I SA/GD 836/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2023-11-29
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyulga abolicyjnazaliczki na podatekpraca za granicąmarynarztransport międzynarodowyumowa o unikaniu podwójnego opodatkowaniaKonwencja z Japoniąuprawdopodobnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając, że nie uprawdopodobnił on wykonywania pracy najemnej na statku morskim w 2023 r., co jest warunkiem skorzystania z ulgi abolicyjnej.

Podatnik złożył wniosek o ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy, powołując się na ulgę abolicyjną i pracę na statku morskim eksploatowanym przez japońskie przedsiębiorstwo. Organy podatkowe odmówiły, uznając, że podatnik nie uprawdopodobnił wykonywania pracy najemnej na statku w 2023 r. WSA w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że brak dowodów na faktyczne wykonywanie pracy na statku w danym roku uniemożliwia skorzystanie z ulgi.

Sprawa dotyczyła wniosku podatnika o ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2023 r. w związku z zamiarem skorzystania z ulgi abolicyjnej, która wymaga spełnienia przesłanek określonych w umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Japonią. Kluczową przesłanką było wykonywanie pracy najemnej na pokładzie statku morskiego eksploatowanego w transporcie międzynarodowym przez japońskie przedsiębiorstwo. Organy podatkowe obu instancji odmówiły uwzględnienia wniosku, wskazując na brak dowodów potwierdzających faktyczne wykonywanie pracy najemnej na statku w 2023 r. Podatnik przedłożył umowę o pracę, książeczkę żeglarską i potwierdzenie zatrudnienia, jednak dokumenty te dotyczyły okresów wcześniejszych lub nie potwierdzały zatrudnienia w roku 2023. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że instytucja ograniczenia poboru zaliczek wymaga od podatnika uprawdopodobnienia spełnienia określonych przesłanek, a same oświadczenia podatnika są niewystarczające. W ocenie Sądu, podatnik nie wykazał, że w 2023 r. faktycznie pracował na statku morskim, co było warunkiem koniecznym do zastosowania ulgi abolicyjnej i ograniczenia poboru zaliczek. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nie może uzyskać ograniczenia poboru zaliczek, jeśli nie uprawdopodobni faktycznego wykonywania pracy najemnej na statku morskim w danym roku podatkowym, co jest warunkiem skorzystania z ulgi abolicyjnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowym warunkiem skorzystania z ulgi abolicyjnej i ograniczenia poboru zaliczek jest uprawdopodobnienie faktycznego wykonywania pracy najemnej na statku morskim w roku podatkowym. Brak takich dowodów, mimo posiadania umowy o pracę czy książeczki żeglarskiej z poprzednich okresów, uniemożliwia przyznanie wnioskowanej ulgi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (31)

Główne

u.p.d.o.f. art. 27g

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

O.p. art. 22 § § 2a

Ordynacja podatkowa

Konwencja z Japonią art. 15 § ust. 1, 2, 3

Konwencja między Rzeczpospolitą Polską Ludową a Japonią o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 3 § ust. 1, ust. 1a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 4a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 9 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 12 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 26 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 27 § ust. 1, ust. 9, ust. 9a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 44 § ust. 1a pkt 1, ust. 3a, ust. 3ab, ust. 3e, ust. 7

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

O.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 220 § § 2

Ordynacja podatkowa

Konwencja z Japonią art. 23 § ust. 1 lit. a)

Konwencja między Rzeczpospolitą Polską Ludową a Japonią o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu

EKPC art. 6

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

EKPC art. 13

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

EKPC art. 14

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Protokołu 1 EKPC art. 1

Protokół nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

TUE art. 2

Traktat o Unii Europejskiej

TUE art. 19

Traktat o Unii Europejskiej

Konstytucja RP art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 91

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.j.p. art. 4

Ustawa o języku polskim

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podatnik nie uprawdopodobnił wykonywania pracy najemnej na statku morskim w 2023 r., co jest warunkiem skorzystania z ulgi abolicyjnej. Dokumenty dotyczące poprzednich lat nie mogą stanowić podstawy do przyznania ulgi w roku bieżącym bez dodatkowych dowodów. Wniosek o ograniczenie poboru zaliczek wymaga od podatnika aktywnego działania i przedstawienia wiarygodnych dowodów.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego (Konstytucja RP, TUE, EKPC, Konwencja z Japonią) poprzez niezgodne z prawem nałożenie obciążeń podatkowych. Naruszenie przepisów postępowania (O.p.) poprzez nierzetelne prowadzenie postępowania, dowolną ocenę dowodów i przerzucenie ciężaru dowodu na podatnika. Możliwość skorzystania z ulgi abolicyjnej na podstawie dokumentów z poprzednich lat.

Godne uwagi sformułowania

Uprawdopodobnienie jest swoistym środkiem zastępczym w relacji do dowodu, nie dającym całkowitej pewności co do faktów, ale pozwalającym na stwierdzenie, że ich istnienie w takiej czy innej formule jest prawdopodobne. Same tylko oświadczenia czy twierdzenia podatnika, są w aspekcie uznania określonego faktu za uprawdopodobniony niewystarczające. Warunkiem ograniczenia wysokości zaliczek jest łączne spełnienie przesłanek zawartych w treści art. 15 ust. 3 Konwencji z Japonią. Brak uprawdopodobnienia chociażby jednej ze wskazanych w tym przepisie przesłanek czyni niezasadnym żądanie zawarte we wniosku. Dla zastosowania postanowienia zawartego w art. 15 ust. 3 Konwencji z Japonią istotnym jest wykonywanie pracy na pokładzie statku morskiego, co należy rozumieć jako faktyczną pracę na morzu.

Skład orzekający

Małgorzata Gorzeń

przewodniczący

Krzysztof Przasnyski

sprawozdawca

Elżbieta Rischka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja warunków skorzystania z ulgi abolicyjnej przez marynarzy, wymóg uprawdopodobnienia faktycznego wykonywania pracy za granicą w danym roku podatkowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika pracującego na statkach morskich i stosowania Konwencji z Japonią. Wymaga indywidualnej oceny dowodów w każdej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy popularnej ulgi podatkowej (ulga abolicyjna) i pracy marynarzy, co może być interesujące dla osób pracujących w transporcie morskim lub zajmujących się prawem podatkowym.

Ulga abolicyjna dla marynarzy: czy wystarczy umowa i książeczka żeglarska?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 836/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka
Krzysztof Przasnyski /sprawozdawca/
Małgorzata Gorzeń /przewodniczący/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2647
art. 1, art. 3 ust. 1, ust. 1a, art. 4a, art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 26 ust. 1, art. 27 ust. 1, ust. 9, ust. 9a, art. 27g, art. 44 ust. 1a pkt 1, ust. 3a, ust. 3ab, ust. 3e, ust. 7, art. 45 ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Protokolant Specjalista Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 listopada 2023 r. sprawy ze skargi J.J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 25 lipca 2023 r. nr 2201-IOD-2.4132.11.2023 w przedmiocie odmowy ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2023 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 25 lipca 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej jako "Dyrektor IAS"), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 220 § 2 i art. 22 § 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm. – dalej jako "O.p."), art. 1, art. 3 ust. 1 i 1a, art. 4a, art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 26 ust. 1, art. 27 ust. 1, 9 i 9a, art. 27g, art. 44 ust. 1a pkt 1, ust. 3a, 3ab, 3e i 7 oraz art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm. – dalej jako "u.p.d.o.f."), po rozpatrzeniu odwołania J. J. (dalej jako "Skarżący"), od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni (dalej jako "Naczelnik US") z dnia 17 maja 2023 r. w przedmiocie odmowy ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2023 r. od dochodu uzyskiwanego bez pośrednictwa płatników ze stosunku pracy z zagranicy, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:
Skarżący pismem z dnia 7 lutego 2023 r. złożył wniosek o ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2023 r., z uwagi na możliwość skorzystania z ulgi abolicyjnej, wskazując, że w bieżącym roku podatkowym będzie wykonywał pracę najemną na pokładzie statków morskich eksploatowanych w komunikacji międzynarodowej przez przedsiębiorstwo z faktycznym zarządem w Japonii tj. M. Do wniosku przedłożono umowę o pracę zawartą na czas nieokreślony z M1., książeczkę żeglarską oraz bankowe potwierdzenie przelewu z dnia 27 stycznia 2023 r. Skarżący wyjaśnił dodatkowo, że w 2023 r. nie został jeszcze zamustrowany na żadnej jednostce pływającej. W piśmie z dnia 21 kwietnia 2023 r. Skarżący wskazał, że w 2023 r. pracował na statku M2. eksploatowanym poza japońskimi wodami terytorialnymi (nie przedłożono żadnych dokumentów na potwierdzenie).
Naczelnik US decyzją z dnia 17 maja 2023 r. odmówił Skarżącemu ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2023 r. od dochodu uzyskiwanego bez pośrednictwa płatników ze stosunku pracy z zagranicy, uznając, że Skarżący nie uprawdopodobnił przesłanki wykonywania pracy najemnej na pokładzie statku morskiego eksploatowanego w transporcie międzynarodowym przez przedsiębiorstwo z siedzibą w Japonii.
W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez Skarżącego, reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, Dyrektor IAS decyzją z dnia 25 lipca 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy, przywołując treść przepisów art. 3 ust. 1, art. 4a, art. 9 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 27 ust. 1, 9 i 9a, art. 27g ust. 1, 2 i 5, art. 44 ust. 1a pkt 1, ust. 3a, 3ab, 3e i 7 u.p.d.o.f. oraz art. 22 § 2a O.p., stwierdził, że zasadność skorzystania z ulgi abolicyjnej nie jest uzależniona od tego czy statek, na którym wykonuje on pracę eksploatowany jest poza terytorium lądowym państwa. Przesłanka ta odnosi się bowiem jedynie do ograniczenia kwotowego ulgi abolicyjnej (art. 27g ust. 5 u.p.d.o.f.). Aby jednak stwierdzić czy ograniczenie to będzie miało zastosowanie, odnieść się należy do tego czy ulga abolicyjna w ogóle będzie przysługiwała.
Organ wskazał, że umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania (jeśli takie zostały przez Polskę podpisane i ratyfikowane) zawierają odrębne regulacje w odniesieniu do dochodów: z pracy na statkach w transporcie międzynarodowym oraz z pracy na pozostałych statkach i platformach morskich (tu zastosowanie mają ogólne zasady dot. dochodów z pracy najemnej, a dochody przypisane są do państwa, na wodach terytorialnych, którego wykonywana jest praca). Przytaczając art. 15 ust. 1, 2 i 3 Konwencji między Rzeczpospolitą Polską Ludową a Japonią o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, podpisanej w Tokio w dniu 20 lutego 1980 r. (Dz. U. z 1983 r., nr 12 poz. 60, dalej jako "Konwencja z Japonią"), Dyrektor IAS wskazał konieczność ziszczenia się łącznie trzech przesłanek: wykonywania pracy na statku morskim, wykonywania pracy na statku morskim eksploatowanym w transporcie międzynarodowym, podmiotem eksploatującym statek jest japońskie przedsiębiorstwo.
Organ uznał, że z materiału dowodowego (umowy o pracę na czas nieokreślony, książeczki żeglarskiej, potwierdzenia zatrudnienia) nie wynika, aby w badanym 2023 r. Skarżący wykonywał jakąkolwiek pracę najemną na pokładzie jednostek morskich: D., P. i M2. Nie świadczy o tym również fakt otrzymania od podmiotu M1. wpłaty w dniu 27 stycznia 2023 r. Przywołując, że na wezwanie organu do przedłożenia dokumentów potwierdzających zamustrowanie, Skarżący wskazał, że nie został jeszcze zamustrowany, Dyrektor IAS uznał, że przesłanka odnosząca się do wykonywanej pracy najemnej na statku morskim nie została spełniona. Podatnik nie uprawdopodobnił, że w 2023 r. wykonywał pracę na ww. statkach.
Tylko i wyłącznie z uwagi na powyższe organ stwierdził, iż nie została również spełniona kolejna przesłanka, dot. eksploatacji statku w transporcie międzynarodowym. Dyrektor IAS podkreślił, iż z dokumentów w postaci Equasis - Ship folder M2., Equasis - Ship folder D., Equasis - Ship folder P. wynika, że typ ww. jednostek morskich określany jest jako "Crude Oli Tanker", co oznacza tankowce do przewozu ropy i jej produktów. Zatem bezspornie należy uznać, iż są to statki eksploatowane w transporcie międzynarodowym. Jednakże w badanym okresie nie stwierdzono, iż Skarżący pracował na pokładach tych statków.
Odnosząc się trzeciej przesłanki organ stwierdził, iż ww. dokumenty (Equasis - Ship folder M2., Equasis - Ship folder D., Equasis - Ship folder P.) potwierdzają, iż podmiotami eksploatującymi te jednostki morskie są firmy z siedzibą w Japonii. Zatem organ uznał, iż trzecia przesłanka dot. eksploatacji statków D., M2., oraz P. została spełniona.
Skoro do zastosowania omawianego zwolnienia konieczne jest spełnienie łączne wszystkich przesłanek, o których mowa w treści art. 15 ust. 3 Konwencji z Japonią - to brak uprawdopodobnienia chociażby jednej z nich, czyni niezasadnym żądanie zawarte we wniosku w sprawie ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2023 r. W tych okolicznościach organ I instancji zasadnie zatem odmówił ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy.
Reasumując, skoro Skarżący nie uprawdopodobnił wykonywania pracy na pokładzie statku eksploatowanego w transporcie międzynarodowym, ani zastosowania ww. przepisów Umowy polsko-japońskiej, to tym samym nie uprawdopodobnił, że będzie miał prawo do zastosowania do swoich dochodów ulgi abolicyjnej, a w konsekwencji, że zaliczki obliczone według zasad określonych w u.p.d.o.f. byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do należnego podatku od dochodu przewidzianego za dany rok. Nie było zatem podstaw do ograniczenia ich poboru i wydania - na podstawie art. 22 O.p. - decyzji zgodnej z żądaniem Wnioskodawcy.
Dyrektor IAS odnosząc się do poszczególnych zarzutów podniesionych w odwołaniu, uznał je za bezzasadne, wskazując, że zapisy w dołączonej do wniosku książeczce żeglarskiej nie pozwalały na ustalenie, iż w badanym roku podatkowym Skarżący był zamustrowany na jakimkolwiek statku. Dokument ten pozwalał jedynie na stwierdzenie, iż w okresie od 29.05.2022r. do 15.11.2022r. Skarżący był zaokrętowany na statku P.. Brak stosownych dowodów w 2023 r. uniemożliwił podjęcie pozytywnej decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, uzupełnionej pismami z dnia 29 sierpnia i 14 listopada 2023 r., Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie w całości decyzji Dyrektora IAS oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika US, a także zasądzenie kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa prawnego, zarzucając:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) art. 217 Konstytucji RP poprzez rozpoznanie sprawy w sposób zmierzający do niezgodnego z prawem nałożenia na Podatnika obciążeń podatkowych;
2) art. 19 TUE w związku z art. 6 w związku z art. 13 i 14 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez naruszenie przez organy w trakcie trwania postępowania prawa Podatnika do rzetelnego postępowania, prawa do obrony swoich racji, prawa do postępowania w rozsądnym terminie oraz prawa do uzyskania uzasadnionej decyzji, z której w sposób jasny i logiczny wynikają motywy działania decydenta, przejawiające się między innymi w niejednolitości orzecznictwa i praktyki administracyjnej (tworzenia prawa urzędniczego), które prowadzą do naruszenia prawa do rzetelnego postępowania, które ma gwarantować każdemu obywatelowi Unii zakaz dyskryminacji;
3) art. 1 protokołu 1 w zw. z art. 14 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 2 TUE oraz art. 91 Konstytucji RP, polegający na odebraniu Podatnikowi możliwości skorzystania z przysługującego mu prawa podmiotowego tj. ulgi abolicyjnej poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób jednostronny, kierunkowy, nieproporcjonalny i efekcie zmierzający li tylko do wymierzenia podatku bez podstawy prawnej, a tym samym uszczuplenia majątku podatnika naruszając tym samym przepisy UE, przepisy prawa międzynarodowego oraz przepisy krajowe,
4) art. 15 ust. 3 w zw. z art. 23 ust. 1 lit. a) Konwencji z Japonią w zw. z art. 5 ust. 6 Konwencji MLI poprzez uznanie, iż nie znajduje ona zastosowania w stanie faktycznym z uwagi na stwierdzenie, iż nie można uznać, że Podatnik uzyskiwał w tym okresie dochody z pracy najemnej na statku morskim, pomimo dostarczenia przez Podatnika dokumentów wystarczających do wydania pozytywnej decyzji w sprawie;
5) art. 2a O.p. poprzez nierozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego na korzyść Podatnika zgodnie z założeniem nowej procedury podatkowej;
6) art. 22 § 2a O.p. poprzez niezastosowanie go w sprawie i uznanie, że Podatnik nie uprawdopodobnił, że uzyskiwał w okresie objętym wnioskiem dochody z pracy za granicą, tym samym organ wydał decyzję w oparciu o swoją indywidualną ocenę i określił sytuację prawnopodatkową Podatnika na przyszłość, co bezwzględnie stanowi o wadliwości decyzji i konieczności wyeliminowania jej z obrotu prawnego;
II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 22 § 2a O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu podatkowego I instancji;
2) art. 120, art. 121 § 1, art. 122 O.p. poprzez podjęcie przez organy podatkowe działań niezgodnych z przepisami prawa, rozstrzygnięcie na niekorzyść podatnika wszystkich niejasności organów co do interpretacji przepisów prawa, jak również stosowanie wykładni przepisów prawa krzywdzącej dla podatnika oraz poprzez podjęcie przez organy podatkowe obu instancji działań, które nie zmierzały do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co więcej stosowanie wykładni przepisów prawa krzywdzącej dla podatnika;
3) art. 180 w zw. z art. 187 oraz w zw. z art. 191 O.p. poprzez: nieuwzględnienie jako dowodu w sprawie wyjaśnień przedstawionych przez podatnika w toku prowadzonego postępowania; wyprowadzenie nielogicznych wniosków przez organy podatkowe na skutek pseudointerpretacji przepisów prawa dokonanej na podstawie własnej oceny i uznania organów; niewyczerpujące i nierzetelne rozpatrzenie całego materiału dowodowego przedstawionego przez podatnika; dokonanie przez organy podatkowe oceny dowodów w sposób dowolny, nielogiczny, nierzetelny i niespójny; przerzucenie ciężaru dowodu na podatnika.
Skarżący ponadto wniósł o przeprowadzenie dowodu z odcinków płacowych (wage account) za listopad 2022 r. oraz za okres od maja do lipca 2023 r., na okoliczność uzyskania przez Podatnika w 2022 r. i 2023 r. wynagrodzenia za pracę najemną na statku P..
W odpowiedzi na skargę, uzupełnionej pismem z dnia 20 listopada 2023 r., Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie w dniu 29 listopada 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wnioski dowodowe zawarte w treści skargi oraz piśmie pełnomocnika Skarżącego z dnia 29 sierpnia 2023 r., dopuścił natomiast dowód z dokumentów dołączonych do pisma procesowego pełnomocnika Skarżącego z dnia 14 listopada 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji ani poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W niniejszej sprawie Skarżący wystąpił z wnioskiem o ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2023 r., z uwagi na zamiar skorzystania z tzw. ulgi abolicyjnej, bowiem w 2023 r. będzie wykonywał pracę najemną na pokładzie statków morskich eksploatowanych w komunikacji międzynarodowej przez przedsiębiorstwo z faktycznym zarządem w Japonii. Mając na uwadze treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd stwierdza, że podstawą odmowy Skarżącemu ograniczenia poboru zaliczek pozostał wyłącznie brak ziszczenia się przesłanki uprawdopodobnienia wykonywania pracy najemnej na statku morskim w 2023 r.
W ocenie Sądu, w zaistniałym sporze, rację należy przyznać organom podatkowym.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 22 § 2a O.p. organ podatkowy, na wniosek podatnika, ogranicza pobór zaliczek na podatek, jeżeli podatnik uprawdopodobni, że zaliczki obliczone według zasad określonych w ustawach podatkowych byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego od dochodu lub zysku przewidywanego na dany rok podatkowy.
Jak wynika z powyższego, w art. 22 § 2a O.p. zawarta jest kompetencja organu podatkowego do ograniczania pobierania zaliczek samodzielnie wyliczanych i opłacanych przez podatnika. Jeżeli podatnik uprawdopodobni, że zaliczki byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego za cały rok podatkowy, organ podatkowy jest zobligowany do podjęcia decyzji ograniczającej wysokość pobieranych zaliczek. Organ jest zobowiązany do podjęcia korzystnej dla podatnika decyzji, w sytuacji, gdy podatnik wykaże, że zaliczki - np. w związku z przysługującymi podatnikowi odliczeniami od dochodu lub podatku - są za wysokie. Jednak to organ podatkowy decyduje o tym, czy podatnik dostatecznie uprawdopodobnił to, że zaliczki są za wysokie.
Zatem instytucja ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy (w tym podatek dochodowy od osób fizycznych) może zostać zastosowana przez organ podatkowy wyłącznie wtedy, gdy podatnik uprawdopodobni w nim, że zaliczki miesięczne byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego od dochodu, przewidywanego na dany rok podatkowy.
O ile obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego spoczywa co do zasady na organie podatkowym i nie powinien być przerzucony na stronę, o tyle ciężarem uprawdopodobnienia może zostać obarczona strona postępowania w tych podatkowoprawnych stanach faktycznych, w których ustawodawca uzna to za celowe, a więc uzasadnione interesem podatnika lub interesem publicznym, z czym mamy do czynienia bez wątpienia w rozpoznawanej sprawie.
Podkreślić również należy, że w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem na podstawie art. 22 § 2a O.p. nie przeprowadza się pełnego postępowania dowodowego jak w postępowaniu wymiarowym. Tym samym podatnik, składając wniosek o ograniczenie poboru zaliczek jest inicjatorem tego postępowania, co wymaga jego szczególnego zaangażowania, gdyż to on posiada wiedzę co do okoliczności, które mogą uprawdopodobnić, że zaliczki obliczone według zasad określonych w ustawach podatkowych byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego od dochodu przewidywanego za dany rok.
Przez uprawdopodobnienie rozumieć należy taką czynność procesową, która stwarza w ocenie organu orzekającego większy lub mniejszy stopień przekonania o prawdopodobieństwie istnienia lub nieistnienia określonego faktu lub wystąpienia pewnych okoliczności. Uprawdopodobnienie jest swoistym środkiem zastępczym w relacji do dowodu, w znaczeniu ścisłym, nie dającym całkowitej pewności co do faktów, ale pozwalającym na stwierdzenie, że ich istnienie w takiej czy innej formule jest prawdopodobne. W doktrynie prawa podatkowego najczęściej akcentuje się, że z uprawdopodobnieniem wiąże się ustalenie jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonanie się przez organ podatkowy o zgodności danych faktów z rzeczywistością (por. A. Hanusz, Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego a rozkład ciężaru dowodu, [w:] Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Zakamycze 2004). Przy czym podkreślenia wymaga, że same tylko oświadczenia czy twierdzenia podatnika, są w aspekcie uznania określonego faktu za uprawdopodobniony niewystarczające.
Rozpoznając wniosek Skarżącego o ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy należało zbadać przede wszystkim, czy Skarżący wykazał, że w niniejszej sprawie znajdują zastosowanie przepisy Konwencji z Japonią oraz czy stan faktyczny odpowiada przesłankom określonym w jej art. 15 ust. 3, a jeżeli tak, to czy Skarżącemu przysługuje prawo do tzw. ulgi abolicyjnej przewidzianej w art. 27g u.p.d.o.f., i w konsekwencji tego, czy zachodzą przesłanki do ograniczenia wysokości zaliczek na podatek dochodowy.
Dokonując kontroli zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia należy wskazać, że zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.d.o.f. osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). W świetle art. 3 ust. 1a u.p.d.o.f. za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która: 1) posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub 2) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. Przepisy art. 3 ust. 1 i 1a stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska (art. 4a u.p.d.o.f.).
Stosownie do treści art. 44 ust. 1a pkt 1 u.p.d.o.f. podatnicy osiągający dochody bez pośrednictwa płatników ze stosunku pracy z zagranicy, są obowiązani bez wezwania wpłacać w ciągu roku podatkowego zaliczki na podatek dochodowy, według zasad określonych w ust. 3a. Zgodnie z art. 44 ust. 7 u.p.d.o.f. podatnicy, o których mowa w art. 3 ust. 1, czasowo przebywający za granicą, którzy osiągają dochody ze źródeł przychodów położonych poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, są obowiązani w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym wrócili do kraju, wpłacić zaliczkę na podatek dochodowy. Jeżeli termin płatności przypada po zakończeniu roku podatkowego, należny podatek jest płatny przed upływem terminu określonego na złożenie zeznania. Do obliczenia należnej zaliczki stosuje się odpowiednio ust. 3a. Przepis art. 44 ust. 3e u.p.d.o.f. stanowi, że przepisy ust. 1a i 7 stosuje się z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. Przepisy art. 27 ust. 9 i 9a stosuje się odpowiednio. Zaliczkę obliczoną w sposób określony w ust. 3a podatnik może pomniejszyć o kwotę stanowiącą nie więcej niż 1/12 kwoty zmniejszającej podatek, przy czym przepisy art. 31b i art. 31c stosuje się odpowiednio (art. 44 ust. 3ab u.p.d.o.f.).
Zgodnie z przepisem art. 27 ust. 9 u.p.d.o.f. jeżeli podatnik, o którym mowa w art. 3 ust. 1, osiąga również dochody z tytułu działalności wykonywanej poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub ze źródeł przychodów znajdujących się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania nie stanowi o zastosowaniu metody określonej w ust. 8, lub z państwem, w którym dochody są osiągane, Rzeczpospolita Polska nie zawarła umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, dochody te łączy się z dochodami ze źródeł przychodów położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W tym przypadku od podatku obliczonego od łącznej sumy dochodów odlicza się kwotę równą podatkowi dochodowemu zapłaconemu w obcym państwie. Odliczenie to nie może jednak przekroczyć tej części podatku obliczonego przed dokonaniem odliczenia, która proporcjonalnie przypada na dochód uzyskany w państwie obcym. W przypadku podatnika, o którym mowa w art. 3 ust. 1, uzyskującego wyłącznie dochody z tytułu działalności wykonywanej poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub ze źródeł przychodów znajdujących się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które nie są zwolnione od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub z państwem, w którym dochody są osiągane, Rzeczpospolita Polska nie zawarła umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, zasady określone w ust. 9 stosuje się odpowiednio (ust. 9a ww. przepisu).
Tzw. ulgę abolicyjną reguluje przepis art. 27g u.p.d.o.f., zgodnie z którym podatnik podlegający obowiązkowi podatkowemu określonemu w art. 3 ust. 1, rozliczający na zasadach określonych w art. 27 ust. 9 albo 9a uzyskane w roku podatkowym poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dochody: 1) ze źródeł, o których mowa w art. 12 ust. 1, art. 13, art. 14, lub 2) z praw majątkowych w zakresie praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, z wykonywanej poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalności artystycznej, literackiej, naukowej, oświatowej i publicystycznej, z wyjątkiem dochodów (przychodów) uzyskanych z tytułu korzystania z tych praw lub rozporządzania nimi – ma prawo odliczyć od podatku dochodowego, obliczonego zgodnie z art. 27, kwotę obliczoną zgodnie z ust. 2. Z kolei ust. 2 ww. przepisu stanowi, iż odliczeniu podlega kwota stanowiąca różnicę między podatkiem obliczonym zgodnie z art. 27 ust. 9 albo 9a a kwotą podatku obliczonego od dochodów ze źródeł, o których mowa w ust. 1, przy zastosowaniu do tych dochodów zasad określonych w art. 27 ust. 8. Odliczenie to nie może jednak przekroczyć kwoty 1360 zł.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy podatnik będący polskim rezydentem podatkowym uprawdopodobnił, że w 2023 r. będzie uzyskiwał dochody z pracy najemnej wykonywanej na rzecz podmiotu zagranicznego, w związku z czym w rozliczeniu rocznym będzie przysługiwało mu prawo do skorzystania z ulgi abolicyjnej, o której mowa w przywołanym wyżej art. 27g w zw. z art. 27 ust. 9 i 9a u.p.d.o.f., a tym samym, że obliczone zaliczki na podatek dochodowy byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego.
We wniosku inicjującym postępowanie w kontrolowanej sprawie Skarżący wyraźnie wskazywał na zamiar skorzystania z tzw. ulgi abolicyjnej określonej w art. 27g u.p.d.o.f., a także podnosił, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie Konwencja z Japonią. Prawidłowo zatem zarówno organy, jak i Skarżący identyfikowali, że warunkiem skorzystania z tzw. ulgi abolicyjnej jest uprzednie spełnienie warunków zawartych w Konwencji z Japonią, a w tym przesłanek z art. 15 ust. 3 tej Konwencji, statuujących wymóg wykonywania pracy najemnej na pokładzie statku morskiego eksploatowanego w transporcie międzynarodowym przez japońskie przedsiębiorstwo.
Dokonując oceny, czy w stosunku do Skarżącego zastosowanie znajdzie Konwencja z Japonią, Sąd za stosowne uznał przywołać istotne w niniejszej sprawie jej zapisy.
Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 Konwencji z Japonią, z uwzględnieniem postanowień artykułów 16, 18, 19, 20 i 21, pensje, płace i inne podobne wynagrodzenia, które osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie osiąga z pracy najmniej mogą podlegać opodatkowaniu tylko w tym Umawiającym się Państwie, chyba że praca wykonywana jest w drugim Umawiającym się Państwie. Jeżeli praca jest tam wykonywana, to osiągane za nią wynagrodzenie może być opodatkowanie w drugim Umawiającym się Państwie. Stosownie do ust. 2 powyższego przepisu, bez względu na postanowienia ustępu 1 wynagrodzenie jakie osoba mająca miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie osiąga z pracy najemnej wykonywanej w drugim Umawiającym się Państwie, mogą podlegać opodatkowaniu tylko w pierwszym Umawiającym się Państwie, jeżeli: a) odbiorca przebywa w drugim Umawiającym się Państwie łącznie nie dłużej niż 183 dni podczas roku kalendarzowego oraz b) wynagrodzenia są wypłacane przez pracodawcę lub w imieniu pracodawcy, który nie ma miejsca zamieszkania lub siedziby w drugim Umawiającym się Państwie oraz c) wynagrodzenia nie są ponoszone przez zakład lub stałą placówkę, którą pracodawca posiada w drugim Umawiającym się Państwie.
Według postanowień art. 15 ust. 3 Konwencji z Japonią, bez względu na poprzednie postanowienia niniejszego artykułu, wynagrodzenia z pracy najemnej, wykonywanej na pokładzie statku lub samolotu działającego w komunikacji międzynarodowej przy pomocy przedsiębiorstwa Umawiającego się Państwa, mogą być opodatkowane w tym Umawiającym się Państwie.
Zgodnie z tekstem syntetycznym powyższej Konwencji, art. 23 ust. 1 lit. a) Konwencji z Japonią, zastąpiony został art. 5 ust. 6 ww. Konwencji MLI. Zgodnie z art. 23 ust. 1 lit. a) ww. Konwencji, zastąpionym art. 5 ust. 6 Konwencji MLI, w przypadku, gdy osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce uzyskuje dochód, który zgodnie z postanowieniami Umowy może być opodatkowany przez Japonię (z wyłączeniem sytuacji, gdy te postanowienia zezwalają na opodatkowanie przez Japonię wyłącznie z powodu, że dany dochód jest także dochodem uzyskiwanym przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Japonii), Polska zezwoli na odliczenie od podatku od dochodu takiej osoby kwoty równej podatkowi od dochodu zapłaconemu w Japonii. Jednakże odliczenie takie nie może przekroczyć tej części podatku od dochodu, obliczonego przed dokonaniem odliczenia, która przypada na taki dochód, który może być opodatkowany w Japonii. Jeżeli zgodnie z jakimkolwiek postanowieniem Umowy dochód uzyskany przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce jest zwolniony z opodatkowania w Polsce, wówczas Polska może przy obliczaniu kwoty podatku od pozostałego dochodu takiej osoby uwzględnić zwolniony dochód.
Warunkiem ograniczenia wysokości zaliczek na podatek jest łączne spełnienie przesłanek zawartych w treści art. 15 ust. 3 Konwencji z Japonią, tj. uprawdopodobnienia, że podatnik będzie wykonywał pracę najemną na pokładzie statku morskiego, statek ten eksploatowany będzie w transporcie międzynarodowym, a podmiotem eksploatującym statek będzie przedsiębiorstwo japońskie. Brak uprawdopodobnienia chociażby jednej ze wskazanym w tym przepisie przesłanek czyni niezasadnym żądanie zawarte we wniosku w sprawie ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2023 rok.
Dokonując oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie organ odwoławczy uznał, że przesłanka eksploatacji wskazanych przez Skarżącego statków morskich (M2., D. oraz P.) w transporcie międzynarodowym została uprawdopodobniona, z czym zgadza się również Sąd.
Dyrektor IAS słusznie przyjął także, iż przesłanka dotycząca eksploatacji ww. statków morskich przez przedsiębiorstwo z siedzibą w Japonii została również uprawdopodobniona.
Zdaniem Sądu Dyrektor IAS prawidłowo uznał, że nie została jednakże spełniona pierwsza z ww. przesłanek – Skarżący nie uprawdopodobnił, że w okresie objętym wnioskiem (w 2023 r.) będzie wykonywał pracę najemną na statku morskim, co uzasadniało odmowę ograniczenia poboru zaliczek. Stanowisko organu w tym zakresie znajduje potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym.
Z przedłożonych przez Skarżącego dokumentów w postaci umowy o pracę, książeczki żeglarskiej, oświadczenia z dnia 18 sierpnia 2021 r. oraz potwierdzenia zatrudnienia z dnia 8 września 2021 r. nie wynika, aby Skarżący w 2023 r. wykonywał pracę na pokładzie statku morskiego. Brak aktualnych zapisów w książeczce żeglarskiej uniemożliwia potwierdzenie tej okoliczności. Nie świadczy o tym również potwierdzenie przelewu ze stycznia 2023 r., które zgodnie z wyjaśnieniami Skarżącego dotyczy zaległego wynagrodzenia za pracę wykonaną w 2022 r. Wszystkie przedstawione dokumenty dotyczą bowiem innych okresów, aniżeli badany rok podatkowy. Pełnomocnik Skarżącego konsekwentnie wskazywał, że Skarżący nie posiada wpisu o zamustrowaniu w 2023 r. (pismo z dnia 15 marca 2023 r., z dnia 6 kwietnia 2023 r.).
Jednocześnie podkreślenia wymaga, że – wbrew argumentacji Skarżącego - dokumentacja stanowiąca podstawę wydania wobec Skarżącego decyzji w sprawie ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2022 r. nie może automatycznie stanowić podstawy do udzielenia tożsamego uprawnienia w kolejnym roku, jeżeli nie wynikają z niej okoliczności dotyczące roku 2023.
Podkreślenia wymaga, że powyższe ustalenia nie zostały skutecznie zakwestionowane przez Skarżącego i stanowiły wystarczającą podstawę, aby odmówić Skarżącemu ograniczenia poboru zaliczek.
Co więcej, wbrew podniesionym w skardze zarzutom, organ wzywał Skarżącego do przedstawienia dokumentów i wyjaśnień potwierdzających zasadność złożonego wniosku o ograniczenie poboru zaliczek (pismo z dnia 28 lutego 2023 r. oraz 3 marca 2023 r.), w tym dokumentów potwierdzających wykonywanie przez Skarżącego w 2023 r. pracy najemnej na pokładzie statków eksploatowanych w komunikacji międzynarodowej przez przedsiębiorstwo z faktycznym zarządem w Japonii. Pomimo wezwań, Skarżący nie przedłożył żadnej dodatkowej dokumentacji, która pozwoliłaby na poczynienie odmiennych ustaleń.
Odnosząc się natomiast do przetłumaczonych na język polski dokumentów przedłożonych przez Skarżącego w załączeniu do pisma z dnia 14 listopada 2023 r., z których przeprowadzenie dowodu Sąd dopuścił na rozprawie w dniu 29 listopada 2023 r., wskazać należy, że nie potwierdzają one okoliczności wykonywania przez Skarżącego pracy na pokładzie statków morskich w 2023 r. Abstrahując od okoliczności, iż zostały one przedłożone dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, a tym samym nie mogą przesądzać o prawidłowości rozstrzygnięć podjętych przez organy podatkowe, albowiem nie były im znane, Sąd zauważa, że dotyczą one wynagrodzenia przyznanego z tytułu przebywania przez Skarżącego na urlopie oraz potwierdzenia odbycia przez Skarżącego służby na statku P. od 29 maja do 15 listopada 2022 r., a zatem w żadnej mierze nie potwierdzają, ani nie uprawdopodabniają one okoliczności wykonywania przez niego pracy najemnej na pokładzie statku morskiego w 2023 r. Nie ma przy tym znaczenia, że za czas nieświadczenia pracy (przebywania na urlopie) Skarżący otrzymał w 2023 r. wynagrodzenie. Jak już bowiem wskazano, dla zastosowania postanowienia zawartego w art. 15 ust. 3 Konwencji z Japonią istotnym jest wykonywanie pracy na pokładzie statku morskiego, co należy rozumieć jako faktyczną pracę na morzu (tak też tut. Sąd w wyroku z dnia 21 czerwca 2022 r. sygn. akt I SA/Gd 191/22, publ. CBOSA).
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organ w rozpoznanej sprawie dokonał prawidłowego ustalenia zakresu i znaczenia przepisu art. 15 ust. 3 Konwencji z Japonią oraz dokonał prawidłowej subsumcji stanu faktycznego sprawy, stwierdzając, że norma określna tym przepisem nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Prawidłowa jest zatem, determinowana tą oceną, konstatacja, według której Skarżącemu nie przysługuje uprawnienie do skorzystania z ulgi ustanowionej w art. 27g u.p.d.o.f., a zatem nie zostały spełnione warunki zastosowania w stosunku do Skarżącego art. 22 § 2a O.p. i ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy w 2023 r. W tej sytuacji zdaniem Sądu nie doszło do zarzucanego naruszenia art. 22 § 1a O.p., art. 217 Konstytucji, ani przepisów Konwencji z Japonią.
Odnosząc się zaś do wywodów skargi, wskazać należy, iż wbrew zarzutom Skarżącego, nie jest wystarczające uprawdopodobnienie, że statki morskie, na których Skarżący świadczył pracę w ubiegłych latach, są eksploatowane w transporcie międzynarodowym przez przedsiębiorstwo japońskie, albowiem uprawnienie do skorzystania z ulgi abolicyjnej przysługuje wyłącznie marynarzom faktycznie wykonującym pracę na takich statkach morskich.
Za bezzasadny należało uznać zatem zarzut naruszenia art. 22 § 2a O.p. Podkreślić należy, że rozstrzygnięcie zapadłe w rozpoznawanej sprawie odnosi się do stanu faktycznego opartego o okoliczności przedstawione we wniosku strony. To od woli podatnika, a konkretnie treści złożonego przez niego oświadczenia wiedzy i woli zależy realizacja ustawowego zwolnienia, o którym mowa w art. 22 § 2a O.p. Wynikająca z art. 22 § 2a O.p. przesłanka uprawdopodobnienia zatem wiąże organy podatkowe do podjęcia szybkiej i ograniczonej w czasie decyzji podatkowej opartej na oświadczeniu wiedzy podatnika.
Mając powyższe na uwadze, rozpatrujący niniejszą sprawę Sąd Administracyjny uznaje, że dokonana przez organy podatkowe odmowa ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2023 rok była zasadna, a podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego nie zasługują na uwzględnienie.
Odnosząc się do pozostałych podniesionych w skardze zarzutów Sąd stwierdza, że również nie zasługują one na uwzględnienie.
W ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180, art. 187 i art. 191 O.p., jak również powołanego w treści uzasadnienia skargi art. 194 § 1 O.p. W okolicznościach niniejszej sprawy uprawnionym jest stwierdzenie, że organ podatkowy działał na podstawie obowiązujących przepisów prawa, dokładając należytej staranności w zebraniu i rozpatrzeniu w sposób wyczerpujący, jak i rzetelny materiału dowodowego, zapewniając stronie czynny udział w postępowaniu i umożliwiając jej przed wydaniem decyzji wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Dokonano oceny znaczenia i wartości zebranych dowodów, oceniając je wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla toczącej się sprawy. Wbrew zarzutom strony skarżącej organ podatkowy wywiódł ze zgromadzonych dowodów prawidłowe wnioski, nie przekraczając przy tym zasady swobodnej oceny dowodów. W myśl tej zasady organy podatkowe nie są skrępowane regułami dotyczącymi wartości poszczególnych dowodów, orzekają na podstawie własnego przekonania, popartego zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Organy nie odmówiły przeprowadzenia składanych przez Skarżącego dowodów – co wynika z uzasadnień decyzji organu pierwszej i drugiej instancji, w których treści organy odnosiły się do rzeczonych dokumentów. Poddały jednak te dowody ocenie, wskazując na własne ustalenia w sprawie. Zgodnie z art. 180 § 1 O.p., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Przedłożone przez Skarżącego w toku postępowania dokumenty, zgromadzone w aktach sprawy, stanowiły podstawę uznania przez organ podatkowy, że Skarżący nie uprawdopodobnił wykonywania w 2023 r. pracy najemnej na pokładzie statku morskiego. Organ wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy, zgodnie z zasadą przekonywania stron. Dokonana przez organ podatkowy odmienna od oczekiwanej przez stronę ocena dowodów znajdujących się w aktach sprawy nie stanowi naruszenia obowiązującego w tym zakresie prawa.
Fakt, że treść zaskarżonej decyzji nie odpowiada oczekiwaniom strony skarżącej w żaden sposób nie wskazuje na naruszenie zasady legalizmu, ani zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych, czy też zasady prawdy obiektywnej.
Sąd nie podziela stanowiska pełnomocnika, że w rozpoznawanej sprawie postępowanie podatkowe organy prowadziły w sposób jednostronny, kierunkowy, nieproporcjonalny. Wyjaśnić przy tym należy, że postępowanie nie mogło zmierzać – jak wskazuje pełnomocnik – do bezpodstawnego wymierzenia, a tym samym uszczuplenia majątku Skarżącego, czy też niezgodnego z prawem nałożenia obciążeń podatkowych, gdyż jego przedmiotem było ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2023 r., a nie określenie wysokości zobowiązania podatkowego. Zaskarżona decyzja ma umocowanie w obowiązujących przepisach prawa, zatem nie sposób mówić o naruszeniu na gruncie rozpoznawanej sprawy przepisów o randze konstytucyjnej. Niemożliwym jest przy tym odniesienie się do zarzutu naruszenia art. 19 Traktatu o Unii Europejskiej bowiem pełnomocnik nie wskazał, w jaki sposób organy podatkowe uchybiły treści przepisu, który reguluje funkcje, skład i organizację Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie nie naruszono również określonej w art. 2a O.p. zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika, gdyż – z uwagi na opisane wyżej okoliczności sprawy – nie zaistniały wątpliwości co do możliwości zastosowania art. 22 § 2a O.p. Zasada in dubio pro tributario nie może być rozumiana w ten sposób, iż w przypadku wątpliwości interpretacyjnych organy podatkowe są zobowiązane przyjąć punkt widzenia podatnika. Zasada ta bowiem ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy wykładnia przepisu prawa przy zastosowaniu wszystkich jej aspektów (językowego, systemowego, funkcjonalnego) nie daje zadowalających rezultatów, co – w ocenie Sądu – nie miało miejsca w sprawie.
Sąd nie dopatrzył się zatem naruszenia wskazanych w skardze zasad prowadzenia postępowania podatkowego w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się do złożonych w skardze oraz w piśmie z dnia 29 sierpnia 2023 r. wniosków o przeprowadzenie dowodu z dokumentów na okoliczność potwierdzenia otrzymywania przez Skarżącego wynagrodzenia z tytułu pracy na statku morskim P., oddalonych przez Sąd na rozprawie w dniu 29 listopada 2023 r., Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 672), język polski jest językiem urzędowym:1) konstytucyjnych organów państwa; 2) organów jednostek samorządu terytorialnego i podległych im instytucji w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne; 3) terenowych organów administracji publicznej; 4) instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych; 5) organów, instytucji i urzędów podległych organom wymienionym w pkt 1 i pkt 3, powołanych w celu realizacji zadań tych organów, a także organów państwowych osób prawnych w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne; 6) organów samorządu innego niż samorząd terytorialny oraz organów organizacji społecznych, zawodowych, spółdzielczych i innych podmiotów wykonujących zadania publiczne.
Nie ulega zatem wątpliwości, że dokumenty sporządzone w innym języku niż język polski nie mogą być dowodem w sprawie w toku postępowania administracyjnego (podatkowego), czy też sądowoadministracyjnego. Nie mógł zatem odnieść pożądanego przez Skarżącego skutku wniosek w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. w odniesieniu do nieprzetłumaczonych dokumentów obcojęzycznych. Natomiast do dokumentów przedłożonych wraz z ich tłumaczeniem w załączeniu do pisma z dnia 14 listopada 2023 r. Sąd odniósł się w treści niniejszego uzasadnienia, konstatując, że nie mogły mieć one wpływu na wynik sprawy.
Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a ocena przeprowadzonego postępowania nie ujawniła wad, o których mowa w art. 145 p.p.s.a., dających podstawę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI