I SA/Gd 803/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2025-01-21
NSAAdministracyjneWysokawsa
odpady komunalneselektywna zbiórkapodwyższona opłatagospodarowanie odpadamiustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminachodpowiedzialność właściciela nieruchomościpostępowanie administracyjnedecyzja administracyjnaWSA Gdańsk

WSA w Gdańsku oddalił skargę spółki P. Sp. z o.o. na decyzję SKO utrzymującą w mocy podwyższoną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi z powodu stwierdzenia nieselektywnej zbiórki.

Spółka P. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska o nałożeniu podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za listopad 2023 r. Powodem była stwierdzona przez firmę odbierającą odpady nieselektywna zbiórka, która nie miała charakteru incydentalnego. Spółka podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując m.in. sposób prowadzenia postępowania dowodowego i odpowiedzialność właściciela nieruchomości. Sąd uznał skargę za niezasadną, podkreślając, że niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów, nawet jednorazowe, skutkuje nałożeniem podwyższonej opłaty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę P. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska o określeniu podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za listopad 2023 r. dla nieruchomości położonej w G. przy ul. [...]. Podstawą nałożenia podwyższonej opłaty było stwierdzenie przez firmę odbierającą odpady nieselektywnej zbiórki, która nie miała charakteru incydentalnego, gdyż wcześniej podobne przypadki miały miejsce w lipcu i wrześniu 2023 r. Spółka zarzucała organom naruszenie przepisów postępowania, w tym brak należytego uzasadnienia decyzji, niepodjęcie niezbędnych czynności dowodowych oraz błędne przyjęcie przesłanek do wszczęcia postępowania. Kwestionowała również przepisy prawa materialnego, twierdząc, że obowiązek wyznaczenia i przygotowania miejsca gromadzenia odpadów obciążał Gminę, a nie dzierżawcę. Sąd oddalił skargę, uznając ją za niezasadną. W uzasadnieniu podkreślono, że zgodnie z art. 6ka ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w przypadku niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów, podmiot odbierający odpady przyjmuje je jako niesegregowane i powiadamia o tym właściwe organy. Sąd zaznaczył, że niedopełnienie obowiązku, nawet jednorazowe, skutkuje nałożeniem podwyższonej opłaty, a przepisy nie wymagają stwierdzenia uporczywości lub notoryczności niesegregowania. Podkreślono, że podwyższona opłata stanowi rekompensatę za wyższe koszty zagospodarowania zmieszanych odpadów. Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów proceduralnych ani materialnych, a także przepisów Konstytucji RP.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, nawet jednorazowe, uzasadnia nałożenie podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na literalnym brzmieniu art. 6ka ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który nie przewiduje wymogu uporczywości lub notoryczności niesegregowania odpadów. Podwyższona opłata ma rekompensować gminie wyższe koszty zagospodarowania zmieszanych odpadów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (39)

Główne

u.u.c.p.g. art. 6k § ust. 1 i 3

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.u.c.p.g. art. 6ka § ust. 1, 2 i 3

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.u.c.p.g. art. 6q § ust. 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 6ka § ust. 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 6ka § ust. 3

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Pomocnicze

O.p. art. 210 § § 1 pkt 6) i § 4

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 124

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 208 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

O.p. art. 229

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

u.u.c.p.g. art. 6q § ust. 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

O.p. art. 125

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 139 § § 3

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 201 § § 1c pkt 1) lit. a) i § 1 pkt 2)

Ustawa - Ordynacja podatkowa

u.u.c.p.g. art. 3 § ust. 2

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Uchwała1 art. 9, 10 i 11 § ust. 1

Uchwała Rady Miasta Gdańska Nr LV/1391/22

u.u.c.p.g. art. 2 § ust. 1 pkt 4) oraz ust. 2a

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.u.c.p.g. art. 5 § ust. 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Uchwała2 art. § 8

Uchwała Rady Miasta Gdańska Nr XLIV/1141/22

p.o.ś. art. 7

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Dyrektywa art. 14 § ust. 1

Dyrektywa 2008/98/WE

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 86

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit, a) i c)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 7 i 24

Ustawa o odpadach

u.c.p.g. art. 2 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów, nawet jednorazowe, uzasadnia nałożenie podwyższonej opłaty. Właściciel nieruchomości odpowiada za sposób gromadzenia i oddawania odpadów do zagospodarowania. Podwyższona opłata stanowi rekompensatę za wyższe koszty zagospodarowania zmieszanych odpadów.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania, w tym brak należytego uzasadnienia decyzji. Niepodjęcie przez organ odwoławczy wszelkich niezbędnych czynności dowodowych. Błędne przyjęcie, że na skarżącej ciążył obowiązek wyznaczenia i przygotowania miejsca gromadzenia odpadów. Gmina nie zapewniła skarżącej odpowiedniej ilości pojemników. Naruszenie przepisów Konstytucji RP.

Godne uwagi sformułowania

w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne nie ma znaczenia, czy naruszenie miało charakter incydentalny, czy wielokrotny podwyższona opłata stanowi nie tyle finansową dolegliwość za niewłaściwą segregację, co też jest rekompensatą dla gminy związaną z dodatkowym, wyższym kosztem zagospodarowania źle zebranych odpadów komunalnych koszt ten pokrywany jest z opłaty podwyższonej, co czyni z niej opłatę za dodatkową usługę

Skład orzekający

Alicja Stępień

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Zdzienicka-Wiśniewska

członek

Marek Kraus

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska NSA w kwestii odpowiedzialności za selektywną zbiórkę odpadów i skutków jej niedopełnienia, nawet jednorazowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z opłatami za gospodarowanie odpadami komunalnymi w gminach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu gospodarowania odpadami i podwyższonych opłat, co czyni ją interesującą dla właścicieli nieruchomości i zarządców. Wyjaśnia kluczowe kwestie odpowiedzialności i skutków braku segregacji.

Nawet jednorazowe zmieszanie odpadów może kosztować fortunę! WSA wyjaśnia, kto płaci za błędy w segregacji.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 803/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-01-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska
Marek Kraus
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Odpady
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 399
art. 6k aust. 1 i 3
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień /spr./, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 21 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 5 sierpnia 2024 r., sygn. akt SKO Gd/2003/24 w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za listopad 2023 r. oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z 21 lutego 2024 r. Prezydent Miasta Gdańska określił P. Spółce z o.o. wysokość podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za listopad 2023 r. w kwocie 1.029,13 zł od nieruchomości położonej w G. przy ul. [...].
W wyniku złożonego przez stronę odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z 5 sierpnia 2024 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu, po przywołaniu przepisów prawa organ wskazał, że w dniu 7 listopada 2023 r. P.1 Spółka z o.o. - firma realizująca usługę odbioru odpadów komunalnych z nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...] stwierdziła niesegregację w dniu 2 listopada 2023 r. i odebrał odpady jako niesegregowane 3 listopada 2023 r. z pojemników przypisanych do ww. nieruchomości.
Nieselektywna zbiórka odpadów nie miała charakteru incydentalnego, ponieważ poprzednio miała miejsce w lipcu i wrześniu 2023 r i w związku z tym 10 sierpnia 2023 roku wystosowano do P. Sp. z o. o. pismo nr [...] w którym poinformowano o odbiorze odpadów komunalnych z pojemnika przeznaczonego na szkło jako odpady zmieszane.
Postanowieniem z 29 stycznia 2024 r. organ wszczął postępowanie w sprawie określenia opłaty za listopad 2023 r. W toku prowadzonego postępowania organ ustalił, że w G. przy ul. [...] prowadzona jest działalność sklasyfikowana jako zakłady produkcyjne, usługowe i biura.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze przypomniało, że w tak ustalonym stanie faktycznym Prezydent Miasta Gdańska wydał zaskarżoną decyzję. Z uwagi na potwierdzenie przez firmę realizującą usługę odbioru, że 3 listopada 2023 r. odpady komunalne z nieruchomości zostały odebrane jako zmieszane do określenia opłaty przyjęto stawki - właściwe dla nieruchomości, której właściciel nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów w sposób selektywny, w oparciu o informacje i raporty firmy wywozowej oraz dane wynikające ze złożonej deklaracji.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że ustawodawca nie wprowadził żadnej regulacji pozwalającej na stwierdzenie, że selektywna zbiórka odpadów ma miejsce wtedy, kiedy określona (np. przeważająca) część odpadów jest prawidłowo umieszczana w kontenerach przeznaczonych na zbieranie określonej frakcji, a w odniesieniu do pozostałej części wymóg ten nie jest zachowany.
Oceniając zebrany przez organ pierwszej instancji materiał dowodowy Kolegium wskazało, że w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji wydał decyzję administracyjną na podstawie dowodów w postaci raportów dostarczonych przez firmę P.1 Spółka z o.o., realizującą usługę odbioru odpadów komunalnych. Raporty te zawierają szczegółowe dane miejsca gromadzenia odpadów komunalnych (MGO), takie jak: adres MGO, nr MGO, nr RFID pojemnika, który jednoznacznie jest identyfikowany z miejscem gromadzenia odpadów. Wskazują również pojemność pojemnika na odpady komunalne oraz przeznaczenie pojemnika (tzn. frakcji jakiej dotyczy). Ponadto wskazują nr pojazdu, który dokonał odbioru odpadów jako zmieszanych ze szczegółowym wskazaniem daty i godziny odbioru. Materiałem dowodowym również jest dokumentacja fotograficzna wykonana przez firmę wywożącą odpady komunalne, która stwierdziła nieselektywne gromadzenie odpadów komunalnych, do którego przynależy między innymi również nieruchomość przy ul. [...] w G.
Przechodząc do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że to właściciel nieruchomości odpowiada za zabezpieczenie miejsca na gromadzenie odpadów komunalnych. Konstrukcja przepisów prawa nie obliguje organu do ustalania osób indywidualnie odpowiedzialnych za zmieszanie odpadów segregowanych. Jednocześnie nie można też pominąć tego, że za właściwe zorganizowanie punktu gromadzenia odpadów, w tym jego zabezpieczenie przed dostępem osób nieuprawnionych, odpowiada zarządca nieruchomości, nie zaś odbiorca odpadów komunalnych.
Ponadto odmawiając zawieszenia postępowania w przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji zasadnie wskazał, że decyzja z dnia 9 listopada 2023r. w sprawie określenia opłaty podwyższonej za wrzesień 2023 r. dotyczy innego okresu dlatego rozstrzygnięcie organu odwoławczego w tej sprawie nie może zostać uznane za zagadnienie wstępne.
Przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie, w ocenie Kolegium było prawidłowe i doprowadziło do zgromadzenia materiału dowodowego, który pozwala uznać, że na nieruchomości skarżącej gromadzono odpady o charakterze mieszanym. Nieselektywna segregacja odpadów przez mieszkańców podwyższa koszt, określonego w ustawie gospodarowania odpadami, co zgodnie z przepisami skutkuje koniecznością podwyższenia opłaty.
W tym stanie rzeczy Kolegium uznało, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w zakresie uzasadniającym powtórzenie postępowania, jej zmianę lub uchylenie i orzekło jak w sentencji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wydanej decyzji zarzuciła:
1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
a) art. 210 § 1 pkt 6) O.p. w związku z art. 210 § 4 O.p. w związku z art. 124 O.p. polegające na ich niezastosowaniu i w konsekwencji błędnym sporządzeniu uzasadnienia Decyzji2 polegającym na braku należytego jej uzasadnienia oraz wyjaśnienia podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia, zasadności przesłanek i motywów będących jego podstawą, jak również braku odniesienia się do zarzutów skarżącej zawartych w odwołaniu, co utrudniło skarżącej kontrolę merytoryczną rozstrzygnięcia;
b) art. 208 § 1 O.p. w związku z art. 6ka ust. 1, 2 i 3 Ustawy i art. 2 Konstytucji RP oraz 7 Konstytucji RP poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż w sprawie zostały spełnione wszelkie ustawowe przesłanki umożliwiające wszczęcie postępowania i wydanie Decyzji 1 określającej opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, podczas gdy skarżąca nie została należycie powiadomiona o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów, w związku z czym postępowanie nie mogło być wszczęte i powinno zostać umorzone;
c) art. 229 O.p. w związku z art. 122 O.p. w związku z art. 180 § 1 O.p. oraz art. 187 § 1 O.p. w związku z art. 6q ust. 1 Ustawy polegające na niepodjęciu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wszelkich niezbędnych czynności dowodowych oraz oparciu rozstrzygnięcia jedynie na materiałach zebranych przez organ pierwszej instancji, a otrzymanych od firmy P.1, podczas gdy materiały te nie były wystarczające do należytego załatwienia sprawy, a ponadto zawierały niespójności;
d) art. 125 O.p. w związku z art. 139 § 3 o.p. w związku z art. 6q ust. 1 Ustawy polegające na ich niezastosowaniu i załatwieniu sprawy po prawie pięciu pełnych miesiącach od daty odwołania, podczas gdy sprawa nie była szczególnie skomplikowana, a nadto nie zostały przeprowadzone żadne dodatkowe dowody w sprawie;
e) art. 201 § 1c pkt 1) lit. a) O.p. w związku z art. 201 § 1 pkt 2) O.p. i z art. 6q ust. 1 Ustawy polegające na braku ich zastosowania, a w konsekwencji braku zawieszenia postępowania przez organ drugiej instancji pomimo istnienia ku temu podstaw,
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest:
a) art. 3 ust. 2 Ustawy w związku z § 9, 10 i 11 ust. 1 Uchwały1 i art. z art. 2 ust. 1 pkt 4) oraz art. 2 ust. 2a Ustawy polegające na ich niezastosowaniu i błędnym przyjęciu, że to na skarżącej ciążył obowiązek wyznaczenia i odpowiedniego przygotowania miejsca gromadzenia odpadów, podczas gdy obowiązek ten obciążał Gminę, a nie skarżącą (będącą dzierżawcą);
b) art. 5 ust. 1 Ustawy w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4) Ustawy polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i uznaniu, iż podmiotem zobowiązanym zarówno do zapewnienia miejsca składowania odpadów, jak i do zachowania czystości jest PFR, podczas gdy PFR jest jedynie dzierżawcą terenu, a nie jego właścicielem;
c) § 8 Uchwały1 w związku z załącznikiem nr 2 do Uchwały1 oraz § 4 Uchwały2 poprzez niezastosowanie wyżej wymienionych przepisów i pominięcie faktu, iż Gmina nie zapewniła skarżącej odpowiedniej ilości pojemników, przez co właściwe gromadzenie odpadów nie było możliwe;
d) art. 7 p.o.ś. w związku z art. 14 ust. 1 Dyrektywy w związku z art. 32 Konstytucji RP, art. 64 Konstytucji RP, art. 84 Konstytucji RP, art. 86 Konstytucji RP i art. 217 Konstytucji RP polegające na niezastosowaniu powyższych przepisów i nieuwzględnieniu faktu, że to Gmina wobec braku zapewnienia odpowiednich warunków gromadzenia odpadów jest podmiotem odpowiedzialnym za ewentualne odstępstwa od należytego sposobu gromadzenia opadów;
e) art. 201 § 1 pkt 2) O.p. polegające na jego błędnej wykładni, a w efekcie uznaniu, iż w sprawie nie występuje zagadnienie wstępne.
W związku z powyższym w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit, a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a. wniesiono o uchylenie wydanych decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1579), która (w tym zakresie) weszła w życie 6 września 2019 r., właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych, zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych przez ministra właściwego do spraw środowiska. Przytoczony przepis przesądza o obowiązku zbierania odpadów w sposób selektywny.
W myśl art. 6ka ust. 1 ustawy w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (ust. 2). Wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3 (ust. 3). Z przepisów tych jasno wynika, że w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów dochodzi do wszczęcia postępowania administracyjnego i w następstwie tego wydania decyzji administracyjnej nakładającej na właściciela opłatę podwyższoną.
W sprawach dotyczących opłat - zgodnie z art. 6q ust. 1 u.u.c.p.g. - stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego.
Zgodnie z postanowieniami uchwały Nr LV/1391/22 Rady Miasta Gdańska z dnia 27 października 2022 r. zmienionej uchwałą nr LIX/1488/23 z dnia 9 lutego 2023 r. w sprawie ustalenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za pojemnik lub worek o określonej pojemności, przeznaczony do zbierania odpadów komunalnych powstałych na nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne stawki opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów w sposób selektywny, za pojemniki lub worki przeznaczone do zbierania odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne wynoszą 27,94 zł za pojemnik 120 litrowy i 55,88 zł za pojemnik 240 litrowy.
Zgodnie z § 18a uchwały nr XLIV/1141/22 Rady Miasta Gdańska z dnia 27 stycznia 2022 r. zmieniającą uchwałę w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta Gdańska uznaje, że odpady komunalne są zbierane na nieruchomości w sposób selektywny, kiedy: 1) w pojemnikach lub workach na określony rodzaj odpadu gromadzone są wyłącznie odpady tego rodzaju; 2) w pojemnikach lub workach na odpady resztkowe zgodnie § 3 ust. 1 pkt 16 regulaminu gromadzone są wyłącznie odpady, które nie podlegają selektywnemu zbieraniu. Uznaje się, że odpady komunalne są zbierane na nieruchomości w sposób selektywny także wówczas, kiedy: 1) w pojemnikach lub workach przeznaczonych do gromadzenia określonego rodzaju odpadu znajdują się odpady innego rodzaju, jednakże w takiej formie i ilości, że możliwe jest ich bezzwłoczne usunięcie z tego pojemnika bez większego nakładu pracy i czasu oraz bez ryzyka uszczerbku na zdrowiu; 2) dojdzie do pomyłki o charakterze incydentalnym, tj. zaistniałej nie częściej, niż raz na 6 miesięcy, polegającej na umieszczeniu odpadu w pojemniku lub worku przeznaczonym do zbierania danego rodzaju odpadów na nieruchomości, z naruszeniem zasad wynikających z ust. 1 i ust. 2 pkt 1, stwierdzonym w trakcie odbioru odpadów przez podmiot odbierający odpady komunalne.
Z akt sprawy wynika, że dla nieruchomości położonej w G. przy ulicy [...] strona P. Sp. z o. o. złożyła 15 stycznia 2021 r. deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w której zadeklarował odbiory odpadów z następujących pojemników:
- bioodpady: 1 pojemnik o pojemności 240 I odbierany 1 raz w tygodniu;
- metale i tworzywa sztuczne: 1 pojemnik o pojemności 240I odbierany 1 raz w tygodniu;
- papier: 1 pojemnik o pojemności 240 l odbierany 1 raz w tygodniu;
- szkło: 1 pojemnik o poj. 120 l odbierany 1 raz w tygodniu,
- odpady resztkowe: 1 pojemnik o poj. 240 l odbierany 1 raz w tygodniu.
Ze stanu sprawy wynika także, że w deklaracji określono miesięczną wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 183,51 zł. Na podstawie w/w deklaracji w dniu 19 kwietnia 2023 r. zostało wysłane zawiadomienie o wysokości opłaty na miesięczną wysokość opłaty 514,56 zł poczynając od 1 kwietnia 2023 r.
W tak ustalonym stanie prawnym organy - po ustaleniu, że strona nie dochowała warunków selektywnego gromadzenia odpadów - wydały zaskarżoną decyzję określającą wysokość opłaty w podwyższonej kwocie.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zaistniały uzasadnione faktycznie i prawnie powody do podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Sąd uznał zatem, że w niniejszej sprawie nie naruszono tak zarzuconych w skardze przepisów prawa materialnego, jak i przepisów proceduralnych.
Sąd przypomina w tym miejscu, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst dn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Jak wskazano wyżej, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, Sąd nic stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia rozstrzygnięcia co do zasadności określenia wysokości podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz rozstrzygnięcia, czy nastąpiło niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów. Wyjaśnienie tej kwestii wymaga dokonania wykładni art. 6ka u.c.p.g..
Zdaniem organów obu instancji ze względu na stwierdzone przez podmiot odbierający odpady przypadki braku segregacji odpadów komunalnych skarżąca jako właściciel nieruchomości zobowiązana jest na podstawie art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi według stawki podwyższonej.
Pojęcie selektywnej zbiórki odpadków komunalnych, o którym mowa w art. 6ka u.c.p.g., należy interpretować z uwzględnieniem art. 3 ust. 1 pkt 7 i 24 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2022 r., poz. 699 ze zm.). Odpadami komunalnymi są odpady powstające w gospodarstwach domowych oraz odpady pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter i skład są podobne do odpadów z gospodarstw domowych, w szczególności niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i odpady selektywnie zebrane: a) z gospodarstw domowych, w tym papier i tektura, szkło, metale, tworzywa sztuczne, bioodpady, drewno, tekstylia, opakowania, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, zużyte baterie i akumulatory oraz odpady wielkogabarytowe, w tym materace i meble, oraz b) ze źródeł innych, niż gospodarstwa domowe, jeżeli odpady te są podobne pod względem charakteru i składu do odpadów z gospodarstw domowych - przy czym odpady komunalne nie obejmują odpadów z produkcji, rolnictwa, leśnictwa, rybołówstwa, zbiorników bezodpływowych, sieci kanalizacyjnej oraz z oczyszczalni ścieków, w tym osadów ściekowych, pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz odpadów budowlanych i rozbiórkowych; niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne pozostają niesegregowanymi (zmieszanymi) odpadami komunalnymi, nawet jeżeli zostały poddane przetwarzaniu odpadów, ale przetwarzanie to nie zmieniło w sposób znaczący ich właściwości. Selektywne zbieranie odpadów polega z kolei na ich zbieraniu, w ramach którego dany strumień odpadów, w celu ułatwienia specyficznego przetwarzania, obejmuje jedynie odpady charakteryzujące się takimi samymi właściwościami i takimi samymi cechami. Niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych polega na nie umieszczeniu odpadów w urządzeniach (pojemnikach lub workach) przeznaczonych na zbieranie frakcji, do której należą, a więc na mieszaniu odpadów podlegających selektywnej zbiórce.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. zawarto przesłanki warunkujące wydanie przez organ decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres, w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej.
Przesłanką uzasadniającą wydanie ww. decyzji jest więc niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Na podstawie zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym dokumentacji fotograficznej, stwierdzić należy, że powyższa przesłanka została spełniona. Podmiot wykonujący usługi odbioru odpadów komunalnych ze wskazanej nieruchomości, stwierdził i udokumentował bowiem nieselektywne zbieranie odpadów.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że doszło do uchybienia przez skarżącą obowiązkowi selektywnego zbierania odpadów komunalnych - przy czym Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podkreśla, że nie ma znaczenia, czy naruszenie miało charakter incydentalny, czy wielokrotny.
Z art. 6ka u.c.p.g. wynika, że w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów dochodzi do wszczęcia postępowania administracyjnego i w następstwie tego wydania decyzji administracyjnej nakładającej na właściciela opłatę podwyższoną. Wykładnia językowa tego przepisu prowadzi do jednoznacznych rezultatów. Sposób sformułowania przesłanki powiadomienia przez organ odbierający odpady komunalne wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości - "w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych" oraz przesłanki określenia wysokości podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - "nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych" daje podstawę do przyjęcia, że czynności te powinny być podjęte także w przypadku jednorazowego niedopełnienia obowiązku. Wykładnia literalna wskazanego przepisu nie budzi wątpliwości i nie upoważnia do poszukiwania innego rozumienia przywołanych zapisów. Ustawodawca nie dookreślił pojęcia niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów. W przepisie nie ma mowy o "uporczywości", czy "notoryczności" niesegregowania odpadów. Pojęcia te, nic stanowią zatem elementów norm prawnych wyrażonych w art. 6ka u.p.c.g. i w związku z tym nie podlegają ocenie jako przesłanki rozstrzygania przez organ administracji.
Z uregulowań zawartych w u.c.p.g. wynika, że opłata podwyższona stanowi nie tyle finansową dolegliwość za niewłaściwą segregację, ale też jest rekompensatą dla gminy związaną z dodatkowym, wyższym kosztem zagospodarowania źle zebranych odpadów komunalnych. Przepis art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. stanowi wprost, że niesegregowane odpady komunalne podmiot odbierający odpady przyjmuje jako niesegregowane (zmieszane). Koszt ich zagospodarowania jest wyższy, niż koszt zagospodarowania poszczególnych frakcji zbieranych w sposób selektywny. Koszt ten pokrywany jest z opłaty podwyższonej, co czyni z niej opłatę za dodatkową usługę.
Podwyższona opłata w odniesieniu do nieruchomości nie ma charakteru stałego. Określana jest za miesiąc, w którym stwierdzono nieselektywną zbiórkę odpadów. Także ta okoliczność wskazuje na jej charakter jako opłaty za koszt dodatkowych usług związanych z odbiorem odpadów. Koszty te powstają niezależnie od tego, czy brak segregowania odpadów ma charakter incydentalny czy nie. Jeżeli odpady trafiają do odbiorcy jako zmieszane, powstają związane z tym dodatkowe koszty ich zagospodarowania, które muszą zostać sfinansowane. Gdyby pobór opłaty dodatkowej został uzależniony od "uporczywości" niesegregowania odpadów, to oznaczałoby to sytuację, w której powstawałyby koszty zagospodarowania odpadów zmieszanych, które musiałby zostać ostatecznie sfinansowane przez gminę. Tymczasem system gospodarowania odpadami komunalnymi jest z założenia systemem finansowanym z opłat mieszkańców, a nie z dopłat jednostek samorządu terytorialnego.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie wskazuje przy tym, że powyższe rozważania znajdują odzwierciedlenie w ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynika, że wykładnia gramatyczna ww. przepisów oraz stanowczy charakter ich treści prowadzą do wniosku, że wykazanie choćby jednego przypadku nieprzestrzegania przyjętej zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na podmiot zainteresowany opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 30 marca 2022 r., sygn. akt III FSK 4846/21; z dnia 14 czerwca 2022 r., sygn. akt III FSK 4968/21; z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 14/22; z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 4929/21, z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 13/22; wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczcnia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA").
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów dotyczących postępowania dowodowego. Dowody zgromadzone w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji wskazywały na to, że na przedmiotowej nieruchomości dokonywano nieprawidłowej segregacji odpadów.
Doszło zatem do ziszczenia się przesłanek warunkujących wydanie przez organ decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres, w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, z zastosowaniem wysokości stawki opłaty podwyższonej.
W ocenie Sądu, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji w sposób wystarczająco wyczerpujący odniósł się do zarzutów odwołania i opisał stan faktyczny sprawy, umożliwiając kontrolę zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w szczególności powołało w jego treści dowody, z których w jego ocenie wynika, że doszło do niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych na wskazanej nieruchomości. Brak było przy tym potrzeby przeprowadzania dodatkowych dowodów w tym zakresie. Analiza motywów zaskarżonej decyzji, dokonana w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, pozwala stwierdzić, że rozumowanie organów uwzględnia reguły postępowania podatkowego, w tym zasady przekonywania stron oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a przy tym pozostaje w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
Zarzuty naruszenia art. 122 O.p., art. 187 § 1 w zw. z art. 235 O.p., art. 121 § 1 w zw. z art. 235 O.p. oraz właściwej uchwały Rady Miejskiej należy zatem uznać za nieuzasadnione.
Co do zarzutu zastosowania zasady odpowiedzialności zbiorowej i braku możliwości kontroli pojemników, Sąd stwierdza, że również nie zasługiwał na uwzględnienie. Jak prawidłowo zauważył organ, skarżąca jako władająca nieruchomością ponosi całą odpowiedzialność za wytwarzane na tej nieruchomości odpady oraz za sposób ich selektywnego zagospodarowania. To na właścicielu nieruchomości, w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., ciążą obowiązki związane z zabezpieczeniem pojemników przed działaniem osób trzecich. To bowiem właściciel nieruchomości, bez względu na sposób jej wykorzystywania, odpowiada za to, w jaki sposób odpady wytwarzane na nieruchomości są gromadzone i oddawane do zagospodarowania.
Zdaniem Sądu, w sprawie nie doszło także do naruszenia przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Podkreślenia wymagało, że o obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przez właścicieli nieruchomości stanowią przepisy u.c.p.g.. Organy orzekały na podstawie prawidłowo zastosowanych przepisów tej ustawy, przy czym niezgodność przepisów stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji z Konstytucją RP, nie została jak dotychczas stwierdzona przez Trybunał konstytucyjny, a Sąd orzekający nie dostrzega naruszenia przepisów Konstytucji RP przez przepisy u.c.p.g. znajdujące zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
Sąd nie podzielił także wątpliwości co do sposobu powiadomienia strony o niedopełnieniu obowiązku selektywnego gromadzenia odpadów. Przyjęta bowiem forma komunikacji w tym zakresie (kolorowa kartka) jest powszechna i jej stosowanie jest akceptowane.
Podobnie bez wpływu na ocenę sprawy pozostają zarzuty co do ewentualnych zaniedbań gminy, gdyż wzajemne relacje organu i strony nie mogą być przedmiotem rozważań w zakresie obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Mając to na uwadze Sąd orzekł w myśl art. 151 p.p.s.a..

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI