I SA/Gd 816/23

I SA/Gd 816/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska
Krzysztof Przasnyski
Marek Kraus /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Podatek rolny
Sygn. powiązane
III FSK 788/24 - Wyrok NSA z 2025-09-12
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 233 par 1 pkt 1 w zw. z art. 21 par. 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 70
art. 7 ust. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 333
art. 6c
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Kotlarek, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 5 lipca 2023 r. Sygn. akt SKO Gd 280/22 w przedmiocie określenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Zaskarżoną decyzją z dnia 5 lipca 2023 r. o sygn. akt SKO Gd 280/22 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej, jako: "organ drugiej instancji", "Kolegium" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm.) dalej, jako "O.p." w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r.
o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 70), dalej, jako "u.p.o.l." oraz art. 6c ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 333), po rozpoznaniu odwołania B.J. (zwanej dalej: "Skarżąca", "Strona", "Podatnik") od decyzji Wójta Gminy [...] (zwanego dalej: "organ pierwszej instancji", "organ") z dnia 17 grudnia 2021 r. nr RSF.3123.JB.48.2021 określającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy:
2.1. Postanowieniem z dnia 19 lipca 2019 r. nr RSF.3123.JB.8.2019, Wójt Gminy [...] wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia Stronie wysokości łącznego zobowiązania podatkowego za 2018 r.
Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia 17 grudnia 2021 r. organ pierwszej instancji określił Podatnikowi wysokość łącznego zobowiązania w podatku od nieruchomości i podatku rolnym za 2018 r. w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż Strona w dniu [...] r. na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej przed Notariuszem w [...] – [...], w formie aktu notarialnego - Repertorium A nr [...] nabyła działkę nr [...] o pow. [...] ha położoną w miejscowości [...] Nieruchomość ta, w skład której wchodzą budynki wraz z gruntem tworzy zespół pałacowo-parkowy. W tym samym akcie notarialnym Strona m. in. zobowiązała się do dokonania w terminie do [...] r. nakładów w wysokości [...] zł na nabytą nieruchomość
Z wypisu z rejestru gruntów Starostwa Powiatowego w [...] wynika, że w 2016 r. ww. nieruchomość obejmowała grunty rolne zabudowane (Br-RIVa) oraz grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych (Lzr-RIVa) o łącznej powierzchni [...] ha. Z kolei z wypisu z rejestru budynków oraz wymienionego wcześniej aktu notarialnego z dnia [...] r. wynika, że nieruchomość zabudowana była trzema budynkami: mieszkalnym (pałac) o powierzchni użytkowej 1.720 m2, niemieszkalnym (budynek administracyjno-gospodarczy) o powierzchni użytkowej 611 m2 oraz budynkiem gospodarczym o powierzchni użytkowej 120 m2.
Decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] r. zespół pałacowo-parkowy w [...] wpisany został do rejestru zabytków nieruchomych województwa gdańskiego pod nr [...] (obecnie widnieje pod nr [...]).
W toku postępowania, organ zwrócił się do Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o informacje dotyczące ochrony konserwatorskiej i utrzymania zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zespołu pałacowo-parkowego wraz z otaczającym gruntem, położonego w miejscowości [...] .
W wyniku podjętych działań Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków (PKWZ) zaświadczył, że wymieniony wyżej obiekt został wpisany decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku z dnia [...] r. do rejestru zabytków nieruchomych województwa pomorskiego pod numerem [...] (nowy numer rejestru [...]). Jednocześnie poinformował, że wspomniany zespół pałacowo-parkowy położony w miejscowości [...], nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. W doprecyzowaniu zaświadczenia, organ ten poinformował, że ww. teren również został wpisany do rejestru zabytków i także nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.
Z kolei, na wystąpienie pismami z dnia 19 lipca 2019 r. i 07 lipca 2020 r. do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Gdańsku o informację, jakie działania zostały podjęte i jakie były prowadzone w sprawie złego stanu technicznego i doprowadzania do niszczenia zespołu pałacowo-parkowego w miejscowości [...] położonego na działce nr [...] (księga wieczysta nr [...]), będącego własnością Podatnika, uzyskał odpowiedzi, że ostatnimi działaniami nadzorczymi, które PKWZ podjął, było przeprowadzenie kontroli zespołu pałacowo-parkowego w [...] w dniu 04 stycznia 2017 r., podczas których twierdzono nieprawidłowości stanu oraz utrzymania obiektu. W wyniku kontroli PWKZ wydał zalecenia pokontrolne. Do dnia dzisiejszego właściciel obiektu nie wywiązał się ze swojego obowiązku utrzymania obiektu zabytkowego w należytym stanie.
W trakcie postępowania organ pierwszej instancji przeprowadził z udziałem biegłego zaplanowane na dzień 30 sierpnia 2019 r. oględziny przedmiotowej nieruchomości. Wskazał też na wystąpienia: do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i do Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Gdańsku od których otrzymał kolejno: pismem z dnia 22 marca 2021 r. oraz pismem z dnia 30 marca 2021 r. odpowiedzi, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadzi dwa odrębne postępowania w sprawie stanu technicznego obiektów budowlanych na działce nr [...] położonej w [...], natomiast Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] nałożył na B.J. obowiązek polegający na przeprowadzeniu okresowych kontroli stanu technicznego budynków posadowionych na tej nieruchomości. Nadto, zwracając do Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego w Warszawie o wynik postępowania w sprawie złego stanu technicznego zespołu pałacowo-parkowego na działce nr [...] w [...] , będącego własnością B.J., organ uzyskał od Dyrektora Departamentu Orzecznictwa Nadzoru Budowlanego pisemną odpowiedź z dnia 31 marca 2021 r., że postępowanie dotyczące podanej sprawy zostało zakończone decyzją Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego nakładającą na B.J. obowiązek przeprowadzenia okresowych kontroli stanu technicznego budynków. Utrzymał również w mocy własne postanowienie odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia Pomorskiego WINB utrzymującego w mocy, co do meritum postanowienie PINB w Powiecie [...], nakładające grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji PINB
w Powiecie [...] z 10 marca 2014 r.
Ponadto organ wskazał, iż na podstawie prawomocnego wyroku wydanego przez Sąd Rejonowy w [...] [...] Wydział [...] z dnia [...] r. o uznaniu [...] winną popełnienia czynu z art. 108 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (sygn. akt [...]), stwierdził, że Strona nie wykonała obowiązków wynikających z art. 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz tych określonych w wymienionym wcześniej akcie notarialnym. Natomiast od chwili wejścia w posiadanie rzeczonej nieruchomości, Podatnik nie złożył informacji podatkowej w zakresie podatku od nieruchomości i podatku rolnego.
Organ powołał się na brzmienie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 1170), a następnie wskazał, iż z ustaleń poczynionych w trakcie toczącego się postępowania, a także na podstawie oględzin nieruchomości, jak również z analizy informacji zawartych w rejestrze gruntów i budynków wynika, że w przedmiotowej sprawie nie występuje żadna z przesłanek wymienionych w cytowanym artykule.
W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 30 sierpnia 2019 r. stwierdzono, że teren obiektu, jak również sam obiekt nie jest zabezpieczony przed wejściem osób trzecich, nie ma również tablic informacyjnych o zakazie wstępu na teren nieruchomości. W wyniku otrzymanego orzeczenia technicznego biegły ds. budownictwa stwierdził, że 1) stan techniczny budynku pałacu jest zły a miejscami awaryjny. W obecnym stanie technicznym nie spełnia wymagań podstawowych dotyczących nośności i stateczności konstrukcji, bezpieczeństwa użytkowania i dostępności, 2) obiekt nie jest należycie zabezpieczony przed dostępem osób postronnych, 3) teren pokryty drzewami i krzewami tzw. samosiejkami, wysokimi trawami rosnącymi bezpośrednio przy murach i oficynie (w pasie co najmniej 2m), 4) w budynkach szkodliwe dla zdrowia materiały budowlane, m.in. płyty azbestowo-cementowe.
Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ przyjął za przedmiot opodatkowania grunt rolny o powierzchni 0,7800 ha, budynek oznaczony
w ewidencji gruntów i budynków jako mieszkalny o powierzchni użytkowej 1.720 m2 oraz budynki niemieszkalne o łącznej powierzchni użytkowej 731 m2, wyliczając kwotę łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r. w wysokości [...] zł
3. Od opisanej decyzji organu pierwszej instancji, Strona wniosła odwołanie,
po rozpoznaniu którego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z dnia 5 lipca 2023 r., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Skarżąca w odwołaniu poddała w wątpliwość ustalenie wysokości w zakresie zobowiązania w podatku od nieruchomości. Wskazała, że nie posiada nieruchomości
w [...] podlegającej opodatkowaniu.
Organ odwoławczy odwołując się do treści art. 2 ust. 1 u.p.o.l. wskazał, iż Skarżąca nie złożyła informacji podatkowej na podatek od nieruchomości. W związku z tym organ sięgnął do innych środków dowodowych celem ustalania powierzchni i przeznaczenia poszczególnych obiektów.
Jak wskazał, materiał stanowiący akta nin. sprawy jednoznacznie dowodzi, że na nieruchomości dla której prowadzona jest księga wieczysta [...] posadowione zostały budynki. Świadczą o tym dokumenty prywatne oraz urzędowe.
Z dokumentów prywatnych – umowy sprzedaży nieruchomości z dnia [...] r. zawartej w formie aktu notarialnego jednoznacznie wynika, że" nieruchomość jest zabudowana budynkiem pałacu oraz budynkami niemieszkalnymi. Oświadczenie wiedzy tej treści złożyły względem siebie strony umowy sprzedaży. Na podstawie aktu notarialnego ustalono, że Skarżąca nabyła prawo własności nieruchomości gruntowej z budynkiem pałacu o pow. 1720 m2, budynku administracyjno-gospodarczego o pow. 611 m2 oraz budynku gospodarczego o pow. 120 m2.
Kolegium zaznaczyło, że nie istnieje żadne ograniczenie dowodowe dla wykorzystania aktu notarialnego w postępowaniu podatkowym, niezależnie od tego, czy gmina była stroną czy nie umowy sprzedaży. W powołanej kwestii wskazało na art. 23 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz na art. 7a ust. 1 i ust. 2 pkt 2 u.p.o.l.
Podało dalej, że fakt istnienia budynków potwierdza dokument urzędowy jakim jest ewidencja budynków. Z dokumentu tego wynika, że działka nr [...] została zabudowana trzema budynkami. Dokument ten określa także przeznaczenie budynków. Zgodnie z nim pałac stanowi budynek mieszkalny, zaś pozostałe dwa stanowią budynki niemieszkalne.
O istnieniu budynków przekonało także orzeczenie techniczne z września 2019 r. (k. 64 akt I instancji) wykonane przez inż. R.K oraz techn. M.K na zlecenie gminy [...], celem oceny stanu technicznego zabytkowego pałacu i obiektów towarzyszących. Dokument zawiera fotografie ocenianych budynków według ich stanu na czas wykonania ekspertyzy.
W świetle powyższych dowodów Kolegium nie miało wątpliwości co do tego, że przedmioty opodatkowania w postaci trzech budynków istnieją a rozważenie ich opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest jak najbardziej uzasadnione. Kolegium tez zauważyło, że obiekty te zostały wpisane do rejestru zabytków. Rejestr Zabytków Województwa Pomorskiego pod pozycją [...] zawiera wpis pod nazwą "zespół pałacowo-parkowy (pałac, park)". Ich opodatkowanie należało więc poprzedzić rozważeniem, czy są one objęte zwolnieniem z opodatkowania.
Organ odwoławczy powołał się na treść art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., a następnie wskazał, że warunkiem skorzystania ze zwolnienia podatkowego obiektów wpisanych do rejestru zabytków jest ich utrzymanie i konserwacja zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Wskazując na orzecznictwo sądowoadministracyjne (np. wyrok WSA
w Gliwicach, I SA/GI 152/08; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 lutego 2012 r., I SA/Go 1078/11; wyrok WSA w Opolu z dnia 26 września 2007 r., I SA/Op 176/07, CBOSA)., gdzie przyjmuje się, że organem właściwym do określenia, czy podatnik realizuje obowiązki wynikające z przepisów o ochronienie zabytków jest Wojewódzki Konserwator Zabytków, organ odwoławczy wskazał, iż w analizowanej sprawie w trakcie postępowania uzyskano oświadczenie w tym przedmiocie pochodzące od organu ochrony zabytków.
Wymieniono, że na wystąpienie Wójta Gminy [...] z dnia 12 marca 2019 r. PKWZ pismem z dnia 20 marca 2019 r. zaświadczył, że wymieniony obiekt zespół pałacowo-parkowy położony w miejscowości [...], który został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa pomorskiego pod numerem [...] decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku z dnia [...] r. (nowy numer rejestru [...]), nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Dodatkowo, w odpowiedzi z dnia 18 kwietnia 2019 r. organ ten poinformował, że i teren parku, który też został wpisany do rejestru zabytków także nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.
W toku dalszych czynności organ pierwszej instancji uzyskał stanowisko PWKZ
z dnia 30 września 2019 r. oraz z dnia 03 sierpnia 2020 r. informujące, że o ostatnich działaniach nadzorczych, którym było przeprowadzenie kontroli zespołu pałacowo-parkowego w [...] w dniu 04 stycznia 2017 r. podczas której stwierdzono nieprawidłowości stanu oraz utrzymania obiektu. W wyniku kontroli PWKZ wydał zalecenia pokontrolne obejmujące m.in. wykonanie projektu budowlanego robót zabezpieczających zabytek oraz dokumentację konserwatorską określającą stan zachowania obiektu i możliwości jego adaptacji wraz z projektem budowlanym oraz programem prac konserwatorskich przy obiekcie, które jak organ wskazał zgodnie z uzyskaną informacją nie zostały przedstawione.
W argumentacji organ odwoławczy powołał się również na pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia 30 marca 2021 r.
w którym poinformował, że nałożył na Stronę obowiązek polegający na przeprowadzeniu okresowych kontroli stanu technicznego budynków posadowionych na działce nr [...]
w [...]. Z uwagi na uchylenie się przez zobowiązaną od wykonania obowiązku wszczęta została egzekucja administracyjna. Zarzuty przeciwko prowadzeniu egzekucji zostały oddalone, skargę na wydane postanowienie oddalił także Sąd Administracyjny (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 31 sierpnia 2016 r., [...], CBOSA).
Ponadto, organ podatkowy zlecił wykonanie ekspertyzy stanu technicznego zabytkowego pałacu i obiektów towarzyszących w [...] (k. 64 akt I instancji). Inż. R.K. oraz techn. M.K. ocenili, że stan obiektu jest zły, a miejscami awaryjny. Opisali, że budynek pałacu nie spełnia podstawowych wymagań dotyczących nośności i stateczności konstrukcji, bezpieczeństwa użytkowania i dostępności. W odniesieniu do oficyn stwierdzono, że ich stan jest średni, nie wymagają one jednakże natychmiastowych prac zabezpieczających.
Pod koniec, organ odwoławczy powołał się na wydany przez Sąd Rejonowy
w [...] [...] Wydział [...] z dnia [...] prawomocny wyrok [...] o uznaniu [...] winną popełnienia czynu z art. 108 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (sygn. akt [...])
Zdaniem Kolegium, Podatnik nie spełnił warunku utrzymania i konserwacji zabytku przez co nie może skorzystać ze zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.
4. Od powyższego, Skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę, w której zaskarżając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku zarzuciła brak merytorycznego odniesienia się do istoty zarzutu podniesionego wobec decyzji podatkowej organu pierwszej instancji.
Skarżąca wskazała, iż decyzja Kolegium odnosi się do innego problemu niż jej zarzut, mianowicie braku podstaw prawnych do naliczenia jej podatku od nieruchomości w [...] nr [...], z tego powodu, że nie posiada lokali mieszkalnych ani produkcyjnych do opodatkowania (dowód: w aktach). Natomiast decyzja Kolegium odnosi się do innej sprawy, do rozważania, czy ma prawo skorzystać ze zwolnienia podatkowego od nieruchomości, podczas, gdy Skarżąca o żadne zwolnienie podatkowe nie występowania do Gminy i nie występuje. Skarżąca wskazała, iż decyzja Kolegium jest rażąco wadliwa, pozbawiona podstawy prawnej i merytorycznej.
W oparciu o powyższe Skarżąca wniosła na podstawie art. 156 k.p.a o orzeczenie nieważności decyzji Kolegium, bądź jej uchylenie i skierowanie do ponownego postępowania.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca podała, iż Kolegium utrzymało w mocy decyzję podatkową organu pierwszej instancji mimo nieposiadania żadnych lokali mieszkalnych, ani produkcyjnych do opodatkowania, jak i nieposiadania gruntu rolnego do opodatkowania. Wbrew twierdzeniu Kolegium, kwestionuje również opodatkowanie podatkiem rolnym, ponieważ cała nieruchomość jest zadrzewiona, zaś Skarżąca nie posiada żadnych lokali. Skarżąca zarzuca także naruszenie art. 6 – 11 k.p.a oraz orzekanie w sprzeczności z własnymi dwoma decyzjami z 2019 r. o nieważności decyzji podatkowych Wójta a także
w sprzeczności z danymi z informacji z ewidencji gruntów i budynków, w której jest
w posiadaniu.
Skarżąca zarzuciła też Kolegium: - pogwałcenie zasad praworządności i prawdy materialnej oraz naruszenie jej dóbr osobistych powoływaniem się na zarzuty, które są przedmiotem niezakończonych postępowań karnych, nieznanych Kolegium,
- uniemożliwienie ustosunkowania się do faktów i twierdzeń powołanych w uzasadnieniu,
- bezpodstawne posługiwanie się zaocznym wyrokiem zaskarżonym z fałszywych zawiadomień o przestępstwie przez Wójta i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Jak Skarżąca podała, w sprawie toczą się odrębne postępowania karne. Zdaniem Skarżącej nieuprawnione jest także posługiwanie się zarzutami Powiatowego Inspektora i Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku, ponieważ także bezpodstawne zarzuty tych organów są przedmiotem odrębnych niezakończonych postępowań. Skarżąca podniosła, iż w aktach sprawy nie wykazano zakazu wykonywania prac ratunkowych, nie ujawniono dowodów przestępstwa napadu i wandalizmu wykazanych na zdjęciach, którego skutki przypisano Skarżącej.
Skarżąca podniosła, że decyzja Kolegium nie odnosi się do wady prawnej decyzji – braku podstaw do jej wydania – tylko do rzekomego zwolnienia zabytku od podatku, podczas, gdy Skarżąca powołuje się na dokumenty urzędowe poświadczające brak lokali do opodatkowania a decyzja Kolegium powinna dotyczyć rozstrzygnięcia w tej kwestii. Tymczasem skarżona decyzja w ślad za Wójtem zarzuca brak korzystania ze zwolnienia podatkowego, gdy Strona nie korzysta z żadnego zwolnienia z racji posiadania zdemolowanego przez przestępców zabytku, a tylko wykazuje, że nie ma żadnych lokali do opodatkowania (dowód: informacja z ewidencji gruntów w aktach sprawy).
W podsumowaniu Skarżąca podkreśliła, że nie korzystała i nie chce korzystać ze zwolnienia, lecz z należnego prawa do niepłacenia podatku od nieposiadanych mieszkań i lokali produkcyjnych do opodatkowania.
5. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
6.1. Skarga jest niezasadna.
6.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy
z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei, przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 dalej: "p.p.s.a.").
Ponadto zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
W myśl natomiast przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowania
w rozpatrywanej sprawie.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
6.3. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była prawidłowość opodatkowania nieruchomości położonej w [...], stanowiącej zespół pałacowo parkowy wpisany do rejestru zabytków Województwa Pomorskiego.
Na podstawie zebranego materiału dowodowego, w tym danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków organy ustaliły, że posadowione na nieruchomości budynki to: budynek mieszkalny o pow. 1.720 m² i budynki niemieszkalne o łącznej pow. 731 m² (611+120) opodatkowane podatkiem od nieruchomości, natomiast grunt sklasyfikowany jest symbolami Br-RIVa, co uzasadniało jego opodatkowanie podatkiem rolnym według stawki właściwej dla gruntów rolnych.
Ponadto w świetle poczynionych przez organy ustaleń, wskazana nieruchomość z uwagi na stan jej utrzymania, nie mogła korzystać ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.
Strona skarżąca nie zgadza się z ustaleniami poczynionym przez organy podatkowe obu instancji twierdząc, że nie posiada lokali mieszkalnych, ani produkcyjnych do opodatkowania, nie posiada również gruntu rolnego. Kwestionuje opodatkowanie nieruchomości zarówno podatkiem od nieruchomości, jak i podatkiem rolnym.
W ocenie Sądu w toczącym się sporze należy przyznać rację stanowisku zaprezentowanemu przez organy podatkowe, gdyż ustalenia co do stanu faktycznego dotyczącego nieruchomości strony skarżącej zostały prawidłowo poczynione, przede wszystkim w oparciu o zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Nie sposób zgodzić się z twierdzeniem strony skarżącej co do braku posiadania nieruchomości podlegających opodatkowaniu, gdyż przeczą temu dowody znajdujące się w aktach sprawy. Mianowicie z informacji wynikającej z ewidencji gruntów i budynków, co do której także odwołuje się Skarżąca bezsprzecznie wynika, że grunt stanowiący własność Skarżącej położony w obrębie [...] ([...]) o numerze [...] i powierzchni wynoszącej 0.7800 ha oznaczony jest symbolem Br-RIVa (grunty rolne zabudowane, grunty orne). Nieruchomość zabudowana jest budynkami: mieszkalnym, niemieszkalnym oraz o charakterze produkcyjnym, usługowym i gospodarczym dla rolnictwa.
W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - dalej jako u.p.g.k., podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów
i budynków.
Odnośnie wskazywanej regulacji, w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, który niniejszy skład Sądu w pełni podziela, że dane wynikające
z ewidencji mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów (por. uchwała 7 sędziów NSA z 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09, wyroki NSA z 1 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 458/16, z 16 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 1711/17, z 4 czerwca 2020 r., sygn. akt II FSK 2706/19, z 29 maja 2020 r., sygn. akt II FSK 2876/19, wszystkie powoływane orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako ,,CBOSA’’).
Dopiero zmiana w ewidencji gruntów i budynków dokonana przez powołany do tego inny organ, skutkować może odmienną kwalifikacją gruntu lub budynku. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby nie tylko do podważenia szczególnej mocy dowodowej zapisów w ewidencji gruntów i budynków, co wyraźnie wynika z art. 21 ust. 1 u.p.g.k., lecz również do sytuacji, w której podatnik dowolnie mógłby zmienić charakter przedmiotu opodatkowania (poprzez zmianę przeznaczenia budynku czy gruntu).
Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest to, że w zakresie ustalenia okoliczności niezbędnych do dokonania wymiaru podatku od nieruchomości, podatku rolnego, organy zobligowane były oprzeć się na informacjach i danych wynikających z ewidencji gruntów
i budynków.
Wbrew oczekiwaniom strony skarżącej, organy nie były przy tym uprawnione do tego, aby dokonać odmiennej klasyfikacji gruntu oraz uznać wbrew zapisom ewidencji, że grunt nie jest rolny, a budynki posadowione na przedmiotowej nieruchomości mają inne przeznaczenie bądź Strona w ogóle ich nie posiada.
Danymi bezwzględnie wiążącymi organ podatkowy (dopóki ewidencja w tym zakresie nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym) są: położenie, granice i powierzchnia gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych
i powierzchni użytkowej lokali (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 26 lipca 2023 r., I SA/Łd 390/23, CBOSA). Powyższe oznacza, że informacje ujęte w operacie ewidencyjnym nieruchomości, dotyczące, np. powierzchni, czy też przeznaczenia gruntu i budynku, wprowadzone do tego rejestru przez właściwego starostę w ramach postępowania prowadzonego na podstawie przepisów u.p.g.k., wywierają skutki materialnoprawne.
Stąd, dopiero zmiana zapisów w ewidencji gruntów i budynków (dokonana przez uprawnione do tego organy geodezyjne) będzie mogła stanowić podstawę do ewentualnego wznowienia postępowania wymiarowego. Podobny pogląd wyrażono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1471/10, w którym Sąd stwierdził, że jakkolwiek w myśl art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, można przeprowadzić przeciwdowód przeciwko dokumentom wymienionym art. 194 § 1 i 2, to jednak "skorzystanie z tej możliwości wymagałoby (...) zaktualizowania albo sprostowania odpowiedniego wpisu, tak aby zachować niezbędne dla celów operatywnego stosowania prawa minimum ładu w dokumentacji urzędowej."
Należy w tym miejscu też wskazać, że podstawową zasadą dotyczącą prowadzenia ewidencji jest utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności
z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami. Jak stanowi art. 24 ust. 2a u.p.g.k., informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek, w drodze czynności materialno-technicznej lub w drodze decyzji administracyjnej. Wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, właściciele i osoby władające obowiązane są zgłaszać właściwemu staroście, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ust. 2 u.p.g.k.). Zgodnie natomiast z § 35 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta, w terminie 14 dni od dokonania zmiany w ewidencji, zawiadamia organy podatkowe
- w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia (§ 35 ust. 2 pkt 1 wskazanego rozporządzenia). Tożsame uregulowanie znajdowało się w § 49 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 uprzednio obowiązującego Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów
i budynków (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 393), z tą różnicą, że w regulacji - § 49 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2001 r. brak terminu, w którym starosta ma obowiązek powiadomić organy podatkowe o dokonanych zmianach.
Podkreślić również należy prezentowany w orzecznictwie pogląd, że z regulacji art. 21 ust. 1 u.p.g.k. oraz przepisów wymienionego rozporządzenia wynika, że datą zmiany treści ewidencji jest, co do zasady, data określona w skierowanym do organu podatkowego zawiadomieniu starosty (por.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 marca 2014 r., sygn. akt II FSK 950/12; z 16 czerwca 2020 r., sygn. akt. II FSK 645/20; z 21 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 986/11). Z przepisu § 35 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 2021 r. wynika wprost, że zawiadomienie starosty zawiera w szczególności datę wprowadzenia zmiany do ewidencji. Dopiero z tą datą - dokonania zmiany w ewidencji – określone grunty zmieniają swój charakter dla celów podatkowych. "Na tle (...) trybów dokonywania zmian
w ewidencji zauważyć trzeba, że czym innym są dokumenty stanowiące podstawę do zmian ewidencyjnych, a czym innym sama zmiana (...). To właśnie zawiadomienie jest podstawowym dokumentem, na podstawie którego organ podatkowy powinien ustalać moment, z którym łączyć należy zaistnienie skutków prawnopodatkowych. Wyłącznie starostowie upoważnieni są zatem do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Akceptacja przeciwnego poglądu oznaczałaby w praktyce rozszerzenie tego uprawnienia na organ podatkowy (por.: S. Bogucki, K. Winiarski, - "Zakres związania danymi z ewidencji gruntów i budynków w sprawach wymiaru podatków lokalnych", [w:] "Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych" 2015 r., nr 2, s.11-19).
Do czasu zmiany ewidencji gruntów i budynków obowiązujące w niej zapisy wiążą
w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy. Innymi słowy, jak długo zawarte w ewidencji zapisy nie ulegną zmianie, organ podatkowy nie jest władny do przyjęcia innego przeznaczenia nieruchomości na potrzeby wymiaru podatku od nieruchomości ( por. wyrok NSA z 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II FSK 2018/17; wyrok WSA we Wrocławiu z 27 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Wr 1023/19, CBOSA).
Z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, w oparciu o które ustalono wysokość stawki podatkowej wynika, że na działce numer [...] w obrębie [...] posadowiony jest budynek zakwalifikowany do kategorii mieszkalnej, budynek zaliczony do kategorii niemieszkalne oraz budynek gospodarczy, natomiast grunt o powierzchni 0.7800 m² został sklasyfikowany symbolem "Br - RIVa".
Nie bez znaczenia pozostaje także dokument prywatny, jakim jest umowa sprzedaży nieruchomości sporządzona w dniu [...] r. w formie aktu notarialnego (Rep. A nr [...]), z której bezsprzecznie wynika, że Skarżąca nabyła nieruchomość - działkę nr [...] o pow. [...] ha położoną w miejscowości [...]. Nieruchomość ta, w skład której wchodzą budynki wraz z gruntem tworzy zespół pałacowo-parkowy. Z wypisu z rejestru budynków oraz wymienionego aktu notarialnego wynika, że nieruchomość zabudowana była trzema budynkami: mieszkalnym (pałac) o powierzchni użytkowej 1.720 m2, niemieszkalnym (budynek administracyjno-gospodarczy) o powierzchni użytkowej 611 m2 oraz budynkiem gospodarczym o powierzchni użytkowej 120 m2. Okoliczność prawa własności Skarżącej do przedmiotowej nieruchomości potwierdza też treść wynikająca z księgi wieczystej [...].
Z kolei, o istnieniu wymienionych wyżej budynków – mieszkalnym i pozostałych niemieszkalnych potwierdza także opinia biegłych rzeczoznawców - orzeczenie techniczne z września 2019 r. (k-64 akt I instancji) wykonane na zlecenie Wójta Gminy, celem oceny stanu technicznego zabytkowego pałacu i obiektów towarzyszących. Dokument ten zawiera opis oraz fotografie ocenianych budynków według ich stanu na czas wykonania ekspertyzy.
W świetle tych dowodów, bezskuteczne pozostają zarzuty Skarżącej, w zakresie braku podstaw do naliczenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2018
i podstaw jego ustalenia w oparciu o wymienione wyżej przedmioty opodatkowania.
W związku z powyższym organ pierwszej instancji prawidłowo opodatkował grunt będący własnością Skarżącej jako rolny, a budynki znajdujące się na nieruchomości podatkiem od nieruchomości stosując obowiązujące stawki dla tego podatku przewidziane dla budynków mieszkalnych oraz pozostałych zgodnie z powołaną uchwałą Rady Gminy [...].
6.4. Za dodatkową okoliczność braku merytorycznego odniesienia się do istoty zarzutu Skarżącej, Strona podniosła, że nie ubiegała się o żadne zwolnienie podatkowe, natomiast organ bezzasadnie dokonał oceny przesłanek zwolnienia z opodatkowania w oparciu o treść art. 7 ust. 1 pkt. 6 u.p.o.l.
W tym miejscu Sąd orzekający w niniejszej sprawie wyjaśnia, iż organy podatkowe zobowiązane są z urzędu obligatoryjnie rozstrzygając sprawę wziąć pod uwagę, czy w procesie opodatkowania nie zachodzi okoliczność zwolnienia od podatku. Wobec tego, bez względu na wolę Strony co do ubiegania się o takie zwolnienie organy, okoliczność tę biorą z urzędu pod uwagę.
Oceniając przesłanki warunkujące udzielenie zwolnienia w podatku od nieruchomości, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., zdaniem Sądu, organy prawidłowo uznały, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodziły takie przesłanki.
W art. 7 ust.1 pkt 6 u.p.o.l. stwierdza się bowiem, iż zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków,
z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Wskazane zwolnienie ma na celu m.in. zrekompensować właścicielowi nieruchomości zabytkowej ciążące na nim szczególne obowiązki i ograniczenia
w korzystaniu z nieruchomości, powodujące ograniczenia w gospodarczym wykorzystaniu nieruchomości i w czerpaniu zysków z jej posiadania wynikające z ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Założeniem też wprowadzenia tego rodzaju zwolnienia było zmotywowanie podatnika do podejmowania działań mających na celu utrzymanie i konserwację obiektu zabytkowego. Samo umieszczenie budynku w rejestrze zabytków to za mało, żeby jego właściciel był zwolniony z podatku od nieruchomości (zob. wyrok NSA z 25 kwietnia 2014 r. sygn. akt: II FSK 831/13, CBOSA). Kluczowym jest bowiem ustalenie, czy podatnik utrzymuje i konserwuje nieruchomość zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, a nie czy podejmuje jakiekolwiek działania w tym zakresie (zob. wyrok NSA z 13 października 2016 r. sygn. akt: II FSK 2487/14, CBOSA).
Uzupełnieniem regulacji art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. są unormowania ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a w szczególności jej art. 5, zgodnie z którym: opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela lub posiadacza polega,
w szczególności, na zapewnieniu warunków:
1) naukowego badania i dokumentowania zabytku;
2) prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku;
3) zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie;
4) korzystania z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości;
5) popularyzowania i upowszechniania wiedzy o zabytku oraz jego znaczeniu dla historii
i kultury.
Co istotne, warunkiem zastosowania zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. jest utrzymywanie obiektów wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Stwierdzenie przez uprawniony organ, że istnieją widoczne zaniedbania w utrzymaniu obiektów, rzutuje bezpośrednio na możliwość zastosowania zwolnienia i w konsekwencji na wymiar podatku. (wyrok NSA z 28 sierpnia 2018 r. sygn. akt: II FSK 116/18, CBOSA).
Należy mieć przy tym na uwadze, że przepis statuujący zwolnienie, nie ustanawia żadnych szczególnych reguł dowodowych czy proceduralnych dla wykazania przesłanek określanego zwolnienia. Stanowi on jedynie, że "zwalnia się od podatku od nieruchomości, grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej".
Zgodnie zatem z art. 180 § 1 O.p., jako dowód można i należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Oznacza to, że podstawą do wydania rozstrzygnięcia w sprawie jest wszelki materiał dowodowy, który organ może zgromadzić zgodnie z zasadami postępowania dowodowego. Jednakże spełnienie warunku koniecznego, jakim jest utrzymanie i konserwacja zabytku odpowiednio do wymogów przepisów o ochronie zabytków, w pierwszej kolejności powinno być dowiedzione poprzez pozyskanie informacji od właściwego rzeczowo organu administracji publicznej. Skoro organy podatkowe nie dysponują wiedzą pozwalającą ocenić stan zabytku i sposób jego konserwacji, to prawidłowym jest wystąpienie organu podatkowego do właściwego rzeczowo wojewódzkiego konserwatora zabytków o udzielenie informacji. Takie postępowanie należy uznać za właściwe w świetle przepisów o postępowaniu dowodowym tj. art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., bowiem tym sposobem organ podatkowy dążył do zebrania potrzebnego materiału dowodowego uzasadniającego bądź negującego możliwość skorzystania przez Skarżącą z wymienionego w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. zwolnienia od podatku od nieruchomości.
Skoro kontrolę w zakresie przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami sprawuje wojewódzki konserwator zabytków (art. 38 ust. 1 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami), to właśnie do wojewódzkiego konserwatora zabytków powinien zwrócić się organ podatkowy, bądź strona, o zajęcie stanowiska odnośnie należytego utrzymania nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków. Organ konserwatorski jest bowiem właściwy do określenia, czy dany zabytek jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, że wojewódzki konserwator zabytków, właściwy jest do określenia, czy dany zabytek jest, czy też nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Wskazuje się przy tym, że ustalenie, że podatnik utrzymuje i konserwuje nieruchomość zgodnie z przepisami o ochronie zabytków co do zasady powinno nastąpić w oparciu o stanowisko organów nadzoru konserwatorskiego. Może to przyjąć formę przedstawienia przez podatnika odpowiedniego zaświadczenia, albo poprzez uzyskanie stosownych informacji w toku prowadzonego postępowania podatkowego od organów nadzoru konserwatorskiego (wyrok NSA z 14 marca 2023 r., III FSK 3137/21, CBOSA). Zasadniczo to organ konserwatorski jest właściwy do określenia, czy dany zabytek jest, czy też nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Wydawane przez wojewódzkiego konserwatora ochrony zabytków zaświadczenia mają zatem moc dokumentów urzędowych (por. wyroki NSA z 13 października 2016 r. sygn., akt: II FSK 2487/14, z 24 stycznia 2023 r., III FSK 2618/21, CBOSA). Zatem opinia wojewódzkiego konserwatora zabytków wydana w tym zakresie, korzysta z waloru dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 O.p. Dopiero skuteczne zanegowanie tego dokumentu, mogłoby stanowić podstawę do przyjmowania odmiennych ocen oraz formułowania innych wniosków w przedmiocie zwolnienia z podatku od nieruchomości a tak się nie stało w realiach tej sprawy.
W rozpatrywanej sprawie organ pozyskał informację od Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który w piśmie z dnia 20 marca 2019 r. wskazał, że zespół pałacowo-parkowy w miejscowości [...], wpisany do Rejestru Zabytków Województwa Pomorskiego decyzją z dnia [...] r., nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków (k-2 akt I instancji). W dodatkowym piśmie poinformował, że teren parku, który również został wpisany do rejestru zabytków także nie jest utrzymywany w myśl przepisów podanej wyżej ustawy.
W toku dalszych czynności organ pierwszej instancji uzyskał też stanowisko ww. organu z dnia 30 września 2019 r. oraz z dnia 3 sierpnia 2020 r. informujące o ostatnich działaniach nadzorczych, którym było przeprowadzenie kontroli zespołu pałacowo-parkowego w [...] w dniu 04 stycznia 2017 r. Podczas kontroli tej stwierdzono nieprawidłowości stanu oraz utrzymania obiektu. Jak wskazano, w wyniku kontroli wydano zalecenia pokontrolne obejmujące m.in. wykonanie projektu budowlanego robót zabezpieczających zabytek oraz dokumentację konserwatorską określającą stan zachowania obiektu i możliwości jego adaptacji wraz z projektem budowlanym oraz programem prac konserwatorskich przy obiekcie, które nie zostały przedstawione ( k-34 akt I instancji).
Jako kolejny dowód braku należytego utrzymywania przedmiotowej nieruchomości zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami organ odwoławczy przywołał pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia 30 marca 2021 r. w którym poinformował, że nałożył na Stronę obowiązek polegający na przeprowadzeniu okresowych kontroli stanu technicznego budynków posadowionych na działce nr [...] w [...]. Z uwagi na uchylenie się przez zobowiązaną od wykonania obowiązku wszczęta została egzekucja administracyjna. Zarzuty przeciwko prowadzeniu egzekucji zostały oddalone, skargę na wydane postanowienie oddalił także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2016 r.,[...] (CBOSA).
Ponadto, organ podatkowy zlecił wykonanie ekspertyzy stanu technicznego zabytkowego pałacu i obiektów towarzyszących w [...] (k. 64 akt I instancji). Biegli w wydanym orzeczeniu technicznym ocenili, że stan obiektu jest zły, a miejscami awaryjny. Opisali, że budynek pałacu nie spełnia podstawowych wymagań dotyczących nośności i stateczności konstrukcji, bezpieczeństwa użytkowania i dostępności. W odniesieniu do oficyn stwierdzono, że ich stan jest średni, nie wymagają one jednakże natychmiastowych prac zabezpieczających.
Organy podatkowe powołały również wyrok Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] roku, [...] (prawomocny od dnia [...] r.), w którym uznano [...] za winną popełnienia czynu opisanego w art. 108 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zw. z art. 91a ustawy-Prawo budowlane poprzez zaniechanie w okresie od [...] r. do [...] r. wykonania jakichkolwiek robót budowlanych w zakresie zabezpieczenia obiektu przed dewastacją oraz warunkami atmosferycznymi, braku bieżących napraw i konserwacji elementów budowlanych, co doprowadziło do uszkodzenia zabytku, zniszczenia stolarki okiennej i drzwiowej, podłóg, ubytków w sufitach, ścianach, schodach a także przecieków okrycia dachowego.
W świetle poczynionych ustaleń organy zasadnie uznały, że Skarżąca nie spełniła warunku utrzymania i konserwacji zabytku, przez co nie może skorzystać ze zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.
Jednocześnie, na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków jak i dokumentów prywatnych – w niniejszej sprawie umowy sprzedaży nieruchomości z dnia [...] r. sporządzonej w formie aktu notarialnego organy ustaliły, że posadowiony na nieruchomości budynek ma charakter mieszkalny, pozostałe to budynki niemieszkalny i gospodarczy, natomiast grunt klasyfikowany jest symbolem Br - RIVa, co uzasadniało opodatkowanie go podatkiem rolnym.
W tym miejscu należy też zauważyć, że Skarżąca na żadnym etapie postępowania nie przedstawiła dowodu, który przeczyłby ustaleniom przyjętym przez organy podatkowe na podstawie wymienionych wyżej dowodów.
6.5. Odnosząc się z kolei, do formułowanych przez stronę zarzutów naruszenia przepisów m. in. art. 6 – 11 k.p.a, art. 156 k.p.a Sąd wskazuje, że w rozpatrywanej sprawie organy nie mogły dopuścić się uchybienia wskazywanym przez Stronę przepisom kodeksu postępowania administracyjnego. Jak stanowi bowiem art. 3 § 1 pkt 2 k.p.a., przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do spraw uregulowanych
w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), z wyjątkiem przepisów działów IV i VIII. Jak wynika natomiast z treści art. 2 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, przepisy tej ustawy stosuje się do podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe. Sąd dokonał zatem analizy podnoszonych przez stronę zarzutów mając na uwadze odpowiednie przepisy Ordynacji podatkowej a nie kodeksu postępowania administracyjnego.
W ocenie Sądu, ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny w oparciu o wskazane wyżej dowody, był wystarczający do podjęcia władczego rozstrzygnięcia, a postępowanie organów spełnia wymogi wskazane w art. 122 oraz art. 180 § 1 O.p.
Należy zaznaczyć, że wprowadzona w art. 122 Ordynacji podatkowej zasada prawdy obiektywnej polega na tym, że organ podatkowy ma obowiązek podjęcia z urzędu wszelkich działań, które doprowadzą do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy podatkowej, aby w ten sposób odtworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisów prawa materialnego. Wyrażony w art. 122 Ordynacji podatkowej obowiązek podejmowania przez organy podatkowe wszelkich niezbędnych działań mających doprowadzić do zrekonstruowania konkretnego prawnopodatkowego stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym nie ma jednak charakteru nieograniczonego. Organy podatkowe mają bowiem z jednej strony podejmować wszelkie działania w celu ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, ale z drugiej strony ustawodawca zastrzega, iż mają być to jednocześnie działania niezbędne dla realizacji wspomnianego celu. Zakres działania tej zasady w postępowaniu podatkowym wyznacza norma prawa materialnego, która ma być zastosowana w sprawie (zob. wyrok NSA z dnia 30 marca 2022 r. III FSK 548/21, CBOSA).
Przepis art. 122 Ordynacji podatkowej wyznacza dyrektywę, kierunek, w jakim organy podatkowe powinny działać, aby osiągnąć konieczny cel postępowania tj. wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy podatkowej, natomiast środki do jego realizacji wskazane zostały w art. 180 § 1 i art. 181 Ordynacji podatkowej. Pierwszy z przepisów wskazuje, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z kolei art. 181 Ordynacji podatkowej zawiera katalog przykładowych środków dowodowych, które mogą stanowić podstawę czynionych przez organy ustaleń faktycznych. W trosce o wyjaśnienie okoliczności faktycznych niezbędnych do wydania decyzji, organ ma zatem możliwość sięgnięcia do bardzo szerokiego katalogu dowodów, których przeprowadzenie wyznaczone jest wyłącznie zdatnością określonego dowodu do wyjaśnienia sprawy i jego niesprzecznością z prawem.
W rozpatrywanej sprawie ustalenia konieczne do wydania władczego rozstrzygnięcia zostały poczynione w oparciu o informacje o stanie zabytkowej nieruchomości pozyskane od Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz z umowy w formie aktu notarialnego.
Wskazać przy tym należy, że organ podatkowy pierwszej instancji przeprowadził również oględziny przedmiotowej nieruchomości, niemniej jednak pomimo zawiadomienia strony o planowanym przeprowadzeniu czynności, Skarżąca nie stawiła się w miejscu dokonania oględzin. Ponadto jak już wyżej wskazano na zlecenie organu podatkowego pierwszej instancji została sporządzona przez biegłych rzeczoznawców ekspertyza techniczna przedmiotowej nieruchomości.
W związku z tym za nieuchybiający zasadzie wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej Sąd uznaje taki stan rzeczy, w którym organ pierwszej instancji wydając decyzję oparł się na wskazanych dowodach, a kontrolujące tę decyzję Kolegium zaaprobowało takie działania Wójta.
Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, nie uchybia zasadzie zobowiązującej organ do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz działania w granicach i na podstawie obowiązującego prawa (art. 120 Ordynacji podatkowej). Przestrzeganie powyższych reguł przez organ podatkowy nie oznacza bowiem, że organy obowiązane są interpretować fakty jedynie w sposób zadowalający dla podatnika, a więc w sposób zbieżny z jego stanowiskiem. Naruszeniem treści tej normy nie jest także sytuacja, w której strona pozostaje w przekonaniu, że zebrany materiał dowodowy nie odzwierciedla faktycznego stanu rzeczy. Strona ma prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, jednakże przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni (por. wyrok NSA z dnia 7 lipca 2016 r., I FSK 178/15, CBOSA).
W ocenie Sądu, organ podatkowy pierwszej instancji ustalił podstawę opodatkowania w sposób, który znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym oraz na podstawie obowiązujących przepisów prawa, a w sprawie nie wystąpiły zmiany okoliczności faktycznych skutkujące zmianą wysokości podatku od nieruchomości. W tym stanie sprawy Kolegium miało pełne podstawy, aby zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji utrzymać w mocy. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze organ odwoławczy w sposób wyczerpujący odniósł się do zarzutów, jakie skarżąca podniosła w odwołaniu. Kolegium wyjaśniło na podstawie jakich dowodów uznało, że zobowiązanie podatkowe w niniejszej sprawie zostało ustalone w prawidłowej wysokości.
6.6. Odnosząc się do wniosku dowodowego strony skarżącej zawartego w piśmie z dnia 2 października 2023 r. o przeprowadzenie dowodów z wymienionych w jego treści pism, wskazać należy, że Skarżąca przy złożonym piśmie, ani na etapie późniejszym nie przedłożyła dokumentów w nim wymienionych, w związku z tym nie mogły one podlegać ocenie Sądu.
Sąd dodatkowo wskazuje, iż na rozprawie, która odbyła się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku w dniu [...] r. oddalił wniosek Skarżącej
o odroczenie rozprawy zawarty w piśmie z dnia 28 marca 2024 r., bowiem strona nie przedłożyła żadnych dokumentów potwierdzających okoliczności podane w piśmie, a dotyczące jej stanu zdrowia oraz koniczności przeprowadzenia badań lekarskich, uniemożliwiających jej uczestniczenie w rozprawie. Ponadto na rozprawie Skarżąca reprezentowana była przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu.
Sąd odmówił także zawieszenia postępowania w sprawie, na wniosek, który pełnomocnik Skarżącej złożył na rozprawie. Wniosek ten został uzasadniony toczącym się postępowaniem administracyjnym przed Pomorskim Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na okoliczność podaną w zaświadczeniu z 21 lutego 2024 r. wystawionym przez ten organ, a odnosząca się do toczącego się przed tym organem postepowaniem administracyjnym wszczętym z odwołania Skarżącej od decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. znak: [...] o odmowie "dokonania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie danych objętych ewidencją budynków dotyczących parametrów budynków położonych na działce [...] obręb [...] gminy [...].
Wydając postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania Sąd miał na uwadze treść art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a, zgodnie z którym, sąd może zawiesić postępowanie
z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Przewidziana w ww. przepisie możliwość zawieszenia postępowania sądowego ma charakter fakultatywny i zależy od uznania sądu, który powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy i czy nie naruszy ono praw gwarantowanych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki - art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz wynikającego z art. 7 p.p.s.a. postulatu szybkości postępowania.
W orzecznictwie wskazuje się że, aby móc zastosować art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. między daną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem musi istnieć związek tego rodzaju, że wynik już toczącego się postępowania będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie tylko wtedy będzie upoważniało do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona (por. np. postanowienia NSA z dnia: 28 lutego 2012 r., sygn. akt I GZ 27/12, LEX nr 1136610; 6 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 304/12, LEX nr 1125525; wyrok NSA z dnia 15 września 2017 r., sygn. akt I GSK 613/17, LEX nr 2353675, CBOSA). Innymi słowy, zagadnienie wstępne (prejudycjalne) występuje w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności
w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Przez zagadnienie wstępne należy zatem rozumieć przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania sądowego, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości prawidłowej realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni oraz realny wpływ na jego wynik. Związek ten polega na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej.
Zdaniem Sądu, rozstrzygnięcie niniejszej sprawy ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 5 lipca o sygn. akt SKO Gd/280/22 w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r., nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia toczącego się postępowania przed wymienionym organem, gdyż na obecnym etapie sprawy nie ma ono wpływu na ocenę prawidłowości wydanych decyzji.
Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do przekonania,
że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu, a ocena przeprowadzonego postępowania nie ujawniła wad, o których mowa w art. 145 p.p.s.a., dających podstawę do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
6.7. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.