I SA/Gd 819/25

I SA/Gd 819/25 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2026-01-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Sławomir Kozik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. H. na czynność Prezydenta Miasta Wejherowa polegającą na zaniechaniu wypłaty części dotacji oświatowej na 2025 r. przypadającej za wrzesień 2025 r. postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 200,- zł (słownie: dwieście złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.
Uzasadnienie
R. H. (dalej: Skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na czynność polegającą na zaniechaniu wypłaty części dotacji oświatowej na 2025 r., przypadającej za wrzesień 2025 r. zarzucając naruszenie przepisu art. 34 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 4 ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2025 r. poz. 439) – dalej: "u.f.z.o.". Skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności zaniechania wypłaty części dotacji oświatowej.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Wejherowa wniósł o odrzucenie skargi, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku o jej oddalenie. W ocenie Prezydenta Miasta Skarżąca nie ma legitymacji do wniesienia skargi, gdyż nie jest uprawniona do otrzymywania dotacji za 2025 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Z uwagi na przedmiot sprawy Sąd na wstępnie odniesie się do kwestii możliwości wniesienia skargi na zaniechanie wypłaty jednej z transz dotacji, jako skargi na czynność organu.
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dn. 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (...).
NSA w postanowieniu z 9 lipca 2025 r. I GSK 832/25 (dostępnym na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl) w odniesieniu do art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wskazał, że aby akt lub czynność podlegały kontroli sądu administracyjnego, muszą spełniać następujące warunki: 1) nie mogą mieć formy decyzji lub postanowienia wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, 2) muszą mieć charakter publicznoprawny, 3) muszą być skierowane do indywidualnego podmiotu, 4) muszą dotyczyć jego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
(...) Stosownie do art. 47 u.f.z.o. – czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Z powyższego przepisu nie wynika jakiekolwiek ograniczenie kategorii czynności, które podlegają tej regulacji. Przepis posługuje się sformułowaniem "czynności podejmowane (...) w celu ustalenia wysokości i przekazania dotacji" i pod tym pojęciem należy rozumieć m.in. obliczenie kwoty dotacji, zlecenie jej przelewu czy też wstrzymanie lub odmowa wypłacenia dotacji, w tym danej części/raty dotacji.
Przy czym należy wskazać, że art. 47 u.f.z.o. nie stanowi, iż czynnościami o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. są wyłącznie te, które realizowane są na podstawie przepisów w nim enumeratywnie wymienionych. Skoro czynnością podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego jest przyznanie dotacji, to w zakres działań organu z tym związanych, wchodzi ustalenie jej wysokości oraz przekazanie dotacji (jej części) na rachunek bankowy beneficjenta.
W związku z powyższym Sąd stwierdził, że czynność polegająca na zaniechaniu przekazania dotacji, w tym wstrzymaniu wypłaty danej części dotacji stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., i jako taka podlega kognicji sądów administracyjnych.
Sąd podziela pogląd NSA prezentowany w ww. orzeczeniu, że ustalenie wysokości dotacji i zlecenie przelewu środków, czy jak mamy do czynienia w niniejszej sprawie, wstrzymanie/odmowa wypłaty dotacji poprzedzone są przez sekwencję operacji myślowych, obliczeń rachunkowych lub powzięcie innych informacji wpływających na wypłatę dotacji, które jednak pozostają z istoty rzeczy sferą niedostępną dla beneficjenta. Finalizacja i zarazem uzewnętrznienie tych działań odbywa się dopiero z chwilą zlecenia przelewu i pojawienia się środków na rachunku uprawnionego albo zaniechania danej wypłaty środków w przewidzianym do tego terminie. W ten sposób wykonywany jest przez administrację przewidziany przepisem ustawy obowiązek udzielenia beneficjentowi środków. Sens przewidzianej w art. 47 u.f.z.o. sądowej kontroli sprowadza się przecież do weryfikacji zgodności z prawem realizowania tego obowiązku przez administrację, a zatem tego, czy i jaka kwota dotacji i komu została udzielona. W konsekwencji sprawa ta powinna być rozpoznana jako skarga na czynność zaniechania wypłaty a nie jako bezczynność organu.
Kolejno należy przejść do kwestii podmiotu uprawnionego do wniesienia skargi. Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. W art. 50 § 2 p.p.s.a. zapisano, że uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Z art. 34 ust. 1 u.f.z.o. wynika, że dotacje oświatowe mają charakter roczny i wypłacane są w 12 częściach na rachunek bankowy.
W niniejszej sprawie podmiotem, który wystąpił o dotację oświatową na 2025 r. nie była Skarżąca lecz inny podmiot. W konsekwencji istotne jest czy Skarżąca ma interes prawny do złożenia skargi, tj. czy wstąpiła w prawa i obowiązku poprzedniego podmiotu w zakresie dotacji oświatowej za 2025 r. a w szczególności co do transzy za wrzesień 2025 r., gdyż to organ prowadzący, a nie niepubliczna szkoła/placówka oświatowa jest stroną postępowania administracyjnego. Szkoły i placówki oświatowe nie posiadają osobowości prawnej. Stąd też ustawa z 14 grudnia 2016 roku Prawo oświatowe (t.j: Dz.U. z 2025 r. poz. 143) – dalej: "u.p.o." wskazuje, że to organ prowadzący dany podmiot oświatowy odpowiada za jego działalność (art. 10 ust. 1) oraz nadzoruje ją w zakresie spraw finansowych i administracyjnych, z uwzględnieniem odrębnych przepisów, w tym nadzoruje prawidłowość dysponowania przyznanymi szkole lub placówce środkami budżetowymi (art. 57 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1). Zgodnie zaś z art. 29 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) stronami postępowania mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nieposiadające osobowości prawnej.
Prawo oświatowe przewiduje możliwość przeniesienia praw i obowiązków w zakresie prowadzenia przedszkola na rzecz innego organu prowadzącego. Jak stanowi art. 168 ust. 14 u.p.o. w przypadku zmiany organu prowadzącego szkołę lub placówkę wniosek o zmianę danych, o których mowa w ust. 4 pkt 1, składa, nie później niż na miesiąc przed planowanym dniem zmiany organu prowadzącego, osoba dotychczas prowadząca szkołę lub placówkę. W przypadku zgonu osoby fizycznej prowadzącej szkołę lub placówkę wniosek składa osoba, która została wskazana w oświadczeniu, o którym mowa w ust. 4a lub 4b, w terminie 14 dni od dnia zgonu. Zmiana organu prowadzącego następuje z dniem dokonania wpisu tej zmiany do ewidencji. Przepisy ust. 4 pkt 1 i 4 oraz ust. 9-12 stosuje się odpowiednio.
Z ww. przepisu wynika, że zmiana organu prowadzącego następuje z dniem dokonania wpisu zmiany organu prowadzącego do ewidencji szkół i placówek niepublicznych. Tym samym dopiero w przypadku zmiany wpisu można przyjąć, że Skarżąca jest organem wstępującym w prawa i obowiązki organu dotychczas prowadzącego przedszkole.
Skarżąca nie jest podmiotem, któremu Prezydent Miasta udzielił dotacji oświatowej w 2025 roku i nie wstąpiła w prawa poprzednika, gdyż nie została wpisana jako organ prowadzący do ewidencji placówek oświatowych prowadzonej przez Prezydenta Miasta Wejherowa. To zaś przesądzało o tym, że nie ma przymiotu strony niniejszego postępowania. Ustalenie jaki podmiot jest organem prowadzącym musi odbywać się w oparciu o dane wynikające z ewidencji szkół i placówek niepublicznych, a nie z zawieranych porozumień, gdyż zmiana organu prowadzącego następuje z dniem dokonania wpisu tej zmiany do ewidencji. Wpis ten ma zatem charakter konstytutywny (por. wyrok WSA w Warszawie z 1 października 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 2952/24, wyrok NSA z 8 listopada 2019 r., I GSK 427/18).
Z chwilą zmiany w ewidencji działalności oświatowej nastąpi zatem zmiana organu prowadzącego przedszkole. Jak wyżej wskazano w niniejszej sprawie nie doszło do zmiany wypisu w ewidencji, dotyczącego organu prowadzącego przedszkole. Dlatego też zgłoszenie przez Skarżącą zmiany wpisu z 1 października 2025 r. (dołączone do skargi) i oświadczenie organu prowadzącego przedszkole z dnia 30 września 2025 r. (znajdujące się w aktach administracyjnych) nie mogą przesądzać o uznaniu Skarżącej za stronę postępowania, gdyż dopiero po spełnieniu określonych warunków może ona być wpisana do ewidencji, co jest kluczowe do przypisania jej atrybutu organu prowadzącego.
W tym miejscu należy dodać, że kwestia spełnienia warunków do dokonania zamiany w ewidencji jest odrębnym postępowaniem administracyjnym. W razie odmowy wpisu (z uwagi na niespełnienie wymaganych warunków) organ wydaje decyzję administracyjną (art. 168 ust. 12 u.p.o.). Z tego względu w ramach tego postępowania Sąd nie mógł wypowiedzieć się odnośnie spełnienia warunków do dokonania zmian w ewidencji.
Końcowo Sąd sygnalizuje, że w świetle powyższego argumentacja Prezydenta Miasta, że Skarżąca nie przedłożyła informacji przewidzianej w art. 33 ust. 1 u.f.z.o. i informacji miesięcznej o aktualnej liczbie uczniów za wrzesień 2025 roku, pozostawały bez wpływu na treść tego rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne z innych przyczyn, niż te wyszczególnione w pkt 1-5a tego przepisu. Sąd uznał, że wniesienie skargi przez podmiot niebędący stroną postępowania jest niedopuszczalne.
Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucił skargę.
O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.