zobowiązań podatkowych podatnika, które powstały w czasie pełnienia przez osobę trzecią funkcji członka zarządu tej spółki. Z przepisów art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002r.) nie wynika zaś jakoby osoba, która przestała pełnić funkcję członka zarządu spółki akcyjnej nie ponosiła odpowiedzialności za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań podatkowych podatnika, które powstały w czasie gdy piastowała ona funkcję w zarządzie tej spółki. Ze zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego ( tj: aktu notarialnego z dnia 22 grudnia 2000r. - rep. A nr, aktu notarialnego z 18 września 2002r. - rep. A nr, postanowienia Sądu Rejonowego w G. XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 21 czerwca 2001r. oraz 25 listopada 2002r., odpisu pełnego z rejestru przedsiębiorców KRS nr ) wynika, zaś iż Bartosz D. był członkiem trzy-osobowego zarządu A. S.A. od 2 stycznia 2001r. do 30 września 2002r. (tj. w chwili powstania zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc XII/2000 i tytułu dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług za XII/2000). Tym samym zaistniała pozytywna przesłanka dla orzeczenia odpowiedzialności Bartosza D. za zaległości podatkowe A. S.A. w podatku od towarów i usług za XII/2000r., a także dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług za ww. miesiąc wraz z odsetkami za zwłokę od ww. zaległości podatkowych oraz za koszty egzekucyjne w kwocie 170,53zł. Dyrektor Izby wskazał, iż w mniejszym przypadku spełniona została przesłanka solidarnej odpowiedzialności członków zarządu spółki akcyjnej za zaległości podatkowe A. S.A., o której mowa w art. 116 § l Ordynacji podatkowej. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. decyzjami nr z dnia 30 grudnia 2005r. i nr z dnia 19 lipca 2006r. orzekł bowiem solidarną odpowiedzialność Feliksa J. oraz Macieja S. (którzy byli obok Bartosza D. w okresie od 2 stycznia 2001r. do 30 września 2002r. członkami trzyosobowego zarządu A. S.A.) za wyżej określone zaległości A. S.A. Organ odwoławczy podkreślił, iż przepisy art. 116 § l Ordynacji podatkowej ustanawiają zasadę odpowiedzialności członków zarządu spółki akcyjnej za zaległości podatkowe tej spółki, jedynie w przypadku, gdy egzekucja prowadzona do majątku zobowiązanej spółki okaże się bezskuteczna. Z akt sprawy, w tym w szczególności raportu poborcy skarbowego z dnia 24 września 2004r., odpowiedzi z LG PETRO BANK S. A nr z dnia 19 września 2002r.. odpowiedzi z Banku Handlowego w W. S.A 2 dnia 16 września 2002r. o braku środków na rachunku podatnika, wniosku organu egzekucyjnego Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. nr z dnia 15 lipca 2005r. o przeniesienie odpowiedzialności na osoby trzecie, pisma Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. z dnia 12 grudnia 2005r. zawierającego informacje o postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec majątku podatnika, pisma Naczelnika Podlaskiego Urzędu Skarbowego B. nr z dnia 28 grudnia 2004r. zawierającego zwrot tytułu wykonawczego, notatki służbowej sporządzonej przez pracownika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. w dniu 15 grudnia 2005r. na okoliczność przeglądania w Sądzie Rejonowym Gdańsk-Północ w G. (III Wydział Ksiąg Wieczystych) księgi wieczystej nr 5951, pisma Komornika Sądowego Rewiru IV przy Sądzie Rejonowym G.-P. w G. nr IV wynika natomiast, że działania zmierzające do wyegzekwowania nie uiszczonych zaległości podatkowych z majątku podatnika A. S.A. okazały się bezskuteczne. Organ odwoławczy podkreślił, iż z przepisów art. 116 § l Ordynacji podatkowej wynika , że członek (były członek) zarządu spółki akcyjnej może "uwolnić się" od odpowiedzialności za zaległości podatkowe ww. spółki, jeżeli wykaże że: - we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe), albo - niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, - spółka posiada mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Okoliczności powyższe, które stanowią negatywne przesłanki do orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe dłużnika głównego zobowiązany jest udowodnić ten członek zarządu, który pragnie uwolnić się od odpowiedzialności. W przedmiotowej sprawie zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej Bartosz D. nie wykazał zaistnienia żadnej z ww. przesłanek. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby został zgłoszony we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości lub zostało wszczęte postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe). Ponadto, strona nie udowodniła braku swojej winy w nie zgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości bądź nie wszczęciu postępowania układowego. Fakt zaprzestania pełnienia funkcji członka zarządu w A. S.A. nie może przesądzać o braku winy Bartosza D. w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości bądź niewszczęciu postępowania układowego. Organ odwoławczy ustosunkowując się do wniosków Bartosza D., iż w czasie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu A. S.A. nie było żadnych podstaw do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, a wydanie decyzji restrukturyzacyjnej (decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. nr z dnia 26 listopada 2002r. o ustaleniu warunków restrukturyzacji) potwierdza, że Spółka nie była w złej kondycji finansowej podkreślił, iż zgodnie z przepisami art. l ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. z 2002 nr 155, poz. 1287 ze zm.) restrukturyzacją niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców są objęci przedsiębiorcy, o których mowa w przepisach o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców, w szczególności którzy tracą zdolność do konkurowania na rynku, wyrażającą się zwłaszcza w znacznym stopniu: zmniejszeniem obrotów, nadmierną zdolnością produkcyjną, wzrostem zapasów, spadkiem zyskowności lub ponoszeniem strat, jak również wzrostem zadłużenia i brakiem możliwości uzyskania bankowych kredytów, poręczeń lub gwarancji. Dodatkowo zgodnie z przepisami art. 20 ust. l tej ustawy organ restrukturyzacyjny, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przedsiębiorcy, w tym w szczególności niskim poziomem bieżącej płynności finansowej, na jego wniosek może, w formie decyzji (tu: decyzja Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. nr z dnia 31 grudnia 2002r. o rozłożeniu na 11 rat miesięcznych opłaty restrukturyzacyjnej ustalonej w kwocie 27.933,30zł) rozłożyć na raty opłatę restrukturyzacyjną Z akt sprawy wynika jednak, iż sytuacja finansowa A. S.A. była trudna już w roku 1999r. Zgodnie z bilansem sporządzonym na dzień 31 grudnia 1999r. podatnik wykazał zobowiązania krótkoterminowe w kwocie 2.795.888,12zł oraz zobowiązania długoterminowe w wysokości 1.505.833,13zł (przy stracie finansowej netto na poziomie 8.422,12zł). Natomiast ze sprawozdania finansowego sporządzonego na dzień 31 grudnia 2000r. wynika, iż podatnik wykazał zobowiązania krótkoterminowe w kwocie 983.747,56zł oraz zobowiązania długoterminowe w wysokości 2.936.582,53zł (przy stracie finansowej netto na poziomie 446.841,55zł). Dyrektor Izby wskazał również, iż przy określaniu "właściwego czasu" dla wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości na uwagę zasługuje art. 5 § l rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 24 października 1934r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 1991r. Nr 118, poz. 512 z póz. zm.) - zgodnie z którym - przedsiębiorca był zobowiązany nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Przepis ten nie może być stosowany w oderwaniu od pozostałych postanowień Prawa upadłościowego (w tym m. in. § l art. 13 - który stanowił, iż sąd oddala wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek dłużnika oczywiście nie wystarcza nawet na zaspokojenie kosztów postępowania) oraz - przede wszystkim - przepisów, 116 Ordynacji podatkowej. Powyższe prowadzi zdaniem organu do wniosku, iż "czasem właściwym do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości z całą pewnością nie jest moment, w którym brak już środków na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem upadłościowym Postępowanie upadłościowe pełni bowiem funkcję ochronną wobec wierzycieli. Jego celem jest zapobieżenie dobrowolnemu i wybiórczemu zaspokojeniu przez dłużnika wybranych wierzycieli kosztem innych. Po ogłoszeniu upadłości wszyscy wierzyciele mogą liczyć na równomierne zaspokojenie przez dłużnika. Wniosek o ogłoszenie upadłości winien zostać złożony w chwili, gdy wiadomym jest, iż zarząd spółki nie jest w stanie zrealizować zobowiązań wobec wszystkich jego wierzycieli, a jego stan majątkowy nie kwalifikuje go jeszcze jako bankruta. Dodatkowo - w czasie postępowania w sprawie przeniesienia odpowiedzialności z podatnika na osobę trzecią - Bartosz D. nie wskazał mienia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych podatnika. Należy przy tym dodać, że mienie spółki by skutecznie ochronić od odpowiedzialności członka zarządu tej spółki, musi istnieć i być wskazane w momencie, w którym toczy się postępowanie w kwestii przedmiotowej odpowiedzialności. Ponadto organ zaznaczył w swym uzasadnieniu, iż wbrew twierdzeniom strony zawartym w odwołaniu zobowiązania podatkowe A. S.A. objęte postępowaniem restrukturyzacyjnym nie wygasły na skutek umorzenia w dniu wejścia w życie decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. z dnia 2 listopada 2002r. o ustaleniu warunków restrukturyzacji oraz decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. z dnia 31 grudnia 2002r. o rozłożeniu opłaty restrukturyzacyjnej w wysokości 27.933,30zł na 11 rat płatnych miesięcznie począwszy od 6 stycznia 2003r. do 3 listopada 2003r. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. l pkt. l i 2 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców należności objęte restrukturyzacją podlegają umorzeniu pod warunkiem, że przedsiębiorca przedstawi organowi restrukturyzacyjnemu program restrukturyzacji oraz informację zawierającą dane o jego bieżącej sytuacji finansowej oraz że przedsiębiorca wpłaci opłatę restrukturyzacyjną. Decyzją nr z dnia 15 kwietnia 2004i Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. umorzył postępowanie restrukturyzacyjne, z uwagi na nie spełnienie przez wnioskodawcę warunków restrukturyzacji, o których mowa wyżej. Skutkiem umorzenia tego postępowania było proporcjonalne zaliczenie - w myśl przepisów art. 21 ust. 5 ww. ustawy - kwoty wpłacanej na poczet opłat restrukturyzacyjnej na zaległości podatkowe A. S.A. z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób prawnych wraz z odsetkami za zwłokę od tych zaległości podatkowych. W skardze na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. Bartosz D. wniósł o jej uchylenie, zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, i przyjęcie, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości podatnika [A. S.A. w B.], lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło z winy skarżącego. Ponadto skarżący zarzucił zastosowanie niedopuszczalnej wykładni rozszerzającej art. 116 ustawy Ordynacja podatkowa [według stanu prawnego na 31 grudnia 2002 r. ] , poprzez mylne określenie treści przywołanego przepisu, względnie mylne rozumienie jego znaczenia, i przyjęcie, że przepis ten ma zastosowanie do byłych członków zarządu osoby prawnej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w G. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wywodząc jak w uzasadnieniu decyzji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że zaskarżona decyzja może ulec wzruszeniu niezależnie od zarzutów skargi i ich skuteczności, jeżeli jest niezgodna z prawem z innych przyczyn niż wskazane w zarzutach skargi. Skarga wniesiona przez Bartosza D. zasługuje na uwzględnienie. Wbrew jednak temu co podnosi skarżący przepisy Ordynacji podatkowej, a w szczególności regulacja zawarta w art. 116, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387) tj. przed dniem 1.01.2003r. pozwala uznać, iż odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki akcyjnej nie została ograniczona jedynie do członków zarządu pełniących nadal te funkcję u danej osoby prawnej. Artykuł 116 § 2 Ordynacji podatkowej stanowił bowiem, że odpowiedzialność, o której mowa w § 1 tego artykułu, obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia obowiązków członków zarządu spółki. Uściśleniem tej zasady jest obowiązujący od 1.01.2003 r. przepis art. 116 § 4 Ordynacji podatkowej. Jednakże w treści art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej (obowiązującej na dzień 31.12.2002r) nie było mowy o tym, że jeśli dana osoba przestała być członkiem zarządu spółki, to w związku z tym nie mogła już odpowiadać za jej zaległości podatkowe. Stanowisko takie, które Sąd w pełni podziela zawarte zostało też w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6.01.2004r. w sprawie o sygn. III SA 660/02 oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 października 2005 r., sygn. akt I SA/Bd 382/05. W świetle powyższego zarzut skarżącego co do niedopuszczalnej wykładni przepisu art. 116, w brzmieniu sprzed 1.01.2003r. jest chybiony. Za zasadne należało natomiast uznać argumenty strony skarżącej, iż w sprawie tej organy podatkowe błędnie ustaliły, że w sprawie nie zachodziły tzw. negatywne przesłanki, skutkujące uwolnieniem Bartosza G. od odpowiedzialności za zaległości podatkowe A. S.A. określone w zaskarżonej decyzji. W myśl bowiem art. 116 § 1 ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej i spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba, że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie spółki, z którego egzekucja jest możliwa. Zdaniem Sądu dla oceny czy spełniona została jedna z przesłanek zwalniających z odpowiedzialności Bartosza D. istotny jest fakt, iż organy podatkowe przyjęły i pozytywnie rozpoznały wniosek przedsiębiorcy A. SA z siedzibą w G. o restrukturyzację należności publicznoprawnych. Z treści art. 1 ust. 2 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców wynika zaś, że ustawodawca dążył do udzielenia pomocy przedsiębiorcom mającym trudności finansowe, w szczególności tym, którzy tracą zdolność do konkurowania na rynku, wyrażającą się zwłaszcza w znacznym stopniu: zmniejszeniem obrotów, nadmierną zdolnością produkcyjną, wzrostem zapasów, spadkiem zyskowności lub ponoszeniem strat, jak również wzrostem zadłużenia i brakiem możliwości uzyskania bankowych kredytów, poręczeń lub gwarancji. Celem ww. ustawy jest niewątpliwie zapobieganie upadłości i likwidacji działalności przez udzielanie pomocy przedsiębiorcom w prowadzonej działalności gospodarczej. Wyłączone spod dobrodziejstwa ww. ustawy są natomiast podmioty w upadłości lub likwidacji. W ocenie Sądu pozytywne rozpatrzenie wniosku o restrukturyzację przez organ podatkowy oznacza, że w ocenie tegoż organu podatkowego brak było podstaw do ogłoszenia upadłości A. SA z siedzibą w G. oraz że podmiot ten miał zdolność regulowania swych wymagalnych zobowiązań. Ponadto zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala stwierdzić, iż w okresie do 30 września 2002r. tj do momentu do którego skarżący pełnił funkcję członka zarządu w ww. spółce, spółka regularnie opłacała poszczególne raty opłaty restrukturyzacyjnej. Powyższe okoliczności zdaniem Sądu świadczą w sposób jednoznaczny, że nie można przypisać skarżącemu winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość lub niewszczęciu postępowania układowego. Trudno bowiem oczekiwać od zarządu spółki, który w czasie tym należycie realizuje postępowanie restrukturyzacyjne, a które toczy się w wyniku pozytywnie rozpatrzonego przez organy podatkowe wniosku, iż będzie zgłaszał wniosek o upadłość spółki, bądź też będzie wszczynał stricte postępowania układowe. Tym bardziej, że organy podatkowe uznały, iż kondycja finansowa spółki jest na tyle dobra, że uzasadnia wniosek o restrukturyzację. W ocenie Sądu późniejsze niezgłoszenie wniosku o upadłość przedsiębiorstwa A. SA z siedzibą w G., w czasie gdy spółka zaprzestała regulowania opłat restrukturyzacyjnych, nastąpiło również bez winy Bartosza D., albowiem nastąpiło to już po jego ustąpieniu z zarządu spółki. Podkreślić bowiem należy, że Sąd orzekający w sprawie niniejszej przychyla się do poglądu prawnego wyrażonego w wyroku NSA z dnia 4 listopada 2005 r. sygn.akt I FSK 266/05 w świetle którego: "Jeżeli w momencie gdy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przestał pełnić tę funkcję istniały zaległości podatkowe spółki, lecz jej kondycja finansowa nie dawała podstaw do zgłaszania wniosku o ogłoszenie upadłości (postępowania układowego), co uległo zmianie w czasie, kiedy nie pełnił on już tej funkcji i nie miał wpływu na podjęcie tych działań spełniona jest w rozumieniu art. 116 § 1 ordynacji podatkowej przesłanka wykazania braku winy tego członka za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki oraz niewszczęcie postępowania układowego we właściwym ku temu czasie." W związku z powyższym w ocenie Sądu, celowym było wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji organów podatkowych obu instancji wydanych wobec skarżącego, w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki A. SA z siedzibą w G.. Postępowanie prowadzone przed organem podatkowym w przedmiocie odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania winno zostać umorzone, gdyż, zdaniem Sądu, w toku postępowania przed organami obu instancji wykazano jednoznacznie, że w czasie pełnienia przez skarżącego obowiązków członka zarządu nie można przypisać mu winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęciu postępowania układowego. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., nr 153, poz. 1270), należało orzec jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Orzeczenie w punkcie drugim oparto na art. 152 ww. ustawy. Rozstrzygniecie w przedmiocie kosztów postępowania zawarte w punkcie trzecim wyroku uzasadnia dyspozycja art. 200 w zw. z art. 209 powołanej ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI