I SA/GD 817/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2025-12-16
NSApodatkoweWysokawsa
PCCpodatek od czynności cywilnoprawnychinterpretacja podatkowaumowa przedwstępnaumowa sprzedażyprzepisy przejścioweochrona praw nabytychstawka podatkulokale mieszkalnedeweloper

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając, że umowy przedwstępne sprzedaży lokali mieszkalnych zawarte przed 1 stycznia 2024 r. chronią przed wyższą stawką PCC, nawet jeśli umowy sprzedaży zostaną zawarte po tej dacie.

Spółka A. Sp. z o.o. zaskarżyła interpretację indywidualną Dyrektora KIS dotyczącą podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC). Spółka nabywała lokale mieszkalne na rynku pierwotnym i zawierała umowy przedwstępne przed 1 stycznia 2024 r., kiedy weszły w życie przepisy wprowadzające 6% stawkę PCC dla nabycia co najmniej sześciu lokali. Dyrektor KIS uznał, że umowy przedwstępne nie są umowami zobowiązującymi do przeniesienia własności w rozumieniu przepisów przejściowych, co skutkowałoby opodatkowaniem według nowej, wyższej stawki. WSA w Gdańsku uchylił tę interpretację, stwierdzając, że umowy przedwstępne zawarte przed wejściem w życie nowych przepisów chronią przed ich stosowaniem, zgodnie z zasadą ochrony praw nabytych.

Sprawa dotyczyła interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC). Spółka A. Sp. z o.o., działająca w branży nieruchomościowej, zawierała umowy przedwstępne sprzedaży lokali mieszkalnych w latach 2023. Po wejściu w życie przepisów wprowadzających 6% stawkę PCC dla nabycia co najmniej sześciu lokali mieszkalnych (art. 7a ust. 1 ustawy o PCC, obowiązujący od 1 stycznia 2024 r.), spółka zwróciła się o interpretację, czy zawarcie umów sprzedaży po tej dacie, w wykonaniu umów przedwstępnych zawartych wcześniej, będzie podlegać tej podwyższonej stawce. Spółka powołała się na przepis przejściowy (art. 13 ust. 2 ustawy nowelizującej), który wyłączał stosowanie nowych przepisów do umów sprzedaży zawieranych w związku z wykonaniem umów zobowiązujących zawartych przed dniem wejścia w życie nowelizacji. Dyrektor KIS uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, argumentując, że umowa przedwstępna nie jest umową zobowiązującą do przeniesienia własności nieruchomości w rozumieniu art. 158 Kodeksu cywilnego, a jedynie zobowiązuje do zawarcia umowy przyrzeczonej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd podzielił stanowisko spółki, wskazując, że wykładnia językowa, systemowa i celowościowa przepisu art. 13 ust. 2 ustawy nowelizującej prowadzi do wniosku, iż umowy przedwstępne zawarte przed 1 stycznia 2024 r. chronią przed zastosowaniem podwyższonej stawki PCC. Sąd podkreślił, że celem przepisu przejściowego była ochrona podatników, którzy podjęli decyzje inwestycyjne przed zmianą przepisów, a pojęcie 'umowy zobowiązującej do dokonania sprzedaży' powinno być rozumiane szeroko, obejmując również umowy przedwstępne, zgodnie z zasadą in dubio pro tributario.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, umowa przedwstępna sprzedaży lokali mieszkalnych zawarta przed 1 stycznia 2024 r. jest umową zobowiązującą do dokonania sprzedaży w rozumieniu art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 2023 r., co wyłącza stosowanie podwyższonej 6% stawki PCC przy zawarciu umowy sprzedaży po tej dacie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wykładnia językowa, systemowa i celowościowa przepisu art. 13 ust. 2 ustawy nowelizującej prowadzi do wniosku, iż umowy przedwstępne zawarte przed 1 stycznia 2024 r. chronią przed zastosowaniem podwyższonej stawki PCC. Celem przepisu było chronienie podatników, którzy podjęli decyzje inwestycyjne przed zmianą przepisów, a pojęcie 'umowy zobowiązującej do dokonania sprzedaży' powinno być rozumiane szeroko, obejmując umowy przedwstępne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

ustawa zmieniająca art. 4 § pkt 1 i 3

Ustawa z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz niektórych innych ustaw

ustawa zmieniająca art. 13 § ust. 2

Ustawa z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz niektórych innych ustaw

Przepis ten wyłącza stosowanie art. 7a u.p.c.c. do umów sprzedaży zawieranych w związku z wykonaniem umów zobowiązujących do dokonania tej sprzedaży, zawartych przed dniem wejścia w życie art. 4 ustawy zmieniającej (tj. przed 1 stycznia 2024 r.). Sąd uznał, że umowa przedwstępna jest taką umową zobowiązującą.

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.c.c. art. 7a § ust. 1

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych

u.p.c.c. art. 2 § pkt 4 lit. a

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych

ustawa zmieniająca art. 17

Ustawa z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz niektórych innych ustaw

k.c. art. 158

Kodeks cywilny

k.c. art. 155

Kodeks cywilny

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 57a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 14b

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 2a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowy przedwstępne sprzedaży lokali mieszkalnych zawarte przed 1 stycznia 2024 r. są umowami zobowiązującymi do dokonania sprzedaży w rozumieniu art. 13 ust. 2 ustawy nowelizującej, co chroni przed zastosowaniem podwyższonej 6% stawki PCC. Wykładnia językowa, systemowa i celowościowa przepisów przemawia za ochroną podatników, którzy podjęli decyzje inwestycyjne przed zmianą przepisów. Zasada in dubio pro tributario (w razie wątpliwości na korzyść podatnika) powinna być stosowana.

Odrzucone argumenty

Umowa przedwstępna nie jest umową zobowiązującą do przeniesienia własności nieruchomości w rozumieniu art. 158 Kodeksu cywilnego, a jedynie zobowiązuje do zawarcia umowy przyrzeczonej.

Godne uwagi sformułowania

W doktrynie prezentowany jest pogląd, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, że w procesie wykładni prawa należy przejść kolejno etap wykładni językowej, systemowej i funkcjonalnej w celu wzmocnienia uzyskanego wyniku interpretacyjnego lub skorygowania rozumienia, jakie wynika z literalnego brzmienia przepisu. W niniejszym przypadku jednoznaczne efekty sądowej wykładni językowej pozostają w zgodzie z pozajęzykowymi dyrektywami interpretacyjnymi (wykładnia celowościowa i gospodarcza), gdyż celem wprowadzonej regulacji była ochrona interesu podatnika podejmującego decyzje zakupu nieruchomości i co do zasady ponoszącego już po zawarciu umowy przedwstępnej przynajmniej część kosztów zakupu.

Skład orzekający

Joanna Zdzienicka-Wiśniewska

przewodniczący sprawozdawca

Marek Kraus

sędzia

Alicja Stępień

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) w kontekście umów przedwstępnych zawartych przed zmianą przepisów, a umów sprzedaży zawieranych po zmianie przepisów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia co najmniej sześciu lokali mieszkalnych i umów przedwstępnych zawartych przed 1 stycznia 2024 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii podatkowej dla branży deweloperskiej i inwestorów, związanej z interpretacją przepisów przejściowych i ochroną praw nabytych. Ma praktyczne znaczenie dla wielu transakcji.

Umowy przedwstępne chronią przed wyższym PCC? WSA w Gdańsku rozstrzyga kluczową kwestię dla deweloperów.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Gd 817/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-12-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Kraus
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek od czynności cywilnoprawnych
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 295
art. 7a ust. 1
Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 27 sierpnia 2025 r. nr 0111-KDIB2-2.4014.262.2025.1.PB w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
A. Sp. z o.o. w Gdyni złożyła do Dyrektora Krajowej Administracji Skarbowej wniosek z dnia 5 sierpnia 2025 r. o wydanie interpretacji podatkowej dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie ustalenia, czy zawarcie umowy sprzedaży szóstego lokalu mieszkalnego w ramach inwestycji L. będzie opodatkowane 6% stawką podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 7a ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U.z 2024 r. poz. 295 ze zm.) dalej: "u.p.p.c." (pyt. nr 1.) oraz czy zawarcie umowy sprzedaży szóstego i każdego kolejnego lokalu mieszkalnego w ramach inwestycji S. będzie opodatkowane 6% stawką podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 7a ust 1 u.p.p.c. (pyt. nr 2.).
We wniosku wskazano, że Spółka jest spółką działającą w branży nieruchomościowej. Podstawową działalnością wnioskodawcy jest nabywanie lokali mieszkalnych na rynku pierwotnym, wykańczanie tych lokali w standardzie "pod klucz", ich wynajem na własny rachunek oraz następcza sprzedaż.
W opisie stanu faktycznego podano, że 22 września 2023 r. wnioskodawca zawarł z O. sp. z o.o. sześć pisemnych umów przedwstępnych sprzedaży lokali mieszkalnych w ramach inwestycji L.. Zgodnie z ich treścią lokale te będą położone w tym samym budynku położonym na działce nr [...], obszaru 0,1868 ha, objętej księgą wieczystą KW nr [...]. Wskazane przedwstępne umowy sprzedaży nie zostały zawarte w formie aktów notarialnych. Każda z sześciu przedwstępnych umów sprzedaży zawartych w dniu 22 września 2023 roku zawiera postanowienie, zgodnie z którym: O. zobowiązuje się do wybudowania na działce budynku w ramach przedsięwzięcia deweloperskiego, a następnie do zawarcia umowy sprzedaży, na podstawie której O. oraz wnioskodawca ustanowią odrębną własność lokalu wraz z pomieszczeniem przynależnym - komórką lokatorską - i O. sprzeda Wnioskodawcy prawo własności tego lokalu wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej, w stanie wolnym od obciążeń i praw osób trzecich. Wszystkie umowy przedwstępne sprzedaży zawarte w dniu 22 września 2023 roku wskazują, iż umowa sprzedaży zostanie zawarta przez strony do dnia 31.12.2025 r.
Sprzedaż lokali mieszkalnych, o których mowa w ramach przedwstępnych umów sprzedaży z dnia 22 września 2023 r. podlega opodatkowaniu podatkiem VAT (nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT). W dniu 5 czerwca 2025 r. zostało zawartych pięć umów sprzedaży lokali mieszkalnych.
W dniu 27 lipca 2023 r. wnioskodawca zawarł z P. sp. z o.o. dziesięć pisemnych umów przedwstępnych sprzedaży lokali mieszkalnych w ramach inwestycji S.. Zgodnie z ich treścią lokale te będą położone w tym samym budynku ([...] G.) na działce nr [...] o powierzchni 0,3041 ha objętej księgą wieczystą KW nr [...]. Wskazane przedwstępne umowy sprzedaży nie zostały zawarte w formie aktów notarialnych. Każda z dziesięciu przedwstępnych umów sprzedaży zawartych w dniu 27 lipca 2023 roku zawiera postanowienie zgodnie z którym: P. zobowiązuje się do wybudowania na nieruchomości budynku w ramach przedsięwzięcia deweloperskiego, a następnie strony zobowiązują się do zawarcia w terminie wskazanym w ust. 3 niniejszego paragrafu umowy sprzedaży, na podstawie której P. oraz wnioskodawca ustanowią odrębną własność lokalu i P. sprzeda wnioskodawcy prawo własności tego lokalu. Wszystkie umowy przedwstępne sprzedaży zawarte w dniu 27 lipca 2023 roku wskazują, iż umowa sprzedaży zostanie zawarta przez strony do dnia 31.07.2026 roku. Sprzedaż lokali mieszkalnych, o których mowa w ramach przedwstępnych umów sprzedaży z dnia 27 lipca 2023 roku podlega opodatkowaniu podatkiem VAT (nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT). Na dzień składania niniejszego wniosku nie doszło do zawarcia żadnej umowy sprzedaży lokalu na rzecz wnioskodawcy w związku z wykonaniem wskazanych w stanie faktycznych umów przedwstępnych sprzedaży zawartych w dniu 27 lipca 2023 r.
Spółka zajęła stanowisko, że na oba postawione pytania powinna zostać udzielona odpowiedz negatywna. Wskazała, że zgodnie z art, 2 pkt 4 lit. a u.p.c.c. nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany w zakresie, w jakim są opodatkowane podatkiem od towarów i usług, z wyjątkiem umów sprzedaży, których przedmiotem jest lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, opodatkowanych zgodnie z art. 7a.
Zgodnie z art. 7a ust. 1 u.p.c.c. w przypadku gdy kupujący nabywa co najmniej sześć lokali mieszkalnych stanowiących odrębne nieruchomości w jednym lub kilku budynkach wybudowanych na jednej nieruchomości gruntowej, opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, lub udziały w tych lokalach albo nabył już co najmniej pięć takich lokali lub udziały w nich, stawka podatku od zawartej z tym samym kupującym umowy sprzedaży szóstego i każdego następnego takiego lokalu w tym budynku lub budynkach lub udziału w takim lokalu, wynosi 6%.
Wskazane regulacje zostały dodane do u.p.c.c. na mocy art. 4 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz niektórych innych ustaw (dalej "ustawa zmieniająca"). Zgodnie z art. 17 ustawy zmieniającej omawiane przepisy weszły w życie z dniem 1 stycznia 2024 r. Przepis art. 13 ust. 2 ustawy zmieniającej zawiera przepis przejściowy, który w ocenie wnioskodawcy będzie miał zastosowanie w przypadku zawarcia umowy sprzedaży szóstego lokalu mieszkalnego w ramach inwestycji L. oraz w przypadku zawarcia umowy sprzedaży szóstego i każdego kolejnego lokalu mieszkalnego w ramach inwestycji S..
Zgodnie z art. 13 ust 2 ustawy zmieniającej: przepisów art. 2 pkt 4 lit. a, art. 5 ust. 3 oraz art. 7a ustawy zmienianej w art. 4, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie stosuje się do umów sprzedaży zawieranych w związku z wykonaniem umów zobowiązujących do dokonania tej sprzedaży, zawartych przed dniem wejścia w życie art. 4 niniejszej ustawy. Oznacza to, iż zgodnie z zasadami ochrony praw nabytych i niedziałania prawa wstecz, jeśli do zawarcia umowy przedwstępnej na zakup co najmniej sześciu lokali mieszkalnych stanowiących odrębne nieruchomości w jednym lub kliku budynkach wybudowanych na jednej nieruchomości gruntowej doszło przed 1 stycznia 2024 r., zawarcie umowy przyrzeczonej po tej dacie nie będzie skutkować opodatkowaniem sprzedaży szóstego i każdego następnego lokalu według stawki 6%.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w wydanej interpretacji podatkowej z 27 sierpnia 2025 r. uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe i wskazał, że istotne w rozstrzygnięciu sprawy jest ustalenie, czy umowy, które zawarł wnioskodawca ze sprzedającymi, stanowią umowę, o której mowa w art. 13 ust. 2 ustawy zmieniającej. Wprowadzony w art. 13 ust. 2 ustawy zmieniającej przepis przejściowy ma na celu ochronę interesów osób, które zawarły umowę zobowiązującą do przeniesienia własności nieruchomości przed dniem wejścia w życie nowych przepisów w zakresie podatku od czynności cywilnoprawych, tj. przed 1 stycznia 2024 r.
Wskazano, że na podstawie art. 158 Kodeksu cywilnego umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. To samo dotyczy umowy przenoszącej własność, która zostaje zawarta w celu wykonania istniejącego uprzednio zobowiązania do przeniesienia własności nieruchomości; zobowiązanie powinno być w akcie wymienione.
Zdaniem organu umowa przedwstępna nie jest umową zobowiązującą do przeniesienia własności nieruchomości. Umowa przedwstępna zobowiązuje jedynie do zawarcia w przyszłości oznaczonej umowy przyrzeczonej. Umowa zobowiązująca do przeniesienia własności stanowi podstawę do dochodzenia przeniesienia własności danej rzeczy na nabywcę, jeśli chodzi o rzecz oznaczoną co do tożsamości, jak w przypadku nieruchomości. Przepis art. 13 ust. 2 ustawy zmieniającej odnosi się do umów zobowiązujących do przeniesienia własności nieruchomości, a nie umów przedwstępnych. Umowy przedwstępne są umowami zobowiązującymi w myśl art. 155 Kodeksu cywilnego. Tym samym zawarcie ich w 2023 r. nie uprawnia wnioskodawcy do skorzystania z przepisu art. 13 ust. 2 ustawy zmieniającej.
Do umów sprzedaży lokali mieszkalnych, które zostaną zawarte w 2025 r. i 2026 r. w wykonaniu umów przedwstępnych z 2023 r., będzie mieć zastosowanie art. 7a u.p.c.c., przewidujący podwyższoną 6% stawkę podatku w przypadku nabycia łącznie co najmniej sześciu lokali mieszkalnych na jednej nieruchomości gruntowej.
W skardze A. sp. z o.o. zarzuciła naruszenie
1. art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 2023 roku o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz niektórych innych ustaw poprzez jego błędną wykładnie sprowadzającą się do uznania, iż wskazana regulacja nie ma zastosowania do zawartych umów przedwstępnych, w sytuacji, gdy wykładnia językowa i celowościowa przepisów nie pozostawia wątpliwości, iż jest to stanowisko nieprawidłowe;
2. art. 7a ust. 1 u.p.c.c. poprzez uznanie, iż zawarcie przez skarżącą umów sprzedaży lokali mieszkalnych objętych wnioskiem o interpretację wiązać się będzie się z opodatkowaniem 6% stawką podatku od czynności cywilnoprawnych, wobec zawarcia w 2023 r. umów przedwstępnych sprzedaży tych lokali Spółka korzystać będzie z przepisów przejściowych tj. art. 13 ust. 2 ustawy zmieniającej, a więc art. 7a u.p.c.c. nie znajdzie zastosowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej: "p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekaniew sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawanew indywidualnych sprawach. Zakres tej kontroli reguluje art. 57a p.p.s.a., zgodnie z którymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy zaś w przypadku skargi na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie może być oparta jedynie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego, przy czym sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną .Ponadto z postępowania dotyczącego udzielenia indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (art. 14b i 14c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383; dalej: "O.p",) wynika, że organ interpretacyjny, a następnie także i sąd administracyjny w ramach kontroli zaskarżonej interpretacji są związani przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Specyfika postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej polega bowiem przede wszystkim na tym, że organ wydający interpretację porusza się niejako tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej.
Przepis art. 7a u.p.c.c. został dodany do ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych na mocy art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1463). Zgodnie z art. 13 ww. ustawy przepisy ustawy zmienianej w art. 4, w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się do opodatkowania czynności cywilnoprawnych dokonanych przed dniem wejścia w życie art. 4 niniejszej ustawy, z tym że przepisów art. 2 pkt 4 lit. a, art. 5 ust. 3 oraz art. 7a ustawy zmienianej w art. 4,w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie stosuje się do umów sprzedaży zawieranychw związku z wykonaniem umów zobowiązujących do dokonania tej sprzedaży, zawartych przed dniem wejścia w życie art. 4 niniejszej ustawy.
Z treści przywołanych przepisów ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz niektórych innych ustaw wynika, że przepisu art. 7a wprowadzającego 6% stawkę podatku od czynności cywilnoprawnych nie stosuje się do umów sprzedaży zawieranych w związkuz wykonaniem umów zobowiązujących do dokonania tej sprzedaży, zawartych przed dniem wejścia w życie art. 4 tej ustawy. Jeśli więc do zawarcia umowy zobowiązującej do dokonania sprzedaży co najmniej sześciu lokali mieszkalnych stanowiących odrębne nieruchomości w jednym lub kilku budynkach wybudowanych na jednej nieruchomości gruntowej doszło przed 1 stycznia 2024 r., zawarcie umowy przyrzeczonej po tej dacie nie będzie skutkować opodatkowaniem sprzedaży szóstego i każdego następnego lokalu według stawki 6%.
W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy spełnienia przez Skarżącego warunku opisanego w art. 13 ust. 2 cyt. ustawy z dnia 26 maja 2023 r., sprowadzający się do przesądzenia, czy pisemna umowa przedwstępna sprzedaży lokali mieszkalnych zawarta przez Skarżącego z deweloperem jest umową zobowiązującą do dokonania sprzedaży tych nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny co do zasady podziela prezentowane w judykaturze stanowisko, że na gruncie prawa podatkowego przyjmuje się dyrektywę pierwszeństwa wykładni językowej (por. uchwały NSA: z 14 marca 2011 r. sygn. akt II FPS 8/10 i z 22 czerwca 2011 r. sygn. akt I GPS 1/11,wszystkie wyroki dostępne w CBOiS, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przemawia za tym choćby wzgląd na ochronę podatnika przed wykorzystywaniem procesu interpretacji przepisów prawa do arbitralnego kształtowania jego sytuacji prawnej.
W świetle zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, będącej implikacją klauzuli demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), oraz zasady, zgodnie z którą obowiązek ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych może być nałożony wyłącznie w drodze ustawy (art. 84 i art. 217 Konstytucji RP), nie jest dopuszczalne wymaganie od podatnika ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, które nie wynikają wprost z przepisów ustawowych, lecz które zostały ukształtowane przez organy stosujące prawo na skutek metod wykładni pozajęzykowej. Nie jest zatem dopuszczalne, aby przepisy określające ciężary lub świadczenia publiczne były w praktyce organów podatkowych czy sądów interpretowane w sposób rozszerzający przy wykorzystaniu pozajęzykowych metod wykładni prawa. Wykładnia językowa powinna uwzględniać reguły znaczeniowe języka powszechnego, języka prawnego i języka prawniczego (por. R. Mastalski, Wykładnia językowa w interpretacji prawa podatkowego, Przegląd Podatkowy 1999, nr 8, s. 3-9).
Jednakże, co podkreślono m.in. w uzasadnieniu ww. uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2011 r. sygn. akt II FPS 8/10, w procesie wykładni prawa interpretatorowi nie wolno całkowicie ignorować wykładni systemowej lub funkcjonalnej poprzez ograniczenie się wyłącznie do wykładni językowej pojedynczego przepisu. Nie jest bowiem wykluczone, że sens przepisu, który wydaje się językowo jasny, okaże się wątpliwy po skonfrontowaniu go z innymi przepisami lub uwzględnieniu celu regulacji prawnej.
W doktrynie prezentowany jest pogląd, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, że w procesie wykładni prawa należy przejść kolejno etap wykładni językowej, systemowej i funkcjonalnej w celu wzmocnienia uzyskanego wyniku interpretacyjnego lub skorygowania rozumienia, jakie wynika z literalnego brzmienia przepisu (zob. L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 74-83; M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2010, s. 291). O poprawności interpretacji najlepiej świadczy okoliczność, że wykładnia językowa, systemowa i celowościowa dają zgodny wynik.
W każdej więc sytuacji, gdy nasuwa się podejrzenie, że wynik wykładni językowej może się okazać nieadekwatny, należy go skonfrontować z wykładnią systemową i celowościową (por. także: postanowienie SN z 26 kwietnia 2007 r. sygn. akt I KZP 6/07, OSNKW 2007/5/37; postanowienie NSA z 9 kwietnia 2009 r. sygn. akt II FSK 1885/07; wyroki NSA: z 19 listopada 2008 r. sygn. akt II FSK 976/08, z 2 lutego 2010 r. sygn. akt II FSK 1319/08, z 2 marca 2010 r. sygn. akt II FSK 1553/08).
Z przywołanych powyżej wypowiedzi doktryny i orzecznictwa sądowego można zatem wyprowadzić ogólny wniosek, że w prawie podatkowym odejście od językowego brzmienia przepisu możliwe jest wówczas, gdy jest ono niejednoznaczne.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd, że ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych nie zawiera własnej definicji pojęcia "umowy sprzedaży", a tym bardziej pojęcia "umowy sprzedaży zawieranej w związku z wykonaniem umów zobowiązujących do dokonania tej sprzedaży", co oznacza, że dla prawidłowego rozumienia treści art. 13 ust. 2 ustawy zmieniającej w pierwszej kolejności odwołać się należy do powszechnego rozumienia tego pojęcia przez adresatów przepisu, nie mających wykształcenia prawniczego. Przy ustaleniu znaczenia języka powszechnego można odwołać się też do intuicji językowej interpretatora (por. szerzej B. Brzeziński, Podstawy wykładni prawa podatkowego, ODDK, Gdańsk 2008, s.50-52, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11 czerwca 2025r., sygn.. akt I SA/Gd 255/25). Skarżący jako adresat przepisu (nabywca nieruchomości) powinien rozumieć pojęcie "umowy zobowiązującej do dokonania sprzedaży lokali mieszkalnych" jednoznacznie, jako umowę przedwstępną zobowiązującą do zawarcia późniejszej umowy sprzedaży lokali przez dewelopera,, z mocy której staje się ich właścicielem. Dla rozumienia pojęcia "umowy zobowiązującej do dokonania sprzedaży nieruchomości" bez znaczenia jest bowiem, czy nauka prawa określa to nabycie jako mające charakter zobowiązująco-rozporządzającym. Umowa zobowiązująca do przeniesienia własności zobowiązuje do zawarcia umowy przenoszącej własność - właśnie umowy sprzedaży. Powyższa wykładnia realizuje zasadę in dubio pro tributario ( art. 2 a Ordynacji podatkowej).
Interpretowany przepis odwołuje się do pojęcia "sprzedaży", a nie "przeniesienia własności". Zatem zupełnie nieprzydatne pozostają dywagacje, że możliwe jest zawarcie dwóch umów, tj. umowy zobowiązującej do przeniesienia własności i umowy przenoszącą własność. Przy czym jednocześnie organ interpretacyjny zauważył, że ustawodawca zsynchronizował skutek zobowiązujący z rzeczowym. Koncepcja przyjęta przez organ podatkowy wbrew jednoznacznemu zapisowi ustawowemu w praktyce nie mogłaby służyć celom dla jakich została wprowadzona, bo trudno w praktyce byłoby znaleźć przykłady, że strony umowy sprzedaży nieruchomości, tzw. deweloperskiej, zawierały umowę sprzedaży bez skutku rzeczowego i tylko one mogłyby korzystać z dobrodziejstwa regulacji z art. 13 cyt. wyżej ustawy.
W niniejszym przypadku jednoznaczne efekty sądowej wykładni językowej pozostają w zgodzie z pozajęzykowymi dyrektywami interpretacyjnymi (wykładnia celowościowa i gospodarcza), gdyż celem wprowadzonej regulacji była ochrona interesu podatnika podejmującego decyzje zakupu nieruchomości i co do zasady ponoszącego już po zawarciu umowy przedwstępnej przynajmniej część kosztów zakupu. W tej właśnie sytuacji ustawodawca postanowił chronić przyszłego nabywcę nieruchomości przed skutkami wejścia w życie przepisu podwyższającego podatkowe skutki transakcji.
Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną. O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 200, art. 205 § 4 i art. 209 p.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę