III SA/Gl 668/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2006-12-29
NSApodatkoweŚredniawsa
odpowiedzialność podatkowaosoba trzeciaspadkobiercyśmierć stronyumorzenie postępowaniaVATOrdynacja podatkowaP.p.s.a.

Sąd umorzył postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej z powodu śmierci strony, gdyż obowiązek ten był ściśle związany z jej osobą i nie przechodził na spadkobierców.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach umorzył postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej M. S. jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki. Powodem umorzenia była śmierć skarżącego, stwierdzona aktem zgonu. Sąd uznał, że odpowiedzialność osoby trzeciej jest ściśle związana z jej osobą i nie przechodzi na spadkobierców, zgodnie z przepisami P.p.s.a. i k.c., a także brakiem regulacji w Ordynacji podatkowej w tym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał sprawę ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. określającą zobowiązanie podatkowe w VAT za marzec 2000 r. oraz orzekającą o odpowiedzialności M. S. jako osoby trzeciej za zaległość podatkową spółki. W trakcie postępowania sądowego ustalono, że skarżący M. S. zmarł. Organ odwoławczy potwierdził śmierć, wskazując, że odpowiedzialność osoby trzeciej jest ściśle związana z jej osobą i nie przechodzi na spadkobierców, ponieważ przepisy prawa podatkowego nie przewidują takiego następstwa prawnego. Sąd, powołując się na art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. oraz art. 922 § 2 k.c., uznał, że przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Ponieważ skarżący nie był podatnikiem ani płatnikiem, a jedynie osobą trzecią odpowiadającą na podstawie art. 115 O.p., a także nie zgłoszono udziału w sprawie przez uprawnioną osobę, sąd postanowił umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie powinno zostać umorzone, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, a przepisy prawa podatkowego nie przewidują następstwa prawnego dla spadkobierców w zakresie odpowiedzialności osoby trzeciej.

Uzasadnienie

Odpowiedzialność osoby trzeciej jest ściśle związana z jej osobą i nie przechodzi na spadkobierców, ponieważ przepisy Ordynacji podatkowej regulują następstwo prawne tylko w przypadku podatnika i płatnika. Brak jest przepisów szczególnych pozwalających na przejęcie przez spadkobierców obowiązków osoby trzeciej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (5)

Główne

P.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.

Pomocnicze

k.c. art. 922 § § 2

Kodeks cywilny

Nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.

O.p. art. 97 § § 1, § 3, § 4

Ordynacja podatkowa

Spadkobiercy podatnika i płatnika przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe i niemajątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.

O.p. art. 107

Ordynacja podatkowa

Przepisy dotyczące odpowiedzialności osób trzecich.

O.p. art. 115

Ordynacja podatkowa

Podstawa odpowiedzialności byłego wspólnika za zaległości podatkowe spółki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć strony będącej osobą trzecią w postępowaniu podatkowym, gdzie odpowiedzialność jest ściśle związana z jej osobą.

Godne uwagi sformułowania

przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego przepisy prawa podatkowego nie przewidują przejęcia przez spadkobierców praw lub obowiązków osoby trzeciej

Skład orzekający

Mirosław Kupiec

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku śmierci strony, gdy jej odpowiedzialność była ściśle osobista i nie przechodziła na spadkobierców."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci strony będącej osobą trzecią w postępowaniu podatkowym, gdzie brak jest następstwa prawnego dla spadkobierców.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej ze śmiercią strony w kontekście odpowiedzialności podatkowej, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 668/06 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-12-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Mirosław Kupiec /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Umorzono postępowanie z art. 161 ustawy -PoPPSA
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Mirosław Kupiec po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 29 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. określającą kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 2000 r. w wysokości [...] zł oraz orzekającą o odpowiedzialności podatkowej M. S., byłego wspólnika Biura Handlowo Usługowego Terenowo Prawnego A S.C. A. K., M. S. (zwana dalej Spółką), jako osoby trzeciej za zaległość podatkową w podatku od towarów i usług Spółki za miesiąc marzec 2000 r. w wysokości [...] zł.
Na rozprawie dnia 24 października 2006 r. Sąd powziął wiadomość (informacja doręczyciela na zwróconej przesyłce), że skarżący M. S. zmarł.
Organ odwoławczy przesyłając pismo z dnia [...] r. potwierdził, w oparciu o pismo Urzędu Stanu Cywilnego w J. z dnia . r., które zostało dołączone, że skarżący M. S. zmarł dnia [...] r. i że wynika to z aktu zgonu nr [...]. W piśmie tym organ dodatkowo zaznaczył, że przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, gdyż M. S. odpowiadał, jako osoba trzecia za zaległości podatnika, a przepisy prawa podatkowego nie przewidują przejęcia przez spadkobierców praw lub obowiązków osoby trzeciej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwaną dalej P.p.s.a.) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.
Przepis ten koresponduje z regulacją wynikającą z prawa cywilnego, a mianowicie z art. 922 § 2 k.c., który stanowi, że nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.
Zasadą jest, że spadek stanowi ogół cywilnych majątkowych praw i obowiązków zmarłego (art. 922 § 1 k.c.). Do spadku nie należą majątkowe prawa i obowiązki wynikające z przepisów administracyjnych w tym także przepisów prawa podatkowego. Wyjątki od tej zasady muszą być zawarte w przepisach szczególnych. Wówczas ich treść należy interpretować ściśle. Taki wyjątek wynika z art. 97 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm., zwaną dalej O.p.). Zgodnie z tym przepisem jedynie spadkobiercy podatnika (§ 1) i płatnika (§ 3) przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe (§ 1) i niemajątkowe (§ 2) prawa i obowiązki spadkodawcy bez względu na to, czy wynikają one z mocy prawa, czy z decyzji (§ 4).
Natomiast przepisy prawa podatkowego nie przewidują następstwa prawnego pod tytułem ogólnym w przypadku śmierci osoby fizycznej będącej osobą trzecią w rozumieniu przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, a wcześniej ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Zwraca się też na to uwagę w orzecznictwie i doktrynie (zob. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2003 r. sygn. akt I SA/Łd 1528/02, POP 2003/5/134; A. Olesińska [w:] Ordynacja podatkowa. Komentarz, TNOiK Toruń 2002 , s. 355; A. Mariański [w:] Odpowiedzialność za zobowiązania podatnika, płatnika, inkasenta w prawie polskim, Dom Wydawniczy ABC 1999, s. 91-92).
Brak odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania ciążące na zmarłych osobach trzecich wynikających z wydanych decyzji wskazuje, że ten obowiązek jest ściśle związany z tą osobą.
W niniejszej sprawie zmarła strona nie miała statusu podatnika ani płatnika tylko osoby trzeciej w rozumieniu przepisów art. 107 i nast. O.p. Podatnikiem w podatku od towarów i usług była Spółka. Skarżący odpowiadał tylko jako były wspólnik Spółki na podstawie art. 115 O.p.
W związku z tym, że, po pierwsze, decyzja w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe Spółki odnosiła się wyłącznie do obowiązku związanego z tą osobą, a nie z jego spadkobiercami oraz po drugie, że udziału w sprawie nie zgłosiła uprawniona osoba, Sąd umorzył postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI