I SA/Gd 780/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2025-04-08
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnekoszty egzekucyjneodmowa wszczęcia postępowaniaKodeks postępowania administracyjnegoUstawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjisąd administracyjnyorgan egzekucyjnyskarżącyrozstrzygnięcie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie kosztów egzekucyjnych, uznając je za zasadne, gdyż postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone.

Skarżący W.N. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy odmowę wszczęcia postępowania w sprawie kosztów egzekucyjnych. Skarżący domagał się wydania postanowienia w przedmiocie naliczonych kosztów egzekucyjnych, jednak organy uznały, że postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone, co uniemożliwia rozpatrzenie wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, stwierdzając, że odmowa wszczęcia postępowania była uzasadniona brakiem zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Sprawa dotyczyła skargi W.N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie kosztów egzekucyjnych. Skarżący wnioskował o wydanie postanowienia w przedmiocie naliczonych kosztów egzekucyjnych, powołując się na art. 64c § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Organy egzekucyjne odmówiły wszczęcia postępowania, argumentując, że postępowania egzekucyjne prowadzone na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych nie zostały zakończone ani umorzone przed dniem złożenia wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd uznał, że odmowa wszczęcia postępowania była zasadna, ponieważ zgodnie z art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) w zw. z art. 18 u.p.e.a., postępowanie nie może być wszczęte, gdy z żądania wynika, że wnioskodawca nie ma interesu prawnego lub gdy istnieją inne uzasadnione przyczyny. W tym przypadku, brak zakończenia postępowania egzekucyjnego stanowił taką przeszkodę. Sąd podkreślił, że warunkiem rozstrzygania przez organ w przedmiocie kosztów jest uprzednie zakończenie postępowania egzekucyjnego. Sąd nie odniósł się do wszystkich zarzutów skargi, uznając je za wykraczające poza granice sprawy, która dotyczyła wyłącznie legalności postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie kosztów egzekucyjnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, organ egzekucyjny ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie kosztów egzekucyjnych, jeśli postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone (poprzez wyegzekwowanie obowiązku, zapłatę należności lub umorzenie postępowania).

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., postępowanie administracyjne nie może być wszczęte, gdy istnieją inne uzasadnione przyczyny, takie jak brak podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania. Przepisy art. 64c § 6a i § 9 u.p.e.a. jasno wskazują, że rozstrzyganie o kosztach egzekucyjnych jest możliwe dopiero po zakończeniu postępowania egzekucyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (29)

Główne

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 61a § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 61a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 17 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 61 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 64c § 6a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64c § 9

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 97 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 62 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 63 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 29 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 73

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 45

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.p.s.a. art. 54 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 54 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone, co stanowi uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania w sprawie kosztów egzekucyjnych zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące prawidłowości prowadzenia postępowań egzekucyjnych, naruszenia przepisów proceduralnych w zakresie prowadzenia egzekucji, czy też zarzuty dotyczące nieprawomocności niektórych orzeczeń, wykraczają poza zakres kognicji sądu w niniejszej sprawie, która ogranicza się do oceny legalności postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie kosztów egzekucyjnych.

Godne uwagi sformułowania

Organ ma obowiązek wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy stwierdzi, że w sprawie występują inne uzasadnione przyczyny np. brak podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej, niż ta, w której wniesiono skargę. Sąd nie miał zatem kognicji do badania zarzutów Skarżącego odnoszących się do prowadzonych postępowań egzekucyjnych.

Skład orzekający

Zbigniew Romała

przewodniczący sprawozdawca

Marek Kraus

sędzia

Alicja Stępień

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących możliwości wszczęcia postępowania w sprawie kosztów egzekucyjnych w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne nie zostało jeszcze zakończone."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zakończenia postępowania egzekucyjnego. Nie rozstrzyga merytorycznie kwestii prawidłowości prowadzenia egzekucji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z kosztami egzekucyjnymi, bez nietypowych faktów czy przełomowej interpretacji prawa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 780/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-04-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień
Marek Kraus
Zbigniew Romała /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FZ 489/24 - Postanowienie NSA z 2024-12-19
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 17  par. 1, art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 61a par 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała /spr./, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Alicja Stępień, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 8 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi W.N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 1 sierpnia 2024 r., nr 2201-IEE.7192.2.210.2024.2.AK w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 1 sierpnia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: "Dyrektor Izby"), na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) dalej "k.p.a." w zw. z art. 17 § 1 oraz 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm.) dalej: "u.p.e.a.", utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego
w Gdyni z 5 czerwca 2024 r., w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania z wniosku W. N. (dalej: "Skarżący") o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano następujący stan faktyczny:
Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni (dalej: "Naczelnik") będący jednocześnie organem egzekucyjnym oraz wierzycielem, prowadzi wobec Skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych oraz na podstawie adnotacji do tytułów wykonawczych w związku ze zbiegiem egzekucji administracyjnej do wynagrodzenia za pracę w B. sp. z o.o., przekazanej 28 lipca 2023 r. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku.
W toku prowadzonej egzekucji organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnych w postaci: zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w B. S.A., zajęcia wynagrodzenia za pracę w B. sp. z o.o. oraz zajęcia innej wierzytelności pieniężnej u Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z tytułu zwrotu kosztów sądowych. W wyniku dokonanego zajęcia wynagrodzenia za pracę, pracodawca systematycznie przekazuje na rachunek bankowy organu egzekucyjnego środki na realizację zajęcia.
Pismem z 4 maja 2024 r. Skarżący wystąpił z wnioskiem na podstawie art. 64c § 7 u.p.e.a., o wydanie postanowienia w sprawie naliczonych kosztów egzekucyjnych.
W odpowiedzi Naczelnik postanowieniem z 23 czerwca 2023 r. odmówił wszczęcia postępowania.
Po rozpatrzeniu wniesionego przez Stronę zażalenia, postanowieniem z 1 sierpnia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ podkreślił, że przyczyną odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych był fakt, że w toku postępowań prowadzonych wobec Skarżącego nie zachodziły przesłanki do wydania zawiadomienia lub postanowienia o wysokości kosztów egzekucyjnych. Zdaniem organu odwoławczego, Naczelnik prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania postanowienia o kosztach na podstawie tytułów wykonawczych o numerach 2209.723.488248.2020, 2209.723.488255.2020 (do których mają zastosowanie przepisy art. 64c § 6a u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 19 lutego 2021 r.) oraz na podstawie tytułów wykonawczych o nr od 2209-SW.522.7749.2016 do 2209-SW.522.7762.2016, od 2209-SW.522.7764.2016 do 2209-SW.522.7772.2016, 2209-SW.522.7774.2016, 2209-SW.522.7775.2016, 2209-SEW.723.3098.2017, 2209-SEW.723.3533.2017, 2209-SEW.723.4503.2017, 2209-SEW.723.4049.2019, 2209-SEW.723.4428.2019, 2209-723.693444.2022, 2209-723.979126.2022, 2209-723.1069953.2022, 2209-723.149067.2023, 2209 723.685477.2023, 2209-SEW.723.25813.2024 oraz 2209-SEW.723.176165.2024 (do których mają zastosowanie przepisy art. 64c § 9 pkt 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 20 lutego 2021 r.), gdyż postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tych tytułów wykonawczych nie zostało zakończone ani umorzone przed dniem złożenia wniosku przez Skarżącego w dniu 4 maja 2024 r.
Dyrektor wskazał również, że w terminie określonym w przepisie art. 64c § 6a u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym do 19 lutego 2021 r.) została zakończona wyłącznie egzekucja prowadzona na podstawie adnotacji w sprawie zbiegu egzekucji. W zakresie wniosku o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych powstałych
w postępowaniu prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni pełni wyłącznie rolę organu egzekucyjnego prowadzącego łącznie egzekucję do prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie za pracę. Właściwym do wydania rozstrzygnięcia w jego przedmiocie jest Dyrektor Oddziału ZUS
w Gdańsku jako organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne na ich podstawie.
Ponadto Naczelnik Drugiego Urzędu skarbowego w Gdyni systematycznie zawiadamia Skarżącego na odstawie art. 115a § 3 u.p.e.a. o podziale sum uzyskiwanych od pracodawcy tytułem realizacji zajęcia wynagrodzenia za pracę.
Organ odwoławczy podał dalej, że kwestia prawidłowości wystawienia tytułów wykonawczych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku, nie może być przedmiotem oceny organu w toku niniejszego postępowania zażaleniowego.
W postępowaniu tym organ nie orzeka o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia prawidłowości jego prowadzenia.
Od powyższego postanowienia Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, umorzenia prowadzonych postępowań egzekucyjnych, zasądzenia zwrotu zajętego wynagrodzenia oraz kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami oraz o ukaranie organów obu instancji karą grzywny.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:
1. naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuznanie i niezastosowanie się do normy ustawowej ustalonej w przepisie art. 152 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) dalej: "p.p.s.a.", w związku z wyrokiem WSA w Gdańsku z 20 kwietnia 2021 r. o sygn. akt I SA/Gd 909/20, poprzez nieuwzględnienie jego treści
i wydanie tym samym przyzwolenia na łamanie przepisów prawa oraz prowadzenie egzekucji administracyjnej na podstawie zawiadomienia z 14 czerwca 2022 r.
o numerze 2209-SEE.711.7.113.2022.2 w stosunku do wynagrodzenia za pracę Skarżącego przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni;
2. naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuznanie i niezastosowanie się do przepisu art. 153 p.p.s.a. w związku z wyrokiem WSA w Gdańsku z 20 kwietnia 2021 r. o sygn. akt I SA/Gd 909/20, poprzez nieuwzględnienie jego treści i wydanie tym samym przyzwolenia na łamanie przepisów prawa oraz prowadzenie egzekucji administracyjnej na podstawie zawiadomienia z 14 czerwca 2022 r. o numerze 2209-SEE.711.7.113.2022.2 w stosunku do wynagrodzenia za pracę Skarżącego przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni;
3. naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuznanie i niezastosowanie się do przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak podjęcia właściwego działania, wskazanego w przytoczonym przepisie prawa na bezprawne działania NUS, w związku z nieprawomocnym wyrokiem WSA w Gdańsku z 20 kwietnia 2021 r. o sygn. akt I SA/Gd 909/20;
4. naruszenie zasady legalizmu wyrażonej art. 6 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i poprzez swoje działanie wydanie przyzwolenia na łamanie przepisów prawa przez organ egzekucyjny i wadliwe tym samym określenie statusu prawnego prowadzonych postępowań egzekucyjnych w wyniku zbiegu egzekucji administracyjnej prowadzonej przez Naczelnika oraz ZUS i naruszenie tym samym praw Skarżącego jako osoby zobowiązanej oraz zasad państwa praworządnego;
5. brak odniesienia się w wydanym postanowieniu do wskazanej w zażaleniu z 25 czerwca 2024 r. kwestii naruszenia przepisu art. 62 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 63 § 1 u.p.e.a.
w związku ze zbiegiem egzekucji administracyjnej do wynagrodzenia za pracę Skarżącego;
6. naruszenie art. 7, 7a i 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez stworzenie nieistniejącego w obowiązującym systemie prawnym i jego przepisach tworu prawnego pod nazwą cyt. "pełni On wyłącznie rolę organu egzekucyjnego prowadzącego łącznie egzekucję do prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie za pracę", w związku ze zbiegiem egzekucji administracyjnej do wynagrodzenia za pracę Skarżącego;
7. naruszenie art. 29 § 1 u.p.e.a., poprzez nieuwzględnienie jego treści oraz wyrażonego przez Skarżącego w zażaleniu z 25 czerwca 2024 r. żądania, w związku z przejęciem przez NUS pełnych obowiązków organu egzekucyjnego w związku ze zbiegiem egzekucji administracyjnej, wbrew treści art. 62 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 63 § 1 u.p.e.a. oraz wyrokom NSA o sygn. akt I GSK 969/18 i WSA w Gliwicach o sygn. akt I SA/GI 665/16;
8. nieuznawanie poprzez wydane postanowienie prawomocnych wyroków sądów administracyjnych (sygn. akt I SA/Gd 676/21 oraz wyroków sądów administracyjnych dotyczących normy ustawowej wskazanej w art. 152 § 1 p.p.s.a.), a także przepisu art. 170 p.p.s.a. i niespełnienie ciążącego na organie obowiązku udzielania pełnych
i wyczerpujących odpowiedzi w stosunku do postawionych pytań i norm prawnych dotyczących rozpoznawanej sprawy (art. 9 k.p.a);
9. celowe przedkładanie uprawnień organu egzekucyjnego, ponad prawo Skarżącego do ochrony, co stanowi przejaw dyskryminacji prawnej oraz zaprzecza uprawnieniom
i obowiązkom nadanym przez ustawodawcę;
W odpowiedzi Dyrektor podtrzymał dotychczasowe stanowisko zaprezentowane
w zaskarżonym postanowieniu.
Postanowieniem z 21 marca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wymierzenia organowi grzywny wskazując m.in. że organ zgromadził w sprawie materiał dowodowy oraz włączył do akt konieczne do rozpoznania sprawy dokumenty
i takie akta przesłał do Sądu. Akta zawierają wszystkie dokumenty niezbędne do wykazania istotnych okoliczności sprawy.
Pismem procesowym z 6 kwietnia 2025 r. Skarżący rozszerzając zarzuty skargi, złożył wniosek o odroczenie terminu posiedzenia oraz wystąpienie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku oraz Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego
w Gdyni o doręczenie prawomocnego postanowienia o umorzeniu postępowań egzekucyjnych z 18 maja 2020 r. nr 2209-SEE.711.0855.2020.ZE1, w związku z wyrokiem WSA w Gdańsku z 20 kwietnia 2021 r. o sygn. akt I SA/Gd 909/20. Skarżący wskazał, że dwukrotnie, bezskutecznie zwracał się do organu o udostępnienie tego dokumentu. Brak reakcji organu stanowi jednoznaczne naruszenie art. 73 k.p.a. oraz art. 45 Konstytucji
Skarżący złożył również ponowny wniosek o ukaranie organu grzywną, gdyż doręczone do Sądu akta administracyjne przez Dyrektora Izby były niepełne, ograniczone w sposób wybiorczy do dokumentów korzystnych dla stanowiska organu. W aktach brakuje dokumentów świadczących o tym, że obecnie prowadzone postępowania egzekucyjne zostały wszczęte i są prowadzone zgodnie z prawem. Zdaniem Strony akta administracyjne powinny zawierać wszystkie dokumenty jakie w sprawie wystąpiły od momentu wszczęcia (w tym wypadku od momentu wznowienia umorzonych postępowań egzekucyjnych, aż do wydania zaskarżonego aktu). Ponadto żaden dokument elektroniczny nie zawierał metryki podpisu elektronicznego. Niewątpliwie zatem przedłożone do Sądu akta administracyjne nie spełniają przesłanki kompletności wskazanej w art. 54 § 2 w zw. z art. 54 § 1 p.p.s.a. Na podstawie art. 106 p.p.s.a. Skarżący wniósł dowód uzupełniający w postaci wydanego przez NSA wyroku w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z naruszeniem prawa, a zatem brak było podstaw do jego uchylenia.
W rozpoznawanej sprawie sporną kwestią była zasadność odmowy wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku Strony zmierzającego do wydania postanowienia
w przedmiocie naliczonych kosztów egzekucyjnych.
Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Jak stanowi natomiast art. 61a § 1, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Wskazane regulacje znajdują odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co wynika z art. 18 u.p.e.a.
Treść art. 61a § 1 k.p.a. znajduje zastosowanie wówczas, gdy z żądania wszczęcia postępowania w sprawie wynika w sposób oczywisty (bez żadnej wątpliwości, "na pierwszy rzut oka"), że wnioskodawca nie ma interesu prawnego lub że w świetle obowiązujących
w dniu wydania postanowienia przepisów oczywistym jest, że stronie nie przysługuje określone uprawnienie (por. wyrok WSA w Warszawie z 19 maja 2021 r., sygn. akt
I SA/Wa 2202/20, wyrok NSA z 13 kwietnia 2023 r.). Organ ma obowiązek wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy stwierdzi, że w sprawie występują inne uzasadnione przyczyny np. brak podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.
Przepis art. 64c § 6a pkt 1 u.p.e.a (w brzmieniu obowiązującym do 19 lutego 2021 r.) stanowił, że organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek złożony w terminie 6 miesięcy od dnia wyegzekwowania wykonania obowiązku, a w przypadku wyegzekwowania obowiązku w egzekucji
z nieruchomości - od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne (pkt 1), w których postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne (pkt 2). Z kolei zgodnie z art. 64c § 9 pkt 1 u.p.e.a.
(w brzmieniu obowiązującym od 20 lutego 2021 r.), organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek zobowiązanego złożony w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych, a w przypadku wyegzekwowania w całości obowiązku w egzekucji z nieruchomości - od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne (pkt 1), zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych (pkt 2), w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne (pkt 3).
Z powyższych regulacji w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że warunkiem rozstrzygania przez organ w przedmiocie kosztów postępowania egzekucyjnego, jest uprzednie zakończenie postępowania egzekucyjnego w skutek wyegzekwowania obowiązku, dokonania zapłaty należności pieniężnej lub w następstwie umorzenia postępowania na podstawie ostatecznego postanowienia. Organ nie ma zatem podstaw prawnych do tego, aby orzekać w przedmiocie kosztów postepowania egzekucyjnego
w sytuacji, gdy postępowanie to jest w toku i nie została spełniona którakolwiek ze wskazanych przesłanek.
Jak wynika z ustaleń organu, postępowania egzekucyjne, prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych enumeratywnie wymienionych w treści zaskarżonego postanowienia, nie zostały zakończone przed dniem złożenia wniosku o wydanie postanowienia w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych. Ze wskazanej przyczyny, którą należy uznać za uzasadnioną, wszczęcie postępowania zainicjowanego wnioskiem Strony nie było dopuszczalne. W konsekwencji Sąd stwierdza, że prawidłowo organ egzekucyjny, a następnie Dyrektor zastosowały art. 61a § 1 k.p.a., jako podstawę prawną wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
Wskazać jednak wypada, że w przyszłości po wystąpieniu którejkolwiek
z okoliczności wskazanych w art. 64c § 9 pkt 1 u.p.e.a. nie jest wykluczone wszczęcie na wniosek Strony postępowania w przedmiocie kosztów postępowania egzekucyjnego. Nie jest wykluczone również wydanie postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania
z urzędu, co jednak pozostaje irrelewantne dla oceny działania organu polegającego na wydaniu zaskarżonego postanowienia według stanu prawnego i faktycznego z dnia jego wydania.
W konsekwencji powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego nie naruszają przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego, a co za tym idzie brak jest podstaw do ich uchylenia.
Jeśli chodzi o argumentację podniesioną w skardze, to z uwagi na to, że w nikły sposób miała ona związek z zaskarżonym postanowieniem, odnoszenie się do niej pozostaje poza zakresem niniejszej sprawy. Rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej, niż ta, w której wniesiono skargę. Innymi słowy, sąd nie może wkraczać w sprawę nową, w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania i wydawanych w nim orzeczeń administracyjnych. Przy czym sąd administracyjny nie jest wprawdzie związany granicami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona. W niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym kontroli legalności poddano wyłącznie postanowienie wskazane w sentencji wyroku. Sąd w niniejszej sprawie nie miał zatem kognicji do badania zarzutów Skarżącego odnoszących się do prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Zarzuty tego rodzaju pozostają poza granicami zaskarżenia w niniejszej sprawie, co wyklucza ich badanie dla ustalenia tego, czy zaskarżone postanowienie Dyrektora odpowiada prawu. Stronie niezadowolonej z działalności organów egzekucyjnych służą środki ochrony określone w u.p.e.a. oraz k.p.a., a ponadto droga sądowa w sprawach, w których dopuszczalne jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. (por. wyrok WSA w Gdańsku z 30 października 2024 r. sygn. akt I SA/Gd 336/24).
Odnosząc się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 20 kwietnia 2021 r. o sygn. akt I SA/Gd 909/20, na który powołuje się Skarżący, słusznie organ zwrócił uwagę że w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem o sygn. akt III FSK 4596/21 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez WSA w Gdańsku. Ponadto
w sprawie I SA/Gd 909/20, Sąd pierwszej instancji uchylił postanowienie organu odwoławczego, który utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni nr 2209-SEE.711.0855.2020.ZE1 z dnia 18 maja 2020 r.
w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zatem zgodnie z normą wynikającą z art. 152 p.p.s.a. nie wywołuje skutków tylko i wyłącznie uchylone postanowienie.
Mając na uwadze ponowny wniosek Strony o nałożenie na organ administracji publicznej kary grzywny wskazać należy, że możliwość wymierzania przez Sąd grzywien stronom, które nie wykonują swoich obowiązków, zgodnie z przepisami p.p.s.a., została ograniczona do ściśle określonych przypadków. Podkreślić należy, że w sprawie żadna z wskazanych w ustawie okoliczności nie miała miejsca. Postanowieniem z 21 marca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wymierzenia organowi grzywny wskazując, że to Sąd ocenia kompletność akt administracyjnych i w sytuacji, gdy są one niekompletne lub nieuporządkowane, wzywa organ do nadesłania brakujących dokumentów i ich uporządkowania. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Organ zgromadził w sprawie materiał dowodowy oraz włączył do akt konieczne do rozpoznania sprawy dokumenty i takie akta przesłał do Sądu. Akta zawierają wszystkie dokumenty niezbędne do wykazania istotnych okoliczności sprawy. Zatem również i z tego powodu wniosek o wymierzenie grzywny nie podlegał uwzględnieniu.
Końcowo wskazać należy, że zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym
i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że
w przypadku skarg na tego rodzaju postanowienia, skierowanie ich do rozpoznania
w powyższym trybie nie jest uzależnione od wniosku strony. Skarga w niniejszej sprawie została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym na wskazanej podstawie. Przy czym rozpoznanie sprawy w tym trybie nie jest uzależnione od woli Skarżącego. Nawet więc złożenie przez Skarżącego wniosku o rozpoznanie takiej sprawy na posiedzeniu jawnym nie pozbawia sądu ustawowego uprawnienia do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2023 r. sygn. akt III FSK 1673/21).
Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się też innych naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe, uznając, że zaskarżone postanowienie jest zgodne
z prawem, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Wszystkie powołane orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI