Orzeczenie · 2026-02-26

I SA/Gd 8/26

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Miejsce
Gdańsk
Data
2026-02-26
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ubezpieczenia społeczneZUSnależności składkowerozłożenie na ratywłaściwość sądusąd administracyjnysąd powszechnypostanowienieodrzucenie skargi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę L.S. na pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) dotyczące odmowy rozłożenia na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Sąd stanął na stanowisku, że sprawy dotyczące rozkładania należności składkowych na raty nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Uzasadnił to tym, że zgodnie z Konstytucją i przepisami prawa, sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych co do zasady należą do właściwości sądów powszechnych, a sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie w zakresie określonym ustawowo. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych (u.s.u.s.) w art. 83 ust. 1 i 4 enumeruje przypadki, w których decyzje ZUS podlegają kontroli sądów administracyjnych, jednak sprawy o rozłożenie należności na raty nie są wśród nich wymienione. Sąd podkreślił, że postępowanie w przedmiocie rozłożenia należności na raty ma charakter umowny, a wniosek dłużnika stanowi ofertę zawarcia umowy, co regulowane jest przepisami Kodeksu cywilnego, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym, że sprawa nie należała do właściwości sądu administracyjnego, skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących rozkładania należności ZUS na raty.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku właściwości sądu administracyjnego dla wniosków o rozłożenie należności składkowych na raty.

Zagadnienia prawne (1)

Czy sprawy dotyczące rozłożenia na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne należą do właściwości sądów administracyjnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sprawy te nie należą do właściwości sądów administracyjnych.

Uzasadnienie

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, jednak sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych co do zasady należą do właściwości sądów powszechnych. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych enumeruje przypadki, w których decyzje ZUS podlegają kontroli sądów administracyjnych, a sprawy o rozłożenie należności na raty nie są wśród nich wymienione. Postępowanie w tym zakresie ma charakter umowny i jest regulowane przepisami Kodeksu cywilnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Skarga odrzucona jako niedopuszczalna z powodu braku właściwości sądu administracyjnego.

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej z powodu braku właściwości sądu administracyjnego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 3 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy kontroli sądowej w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują taką kontrolę.

u.s.u.s. art. 83 § 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Określa zakres spraw, w których Zakład wydaje decyzje i od których przysługuje odwołanie do sądu powszechnego.

u.s.u.s. art. 83 § 4

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Wymienia enumeratywnie przypadki, w których decyzje ZUS podlegają kontroli sądów administracyjnych.

u.s.u.s. art. 29 § 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Reguluje możliwość odroczenia terminu płatności lub rozłożenia należności na raty.

u.s.u.s. art. 29 § 1a

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Określa, że odroczenie lub rozłożenie na raty następuje w formie umowy.

k.c. art. 66 § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Definiuje wniosek jako ofertę zawarcia umowy.

k.c. art. 3531

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Reguluje swobodę umów.

u.s.u.s. art. 123

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Wskazuje na stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile nie ustalono odmiennych zasad.

k.p.a. art. 180 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wskazuje na stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony w postępowaniu administracyjnym.

k.p.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja sprawy administracyjnej załatwianej w formie decyzji.

Konstytucja RP art. 177

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Domniemanie właściwości sądów powszechnych.

Konstytucja RP art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawy dotyczące rozłożenia należności składkowych na raty nie należą do właściwości sądów administracyjnych, lecz sądów powszechnych, zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. • Postępowanie w przedmiocie rozłożenia należności na raty ma charakter umowny i jest regulowane przepisami Kodeksu cywilnego, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego. • Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych nie zawiera podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej odmawiającej zawarcia umowy o rozłożenie należności na raty.

Godne uwagi sformułowania

sprawa o rozłożenie należności składkowych na raty należy do właściwości sądów powszechnych a nie sądów administracyjnych • wniosek dłużnika złożony w trybie art. 29 ust. 1 u.s.u.s. jest oświadczeniem drugiej stronie woli zawarcia umowy (oferta) • pisemna informacja ZUS o nie przyjęciu tej oferty jest oświadczeniem woli o nie przyjęciu oferty

Skład orzekający

Alicja Stępień

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących rozkładania należności ZUS na raty."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku właściwości sądu administracyjnego dla wniosków o rozłożenie należności składkowych na raty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej, jaką jest właściwość sądu, co jest istotne dla prawników zajmujących się sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Czy ZUS może odmówić rozłożenia długu na raty? Sąd administracyjny nie rozstrzygnie tej sprawy.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst