I SA/Gd 837/25

I SA/Gd 837/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2026-01-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-11-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień /sprawozdawca/
Małgorzata Gorzeń
Sławomir Kozik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 497
art. 28 ust. 3 pkt 1-6
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 20 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 września 2025 r., nr UP - 669/2025 w przedmiocie odmowy umorzenia składek oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z 23 września 2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzją ZUS z 31 lipca 2025 r., mocą której odmówiono K.R. umorzenia odsetek od nieopłaconych składek.
W uzasadnieniu organ, powołując się na treść złożonego wniosku, jak i wniesionego odwołania, przypomniał, że celem rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonał analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w oparciu o przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie.
Analiza sprawy pod względem przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2025 r., poz. 468) doprowadziła do wniosku, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, a ewentualne umorzenie zadłużenia stanowiłoby pomoc de minimis.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych zweryfikował zadłużenie w zakresie ewentualnego ich przedawnienia i stwierdził, że należności z tytułu składek są wymagalne i nie uległy przedawnieniu. Czynności mające wpływ na zawieszenie biegu przedawnienia zostały wyjaśnione w decyzji ZUS z 31 lipca 2025 r. nr 1552/2025 i pozostają aktualne.
Zgodnie z art. 28 ust. 2 należności z tytułu składek (w tym także odsetki za zwłokę, koszty upomnienia, opłata oodatkowa) mogą być umarzane tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem art. 3a u.s.u.s. Przesłanki wystąpienia całkowitej nieściągalności zostały określone w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 ww. ustawy.
W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że:
• przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. nie wystąpiła z przyczyn oczywistych,
• przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4, 4b i 4c u.s.u.s. nie zachodzą, ponieważ nie pozyskano żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że:
- sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postęp upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo upadłościowe,
- nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,
- nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym,
- ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy - Prawo upadłościowe,
• przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. nie zachodzi, ponieważ działalność jest nadal prowadzona,
• przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. nie zachodzi w niniejszej sprawie, ponieważ wysokość odsetek od nieopłaconych składek, o umorzenie których wnosi, przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym - zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 5 stycznia 2021 r. w sprawie wysokości kosztów upomnienia doręczanego zobowiązanemu przed wszczęciem egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2021 r., poz. 67) wysokość kosztów upomnienia wynosi 16,00 zł,
• przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. nie zachodzi dlatego, że Naczelnik Urzędu Skarbowego lub Komornik Sądowy nie stwierdził braku majątku z którego można prowadzić egzekucję należności z tytułu składek,
• przesłanka opisana w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. nie zachodzi - nie jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne; postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Dyrektora Oddziału ZUS w Gdańsku zostało zawieszone, z uwagi za zawarty 20 marca 2025 r. układ ratalny nr [...].
Możliwości przymusowego dochodzenia zaległości z tytułu składek nie zostały zatem przez organ rentowy wyczerpane. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, dopóki istnieją niewykorzystane dotychczas możliwości wyegzekwowania zaległości podatkowej, dopóty jej umorzenie przed ich wyczerpaniem byłoby sprzeczne z interesem publicznym. Podkreślono, że jeżeli istnieje możliwość prowadzenia działań egzekucyjnych organ rentowy działając jako wierzyciel nie może stwierdzić, że zachodzi przesłanka nieściągalności zadłużenia i zaniechać prób jego wyegzekwowania.
W związku z powyższym nie zachodzą żadne przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalnośći należności z tytułu składek. Uniemożliwia to pozytywne rozstrzygnięcie wniosku w żądanym zakresie na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s..
Zgodnie z art. 28 ust. 3a w związku z art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1355), zwanego dalej "rozporządzeniem", należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć wskazane należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie ich opłacić, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Wskazano, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy w przedmiotowej sprawie występują przesłanki umorzenia określone w cytowanym rozporządzeniu oraz art. 28 ust. 3a u.s.u.s..
Okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości zostały w sposób wyczerpujący określone przez ustawodawcę, co wyłącza możliwość uwzględnienia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych sytuacji innych niż wymienione w poczynionych rozważaniach. Umorzenie należności z tytułu składek wykorzystywane jest w bardzo wyjątkowych przypadkach i każda sytuacja jest oceniana indywidualnie.
Analizując uregulowania prawne dotyczące możliwości umorzenia należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności należy brać pod uwagę między innymi to, czy spłata zadłużenia w dłuższym czasie nie spowoduje sytuacji, że po uiszczeniu należności z tytułu okładek osoba zobowiązana nie będzie dysponowała środkami niezbędnymi do zachowania podstawowych potrzeb życiowych (np. wyżywienie, ubrania, itp.), czy mają charakter okresowy, czy stały i pogłębiający się. Umorzenie należności jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie trudnych, gdy ze względu na stan zdrowia, inne względy społeczne i brak szans na uzyskiwanie dochodów nie jest możliwe wywiązywanie się ze zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
W zakresie wystąpienia przesłanki wymienionej w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia należy stwierdzić, że analiza dokumentacji nie wykazała, że w sprawie zaszły przesłanki umorzenia w postaci poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub nadzwyczajnego zdarzenia, powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogło pozbawić dłużnika możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. Zdarzenie losowe czy klęska żywiołowa nie były powodem likwidacji działalności, gdyż jest ona prowadzona nadal.
Wystąpienie przesłanki dotyczącej stanu zdrowia uwarunkowane jest nie tylko istnieniem przewlekłej choroby osoby zobowiązanego lub członka jego rodziny, ale także skutkiem choroby w postaci pozbawienia takiej osoby możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W składanych wnioskach o umorzenie i ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący powołał się na swoją sytuację zdrowotną. Oznajmił, że opiekuje się matką, której leczenie pociąga znaczne nakłady finansowe.
Przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny może stanowić przesłankę umorzenia należności z tytułu składek tylko wtedy, gdy pozbawia zobowiązanego trwale możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Natomiast w przypadku strony przesłanka ta nie zachodzi, gdyż jest aktywny zawodowo i uzyskuje dochód.
Również ograniczone możliwości płatnicze, podnoszone jako jeden z argumentów, nie mogą być uznane za przesłankę wystarczającą do umorzenia zaległości. Przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nie odnosi się do subiektywnego odczucia dłużnika o dolegliwości z powodu konieczności zapłacenia zaległych odsetek od nieopłaconych składek, lecz oznacza obiektywną i wyjątkową sytuację.
Rozpatrując niniejszą sprawę ZUS ustalił, że skarżący jest zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej oraz do ubezpieczeń społecznych z tytułu umowy o pracę.
Z przedstawionych informacji wynika, że z tytułu prowadzonej działalności w latach 2022-2024 osiągnął następujący przychód/dochód:
- w 2022 r.: 108.182,39 zł/86.308,66 zł (średniomiesięcznie 7.192.38 zł),
- w 2023 r.: 122.670,00 zł/101.471,30 zł (średniomiesięcznie 8.455,94 zł),
- w 2024 r.: 133.800,00 zł/99.715,80 zł (średniomiesięcznie 8.309,65 zł).
Z ustaleń Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że z tytułu umowy o pracę osiąga dochód w wysokości 9.033,00 zł netto miesięcznie. Jego żona oraz starsza córka również mają stałe źródło dochodu. Ponadto na młodszą córkę L.R. zostało przyznane świadczenie 800+, które należy uznać jako systematyczny i dodatkowy przypływ gotówki w celu częściowego pokrycia wydatków ponoszonych w związku z wychowaniem dziecka oraz zaspokajaniem jego potrzeb życiowych.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonując rozeznania sytuacji finansowej klienta każdorazowo zobligowany jest do analizy dochodów osiąganych w rodzinie na podstawie minimum socjalnego. Ponieważ poziom ubóstwa i trudnej sytuacji każdy człowiek odczuwa bardzo subiektywnie wskaźnik minimum socjalnego pozwala na stosunkowo obiektywną ocenę poziomu zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych. Minimum socjalne wyznacza kwotę, która jest niezbędna gospodarstwu domowemu w celu zapewnienia, odpowiednich warunków do odtworzenia sił życiowych i utrzymania więzi społecznych.
Ponieważ opracowany 30 czerwca 2025 r. schemat poszczególnych gospodarstw domowych nie został sporządzony dla wykazanego przez stronę gospodarstwa (trzech osób pracujących oraz niepełnoletniego dziecka), zatem jako punkt odniesienia w niniejsze sprawie organ przyjął minimum socjalne dla 3-osobowego gospodarstwa pracowniczego (5.034,71 zł) + dla 1-osobowego gospodarstwa pracowniczego (1.896,57 zł), które w sumie określa przybliżoną wartość minimum socjalnego dla wszystkich członków rodziny wskazanych przez stronę.
Zatem można stwierdzić, że dochód strony osiągany z tytułu umowy o pracę jest znacznie wyższy, niż minimum socjalne. Oznacza to, że nawet bez uwzględnienia dochodów z prowadzonej działalności, czy dochodów innych członków rodziny strona posiada wystarczające środki finansowe na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych gospodarstwa domowego.
Skarżący oświadczył, że ponosi stałe wydatki związane z utrzymaniem w łącznej kwocie 4.900,00 zł. Powołał się na ponoszenie wysokich kosztów energii elektrycznej związanych z ogrzewaniem lokalu mieszkalnego. Wysokość rachunków za energię, choć może wpływać na bieżącą sytuację finansową, nie świadczy o całkowitej nieściągalności należności wobec ZUS, ani nie stanowi nadzwyczajnej sytuacji. Reguluje on bieżące zobowiązania związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego, co świadczy o tym, że jego sytuacja finansowa jest stabilna.
Natomiast odnosząc się do zobowiązań pieniężnych strony zaciągniętych w bankach, zauważono, że zobowiązania wobec innych wierzycieli nie mogą być argumentem przemawiającym za umorzeniem odsetek od niepłaconych składek. Każdy z wierzycieli może dochodzić swoich należności zgodnie z przepisami prawa.
W ocenie organu skarżący nie udowodnił, że definitywnie nie ma możliwości spłaty odsetek od nieopłaconych składek.
Dlatego natychmiastowe umorzenie odsetek naruszałby interes publiczny oraz konstytucyjną zasadę powszechności ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych.
Uznano, że w niniejszej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych zgromadził materiał dowodowy, a następnie dokonał oceny, która stała się podstawą do merytorycznego rozstrzygnięcia zgodnie z art. 77 k.p.a. Ocena dowodów dokonana przez organ, a prowadząca do rozstrzygnięcia, nie jest oceną dowolną, ale podjętą zgodnie z zasadą określną w art. 80 k.p.a..
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w prowadzonym postępowaniu badał sprawę (stan faktyczny), swoją ocenę opierając na przekonywających podstawach, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Organ gromadząc materiał dowodowy z urzędu dążył do zbadania wszystkich istotnych okoliczności sprawy i do wyjaśnienia rzeczywistych treści stosunków faktycznych i prawnych. Stan faktyczny został w pełni wyjaśniony i w prawidłowy sposób dokonano jego oceny prawnej.
Biorąc pod uwagę przeanalizowany materiał dowodowy nie znaleziono podstaw do uchylenia decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 31 lipca 2025 r. nr 1552/2025.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżono w całości decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 września 2025 r. utrzymującą w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 lipca 2025 r. nr 1552/2025 w sprawie odmowy umorzenia odsetek powstałych w okresie od 8 listopada 2024 r. do 18 marca 2025 r. od należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność będącą jednocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie 10.130,55 złotych w tym:
a) ubezpieczenia społeczne - w kwocie 4.933,96 złotych naliczonych od 5 maja 2025 r. przypadających od składek za okres maj 2016 r. - grudzień 2028 r., styczeń 2019 r., marzec 2019 r., kwiecień 2019 r., luty 2020 r. - lipiec 2022 r.;
b) ubezpieczenia zdrowotne - w kwocie 4.694,61 złotych naliczonych na 5 maja 2025 r. przypadających od składek za okres czerwiec 2017 r. - sierpień 2023 r.;
c) Fundusz Pracy - w kwocie 501,98 złotych naliczonych na 5 maja 2025 r. przypadających od składek za okres czerwiec 2016 r. - grudzień 2028 r., styczeń 2019 r., marzec 2019 r., kwiecień 2019 r., luty 2020 r. - lipiec 2022 r.;
Zaskarżonej decyzji narzucono:
I. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu Postępowania Administracyjnego (dalej: k.p.a.) poprzez ich niezastosowanie, wyrażające się w: zaniechaniu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych podjęcia wszystkich działań koniecznych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz poczynienia ustalenia stanu faktycznego z pominięciem kwestii dotyczących aktualnej sytuacji majątkowej skarżącego wykazywanych przez niego w toku postępowania dowodowego, ponoszonych przez niego kosztów utrzymania siebie i swojej rodziny, zdarzeń mających bezpośredni wpływ na sytuację majątkową skarżącego, co przyczyniło się do błędnego określenia przez organ realnych możliwości majątkowych skarżącego, skutkując w konsekwencji wydaniem decyzji w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny.
II. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj.
a) art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1409 z późn. zm.) (dalej: "u.s.u.s.") w zw. z art. 28 ust. 3a u.s.u.s poprzez jego niezastosowanie, a konsekwencji błędne uznanie przez tutejszy organ, że stan majątkowy i sytuacja rodzinna skarżącego pozwala na spłatę należności bez uszczerbku dla zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych skarżącego i jego rodziny, a konsekwencji przyjęcie, że nie zaistniały przesłanki uzasadniające uznanie należności za całkowicie nieściągalne, podczas gdy stan faktyczny przedmiotowej sprawy jednoznacznie wskazuje na
b) § 3 ust. 1 oraz ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczególnych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne poprzez jego niezastosowanie wyrażające się w przyjęciu przez organ, że w przedmiotowej sprawie nie ziściły się przesłanki wskazane w przedmiotowym rozporządzeniu umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek, podczas gdy niewątpliwie opłacenie należności z tytułu składek wpłynie na możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych oraz doszło do poniesienia przez skarżącego znaczących start materialnych, a opłacenie przy tym należności z tytułu składek może pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności.
Jednocześnie, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów, w postaci:
1) Zaświadczenia z dnia 22 października 2025 r. na okoliczność: rzeczywistej wysokości wynagrodzenia uzyskiwanego przez żonę skarżącego.
2) Podatkowa księga przychodów i rozchodów za okres od 1 stycznia 2025 r. do 30 września 2025 r. K.R. na okoliczność: rzeczywistych i aktualnych możliwości zarobkowych skarżącego ze względu na przychody i rozchody uzyskiwane przez firmę skarżącego.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a., art. art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) § 2 i § 3 p.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 lipca 2025 r. w sprawie o znaku sprawy: 100000/71/823673/2025 oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 31 lipca 2025 r. o numerze 1552/2025.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a..
Sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji podejmowanych przez organy administracji publicznej z przepisami prawa, to jest, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Jak wynika z treści skargi, strona zarzuca organowi naruszenie art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa poprzez ich niezastosowanie i nie podjęciu przez Zakład wszelkich działań niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego , wybiórcze rozpatrzenie materiału dowodowego, dowolnej oceny sprawy i nieuwzględnienie okoliczności podnoszonych przez skarżącego.
Ponadto w skardze zarzuca się także naruszenie przez organ prawa materialnego tj. art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i błędne przyjęcie, iż stan majątkowy skarżącego pozwala na spłatę zobowiązania bez uszczerbku dla zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych.
Zdaniem skarżącego, Zakład nie zastosował § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.
Sąd powyższych zarzutów nie podzielił.
Jak wynika z akt sprawy- Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonał analizy stanu sprawy i uznał, iż w stosunku do dłużnika nie został ustalony element całkowitej nieściągalności długu zgodnie z art. 28 ust. 3 pkt 1-6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497 ze zm.);
Ocena ta zdaniem Sądu jest prawidłowa.
Z akt sprawy wynika, że postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Dyrektora Oddziału ZUS w Gdańsku zostało zawieszone, z uwagi za zawarty 20 marca 2025 r. układ ratalny nr [...].
W zakresie wystąpienia przesłanki wymienionej w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia należy stwierdzić, że analiza dokumentacji nie wykazała, że w sprawie zaszły przesłanki umorzenia w postaci poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub nadzwyczajnego zdarzenia, powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogło pozbawić dłużnika możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. Zdarzenie losowe czy klęska żywiołowa nie były powodem likwidacji działalności, gdyż jest ona prowadzona nadal.
Wystąpienie przesłanki dotyczącej stanu zdrowia uwarunkowane jest nie tylko istnieniem przewlekłej choroby zobowiązanego lub członka jego rodziny, ale także skutkiem choroby w postaci pozbawienia takiej osoby możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W składanych wnioskach o umorzenie i ponowne rozpatrzenie sprawy zobowiązany nie powołał się na swoją sytuację zdrowotną. Oznajmił, że opiekuje się matką, której leczenie pociąga znaczne nakłady finansowe.
Trafnie organ ocenił, że przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny może stanowić przesłankę umorzenia należności z tytułu składek tylko wtedy, gdy pozbawia zobowiązanego trwale możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Natomiast w przypadku zobowiązanego przesłanka ta nie zachodzi, gdyż jest aktywny zawodowo i uzyskuje dochód.
Jak wynika z akt sprawy skarżący:
1. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą K.R. (kod PKD 69.20. Z-Działalność rachunkowo-księgowa; doradztwo podatkowe),
2. osiąga dochód z tytułu umowy o pracę, z której podstawy wymiaru składek w ostatnich trzech miesiącach wynosiły:
• w czerwcu 2025 r. - 12.400,00 zł,
• w lipcu 2025 r. - 12.400,00 zł,
• sierpniu 2025 r. -13.500,00 zł,
co daje średniomiesięcznie 9.033,00 zł netto,
3. mieszka pod jednym adresem:
z żoną K.R. zatrudnioną na umowę o pracę, której podstawy wymiaru składek w ostatnich trzech miesiącach wynosiły:
• w czerwcu 2025 r. - 9.522,79 zł,
• w lipcu 2025 r. - 13.846,21 zł,
• w sierpniu 2025 r. - 8.943,64 zł, co daje średniomiesięcznie 7.673,00 zł netto,
z córką L.R., na którą K.R. pobiera świadczenie 800+,
- z córką J.R. zatrudnioną na umowę o pracę, która obecnie przebywa na zasiłku chorobowym,
4. nie posiada nieruchomości,
5. posiada samochód osobowy Ford Mondeo z 2006 r..
Ponadto ustalono, że skarżący jest zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej oraz do ubezpieczeń społecznych z tytułu umowy o pracę. Z przedstawionych przez zobowiązanego informacji wynika, że z tytułu prowadzonej działalności w latach 2022-2024 osiągnął następujący przychód/dochód:
• w 2022 r.: 108.182,39 zł/86.308,66 zł (średniomiesięcznie 7.192.38 zł),
• w 2023 r.: 122.670,00 zł/101.471,30 zł (średniomiesięcznie 8.455,94 zł),
• w 2024 r.: 133.800,00 zł/ 99.715,80 zł (średniomiesięcznie 8.309,65 zł).
Z ustaleń dokonanych na etapie postępowania administracyjnego wynika, że z tytułu umowy o pracę skarżący osiąga dochód w wysokości 9.033,00 zł netto miesięcznie. Żona zobowiązanego oraz starsza córka również mają stałe źródło dochodu. Ponadto na młodszą córkę L.R. zostało przyznane świadczenie 800+, które stanowi systematyczny i dodatkowy przypływ gotówki w celu częściowego pokrycia wydatków ponoszonych w związku z wychowaniem dziecka oraz zaspokajaniem jego potrzeb życiowych.
Nie ulega także wątpliwości, że dochód zobowiązanego, osiągany z tytułu umowy o pracę jest znacznie wyższy, niż minimum socjalne. Oznacza to, że nawet bez uwzględnienia dochodów z prowadzonej działalności, czy dochodów innych członków rodziny, posiada on wystarczające środki finansowe na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych gospodarstwa domowego.
Organ, w ocenie Sądu także prawidłowo , ustalił stałe wydatki związane z utrzymaniem w łącznej kwocie 4.900,00 zł. Wysokość rachunków za energię, choć może wpływać na bieżącą sytuację finansową, nie świadczy o całkowitej nieściągalności należności wobec ZUS, ani nie stanowi nadzwyczajnej sytuacji. Skarżący reguluje bieżące zobowiązania związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego, co świadczy o tym, że jego sytuacja finansowa jest stabilna.
Organ, zdaniem Sądu także trafnie, ocenił wagę zobowiązań pieniężnych zaciągniętych w bankach. Zobowiązania wobec innych wierzycieli nie mogą być argumentem przemawiającym za umorzeniem odsetek od niepłaconych składek. Każdy z wierzycieli może dochodzić swoich należności zgodnie z przepisami prawa.
W tej sytuacji Sąd podziela ocenę, że zobowiązany nie udowodnił, że definitywnie nie ma możliwości spłaty odsetek od nieopłaconych składek. Wskazać należy, że odsetki za zwłokę stanowią rekompensatę wyrównującą straty wynikające z braku prawidłowego, zgodnego z ustawą opłacania składek. Umorzenie odsetek, o które wnosi dłużnik w konsekwencji oznaczałoby uprzywilejowanie go względem innych podmiotów, które regulowały swoje zobowiązania wynikające z przepisów prawa w oznaczonym terminie, bez względu na swoją sytuację finansową.
Dlatego należy zgodzić się , że w ustalonych okolicznościach umorzenie odsetek w niniejszej sprawie naruszałby interes publiczny oraz konstytucyjną zasadę powszechności ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych. Co do dokumentów złożonych do skargi Sąd zwraca uwagę, że pozostają one bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji, gdyż została ona wydana na podstawie dowodów zgromadzonych przez organy, które zakończyły sprawę zaskarżonym rozstrzygnięciem.
Mając to na uwadze orzeczono w myśl art. 151 p.p.s.a..