I SA/Gd 787/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2025-01-14
NSApodatkoweŚredniawsa
postępowanie egzekucyjneczynność egzekucyjnazajęcie wynagrodzeniapodatek VATskargaorgan egzekucyjnywierzycielzobowiązanysąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wynagrodzenia za pracę, uznając, że organ egzekucyjny działał zgodnie z prawem, a zarzuty dotyczące zasadności postępowania egzekucyjnego wykraczają poza zakres skargi na czynność egzekucyjną.

Skarżący wniósł skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wynagrodzenia za pracę, zarzucając organom administracji naruszenie przepisów, plagiat postanowień oraz stosowanie zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, stwierdzając, że zarzuty dotyczące zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, istnienia zaległości podatkowych czy przedawnienia wykraczają poza zakres skargi na czynność egzekucyjną. Sąd uznał również, że zajęcie wynagrodzenia za pracę nie było nadmiernie uciążliwe, a organ egzekucyjny działał zgodnie z przepisami.

Sprawa dotyczyła skargi wniesionej przez W. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni oddalające skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wynagrodzenia za pracę. Naczelnik US prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego podatku VAT za grudzień 2022 roku. Skarżący zarzucał organom administracji szereg naruszeń, w tym plagiat wydawanych postanowień, naruszenie zasady szybkości działania, budowanie braku zaufania obywateli do organów państwa, ignorowanie prawomocnych wyroków sądów administracyjnych oraz stosowanie zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych. Skarżący podnosił również kwestie związane z zaliczeniem wpłat, przedawnieniem zaległości podatkowych oraz prowadzeniem egzekucji na podstawie dwóch różnych tytułów wykonawczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, podkreślając, że zakres skargi na czynność egzekucyjną jest ograniczony do oceny zgodności z prawem i prawidłowości dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Sąd stwierdził, że zarzuty dotyczące zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, istnienia zaległości podatkowych, zaliczenia wpłat czy przedawnienia wykraczają poza zakres kognicji sądu w postępowaniu skargowym. Sąd uznał również, że zajęcie wynagrodzenia za pracę nie było nadmiernie uciążliwe, a organ egzekucyjny działał zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd nie dopatrzył się również nieprawidłowości w doręczeniu tytułu wykonawczego ani naruszenia zasady szybkości działania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty te wykraczają poza zakres skargi na czynność egzekucyjną, która dotyczy jedynie zgodności z prawem i prawidłowości dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.

Uzasadnienie

Skarga na czynność egzekucyjną ma charakter subsydiarny i nie może być stosowana do przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia. Kwestie zasadności postępowania egzekucyjnego rozstrzygane są w ramach odrębnych postępowań.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.e.a. art. 54 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego z powodu naruszenia ustawy lub zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 1a § 12

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Definicja środka egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 72

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepisy dotyczące zajęcia wynagrodzenia za pracę.

u.p.e.a. art. 75

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepisy dotyczące zajęcia wynagrodzenia za pracę.

u.p.e.a. art. 67 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Elementy, które powinno zawierać zawiadomienie o zajęciu.

u.p.e.a. art. 7 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zasada stosowania środków egzekucyjnych prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku i będących najmniej uciążliwymi dla zobowiązanego.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia postanowienia przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

k.p.a. art. 35 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Terminy załatwiania spraw administracyjnych.

u.p.e.a. art. 26 § 5c

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Doręczenie tytułu wykonawczego w postaci elektronicznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zakres skargi na czynność egzekucyjną jest ograniczony do oceny zgodności z prawem i prawidłowości dokonanych czynności egzekucyjnych. Zarzuty dotyczące zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, istnienia zaległości podatkowych, zaliczenia wpłat lub przedawnienia wykraczają poza zakres skargi na czynność egzekucyjną. Zajęcie wynagrodzenia za pracę jest jednym z najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych, a skarżący nie wykazał nadmiernej uciążliwości ani nie zaproponował alternatywy. Organ egzekucyjny działał zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Odrzucone argumenty

Organy administracji naruszyły przepisy poprzez wydawanie postanowień o cechach plagiatu. Organy naruszyły zasadę szybkości działania. Organy naruszyły zasadę budowania zaufania obywateli do organów państwa. Organy ignorowały prawomocne wyroki sądów administracyjnych. Organy nie uwzględniły wniosku o przeprowadzenie postępowania dowodowego. Organy naruszyły zasadę państwa praworządnego. Organy naruszyły art. 7 § 3 u.p.e.a. Organy prowadziły wielokrotne dochodzenie tej samej należności. Organy nie uznały uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego. Organy celowo przedkładały uprawnienia organu egzekucyjnego ponad prawo strony do ochrony. Akta administracyjne były niekompletne. Organy naruszyły art. 78 Konstytucji RP, art. 15 k.p.a., art. 152 § 1 p.p.s.a., art. 32 w zw. z art. 2 Konstytucji RP oraz przepisy Kodeksu pracy.

Godne uwagi sformułowania

zarzuty te wykraczają poza zakres skargi z art. 54 u.p.e.a. skarga na czynności egzekucyjne stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. zajęcie wynagrodzenia za pracę stanowi jeden z najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego, co jednak możliwe jest w przypadku możliwości wyboru w tym zakresie.

Skład orzekający

Sławomir Kozik

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Gorzeń

sędzia

Marek Kraus

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu skargi na czynność egzekucyjną w postępowaniu administracyjnym oraz ocena uciążliwości zajęcia wynagrodzenia za pracę."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i może nie mieć bezpośredniego zastosowania w postępowaniu cywilnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym, które są istotne dla prawników zajmujących się tą dziedziną, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

Egzekucja podatkowa: Czy skarga na zajęcie wynagrodzenia może kwestionować zasadność długu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 787/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-01-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Małgorzata Gorzeń
Marek Kraus
Sławomir Kozik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FZ 456/24 - Postanowienie NSA z 2024-10-30
III FZ 457/24 - Postanowienie NSA z 2024-10-30
III FZ 581/25 - Postanowienie NSA z 2025-12-15
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 54 par. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik /spr./, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Marek Kraus, po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi W. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 18 czerwca 2023 r., nr 2201-IEE.7113.2.139.2023.AK w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 czerwca 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor IAS) po rozpatrzeniu zażalenia W. N. (dalej: Zobowiązany, Strona, Skarżący) z dnia 9 maja 2023 r. na postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni (dalej: Naczelnik US) z dnia 19 kwietnia 2023 r. oddalające skargę na czynność egzekucyjną, polegającą na zajęciu wynagrodzenia za pracę, dokonaną zawiadomieniem z dnia 1 marca 2023 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane w następującym stanie faktycznym sprawy:
Naczelnik US, będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku Zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 27 lutego 2023 roku, obejmującego podatek od towarów i usług za grudzień 2022 roku, w wysokości należności głównej 352,00 zł.
Organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 1 marca 2023 r. dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę u pracodawcy B.Sp. z o.o. z siedzibą w G. Wydruk zawiadomienia wraz odpisem tytułu wykonawczego doręczono Zobowiązanemu w dniu 15 marca 2023 r. Zawiadomienie doręczono ww. Spółce w dniu 9 marca 2023 r.
W odpowiedzi na zajęcie B. Sp. z o.o. poinformowała pismem z dnia 14 marca 2023 roku, że Zobowiązany posiada zajęcie komornicze o numerze zawiadomienia 2209-SW.522.7742.2016 i miesięczne potrącenie z wynagrodzenia wynosi 50% oraz, że potrącenie przelewane jest na konta Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni.
Pismem z 21 marca 2023 r. Zobowiązany wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr 2209-723.149067.2023.
Postanowieniem z dnia 30 marca 2023 r. Naczelnik US zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułu wykonawczego do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów.
Pismem z dnia 6 maja 2023 r. Zobowiązany wniósł zażalenie na postanowienie Naczelnika US z dnia 17 kwietnia 2023 roku, którym organ ten oddalił wniesione przez Stronę zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego nr 2209-723.149067.2023.
Pismem z dnia 21 marca 2023 roku Strona złożyła skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę w B. sp. z o.o. dokonaną zawiadomieniem z dnia 1 marca 2023 roku.
Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2023 r. Naczelnik US oddalił ww. skargę jako nieuzasadnioną.
Na ww. postanowienie Strona złożyła zażalenie, w którym podtrzymała zarzuty skargi. Strona zarzuciła Naczelnikowi US plagiat wydanego postanowienia nr 2209-SEE.7113.8.7.2023.2 z 11 kwietnia 2023 r. z wydanym postanowieniem nr 2209-SEE.7113.8.16.223.2 z 19 kwietnia 2023 roku, które zostało sporządzone przez dwie różne osoby, co prowadziło do nierozpoznania skargi. Strona zarzuciła organowi naruszenie szeregu przepisów prawa, w tym art. 170 p.p.s.a., art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz.U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.) dalej "u.p.e.a.", art. 6, art. 7a § 1 k i art. 77 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) - dalej "k.p.a.", art. 70 i art. 2a ustawy - Ordynacja podatkowa, brak możliwości weryfikacji podpisu kwalifikowanego na otrzymanym odpisie tytułu wykonawczego, brak odpowiedzi w zakresie przedawnienia zaległości podatkowych, na które została zaliczona wpłata podatku VAT za XII/2022.
Końcowo Strona podniosła zarzut uciążliwość zastosowanego środka egzekucyjnego i brak udzielenia odpowiedzi w wydanym postanowieniu na stwierdzenie jakiej oceny dokonał organ egzekucyjny przy wyborze środka egzekucyjnego i wniósł o ustalenie rzeczywistego celu dalszego prowadzenia blokad rachunków bankowych, w związku ze skarżonym zajęciem wynagrodzenia za pracę, w doniesieniu do postawionego zgodnie z treścią art. 54 zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2023 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika US z dnia 19 kwietnia 2023 r.
Dyrektor IAS analizując dokonaną przez organ egzekucyjny czynność egzekucyjną, w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę na podstawie ww. zawiadomienia, nie dopatrzył się nieprawidłowości i naruszenia przepisów prawa. Organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych, do którego stosowania upoważniła go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazany środek egzekucyjny wymieniony został w art. 1a pkt 12) lit. a) u.p.e.a., a jego zastosowanie regulują przepisy wskazane w art. 72 i art. 75 u.p.e.a..
Z akt sprawy wynika, że w ramach zastosowanego przez organ I instancji środka egzekucyjnego, zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w przepisach u.p.e.a. Organ egzekucyjny, wystawiając w dniu 1 marca 2023 r. zawiadomienie nr 2209-SEE.7110.6934852.2023.1.GJ oraz przesyłając je do pracodawcy Strony, a jego wydruk Zobowiązanemu, dopełnił wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 72 u.p.e.a. W sprawie nie doszło do uchybień formalnych. Zawiadomienie z dnia 1 marca 2023 r. zawiera wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 67 § 2 u.p.e.a..
Odnosząc się do zarzutu błędnego zastosowania art. 54 u.p.e.a. Dyrektor IAS wskazał, że w postępowaniu w trybie art. 54 u.p.e.a. kwestie zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, istnienia zaległości podatkowych, zaliczenia wpłat podatków, czy też przedawnienia zaległości, na które została rozliczona wpłata podatku VAT za 12/2022 nie mogą być przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną. Wszystkie bowiem wyżej wskazane kwestie wykraczają poza zakres objęty skargą z art. 54 u.p.e.a.
Odnosząc się do zbytniej uciążliwości środka egzekucyjnego, Dyrektor IAS wskazał, że Strona w toku postępowania egzekucyjnego nie wskazała żadnego innego składnika majątku, z którego organ egzekucyjny mógłby przeprowadzić skuteczną egzekucję, natomiast egzekucja z pieniędzy jest najmniej uciążliwym środkiem egzekucyjnym.
W ocenie Dyrektora IAS nie można uznać, że doszło do nieprawidłowego doręczenia Stronie odpisów tytułów, gdyż zgodnie z art. 26 § 5c u.p.e.a. doręczenie odpisu tytułu wykonawczego otrzymanego przez organ egzekucyjny przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej uznaje się doręczenie tytułu wykonawczego w postaci elektronicznej, jeżeli takie doręczenie umożliwia zapoznanie się z treścią tytułu wykonawczego, a gdy nie jest to możliwe - w postaci papierowej.
Mając na uwadze powyższe Dyrektor IAS stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Pismem z dnia 29 lipca 2023 r. Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na opisane postanowienie Dyrektora IAS, w której zarzucono:
1. naruszenie zasady legalizmu wyrażonej art. 6, art. 7, art. 7a i art 9 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez wydanie przez Naczelnika US postanowienia z dnia 19 kwietnia 2023 o numerze 2209-SWW.7113.8.16.2023.2. będącego dokładnie kopią (mającą wszelkie cechy plagiatu) wcześniejszego postanowienia wydanego w innej sprawie z dnia 11 kwietnia 2023 r. o numerze 2209-SEE.7113.8.7.2023.21. co w sposób jednoznaczny świadczy o tym, że nie podjął on żadnych działań wyjaśniających w sprawie zażalenia z dnia 21 marca 2023 r. naruszając prawa Strony jako obywatela RP w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym. Taki sam zarzut złożono przeciwko Dyrektorowi IAS, który działając jako organ odwoławczy nie dopełnił w żaden sposób spoczywającego na nim obowiązku wyjaśnienia tej kwestii, ale dał przyzwolenie na takie działanie poprzez wydanie skarżonego postanowienia z dnia 18 czerwca 2023 r., które w swojej treści jest dokładna (wręcz idealną) kopią wcześniejszego postanowienia (wydanego w innej sprawie) z dnia 12 czerwca 2023 r. o numerze 2201-IEE.7113.2.107.2023.AK;
2. obu organom administracji publicznej wskazanym powyżej zarzucono naruszenie administracyjnej zasady szybkości działania, wskazanej w art. 12 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez wydanie postanowień dotyczących rozpatrywanej
sprawy w okresie 1 miesiąca, który to okres nie był wymagany do ich wydania przy użyciu gotowych wzorców, bez przeprowadzania jakichkolwiek działań wyjaśniających:
3. obu organom administracji publicznej zarzucono podważanie poprzez swoje działania obowiązujących norm prawnych w zakresie budowania zaufania obywateli do organów państwa, wskazanych w art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i kierowania się w ten sposób w stronę celowego nierespektowania praw do ochrony oraz rzetelnego i dokładnego wyjaśnienia sprawy, przysługujących tymże obywatelom w demokratycznym państwie prawa:
4. naruszenie zasad prowadzenia egzekucji administracyjnej przez Naczelnika US (przy całkowitej bierności organu odwoławczego) wskazanych w ustawie, poprzez zignorowanie wymogów, jakie ustawa nakłada na organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem i wyrażonych w art. .29 u.p.e.a. w zw. z art. 32aa u.p.e.a., i deprecjonowanie w ten sposób prawomocnych wyroków WSA w Gdańsku o sygnaturach akt I SA/Gd 615/22, I SA/Gd 383/22, I SA/Gd 384/22;
5. naruszenie zasady legalizmu wyrażonej art. 6, art. 7, art. 7a i art 9 k.p.a., w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie postępowania dowodowego, na podstawie art. 78 k.p.a. w zw. art. 77 § 4 k.p.a. i art.18 u.p.e.a. w zakresie, jaki wskazano z zażaleniu z dnia 9 maja 2023 r.;
6. niezastosowanie się poprzez wydanie skarżonego postanowienia do zasad państwa praworządnego określonej w art. 6 k.p.a., w związku z art. 9 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a. i poprzez nieudzielenie jakiejkolwiek odpowiedzi, w kwestii powodów nieuwzględnienia wniosku o przeprowadzenie postępowania dowodowego, na podstawie art. 78 k.p.a. w zw. art. 77 § 4 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a., jak również w podniesionej kwestii plagiatu wydanego postanowienia NUS;
7. wydanie skarżonego postanowienia z naruszeniem prawa tj. art 7 § 3 u.p.e.a., w sytuacji, gdy było mu wiadome z urzędu, na skutek przekazywania przez WSA w Gdańsku dowodów, przedkładanych do rozpoznawanych spraw (w tym do zakończonych prawomocnym wyrokiem o sygnaturach akt I SA/Gd 615/22, I SA/Gd 383/22, I SA/Gd 384/22 - do chwili obecnej przez oba organy administracji niezrealizowanych, że zaległość podatkowa (za 06/2008), na którą została zaliczona wpłata podatku VAT za m-c 12/2022 (co spowodowało wydanie tytułu wykonawczego o numerze 2209-723.149067.2023, będącego podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego z wynagrodzenia za pracę), jest egzekwowana jednocześnie na podstawie dwóch różnych tytułów wykonawczych wydanych w roku 2008 i 2016 (nr SM 6/4060/08 i nr 2209-SW.522.77.42.2016), co jest niezgodne z punktu widzenia prawa i czyni zastosowany środek egzekucyjny niedopuszczalnym oraz bezprzedmiotowym.
8. nieuwzględnienie przy wydawaniu postanowienia, skutków wielokrotnego dochodzenia tej samej należności, na podstawie dwóch rożnych tytułów wykonawczych (co opisano powyżej), które to postępowanie organu egzekucyjnego (będącego jednocześnie wierzycielem) narusza przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co wypełnia przesłanki wskazane w art. 54 u.p.e.a., do złożenia skargi na czynności egzekucyjne tegoż organu.
9. nieuznawanie poprzez wydane postanowienie prawomocnych wyroków sądów administracyjnych, a także przepisu art. 170 p.p.s.a., w sprawie niezgodnego z prawem prowadzenia postępowań egzekucyjnych, w odniesieniu do tych samych zaległości podatkowych na podstawie dwóch różnych tytułów wykonawczych, wystawionych w różnych okresach czasu, co stanowi podważenie zasady wiążącej roli tychże wyroków w odniesieniu do działań organów administracji publicznej,
10. nieuznawanie uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego, w sytuacji gdy organ egzekucyjny (co jest wiadome Dyrektorowi IAS z urzędu), dokonał i prowadzi zajęcia egzekucyjne w stosunku do kont bankowych Skarżącego, wynagrodzenia za pracę oraz zajęć u jego zleceniodawców w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, co w sposób jednoznaczny jest działaniem o charakterze czysto represyjnym i uniemożliwia mi zdobycie dodatkowych środków na wcześniejszą spłatę zadłużenia, oraz wypełnia przesłanki wskazane w art. 54 u.p.e.a., do złożenia skargi na czynności egzekucyjne tegoż organu.
11. celowe przedkładanie uprawnień organu egzekucyjnego, ponad prawo Strony do ochrony, co stanowi przejaw dyskryminacji prawnej, oraz zaprzecza uprawnieniom i obowiązkom nadanym Dyrektora IAS przez ustawodawcę;
W związku z powyższym Skarżący wniósł o:
a) rozpatrzenie skargi na rozprawie i uchylenie skarżonego postanowienia Dyrektora IAS oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika US działającego jako organ egzekucyjny w całości:
b) uznanie, że doszło ze strony Naczelnika US działającego jako organ egzekucyjny i wierzyciela w jednej osobie, do naruszenia art. 29 u.p.e.a. oraz art. 32aa u.p.e.a.;
c) uznanie, że Dyrektor IAS pomimo ciążącym na nim obowiązku jako organie odwoławczym, nie podjął żadnych działań w celu zapobieżeniu prowadzenia egzekucji administracyjnej w sposób niezgodny z literą i przepisami prawa;
d) uznanie, że doszło do dokonania czynności egzekucyjnej przez organ egzekucyjny z naruszeniem przepisów ustawy, w rozumieniu art. 54 u.p.e.a.;
e) uznanie, że zastosowany środek egzekucyjny w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej wypełnia definicję uciążliwego w rozumieniu art. 54 u.p.e.a., na skutek prowadzenia postępowań egzekucyjnych w odniesieniu do wszystkich możliwych form zarobkowania i uzyskania dodatkowych środków na spłatę zaległości podatkowych;
f) uznanie, że nie doszło do zgodnego z przepisami ustawy i postępowaniu egzekucyjnym w administracji doręczenia tytułu wykonawczego, będącego przedmiotem zawiadomienia o zajęciu egzekucyjnym wynagrodzenia za prace, na skutek nie opatrzenia jego skanu podpisem kwalifikowanym;
g) o rozpoznanie sprawy na rozprawie w oparciu o przedkładane wraz ze skargą dowody, które mogą nie znaleźć się w aktach administracyjnych sprawy przesłanych przez skarżony organ administracji, w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. i wydanie postanowienia w tej kwestii w oparciu o art. 236 kodeksu postępowania cywilnego;
h) obciążenie Dyrektora IAS kosztami postępowania sądowego wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie z dnia 12 stycznia 2025 r. Skarżący wniósł o ukaranie organu karą grzywny z uwagi na to, że Dyrektor IAS nie przedstawił Sądowi całości akt administracyjnych, co stanowi naruszenie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kodeksu postępowania administracyjnego i art. 45 Konstytucji RP. W aktach nie ma dokumentów: potwierdzających uprawomocnienie postanowienia o umorzeniu postępowań egzekucyjnych, prawidłowość wznowienia postępowań egzekucyjnych po ich umorzeniu. Organ nie wziął pod uwagę treści art. 78 Konstytucji, art. 15 k.p.a. w zw. z 18 u.p.e.a. przy rozpoznawaniu kwestii zaliczenia wpłaty, co jest naruszeniem praw przysługujących stronie i przejawem dyskryminacji (naruszającym art. 32 w zw. z art. 2 Konstytucji). Brak jest też dokumentów o osobie składającej podpis kwalifikowany, co w kontekście wymogu złożenia podpisu zaufanego na każdym dokumencie (pod rygorem odrzucenia) przedkładanym przez stronę skarżącą, jest przejawem nierównego traktowania i dyskryminacji i przyzwoleniem na łamanie prawa przez organy administracji (naruszenie art. 32 w zw. z art. 2 Konstytucji RP), brak jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego, że zarówno Naczelnik US, jak i Dyrektor IAS nie uwzględnili kwestii przysługującego Skarżącemu prawa do ochrony tymczasowej wskazanej w art.152 § 1 p.p.s.a. w związku z nieprawomocnym wyrokiem WSA w Gdańsku I SA/Gd 909/20 oraz dotychczas wydanymi wyrokami sądów administracyjnych w tej kwestii (w zw. z art.153 i art.170 p.p.s.a.), co narusza przysługujące Skarżącemu prawa, w tym do pełnego i rzetelnego rozpoznania sprawy (art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a). W aktach nie ma potwierdzenia, że WSA w Gdańsku wystąpił do organu o uzupełnienie akt administracyjnych, co powoduje ich niepełność i tym samym niedopuszczalność.
W odrębnym piśmie z tej samej daty Skarżący rozszerzył zarzuty skargi zarzucając naruszenie art. 78 w związku z art. 2, art. 7, art. 46 Konstytucji RP oraz art.15 w związku z art. 6 i art. 7a k.p.a., w związku z art. 18 u.p.e.a. oraz przepisów ustawy kodeks pracy. W jego ocenie organy administracji publicznej poprzez swoje działanie, w sposób celowy zignorowały i dokonały pogwałcenia wskazanych powyżej przepisów prawa. Stanowi to w jego przekonaniu jednoznaczne kwestionowanie zasad państwa praworządnego, poprzez ignorowanie zasady dwuinstancyjności postępowań, zarówno sądowych, jak i administracyjnych. W aktach administracyjnych nie znajduje się żaden dokument potwierdzający prawomocność umorzenia postępowań egzekucyjnych dokonanego na podstawie postanowienia Naczelnika US z dnia 18 maja 2020 r.. Wskazane postanowienie było przedmiotem postępowania przed WSA w Gdańsku o sygnaturze akt. I SA/Gd 909/20 i do chwili obecnej pozostaje nieprawomocne. Tym samym stwierdził, że zarówno na podstawie art. 78 Konstytucji RP, jak i art. 15 k.p.a., w związku z art. 152 §1 p.p.s.a., nie istnieje do dnia dzisiejszego żadna przesłanka do uznania, że zaliczenie wpłaty na zaległości podatkowe, będące przedmiotem postępowania sądowego dokonano zgodnie z regułami i przepisami prawa, obowiązującymi w państwie praworządnym.
Nie zaistniała także, zdaniem skarżącego do chwili obecnej, żadna przesłanka do uznania, że w związku z nieprawomocnością umorzenia postępowań egzekucyjnych, wznowienie tych postępowań z wynagrodzenia za pracę, dokonane w roku 2022, wywarło skutek prawny określony w art. 72 § 2 u.p.e.a. i dlatego jest prowadzone z oczywistym naruszeniem prawa. Wskazano, że na skutek złożonej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wydany wyrok WSA w Gdańsku, jednakże przekazał go temu sądowi do ponownego rozpoznania, które jeszcze nie nastąpiło.
Opierając się na powyższym skarżący uznał, że DIAS działając, jako organ odwoławczy w sprawie wszczętego postępowania egzekucyjnego nie dopełnił obowiązków nałożonych na niego przez ustawodawcę, a wyrażonych w art. 6, art. 8 i art. 9 k.p.a. w związku z art.18 u.p.e.a. Poprzez wybiórcze traktowanie przepisów prawa i dokumentów prowadzonych postępowań egzekucyjnych, doprowadził poprzez dopuszczenie do zaliczenia dokonanej wpłaty podatku na zaległości podatkowe, będące przedmiotem nieprawomocnego postępowania sądowego. Działanie takie jest prowadzone jednoznacznie na moją szkodę, czego wynikiem jest zajęcie egzekucyjne mojego wynagrodzenia za pracę, co w związku z opisaną powyżej kwestią prawomocności jest także sprzeczne z przepisami Kodeku pracy.
Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie skarżonego postanowienia DIAS, w całości oraz nakazanie NUS zakończenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, jak również zwrot zajętych środków (jeżeli to nastąpiło) wraz odsetkami ustawowymi. Jednocześnie wniósł o opublikowanie niniejszego rozszerzenia skargi w elektronicznych aktach sądowych, udostępnianych za pośrednictwem Portalu Akt Sądowych Sądów Administracyjnych PASSA.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W związku z powyższym Sąd nie był związany zawartym w skardze wnioskiem o przeprowadzenie rozprawy i rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Wymaga zaznaczenia, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. jest niezależne od woli stron. Sąd mógł rozpoznać niniejszą sprawę w trybie uproszczonym, gdyż przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Uprawnieniem Sądu jest ocena, czy sprawę rozpoznać w trybie uproszczonym, czy też zgodnie z art. 122 p.p.s.a. na rozprawie. Podkreślić należy, że dopuszczenie rozpoznania spraw w trybie uproszczonym stanowi odpowiedź ustawodawcy na postulaty społeczne, domagające się umożliwienia załatwiania spraw drobnych i prostych szybko, w postępowaniu odformalizowanym i pozbawionym zbędnych komplikacji. Zastosowanie trybu uproszczonego w tego typu sprawach z pewnością nie może być więc uznane za niedopuszczalne ograniczenie prawa do sądu, ponieważ stanowi element skracania i przyspieszenia procedur sądowych, bez pozbawienia strony należnych uprawnień procesowych (zob. też wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2019 r. sygn. akt I OSK 511/18, z dnia 28 maja 2019 r. sygn. akt II FSK 1894/17, dnia 24 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 597/16, publ. CBOSA).
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora IAS utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika US, oddalające skargę na czynność egzekucyjną, co na podstawie powołanego art. 119 pkt 3 p.p.s.a. pozwoliło na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że materialnoprawną podstawą zaskarżonego postanowienia jest art. 54 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy (pkt 1) lub zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej (pkt 2).
W judykaturze podkreśla się, że określony w art. 54 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma ona charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt II FSK 1324/18; wyrok NSA z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 583/21; wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). W postępowaniu skargowym, prowadzonym na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (wyroki NSA: z dnia 24 kwietnia 2019 r., sygn. akt II FSK 1370/17; z 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13; z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13; z dnia 24 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1377/13; CBOSA).
Również w piśmiennictwie akcentuje się, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015, wydanie VII, komentarz do art. 54). Rozpatrzenie zarzutów w postępowaniu skargowym byłoby obejściem prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia (tak np. NSA w przywołanym wyżej wyroku z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13; por. też wyrok NSA z dnia 14 sierpnia 2019 r., sygn. akt II FSK 2966/17, wyrok NSA z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 1098/18; CBOSA).
Powyższa zasada sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja, w ramach których dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty, dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Rodzajowa tożsamość przedmiotu zaskarżenia skargi oraz innych środków prawnych nie oznacza, że określonemu podmiotowi przysługuje możliwość wyboru środka prawnego. Dyferencjacja środków prawnych następuje bowiem nie tylko poprzez zróżnicowanie przedmiotu zaskarżenia, ale także poprzez zastosowanie kryteriów odnoszących się do innych elementów konstrukcji środków prawnych. Zasadą jest zatem wniesienie jednego środka prawnego, a nie dwóch konkurujących wobec siebie (por. wyroki NSA: z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 2972/17; z dnia 24 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1377/13; CBOSA).
W postępowaniu skargowym prowadzonym w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Należy również podkreślić, że w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.
W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 583/21; CBOSA). Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne co do zasady nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uwzględnienie skargi wywiera skutki jedynie w zakresie czynności, na którą ją wniesiono (por. wyroki NSA: z dnia 12 października 2018 r., sygn. akt II FSK 2843/16; z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3867/14; z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 802/13; wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2988/11; CBOSA).
W ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego, bądź egzekutora, mając na względzie przepisy regulujące sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym (por. wyroki NSA: z dnia 5 grudnia 2019 r., sygn. akt II FSK 48/18; z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13, CBOSA).
Zatem skarga składana w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. powinna dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ dokonuje w tym trybie oceny zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego.
Przenosząc poczynione wyżej uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną, w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę, dokonanej zawiadomieniem z dnia 1 marca 2023 r., mogła być jedynie prawidłowość postępowania organu egzekucyjnego w zakresie przepisów regulujących sposób i formę dokonywania przedmiotowej czynności egzekucyjnej. W kontekście powyższego nie można w ramach niniejszej sprawy administracyjnej merytorycznie odnosić się do zarzutów dotyczących zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, istnienia zaległości podatkowych, zaliczenia wpłat podatków, czy też przedawnienia zaległości podatkowych, na które została rozliczona wpłata podatku VAT za grudzień 2022 r. Kwestie te rozstrzygane są w ramach innych postepowań. Należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. W związku z powyższym ani Sąd, ani organy egzekucyjne w ramach niniejszej sprawy, której przedmiotem jest skarga na czynność egzekucyjną nie są uprawnione do badania: prawidłowości ww. kwestii. Powtórzyć należy, że w postępowaniu skargowym, prowadzonym na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego (np. zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym). W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że przedmiotem badania w ramach wniesionej skargi na czynność egzekucyjną nie mogą być ww. kwestie.
Odnosząc się do przedmiotu niniejszej sprawy, tj. skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wynagrodzenia za pracę należy stwierdzić, że Dyrektor IAS prawidłowo dokonał oceny zajęcia ww. wierzytelności przez pryzmat przepisów określających wymagania formalnoprawne danej czynności egzekucyjnej.
Nie budzi wątpliwości, że na taką czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego przysługuje skarga przewidziana w art. 54 § 1 u.p.e.a. Jak wynika z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Wskazany środek egzekucyjny wymieniony został wart. 1a pkt 12) lit. a) u.p.e.a., a jego zastosowanie regulują przepisy wskazane wart. 72 i art. 75 ww. ustawy.
I tak, zgodnie z art. 72 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wynagrodzenia za pracę przez przestanie do pracodawcy zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu tej części jego wynagrodzenia, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa pracodawcę, aby nie wypłacał zajętej części wynagrodzenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Zajęcie wynagrodzenia za pracę jest dokonane z chwilą doręczenia pracodawcy zawiadomienia o zajęciu.
Zgodnie z art. 72 § 4 jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny:
1.zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wynagrodzenia za pracę, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis wezwania przesłanego do pracodawcy, pouczając ponadto zobowiązanego, że nie może odbierać wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia ani rozporządzać nim w żaden inny sposób;
2. wzywa pracodawcę, aby:
a. w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył za okres 3 miesięcy poprzedzających zajęcie, za każdy miesiąc oddzielnie, zestawienie otrzymanego w tym czasie wynagrodzenia zobowiązanego z wyszczególnieniem wszystkich jego składników,
b. składał, w przypadku zaistnienia przeszkód do wypłacenia wynagrodzenia za pracę, oświadczenie o rodzaju tych przeszkód, a w szczególności podał, czy inne osoby roszczą sobie prawa do zajętego wynagrodzenia, czy i w jakim sądzie toczy się sprawa o to wynagrodzenie oraz czy i o jakie roszczenia została skierowana do tego wynagrodzenia egzekucja przez innych wierzycieli;
3. poucza pracodawcę o określonych w art. 71b, art. 168c i art. 168e skutkach niestosowania się do wezwań, o których mowa w pkt 1 i 2.
Z akt sprawy wynika, że w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w u.p.e.a. Organ egzekucyjny, wystawiając w dniu 1 marca 2023 r. zawiadomienie oraz przesyłając je do pracodawcy, a jego wydruk do zobowiązanego, dopełnił wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 72 u.p.e.a.
Sąd nie dopatrzył się również uchybień formalnych. Zawiadomienie z dnia 1 marca 2023 r. zawierało wszystkie niezbędne elementy, określone wart. 67 § 2 ustawy u.p.e.a., m.in. numery tytułów wykonawczych, kwoty należności głównej oraz okresy, za które należności zostały określone, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwoty naliczonych odsetek, a także kwoty kosztów egzekucyjnych. W zawiadomieniu o zajęciu wynagrodzenia za pracę wskazano kwoty egzekwowanych odsetek oraz ich stawkę, obowiązującą w dniu sporządzenia tego dokumentu. Przy czym zaznaczyć należy, że w postępowaniu skargowym nie może być badana kwestia wysokości egzekwowanych obowiązków.
Odnosząc się do zarzutów Skarżącego, podkreślić należy, że Naczelnik US w postanowieniu z dnia 19 kwietnia 2023 r. opisując stan faktyczny uwzględnił stan na moment dokonania czynności egzekucyjnej, tj. zajęcia wynagrodzenia w B. Sp. z o.o. zawiadomieniem z 1 marca 2023 r. Dlatego na moment dokonania zaskarżonego zajęcia prowadzono postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego, zaś zaległości objęte tytułem wykonawczym 2209-723.149067.2023 były wymagalne.
Jak już wyżej podniesiono, w postępowaniu skargowym dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej. Wbrew twierdzeniom Skarżącego, nie ma zatem podstaw, aby skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania. Organ nie może, rozpatrując skargę na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 u.p.e.a., badać zasadności zaliczenia wpłat podatków, o których wspomina Strona, czy też kwestii przedawnienia zobowiązań, na które zostały zaliczone wpłaty podatku. Ww. zarzuty są podstawą do wniesienia odrębnych środków zaskarżenia i wymykają się spod zakresu kognicji Sądu sprawowanej w ramach niniejszej sprawy.
Zauważyć należy, że stan faktyczny sprawy odbiega od stanu faktycznego będącego przedmiotem rozpoznania przez WSA we wskazanych przez Skarżącego wyrokach sygn. akt I SA/Gd 615/22, I SA/Gd 383/22,1 SA/Gd 384/22, gdyż w tej sprawie nie zaistniała sytuacja zaliczenia środków pieniężnych pozostałych po podziale sumy uzyskanej kwoty z egzekucji na poczet innej należności pieniężnej zobowiązanego objętego tytułem wykonawczym.
W ocenie Sądu, za prawidłowe należało również uznać stanowisko organu, który stwierdził, że zajęcie wynagrodzenia za pracę dokonane zawiadomieniem z dnia 1 marca 2023 r. nie miało charakteru zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
Zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego, co jednak możliwe jest w przypadku możliwości wyboru w tym zakresie.
Z przepisu tego wynikają dwie zasady, tj. zasada celowości (stosowania środków egzekucyjnych prowadzących bezpośrednio do wykonania zobowiązania) oraz zasada stosowania najłagodniejszego środka. Nie ma przy tym przeszkód prawnych do stosowania równocześnie kilku środków egzekucyjnych, lecz ich wybór powinien zostać dokonany w taki sposób, aby doprowadzić do wykonania obowiązku bez potrzeby stosowania środków kolejnych. Specyfika postępowania egzekucyjnego sprawia przy tym, że zastosowanie jakiegokolwiek środka egzekucyjnego jawić się będzie dla zobowiązanego jako dokuczliwe. Przepisy nie określają, które ze środków są mniej lub bardziej uciążliwe. W toku danego postępowania egzekucyjnego organ prowadzący postępowanie winien zatem w konkretnym przypadku ocenić, który z przewidzianych w ustawie środków egzekucyjnych zapewni skuteczne wykonanie ciążącego na zobowiązanym obowiązku, jednocześnie będąc środkiem dla zobowiązanego najmniej dolegliwym.
Zauważyć należy, że zajęcie wynagrodzenia za pracę stanowi jeden z najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych. Skarżący podnosząc zarzut uciążliwości tego środka nie wskazał innych, jego zdaniem mniej uciążliwych środków egzekucyjnych, które prowadziłyby bezpośrednio do wykonania dochodzonego obowiązku. Prowadzone postępowanie egzekucyjne jest konsekwencją braku dobrowolnego uregulowania przez Skarżącego należnego podatku. Czynności egzekucyjne zaś zawsze będą w jakimś stopniu dolegliwe dla zobowiązanego. Przy czym zdefiniowana w orzecznictwie sądów administracyjnych "uciążliwość" oznacza dokuczliwość zastosowanego środka dla codziennego życia czy prowadzonej działalności, powodującą niemożność czy utrudnienia codziennego funkcjonowania dłużnika (por. wyrok WSA w Gdańsku z 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 26/08, wyrok WSA we Wrocławiu z 21 marca 2018 r. sygn. akt III SA/Wr 52/18), a tego strona w tym przypadku nie wykazała. Trzeba też pamiętać, że o uciążliwości środka egzekucyjnego nie może świadczyć subiektywne przekonanie Skarżącego. Ponadto to do strony (jako zobowiązanego) należy wykazanie na czym ta uciążliwość polega i zidentyfikowanie innego prawa majątkowego, do którego mogłyby zostać skierowane czynności egzekucyjne organu. To bowiem strona ma największą wiedzę w tym zakresie. Ponadto jak słusznie zauważył NSA w wyroku z 24 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 246/22, specyfika postępowania egzekucyjnego sprawia, że zastosowanie jakiegokolwiek środka egzekucyjnego jawić się będzie dla zobowiązanego jako dokuczliwe.
W niniejszej sprawie Skarżący nie wskazał żadnego innego składnika majątku, z którego organ egzekucyjny mógłby przeprowadzić skuteczną egzekucję, a zaskarżony środek egzekucyjny byłby dla niego mniej uciążliwy. W konsekwencji należy uznać, że organ zastosował dostępny środek egzekucyjny, który jest jednym ze środków ocenianych jako mniej uciążliwy dla zobowiązanego. Przy czym podkreślenia wymaga, że zasada wyboru środka egzekucyjnego najmniej uciążliwego znajduje zastosowanie, ale wyłącznie w sytuacji możliwości wyboru spośród kilku środków. Natomiast Skarżący nie wskazał alternatywnego, mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. W sprawie brak było zatem podstaw do rozpatrywania zajęcia wynagrodzenia za pracę jako zbyt uciążliwego środka egzekucji w sytuacji, gdy Skarżący nie wskazał innego środka spełniającego cele egzekucji.
Wobec powyższego trudno uznać, że organy obu instancji prowadziły postępowanie w sposób naruszający przepisy postępowania administracyjnego, bądź ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wniesioną przez Stronę skargę na czynność egzekucyjną rozstrzygnięto z poszanowaniem zasad wszechstronnego rozpoznania okoliczności sprawy i przy dokonaniu prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Jednocześnie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśniono Skarżącemu podstawy prawne podjętego rozstrzygnięcia, wraz z przytoczeniem konkretnych przepisów prawa, mających zastosowanie w sprawie, jak również opisano ustalony w sprawie stan faktyczny, który jest zgodny z materiałem zgromadzonym w aktach sprawy. Mając na uwadze powyższe należało stwierdzić, że zarzuty skargi są bezzasadne.
Ponadto, wbrew zarzutom Skarżącego nie można uznać, że w tej sprawie doszło do nieprawidłowego doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, gdyż zgodnie z art. 26 § 5c u.p.e.a. za doręczenie odpisu tytułu wykonawczego otrzymanego przez organ egzekucyjny przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej uznaje się doręczenie tytułu wykonawczego w postaci elektronicznej, jeżeli takie doręczenie umożliwia zapoznanie się z treścią tytułu wykonawczego, a gdy nie jest to możliwe - w postaci papierowej.
Odnosząc się do zarzutu wydania przez Naczelnika US oraz Dyrektora IAS postanowień, mających cechy plagiatu należy zauważyć, że w sprawach, w których Skarżący wnosi ten sam środek zaskarżenia tj. skargę na czynność egzekucyjną u tego samego pracodawcy, zastosowaną kolejnym zawiadomieniem na kolejny tytuł wykonawczy, obejmujący należność za kolejny okres niezapłaconego podatku powoduje, że argumentacja w analogicznych sprawach może być tożsama. Przy czym należy zauważyć, że organy w niniejszej sprawie odniosły się do zarzutów podniesionych w skardze na czynność egzekucyjną, jak również w postępowaniu zażaleniowym. W konsekwencji okoliczność, że organy zajęły w przedmiotowej sprawie takie samo stanowisko, jak w innej sprawie Skarżącego na tę samą czynność egzekucyjną powielając swoją argumentację pozostaje bez wpływu na wynik niniejszej sprawy, bowiem analiza akt sprawy potwierdza, że w tej sprawie organy skontrolowały prawidłowość zaskarżonej czynności i odniosły się do argumentacji Skarżącego wydając postanowienia bez naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania postanowień z obrotu prawnego.
Z tego też względu niezasadny jest zarzut naruszenia zasady legalizmu określonej w art. 6 k.p.a. oraz szeregu innych nieprawidłowości i niezgodnych z prawem działań, a także celowe przedkładanie uprawnień organu egzekucyjnego ponad prawo Strony do ochrony, co w ocenie Skarżącego stanowi przejaw dyskryminacji prawnej. Wydając zaskarżone postanowienie, organ nie ograniczył się tylko do kontroli postanowienia organu I instancji, ale i odwołał się do wszystkich wskazanych przez Skarżącego kwestii. Merytorycznie rozstrzygnął sprawę, ustalając niesporny stan faktyczny, dokonał oceny mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa. Oczekiwanie Strony, że sprawa powinna zostać rozpatrzona odmiennie nie oznacza, że w toku toczącego się postępowania organ dopuścił się naruszenia przepisów prawa.
Odnośnie zarzutu naruszenia zasady szybkości działania wskazanej w art. 12 k.p.a. należy wskazać, że zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Podkreślenia wymaga, że załatwienie sprawy z przekroczeniem wskazanych terminów nie stanowi uchybienia mającego wpływ na wynik sprawy. Dlatego też sformułowany przez Skarżącego zarzut nie może być skuteczny.
W niniejszej sprawienie nie doszło do naruszenia art. 7a § 1 k.p.a., ponieważ w przepicie tym chodzi o sytuacje, w których pojawiają się wątpliwości interpretacyjne przepisów mających zastosowanie w danej sprawie, a o przypadki, w których pomimo użycia różnych metod wykładni, wciąż pozostają co najmniej dwa, równie uprawnione, sposoby rozumienia danego przepisu. Takiego rodzaju wątpliwości nie zaistniały w niniejszej sprawie.
Podsumowując, Sąd podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wbrew twierdzeniom Skarżącego, wydanie kwestionowanego postanowienia poprzedzone zostało dokładnym wyjaśnieniem wszystkich istotnych okoliczności sprawy (art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.), z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego (art. 7a, art. 8, art. 9 k.p.a.) co znalazło odzwierciedlenie w sporządzonym uzasadnieniu. Przy czym w niniejszej sprawie organy nie były zobligowane do prowadzenia postępowania dowodowego, albowiem wszystkie istotne z punktu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności wynikają z akt sprawy i nie wymagały prowadzenia postępowania dowodowego.
Sąd oceniając prawidłowość zaskarżonych postanowień nie stwierdził niekompletności akt administracyjnych. Nadesłane Sądowi akta są kompletne i uporządkowane, a poszczególne czynności podejmowane przez organy należycie udokumentowane. W konsekwencji Sąd stwierdził, że są one wystarczające dla merytorycznej kontroli zaskarżonych rozstrzygnięć. Tym samym Sąd uznał za niezasadne zarzuty sformułowane w piśmie procesowym dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. i Konstytucji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, gdyż zarzuty podniesione przez Skarżącego okazały się chybione. W sprawie nie stwierdzono też naruszenia innych przepisów, które uzasadniałoby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonych rozstrzygnięć.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI