I SA/Gd 810/25

I SA/Gd 810/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-12-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka /przewodniczący/
Irena Wesołowska
Zbigniew Romała /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 226
art. 21 ust. 1 pkt 3 i 3b
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Specjalista Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi T.F. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 8 sierpnia 2025 r. nr 0115-KDIT1.4011.484.2025.1.MK w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną interpretacją indywidulaną nr 0115-KDIT1.4011.484.2025.1.MK
z 8 sierpnia 2025 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko T.F. (dalej: "Skarżący", "Wnioskodawca"), w zakresie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych za nieprawidłowe.
W dniu 11 czerwca 2025 r. wpłynął wniosek Skarżącego o wydanie interpretacji indywidualnej, w którym podano że Wnioskodawca pracował jako nauczyciel akademicki. W dniu 28 sierpnia 2019 r. został zawieszony w obowiązkach nauczyciela i zostało mu zmniejszone wynagrodzenie o 50%. Od tej decyzji Wnioskodawca złożył odwołanie do Sądu Pracy, w którym domagał się dopuszczenia do pracy i zapłatę wynagrodzenia
(w związku z niesłusznym zmniejszeniem pensum o 50%) w wysokości 17.400 zł. W dniu 25 listopada 2019 r. Wnioskodawca otrzymał wypowiedzenie stosunku pracy, od którego złożył odwołanie do Sądu Pracy domagając się uznania wypowiedzenia za bezskuteczne, przywrócenia do pracy na poprzednich warunkach oraz na podstawie art. 57 § 2 ustawy
z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeksu Pracy (Dz. U. 2025 r. poz. 277 ze zm.) dalej "k.p.", Wnioskodawca wniósł o zasądzenie wynagrodzenia za cały okres pozostawania bez pracy, które od 1 marca 2020 r. do 31 maja 2021 r., zostało wyliczone na 154.865,40 zł brutto,
a cała kwota miała zostać wskazana na ostatnim terminie rozprawy.
Wnioskodawca uznawał wypowiedzenie za bezskuteczne w związku ze szczególną ochroną stosunku pracy jako działacza związkowego (art. 32 ustawy o związkach zawodowych). W Uchwale Komitetu Założycielskiego Związku Zawodowego Wnioskodawca, jako Przewodniczący Związku, został wskazany jako jedna z 3 osób objęta gwarancjami stałości stosunku pracy w okresie 6 miesięcy od dnia utworzenia Komitetu Założycielskiego. Oba odwołania (od zawieszenia i zmniejszenia wynagrodzenia o 50% oraz od wypowiedzenia stosunku pracy) zostały połączone do rozpoznania w jednej sprawie, toczącej się przez Sądem Pracy. W toku sprawy w 2023 r. Wnioskodawca został przywrócony do pracy przez Sąd w trybie postępowania zabezpieczającego. Ostatecznie strony zawarły ugodę sądową 13 stycznia 2024 r., w której postanowiono, że:
- pracodawca zapłaci na rzecz Wnioskodawcy tytułem odszkodowania kwotę w wysokości 120.000 zł w terminie 45 dni na rachunek Strony,
- koszty zastępstwa procesowego znoszą się wzajemnie,
- ugoda wyczerpuje wzajemne roszczenia stron wynikające ze stosunku pracy objętego postępowaniem sądowym.
Strony uzgodniły, że Wnioskodawca nie będzie już pracownikiem pracodawcy. Uzyskana kwota odszkodowania jest ponad dwukrotnie niższa niż wynagrodzenie za okres pozostawania bez pracy jakiego domagał się Wnioskodawca w postępowaniu sądowym, jednakże z uwagi na bardzo przedłużający się proces sądowy i chęć polubownego zakończenia sporu, strony zdecydowały się na szybsze zakończenie w drodze ugody sądowej i Wnioskodawca zgodził się na wypłacenie mu niższej kwoty niż domagał się
w postępowaniu sądowym (co jest też istotą ugody, że Strony robią sobie wzajemne ustępstwa). Na moment podpisania ugody sądowej Wnioskodawca był przywrócony do pracy na podstawie postanowienia wydanego przez Sąd w trybie postępowania zabezpieczającego, jednak strony postanowiły, że po podpisaniu ugody nie będą już kontynuowały współpracy.
W związku z powyższym opisem zadano pytanie: czy odszkodowanie uzyskane od pracodawcy na podstawie ugody sądowej jest zwolnione z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 lub na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.) dalej "u.p.d.o.f.".
Zdaniem Skarżącego domagał się on zasądzenia wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, a zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą zarówno sądów powszechnych, jak i sądów administracyjnych takie wynagrodzenie ma charakter odszkodowawczy i należy je traktować jako odszkodowanie na gruncie prawa podatkowego. Nie są to więc żadne utracone korzyści, ani wynagrodzenie za pracę, tylko wprost odszkodowanie.
W związku z powyższym, w ocenie Wnioskodawcy, wypłacone odszkodowanie na podstawie ugody sądowej z 11 stycznia 2024 r. podlega zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 lub art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "organ interpretacyjny", "Dyrektor") wydał interpretację indywidualną, w której stanowisko Skarżącego uznał za nieprawidłowe.
Organ podkreślił, że odszkodowanie stanowi, co do zasady, przychód w rozumieniu przytoczonego wyżej art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. Nie oznacza to jednak, że wszystkie odszkodowania podlegają opodatkowaniu. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku. Jednakże korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji.
W kontekście powyższego wyjaśnić należy, że zwolnieniem określonym w art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy objęte są odszkodowania lub zadośćuczynienia w sytuacji, gdy ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów; lub też jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 k.p.,
z wyjątkiem wymienionych w lit. a - g tego przepisu. Oznacza to, że zwolnienie nie obejmuje wszystkich odszkodowań, a tylko te, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost ze stosownych przepisów prawa lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, z wyjątkiem enumeratywnie wymienionych kategorii odszkodowań.
Natomiast zwolnienie przedmiotowe, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy, obejmuje swym zakresem odszkodowania lub zadośćuczynienia przyznane na podstawie wyroku lub ugody sądowej, których wysokość lub zasady ustalania nie wynikają wprost
z regulacji wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy. Przy czym ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy, wyłączone są świadczenia otrzymane w związku
z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz świadczenia dotyczące korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Zdaniem organu interpretacyjnego, odszkodowanie jest szczególnym rodzajem świadczenia polegającego na naprawieniu szkody, czyli uszczerbku, jakiego doznaje poszkodowany we wszystkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. W praktyce szkoda może obejmować stratę polegającą na ubytku w majątku - wskutek doznania tej straty poszkodowany staje się uboższy niż był dotychczas, lub może dotyczyć utraconych korzyści, jakich poszkodowany mógłby się spodziewać, gdyby mu szkody nie wyrządzono - wówczas poszkodowany nie staje się bogatszy, jakkolwiek mógł liczyć na wzbogacenie się.
Należy mieć również na uwadze, że o kwalifikacji danego świadczenia nie przesądza sama jego nazwa, lecz rzeczywisty charakter. Świadczenie nazwane odszkodowaniem nie musi mieć bowiem rzeczywiście charakteru odszkodowawczego bądź odwrotnie - niesprecyzowanie, że dane świadczenie jest odszkodowaniem nie determinuje takiego charakteru wskazanego rodzaju świadczenia.
Przechodząc dalej organ podał, że z opisu zdarzenia wynika, że Skarżący nie poniósł szkody rzeczywistej. Wypłacone świadczenie dotyczyło utraty korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby umowa o pracę nie została rozwiązana, tj. utraty dochodu.
W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca nie zdefiniował pojęcia odszkodowania czy zadośćuczynienia, niemniej rozumienie tych pojęć nie może odbiegać od ich znaczenia przyjętego w systemie prawa cywilnego. Wiele pojęć z katalogu zwolnień przedmiotowych nie zostało zdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych - nie może to jednak oznaczać dowolności w ich rozumieniu
i stosowania wykładni rozszerzającej, przy czym oczywistym jest, że w celu uniknięcia takiej dowolności kryteria rozumienia tych pojęć - niezdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych - muszą mieć w pierwszej kolejności charakter kryteriów ustawowych.
Mając na uwadze powyższe, przepisy kodeksu pracy posługują się terminami "odszkodowanie" w odniesieniu do konkretnych świadczeń pracowniczych, do których uprawniony jest pracownik lub były pracownik (np. w art. 183d, art. 361 § 1, art. 45, art. 56, art. 94 § 3, art. 99, art. 1012 k.p.).
W kontekście rozwiązania umowy o pracę ustawodawca przewiduje odszkodowanie w sytuacji, gdy wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę (art. 45 k.p.), przepisy o wypowiadaniu warunków pracy i płacy (art. 45 w zw. z art. 42 § 1 k.p.), bądź rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów
o pracę w tym trybie (art. 56 k.p.). Ponadto odszkodowanie przysługuje również
w przypadku gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika (art. 55 § 1 k.p.). Funkcję odszkodowawczą w kodeksie pracy pełnią więc wyłącznie te świadczenia, których celem jest zrekompensowanie pracownikowi skutków zdarzeń, które noszą cechy czynu niedozwolonego lub zawinionego przez pracodawcę.
Zgodnie zaś z art. 917 k.c.: przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa
w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.
Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania, czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień, czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.
W konsekwencji, w przypadku, w którym wypłata świadczenia następuje na podstawie zawartego przez strony porozumienia (ugody), a więc wyrażonej w ten sposób woli takiego ułożenia wzajemnych relacji prawnych, nie może być mowy o bezprawności działania i naprawieniu wyrządzonej szkody lub krzywdy. Przepisy kodeksu pracy nie przewidują wypłaty odszkodowania w sytuacji rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron.
Strony uzgodniły, że Skarżący nie będzie już pracownikiem pracodawcy. Strony zdecydowały się na szybsze zakończenie w drodze ugody sądowej i Skarżący zgodził się na wypłacenie niższej kwoty niż domagał się w postępowaniu sądowym (co jest też istotą ugody, że Strony robią sobie wzajemne ustępstwa). Strony postanowiły, że po podpisaniu ugody nie będą już kontynuowały współpracy. Wobec powyższego świadczenie to ma
w istocie charakter umowny, gdyż wynika jedynie z ustaleń pomiędzy stronami ugody,
a jego wysokość uwzględnia interesy obu stron - co potwierdza wskazanie, że ugoda sądowa wyczerpywała wszelkie roszczenia dochodzone w podstępowaniu przed sądem. Tym samym określone w ugodzie świadczenie nie spełnia wymogów określonych w art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., a w konsekwencji nie jest objęte zwolnieniem przedmiotowym wynikającym z tego przepisu.
Zdaniem organu do wypłaconego świadczenia nie ma również zastosowania zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. Świadczenie to co prawda zostało wypłacone na podstawie ugody sądowej, jednak nie stanowi odszkodowania lub zadośćuczynienia, o którym mowa w tym przepisie. Nie dotyczy ono bowiem szkody rzeczywistej, lecz ma rekompensować pracownikowi utracone przez niego, w wyniku rozwiązania umowy o pracę, spodziewane korzyści w postaci wynagrodzenia za pracę.
W konsekwencji wypłacona kwota świadczenia na rzecz Skarżącego nie korzysta również ze zwolnienia wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f.
Skoro ww. świadczenie nie korzysta ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 oraz pkt 3b u.p.d.o.f., to stanowi dla Skarżącego przychód ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 u.p.d.o.f., podlegający opodatkowaniu tym podatkiem, bowiem wypłata tego świadczenia miała swe źródło w uprzednio łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy.
Nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem zawartym w interpretacji indywidualnej, Strona złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji oraz o zasądzenie kosztów postępowania,
w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
Zaskarżonej interpretacji Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego:
1) art. 21 ust. 1 pkt 3 i 3b u.p.d.o.f. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że wypłacone Skarżącemu odszkodowanie za czas pozostawania bez pracy na podstawie zawartej ugody sądowej nie jest odszkodowaniem ani zadośćuczynieniem, a tym samym nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania; zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazane roszczenie ma charakter odszkodowawczy i stanowi swoistą rekompensatę finansową z tytułu bezprawnego działania pracodawcy względem pracownika, a tym samym jest zwolnione
z opodatkowania; wykładnia ww. przepisu jasno wskazuje wyłączenia jego stosowania i nie dotyczą one zasądzonych wyrokiem sądowym i ugodami sądowymi odszkodowań orzeczonych na gruncie kodeksu pracy, a organy podatkowe nie powinny traktować zamkniętego katalogu wyjątków w sposób rozszerzający;
2) art. 21 ust. 1 pkt 3 i 3b u.p.d.o.f. w zw. z art. 47 i 57 k.p. oraz art. 917 k.c. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że zasady przyznawania zawartego w ugodzie sądowej odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę nie wynikają
z ustawy a z umowy zawartej przez strony, a w konsekwencji wadliwe uznanie, że odszkodowanie nie podlega zwolnieniu od podatku od osób fizycznych;
3) art. 2a O.p., poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji w której ocena stanu faktycznego sprawy i wykładni przepisów kodeksu pracy, powinna być rozstrzygana na korzyść Skarżącego;
4) art. 9 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 1 i art. 12 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez ich błędną wykładnie i przyjęcie niewłaściwej kwalifikacji wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy jako świadczenia związanego bezpośrednio ze stosunkiem pracy i potraktowanie jako przychodu ze stosunku pracy podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych;
5) art. 57 § 2 k.p. poprzez błędną wykładnię i uznanie, iż wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, o którym mowa w art. 57 § 2 k.p., nie jest odszkodowaniem ani świadczeniem o charakterze odszkodowawczym, podczas gdy jest to wykładania niezgodna z prezentowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz Sąd Najwyższy, który uznał że "wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy to odszkodowanie za szkodę, jaką poniósł pracownik w wyniku utraty wynagrodzenia za pracę wskutek niezgodnego z prawem rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy", a jego wartość lub zasady wyliczania nie wynikają wprost z powyższego przepisu kodeksu pracy.
Argumentując powyższe zarzuty Strona wskazała, że zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. obejmuje swym zakresem odszkodowania lub zadośćuczynienia przyznane na podstawie wyroku lub ugody sądowej, których wysokość lub zasady ustalania nie wynikają wprost z regulacji wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Przy czym ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. wyłączone są świadczenia otrzymane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz świadczenia dotyczące korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. W przepisie art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. jest więc mowa o "innych odszkodowaniach lub zadośćuczynieniach". Przez określenie "inne" należy rozumieć te odszkodowania czy też zadośćuczynienia, których wprost nie wymieniono w katalogu zwolnień podatkowych.
W ocenie Skarżącego, odszkodowanie przyznano na podstawie ugody zawartej przed sądem, gdzie Skarżący domagał się wypłaty wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy na podstawie art. 47 i 57 k.p. a jego wysokość i zasady ustalania wynikają wprost z przepisów kodeksu pracy. Strony negocjując ugodę uzgodniły wysokość odszkodowania, która końcowo była niższa aniżeli pełne przysługujące Skarżącemu odszkodowanie, ale musiała ona mieścić się w granicach przewidzianych prawem. Wynika to z faktu, że nad zgodnością z prawem zawartej ugody czuwał sąd na mocy art. 203 § 4
w związku z art. 223 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 2024 r. poz. 1568 ze zm.; dalej: "k.p.c."). Dodać także należy, iż w myśl art. 184 k.p.c, ugody sądowe podlegają kontroli sądu, którego obowiązkiem jest uznanie ugody za niedopuszczalną, jeżeli jej treść jest niezgodna z prawem, zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa. Dodatkowo w sprawach pracowniczych, sąd jest zobowiązany do badania ugody, by ta nie naruszała słusznego interesu pracownika - art. 469 k.p.c. Dysponujący wyrokiem lub ugodą sądową znajduje się w takiej samej kategorii i dlatego w zgodzie z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP powinni być tak samo traktowani.
Ponadto, sam fakt uzgodnienia wysokości odszkodowania w drodze ugody sądowej nie przesądza charakteru prawnego uzyskanego na tej podstawie świadczenia i nie stanowi negatywnej przesłanki zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Przyjęcie, że ugoda sądowa stanowi ugodę w rozumieniu art. 917 k.c,, wbrew twierdzeniom organu, nie może stanowić negatywnej przesłanki zastosowania art. 21 ust, 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Przeciwnie, zawarcie ugody sadowej stanowi wprost o dopuszczalności zwolnienia podatkowego wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g u.p.d.o.f.
Niezrozumiałe są również twierdzenia organu, iż przepisy kodeksu pracy nie przewidują wypłaty odszkodowania w sytuacji rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron. Świadczenie Skarżącego nie wynikało z rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron i nie miało w istocie charakteru umownego. Ugoda sadowa została zawarta przez Skarżącego w związku z pozwem wniesionym przez niego z uwagi na bezprawne rozwiązanie przez pracodawcę stosunku pracy bez wypowiedzenia -
w ocenie Skarżącego uwadze organu uszedł przedmiot postępowania sądowego,
w ramach którego doszło do zawarcia ugody. Należy podkreślić, że Skarżący w pozwie
i w toczącym się postępowaniu sądowym domagał się przywrócenia do pracy i wypłaty wynagrodzenia za cały czas pozostawania bez pracy w związku ze szczególną ochroną Skarżącego jako działacza związkowego objętego ochroną. Zasady ustalania wysokości wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy zostały też jednoznaczne określone na podstawie art 57 § 2 k.p. jako całe wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, jedynie w drodze ugody sądowej Wnioskodawca zgodził się na wypłacenie połowy należnej mu kwoty. Na moment zawarcia ugody Wnioskodawca został przywrócony do pracy na podstawie postanowienia Sądu wydanego w trybie postępowania zabezpieczającego. Sposób ustalenia wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy został jednak jednoznacznie określony w przepisach. Zgodnie z § 1 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w kodeksie pracy przy ustalaniu wynagrodzenia (art. 47 i 57 par. 1 i 2 k.p.). Przepisy § 14-19 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop stanowią natomiast podstawę określenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy, a więc w konsekwencji wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy należnego pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy.
Na tle opisu stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej nie budzi więc wątpliwości, że roszczenie dochodzone przez Skarżącego było oparte na art. 57 k.p. i okoliczność ta nie powinna zostać pominięta w toku analizy przedmiotowej sprawy przez organ. W ocenie Skarżącego wskazane przepisy kodeksu pracy i aktów wykonawczych do tej ustawy powinny być uznane za przepisy odrębnych ustaw i aktów wykonawczych, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., jako wprost określające zasady ustalania odszkodowania.
Organ błędnie przyjął, że wypłacone świadczenie nie dotyczy szkody rzeczywistej, lecz ma rekompensować Skarżącemu utracone przez niego, w wyniku rozwiązania umowy o prace, spodziewane korzyści w postaci wynagrodzenia za prace, tym samym nie korzysta ze zwolnienia wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. Powyższe rozstrzygnięcie organu jest wprost sprzeczne ze wspomnianą na wstępie utrwaloną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle której wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy ma charakter odszkodowawczy i należy je traktować jako odszkodowanie na gruncie prawa podatkowego - nie są więc to żadne utracone korzyści, ani wynagrodzenie za pracę, tylko wprost odszkodowanie
Organ interpretacyjny w odpowiedzi na skargę, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej: "p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie
w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane
w indywidualnych sprawach. Zakres tej kontroli reguluje art. 57a p.p.s.a., zgodnie z którymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy zaś w przypadku skargi na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie może być oparta jedynie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego, przy czym sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Ponadto z postępowania dotyczącego udzielenia indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (art. 14b i 14c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa; Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.; dalej: "O.p.") wynika, że organ interpretacyjny, a następnie także i sąd administracyjny w ramach kontroli zaskarżonej interpretacji są związani przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Specyfika postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej polega bowiem przede wszystkim na tym, że organ wydający interpretację porusza się niejako tylko i wyłącznie
w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej.
Spór w sprawie dotyczy zagadnienia czy wypłacone Skarżącemu, na podstawie ugody sądowej, odszkodowanie w związku z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia, jest zwolnione od podatku dochodowego od osób fizycznych.
Strona we wniosku zajęła stanowisko, że przedmiotowe świadczenie korzysta ze zwolnienia podatkowego. W zaskarżonej interpretacji organ uznał, że w świetle stanu faktycznego wniosku wypłata świadczenia nastąpiła na podstawie zawartego przez strony porozumienia (ugody), a więc, nie może być mowy o naprawieniu wyrządzonej szkody
i odszkodowaniu. Z kwalifikacją prawną dokonana przez organ nie sposób się zgodzić.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2020 r., poz. 1320), z wyjątkiem:
a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę, b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy
z przyczyn niedotyczących pracowników, c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c, g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.
Zatem zwolnieniem określonym w art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., objęte są odszkodowania lub zadośćuczynienia, w sytuacji gdy ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów; lub też jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 k.p., z wyjątkiem wymienionych w lit. a-g tego przepisu.
Zdaniem Sądu, założenia wynikające z treści art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. zostały
w warunkach niniejszej sprawy spełnione.
Z opisu stanu faktycznego, w sposób niebudzący wątpliwości wynikało, że ugoda sądowa została zawarta w toku postępowania sądowego przed Sądem Rejonowym Gdańsk- Południe (sygn. akt VI P 451/19), w którym Skarżący realizował roszczenie
o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowanie. Okoliczność ta stanowiła zatem element stanu faktycznego, co do którego organ winien zastosować przepis prawa materialnego. W przekonaniu Sądu, w stanie faktycznym opisanym we wniosku, zawarcie ugody sądowej nie spowodowało utraty możliwości skorzystania ze zwolnienia wskazanego w art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g u.p.d.o.f., ponieważ przepis ten wprost wskazuje na objęcie zwolnieniem kwot wynikających z zawartych ugód sądowych.
Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu (ani nie pozostaje sporne pomiędzy stronami), że przepisy k.p. mogą być uważane za przepisy odrębnych ustaw, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., jako wprost określające wysokość lub zasady ustalania odszkodowania (por. wyrok NSA z 25 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3448/13).
Stosownie do art. 57 § 2 k.p., jeżeli umowę o pracę rozwiązano z pracownikiem,
o którym mowa w art. 39, albo z pracownicą w okresie ciąży oraz w okresie urlopu macierzyńskiego lub od dnia złożenia przez pracownika wniosku o udzielenie urlopu macierzyńskiego albo jego części - do dnia zakończenia tego urlopu, wynagrodzenie przysługuje za cały czas pozostawania bez pracy. Dotyczy to także przypadku, gdy rozwiązanie umowy o pracę podlega ograniczeniu z mocy przepisu szczególnego.
Ze stanu faktycznego wniosku wynika jednoznacznie, że ugoda sądowa zawarta przed Sądem Rejonowym dotyczyła zobowiązania pracodawcy do zapłaty powodowi – Skarżącemu - kwoty tytułem odszkodowania w związku z rozwiązaniem z powodem umowy o pracę. Strona wyjaśniła, że przyznane świadczenie dotyczyło szkody rzeczywistej, a było powiązane z niezasadnym wypowiedzeniem umowy o pracę przez pracodawcę. Jak opisano we wniosku, w treści ugody sądowej wskazano, że wypłacone odszkodowanie przysługuje Stronie w związku z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia. Strona zaznaczyła, że wysokość odszkodowania była ustalana w oparciu o przepisy k.p. i wartość przedmiotu sporu określoną w odwołaniu. Strona sprecyzowała, że w związku z tym, że ewentualne przywrócenie do pracy było jednoznaczne
z wyrównaniem wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy, wartość ugody stanowiła w istocie część kwoty, którą Strona by otrzymała pracując na swoim stanowisku pracy przez cały ten okres zatrudnienia.
Zdaniem Sądu orzekającego w sprawie, analizując charakter prawny świadczenia wynikającego z ugody sądowej należy zatem mieć na uwadze roszczenie będące przedmiotem postępowania sądowego, w ramach którego doszło do zawarcia ugody sądowej. Skoro zaś nie budzi wątpliwości, na tle opisu stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, że roszczenie dochodzone przez Skarżącego było oparte na przepisach kodeksu pracy to okoliczność ta nie może zostać pominięta w toku analizy przedmiotowej sprawy i ma kluczowe znaczenie dla jej rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 20 października 2020 r. sygn. akt II FSK 1519/18).
Zdaniem Sądu, w art. 57 § 2 k.p., mamy do czynienia – wbrew poglądowi organu - ze świadczeniem o charakterze odszkodowawczym, co wynika z jednolitego orzecznictwa Sądu Najwyższego. Potrzeba odwołania się do wypracowanej w tym względzie przez Sąd Najwyższy linii orzeczniczej jest konsekwencją tego, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie wprowadzają definicji ustawowej "odszkodowania", którym to zwrotem posłużył się ustawodawca w treści art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.
I tak, Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 października 2007 r., o sygn. akt II BP 11/07, powołując się na wcześniejsze swoje orzecznictwo stwierdził, że wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy stanowi odszkodowanie wyłącznie za utracone wynagrodzenie za pracę, a nie za inną szkodę (straty, utracone korzyści), którą pracownik mógł ponieść w wyniku rozwiązania umowy o pracę. Roszczenie o wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy nie jest tu odrębnym roszczeniem, gdyż ściśle łączy się
z roszczeniem o przywrócenie do pracy. Orzekając o przywróceniu do pracy, sąd pracy obligatoryjnie orzeka również o wynagrodzeniu za czas pozostawania bez pracy. Z kolei
w wyroku z dnia 6 stycznia 2009 r., sygn. akt II PK 117/08 Sąd Najwyższy, stwierdził, m.in., w odniesieniu do należnego pracownikowi wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, że świadczenie to ma charakter odszkodowawczy, ma rekompensować pracownikowi utracone wynagrodzenie w związku z rozwiązaniem stosunku pracy. Pokrywa szkodę, jakiej doznał pracownik z powodu utraty możliwości zarobkowania. Dalej, w tym samym orzeczeniu Sąd Najwyższy wyjaśnił, że odszkodowania z tytułu rozwiązania umowy o pracę z naruszeniem prawa oraz wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy nie mają charakteru periodycznego tak jak wynagrodzenie za pracę, ani majątkowo-przysparzającego, lecz charakter kompensacyjno-odszkodowawczy, ponadto nie odwzajemniają pracy i stąd nie mieszczą się w prawniczym (doktrynalnym) pojęciu wynagrodzenia za pracę. Wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, o którym mowa w art. 47 i art. 57 k.p. - jest w istocie także odszkodowaniem, albowiem wypłacane jest za okres przypadający po ustaniu stosunku pracy. Zdaniem Sądu Najwyższego, wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy (art. 47 i art. 57 k.p.), jest szczególnym świadczeniem odszkodowawczym i niewątpliwie nie jest ono wynagrodzeniem za świadczoną pracę. Jego charakter odszkodowawczy wyraża się w tym, że stanowi pokrycie szkody, jaką ponosi pracownik wskutek niezgodnego z prawem pozbawienia go zatrudnienia. W tej sytuacji trudno nawet twierdzić, aby świadczenie to zastępowało wynagrodzenie za pracę (było jego substytutem). Ta specyfika nie pozwala na podzielenie poglądu, że odszkodowanie z tytułu wadliwego (niezgodnego z prawem) rozwiązania umowy o pracę oraz wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy ze względów funkcjonalnych i aksjologicznych powinny być w zakresie ochrony traktowane tak jak wynagrodzenie, które pracownik otrzymałby, gdyby nie został w sposób bezprawny pozbawiony możliwości wykonywania pracy.
Pogląd, że określone w art. 47 i art. 57 k.p. wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy bywa powszechnie postrzegane jako majątkowe świadczenie odszkodowawcze znalazł potwierdzenie również w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 18 czerwca 2009 r., o sygn. akt I PZP 2/09. W tej mierze, m in., stwierdzono, że pełniło ono funkcję uproszczonej, ale pewnej i w zamierzeniu ustawodawcy szybkiej sankcji prawa pracy stosowanej wobec pracodawcy za samo wadliwe wypowiedzenie umowy o pracę.
W orzeczeniu z 10 marca 2010 r., o sygn. akt II PK 265/09, Sąd Najwyższy, odwołując się do wcześniejszych swoich orzeczeń oraz orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego podkreślił, że wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy (z art. 47 i art. 57 k.p.) ma charakter odszkodowania za utratę wynagrodzenia wynikającą z bezprawnego wypowiedzenia umowy o pracę lub szerzej, szkody poniesionej wskutek wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę. Wynagrodzenie to (czyli odszkodowanie) nie zależy od tego, czy wskutek ustania stosunku pracy pracownik został pozbawiony na jakiś czas lub trwale dochodów, czy też podjął inną pracę w miejsce utraconego zatrudnienia.
Także w najnowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego mowa jest
o odszkodowaniu, z powołaniem na art. 56 i art. 58 k.p., które przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Zasądzenie odszkodowania zwolnionemu pracownikowi w żadnym razie nie reaktywuje stosunku pracy. W tym wypadku naruszenie prawa jest dla pracownika zrekompensowane wymierną wartością finansową, a dla pracodawcy stanowi sankcję za podjęcie czynności naruszającej prawo. Ustawodawca stanowczo nie przewidział by sytuacja zasądzenia odszkodowania za rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów wpływała na byt prawny już zakończonego stosunku pracy. Zasądzenie takiego odszkodowania nie powoduje przedłużenia czasu trwania stosunku pracy o okres, za który zostało ono przyznane (por. wyrok SN z 14 marca 2017 r., sygn. akt II PK 5/16). Sąd Najwyższy wyraził także pogląd, że z konstrukcyjnego punktu widzenia wynagrodzenie z art. 57 § 1 i § 2 k.p. należy się za niedopuszczenie pracownika do pracy. Przyjmuje się, że wynagrodzenie to służy naprawieniu szkody, jaką poniósł pracownik w wyniku utraty zarobku wskutek niezgodnego z prawem rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy. Oznacza to, że wynagrodzenie
z art. 57 § 1 i § 2 k.p. jest szczególnym świadczeniem odszkodowawczym, którego specyfika wyraża się w tym, że choć stanowi pokrycie szkody, jaką ponosi pracownik wskutek bezprawnego pozbawienia zatrudnienia, to jednak samo świadczenie w istocie jest oderwane od poniesionej straty. W rezultacie, poza funkcją kompensacyjno-odszkodowawczą wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy pełni też rolę sankcji wobec pracodawcy za niezgodne z prawem rozwiązanie stosunku pracy oraz funkcję profilaktyczną (por. postanowienie SN z 25 czerwca 2019 r., sygn. akt II PK 170/18).
Reasumując, zdaniem Sądu Najwyższego wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy posiada właściwości odszkodowawcze i pełni rolę kompensacyjną względem utraty wynagrodzenia w rezultacie niemożności wykonywania pracy wskutek wadliwego lub bezprawnego rozwiązania stosunku pracy. Jest to zatem wynagrodzenie zasądzane za czas niewykonywania pracy, w którym pracownik mógłby ją świadczyć, tyle że doznał przeszkód wskutek bezprawnych działań pracodawcy. Z konstrukcyjnego punktu widzenia wynagrodzenie z art. 57 § 1 i § 2 k.p. należy się za niedopuszczenie pracownika do pracy. Przysługuje bez względu na winę pracodawcy i wystąpienie szkody po stronie zatrudnionego, jedynym warunkiem jego przyznania jest podjęcie przez pracownika pracy, do której został przywrócony (por. wyrok SN z 15 stycznia 2019 r., sygn. akt II PK 254/17).
Powyższe przykłady orzeczeń i wyrażonych w nich poglądów Sądu Najwyższego potwierdzają jednoznacznie tezę o odszkodowawczym charakterze świadczenia z art. 57 k.p.
W konsekwencji, Sąd za trafne uznaje stanowisko Skarżącego, że wypłacone jako pracownikowi świadczenie było odszkodowaniem. Świadczy o tym nie tylko nazwa przyjęta przez strony ugody sądowej, ale również okoliczność, że ugoda sądowa została zawarta na skutek wniesionego przez Stronę (pracownika) pozwu o odszkodowanie z tytułu nieuzasadnionego rozwiązania umowy o pracę. Ze stanu faktycznego wniosku wynika bowiem jednoznacznie, że to pracodawca Strony rozwiązał umowę o pracę. Natomiast powoływana przez organ okoliczność, iż w ugodzie sądowej został zmieniony sposób rozwiązania umowy o pracę na rozwiązanie umowy za porozumieniem stron, nie ma znaczenia prawnego dla zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.
Dotyczy to także argumentu organu, że wysokość świadczenia została określona
w wyniku negocjacji stron, mając za punkt wyjścia wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Tym samym organ w istocie przyznaje, że zasady przyznania Stronie odszkodowania w zawartej przez nią ugodzie sądowej wynikały wprost z przepisów k.p. dział drugi rozdział II Oddział 6 regulujących uprawnienia pracownika w razie niezgodnego z prawem rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę bez wypowiedzenia.
Sąd nie uznaje za prawidłowe stanowiska organu, że w sprawie nie mamy do czynienia z odszkodowaniem, o którym mowa w art. 21 ust.1 pkt 3 u.p.d.o.f., gdyż
w zawartej ugodzie sądowej nie doszło do stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy dotyczących rozwiązywania umów o pracę.
Zauważyć należy, że źródłem odszkodowania przyznanego w ugodzie sądowej zawartej przez Skarżącego był niewątpliwie art. 57 § 2 k.p. Przepis ten normują uprawnienia pracownika w razie niezgodnego z prawem rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę.
Stanowisko to jest zgodne z treścią wniosku, w którym Strona wyjaśniła, że
w związku z tym, że ewentualne przywrócenie do pracy było jednoznaczne z wyrównaniem wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy, wartość ugody sądowej stanowiła
w istocie część kwoty, którą Strona by otrzymała pracując na swoim stanowisku pracy przez cały ten okres zatrudnienia. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 20 października 2020 r. sygn. akt II FSK 1519/18 okoliczność, że ugoda sądowa stanowi ugodę w rozumieniu art. 917 k.c. nie może stanowić negatywnej przesłanki zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. Przeciwnie, zawarcie ugody sądowej stanowi wprost o dopuszczalności zwolnienia podatkowego wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g u.p.d.o.f.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie z art. 10 k.p.c. w sprawach, w których zawarcie ugody jest dopuszczalne, sąd dąży w każdym stanie postępowania do ich ugodowego załatwienia, w szczególności przez nakłanianie stron do mediacji. Jednocześnie trzeba mieć na uwadze, że Sąd pod którego nadzorem jest zawierana ugoda może ocenić i ocenia, czy jest ona zgodna z prawem, z zasadami współżycia społecznego oraz czy nie zmierza do obejścia prawa.
Przedstawione wyżej przesłanki, w ocenie Sądu stanowią aksjologiczne uzasadnienie dla objęcia tego rodzaju odszkodowań (opartych na ugodzie sądowej) zwolnieniem przedmiotowym, oczywiście przy spełnieniu pozostałych ustawowych warunków zwolnienia. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do braku spójności systemu prawa; z jednej strony ustawodawca zachęca do ugodowego załatwianie sporów, z drugiej strony wyklucza uzyskanie określonej preferencji podatkowej z tego tylko względu, że strony zawarły ugodę sądową (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SA/Wr 904/24).
W kwestii wątpliwości Organu interpretacyjne co do braku rzeczywistej szkody Skarżącego, a jedynie utraconych przezeń korzyści, należy wskazać, że okres pomiędzy rozwiązaniem stosunku pracy, a przywróceniem do pracy, czy jak w tym przypadku do zgody na rozwiązanie umowy o pracę (uzależnionej od wypłaty odszkodowania) jest okresem bezskładkowym i wpływa negatywnie na wysokość świadczeń emerytalnych pracownika.
W świetle dotychczasowych uwag, zdaniem Sądu, za uprawniony należy uznać pogląd, że nie sposób przypisać przedmiotowemu świadczeniu o charakterze odszkodowawczym innego znaczenia niż odszkodowanie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.
Warto podkreślić, że ze spornym odszkodowaniem nie wiąże się żadne
(a w szczególności ekwiwalentne) świadczenie Strony (pracownika) względem pracodawcy. Przez cały czas pozostawania bez pracy, poszkodowany (jak wynika
z przytoczonego zwrotu) nie pozostawał w stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą.
Reasumując, zasadny jest, podniesiony w skardze, zarzut Strony dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez dokonanie przez organ interpretacyjny niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu art. 21 ust.1 pkt 3 u.p.d.o.f. Zdaniem Sądu organ błędnie uznał w zaskarżonej interpretacji, że przepis ten – regulujący zwolnienie przedmiotowe od podatku dochodowego od osób fizycznych - nie ma zastosowania w okolicznościach stanu faktycznego opisanego przez Skarżącego we wniosku o interpretację.
Sąd uznał za niezasadny podniesiony w skardze zarzut naruszenie art. 21 ust.1 pkt 3b u.p.d.o.f. Zgodnie z tym przepisem wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień: a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
W ocenie Sądu, przepis ten nie znajduje zastosowania w okolicznościach sprawy,
z uwagi na to, że w sprawie znajduje zastosowanie zwolnienie uregulowane w art. 21 ust.1 pkt 3 u.p.d.o.f. Należy wskazać, że wyłączenie z opodatkowania w oparciu o art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. nie dotyczy odszkodowania wynikającego z przepisów prawa, w tym z przepisów k.p. Wynika to z konstrukcji przepisu, który w swej treści odwołuje się do "innych odszkodowań lub zadośćuczynień otrzymanych na podstawie wyroku lub ugody sądowej", a art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. dotyczy odszkodowań/zadośćuczynień mających swoje źródło w przepisach prawa w tym prawa pracy (por. wyrok WSA we Wrocławiu
z 9 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Wr 385/21).
Stanowisko takie jest utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych.
W wyroku z 27 maja 2021 r. sygn. akt II FSK 3420/18 NSA wyraził pogląd, że inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. obejmują każde odszkodowanie lub zadośćuczynienie, a nie tylko te, które wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw. Pojęcie "innych odszkodowań lub zadośćuczynień" należy rozumieć jako odszkodowania lub zadośćuczynienia niewymienione w poprzednich jednostkach redakcyjnych i obejmujące szerszy pojęciowo zakres, wykraczający poza regulacje przyjęte w k.c.
Analizując opisany we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej opisu stanu faktycznego Sąd doszedł do przekonania, że źródłem zawartej ugody sądowej
i wynikającego z niej odszkodowania są właśnie przepisy prawa pracy. Strona wobec rozwiązania z nią przez pracodawcę umowy o pracę skorzystała z przewidzianej przez przepisy drogi odwoławczej do Sądu Pracy, o której mowa w Oddziału 6 - co wynika wprost ze stanu faktycznego przedstawionego przez Skarżącego. Opisany we wniosku o wydanie interpretacji pozew Strony jest realizacją uprawnień regulowanych przepisami kodeksu pracy. To że powód i pozwany przed Sądem Pracy zawarli ugodę i ustalili stosowną kwotę odszkodowania nie zmienia charakteru tej kwoty - pozostającej w bezpośrednim związku
z rozwiązaniem umowy o pracę oraz jej podstawą (źródła) - przepisami k.p.
W konsekwencji, skoro ustalona ugodą sądową kwota odszkodowania ma swoje źródło w przepisach kodeksu pracy to Skarżący nie mógł skorzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f.
Z powyższych przyczyn Sąd, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej interpretacji indywidualnej w całości.
Wydając ponowną interpretację przepisów prawa podatkowego organ zobowiązany jest do uwzględnienia oceny prawnej dokonanej przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
Sąd na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądził od organu na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania w wysokości 200 zł (obliczonej jako wpis od skargi.
[pic]