I SA/GD 768/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2006-01-11
NSApodatkoweWysokawsa
ulga mieszkaniowapodatek dochodowynowo wybudowany budynekprzebudowaprawo podatkoweinterpretacja przepisóworzecznictwo NSAcele mieszkaniowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę podatników na decyzję Izby Skarbowej, uznając, że zakupiony lokal mieszkalny powstał w wyniku przebudowy istniejącego budynku, a nie jako nowo wybudowany, co wykluczało prawo do ulgi mieszkaniowej.

Podatnicy M. i M.P. domagali się ulgi podatkowej z tytułu zakupu lokalu mieszkalnego w nowo wybudowanym budynku. Organy podatkowe odmówiły ulgi, uznając, że budynek powstał w wyniku przebudowy istniejącego obiektu o innym przeznaczeniu, a nie jako nowo wybudowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku podzielił to stanowisko, podkreślając, że pojęcia 'wybudowanie' i 'przebudowa' mają różne znaczenie w prawie podatkowym i orzecznictwie, a przedstawione dokumenty potwierdzały, że wykorzystano elementy konstrukcyjne istniejącego budynku.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania podatnikom M. i M.P. ulgi podatkowej związanej z zakupem lokalu mieszkalnego, która była uzależniona od tego, czy lokal znajdował się w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym. Urząd Skarbowy określił zobowiązanie podatkowe, nie uznając odliczenia od podatku kwoty stanowiącej wydatki na własne cele mieszkaniowe, ponieważ budynek, w którym znajdował się zakupiony lokal, nie został uznany za nowo wybudowany. Podatnicy wnieśli odwołanie, argumentując, że budynek powstał na miejscu starego obiektu o funkcjach biurowych i lakierniczych, który został rozebrany, a na jego miejscu powstał nowy obiekt mieszkalny. Powoływali się na opinie techniczne i wyroki sądowe. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że budynek powstał na bazie istniejącego obiektu poprzez gruntowną przebudowę, a nie jako nowo wybudowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę podatników. Sąd uznał, że pojęcie 'nowo wybudowanego budynku mieszkalnego' oznacza obiekt wzniesiony od podstaw, a nie uzyskany w wyniku przebudowy. Podkreślono, że prawo budowlane i prawo podatkowe rozróżniają te pojęcia, a przedstawione przez skarżących dokumenty, w tym opinia techniczna, potwierdzały, że doszło do przebudowy istniejącego obiektu, a nie budowy nowego. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA i SN, które konsekwentnie rozróżniają te pojęcia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zakup lokalu w budynku powstałym w wyniku przebudowy istniejącego obiektu nie jest równoznaczny z zakupem lokalu w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na utrwalonym orzecznictwie NSA i SN, które rozróżniają pojęcia "wybudowania" i "przebudowy". "Nowo wybudowany budynek" oznacza obiekt wzniesiony od podstaw, a nie uzyskany w wyniku przebudowy, nawet jeśli była ona gruntowna i wykorzystano elementy konstrukcyjne starego obiektu. Prawo podatkowe nie odsyła w tym zakresie do definicji z prawa budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

u.p.d.o.f. art. 27a § 1 pkt 1 lit. d

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis ten przewidywał możliwość zmniejszenia podatku o wydatki na zakup nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku. Sąd interpretował pojęcie "nowo wybudowanego" jako obiektu wzniesionego od podstaw, a nie powstałego w wyniku przebudowy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97 § 1

Przepis wprowadzający, określający właściwość sądu w sprawach wniesionych przed wejściem w życie nowej ustawy.

p.b. art. 3 pkt 6

Ustawa – Prawo budowlane

Przywołany przez sąd w kontekście braku podstaw do odwoływania się do definicji "budowy" z tej ustawy w celu interpretacji przepisów podatkowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budynek, w którym znajduje się lokal mieszkalny, powstał w wyniku gruntownej przebudowy istniejącego obiektu o innym przeznaczeniu (biurowo-usługowym), a nie jako nowo wybudowany, co wyklucza zastosowanie ulgi mieszkaniowej z art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. d u.p.d.o.f.

Odrzucone argumenty

Budynek, w którym znajduje się lokal mieszkalny, należy uznać za nowo wybudowany, ponieważ powstał na miejscu starego obiektu, który został rozebrany, a wykorzystanie elementów konstrukcyjnych nie zmienia jego charakteru jako nowego obiektu. Należy stosować definicje z prawa budowlanego do interpretacji pojęć "budowa" i "nowo wybudowany budynek" na potrzeby prawa podatkowego.

Godne uwagi sformułowania

"wybudowanie" i "przebudowa" to dwa pojęcia o różnej treści nie można utożsamiać określeń "budynek przebudowany" z określeniem "budynek nowo wybudowany" prawo budowlane jest odrębnym od prawa podatkowego działem prawa i nie można posługiwać się wynikającymi z niego definicjami, jeżeli odpowiednie przepisy ustawy podatkowej nie odwołują się do odrębnych przepisów.

Skład orzekający

Bogusław Szumacher

przewodniczący

Danuta Oleś

sprawozdawca

Ewa Wojtynowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"nowo wybudowany budynek mieszkalny\" na potrzeby ulgi podatkowej, rozróżnienie między budową a przebudową w prawie podatkowym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2001 roku, choć zasady interpretacji przepisów są nadal aktualne. Konkretne zastosowanie zależy od szczegółów stanu faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnej ulgi mieszkaniowej i pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne rozumienie terminów prawnych, takich jak "nowo wybudowany" vs "przebudowany", co może mieć znaczące konsekwencje finansowe dla podatników.

Czy remont starego budynku to to samo co budowa nowego? Sąd wyjaśnia, kiedy można skorzystać z ulgi mieszkaniowej.

Dane finansowe

WPS: 25 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 768/03 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2006-01-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-06-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bogusław Szumacher /przewodniczący/
Danuta Oleś /sprawozdawca/
Ewa Wojtynowska
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Szumacher, Sędziowie Asesor WSA Danuta Oleś (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. i M.P. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 19 maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Gd 768/03
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 17.02.2003r. nr [...] Urząd Skarbowy określił M. i M. P. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001r. w kwocie 8.565,90 zł. Rozstrzygnięcie to, było wynikiem stwierdzenia przez organ podatkowy zawyżenia kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej prowadzonej przez Pana M. P. o kwotę 1.496,50 zł oraz nie uznaniem dokonanego w zeznaniu rocznym PIT-36 za 2001r. odliczenia od podatku 19% z kwoty 25.000 zł stanowiącej wydatki poniesione na własne cele mieszkaniowe podatników. Zdaniem organu podatkowego nie został spełniony warunek, aby zakupiony lokal mieszkalny znajdował się w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym w rozumieniu art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz.U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.).
Pismem z dnia 5.03.2003r. małżonkowie P. wnieśli odwołanie od tej decyzji, w części dotyczącej odmowy uznania ulgi z tytułu zakupu lokalu mieszkalnego w nowo wybudowanym budynku przy ul. [...]. Uzasadniając swoje stanowisko podnieśli, iż w trakcie prowadzonych czynności kontrolnych przedstawili dokumenty (opinie techniczne budowy, opinie biegłych z zakresu nadzoru budowlanego), mające poprzeć ich argumenty. Nadto stwierdzili, że obiekt przy ul.[...] nigdy nie spełniał roli mieszkaniowej (miał funkcje biurowe i w części był lakiernią) i został prawie w całości rozebrany, a na jego miejsce powstał nowy obiekt o charakterze mieszkaniowym, zatem ich zdaniem spełniony został wymóg budynku nowo wybudowanego. Na poparcie swoich racji powołali się na wyrok NSA z 13.02.1996r. sygn.akt SA/Sz 1401/95 (POP 2002/2/46), z którego wynika, że dla celów podatkowych pojęcie wybudowania budynku winno być interpretowane według Prawa budowlanego. Stwierdzili również, że powołane w decyzji wyroki NSA dotyczą innej sytuacji, niż ta która ma miejsce w ich przypadku. Końcowo, składający odwołanie powołali się na ducha ustawy, która według nich ma służyć zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych podatnika.
Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy w S. nie uznając zarzutów odwołania, decyzją z dnia 19.05.2003r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego, dokumenty zgromadzone w sprawie świadczyły o tym , że budynek mieszkalny przy ul. [...] powstał na bazie istniejącego obiektu o innym przeznaczeniu, gdyż dokonano gruntownej przebudowy budynku usługowo-biurowego wykorzystując w niewielkim procencie elementy konstrukcyjne istniejącego obiektu. Zatem nie można utożsamiać określeń "budynek przebudowany" z określeniem "budynek nowo wybudowany". Izba Skarbowa zgodziła się, że stany faktyczne w powołanych przez organ pierwszej instancji wyrokach NSA nie są identyczne z rozstrzyganą sprawą, jednak są na tyle zbieżne, że mogły zostać wykorzystane dla wzmocnienia uzasadnienia decyzji przez przedstawienie stronie stanowiska niezawisłego organu jakim jest Sąd.
Zdaniem organu odwoławczego, prawo budowlane jest odrębnym od prawa podatkowego działem prawa i nie można posługiwać się wynikającymi z niego definicjami, jeżeli odpowiednie przepisy ustawy podatkowej nie odwołują się do odrębnych przepisów. Ponadto, powołano się na treść art. 27a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z którego wynika, że ustawodawca rozróżnia w tym przepisie takie pojęcia jak: budowa budynku, nowo wybudowany budynek mieszkalny lub lokal mieszkalny, nadbudowa i rozbudowa, przebudowa strychu, remont i modernizacja budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego. Zatem nie mają racji podatnicy twierdząc, że znaczenie pojęć "budynek nowo wybudowany" i "budynek powstały z przebudowy" jest takie samo.
Pełnomocnik małżonków P., pismem z dnia 27.06.2003r. złożył od powyższego rozstrzygnięcia skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku, zarzucając organowi podatkowemu naruszenie art. 27a ust. 1 pkt 1b ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz.U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.). W skardze zarzucono organom podatkowym, odmienną od skarżących ocenę przedłożonych dowodów tj. decyzji o pozwoleniu na budowę, opinii technicznej rzeczoznawcy C. H. i oświadczenia R. A. – generalnego projektanta obiektu i inspektora nadzoru inwestycyjnego. Strona skarżąca wywodzi z tych dokumentów wniosek, iż analizowany budynek stanowi nowy obiekt mieszkalny, a zatem zasadnie podatnicy skorzystali z ulgi podatkowej wynikającej z art. 27a ust. 1 pkt 1d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Powtórzono podniesiony w odwołaniu od decyzji zarzut, o istnieniu odmiennych stanów faktycznych w powoływanych przez urząd skarbowy wyrokach NSA oraz uznano, że rozumowanie organów podatkowych obu instancji jest bezpodstawne i nieuprawnione, bowiem oba organy "a priori" uznały, że stan faktyczny jaki ustaliły w sprawie to "przebudowa" i wykluczają z góry odmienną definicję tego stanu. Skarżący uważają, że kwalifikacja i zastosowanie ulgi podatkowej z art. 27a ust. 1 pkt 1 lit.d cytowanej ustawy może być prawidłowe dopiero wówczas, gdy zostanie obiektywnie ustalone czy pojęcie nowo wybudowany budynek mieszkalny obejmuje stan faktyczny budowy budynku nr [...] przy ul. [...].
W odpowiedzi na skargę, udzielonej w piśmie z dnia 22 sierpnia 2003r. Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy [...] wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zdaniem Sądu, zarzuty skargi są chybione i nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy.
Na wstępie należy zauważyć, iż co prawda pełnomocnik skarżących błędnie wskazał w podstawie skargi na naruszenie przez organy podatkowe art. 27a ust. 1 pkt 1b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jednak w dalszej części wskazywał na naruszenie art. 27a ust. 1 pkt 1 lit.b ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Tj.Dz.U. z 2002r. Nr 14, poz.176 ze zm.) i zastosowanie tego właśnie przepisu będzie przedmiotem kontroli Sądu.
Przepis art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym w 2001r. przewidywał, iż "podatek dochodowy (...) zmniejsza się (...), jeżeli w roku podatkowym podatnik: 1) poniósł wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe, przeznaczone na: (...) d) zakup nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej".
W sprawie będącej przedmiotem skargi, okolicznością bezsporną jest, iż lokal mieszkalny został zakupiony przez skarżących od osoby, która wybudowała budynek w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, natomiast spór pomiędzy stronami, dotyczy rozumienia pojęcia "nowo wybudowanego budynku mieszkalnego" użytego w cytowanym wyżej przepisie, co w rezultacie skutkowało nie uznaniem przez organy podatkowe prawa podatników do skorzystania z ulgi podatkowej.
Dla zdefiniowania pojęcia "nowo wybudowanego budynku mieszkalnego" należy zdaniem Sądu, sięgnąć do bogatego w tym zakresie orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie w szeregu orzeczeń stwierdza się, że w pojęciu tym mieści się obiekt wzniesiony od podstaw, a nie uzyskany w wyniku przebudowy, bez względu na to jaki był jej zakres (tak: wyrok NSA z dnia 7 lutego 1996r. sygn. akt III SA 225/95, ONSA 1996, z. 4, poz. 192; wyrok NSA z dnia 24 czerwca 1997r. sygn. akt I SA/Wr 1751/96, ONSA 1998, z. 2, poz. 64; wyrok NSA z dnia 17 grudnia 1999r. sygn. akt I SA/Wr 1009/98, nie publ.; wyrok z dnia 15 czerwca 2000r. sygn. akt I SA /Gd 606/98, nie publ.). Wskazane wyroki, zapadły co prawda w różnych stanach faktycznych, jednak z ukształtowanej w nich linii orzeczniczej jednoznacznie wynika, że "wybudowanie" i "przebudowa" to dwa pojęcia o różnej treści.
Nadto należy wskazać, że na kontekst wyrazowy pojęć "nowe" i "wybudowane" położył nacisk Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 listopada 2001r. sygn. akt III RN 145/00 (OSNAPiUS 2002, nr 19, poz. 450), podkreślając, że "już tylko w obrębie zwolnień podatkowych dotyczących wydatków poniesionych na cele mieszkaniowe podatnika (art. 26 ust. 1 pkt 5 - a więc aktualnie art. 27a ust. 1 ustawy) zostały wyraźnie sprecyzowane sytuacje, w których znaczenie może mieć «przebudowa», «przystosowanie innego pomieszczenia na cele mieszkalne», «wykończenie lokalu mieszkalnego» (por. lit. f/ przepisu), «remont i modernizacja budynku mieszkalnego» (por. lit. g/ przepisu)".
W świetle powyższych rozważań, nie mają racji skarżący twierdząc, iż z przedstawionych przez nich dokumentów tj. decyzji o pozwoleniu na budowę, opinii technicznej rzeczoznawcy C.H. i oświadczenia R.A.– generalnego projektanta obiektu i inspektora nadzoru inwestycyjnego, wynika, że analizowany budynek stanowi nowy obiekt mieszkalny. Wprost przeciwnie, w opinii technicznej opracowanej przez rzeczoznawcę Czesława Hurymowicza znajdują się twierdzenia, iż właściciel obiektu dokonał gruntownej przebudowy obiektu oraz że na bazie istniejącego obiektu o zupełnie innym przeznaczeniu powstał budynek mieszkalny. Również z oświadczenia pana R. A. zawartego w piśmie z dnia 5.12.2002r.wynika, że do realizacji budynku mieszkalnego w niewielkim procencie wykorzystano elementy konstrukcyjne istniejącego budynku usługowo-biurowego. Należy też wskazać, iż sami skarżący w odwołaniu od decyzji napisali, że obiekt przy ul. [...] miał funkcje biurowe i w części był lakiernią.
Zatem zdaniem Sądu, w okolicznościach zaskarżonej sprawy organy podatkowe prawidłowo ustaliły, iż nie powstał nowo wybudowany budynek mieszkalny lecz nastąpiło jedynie przebudowanie istniejącego obiektu o charakterze niemieszkalnym, w wyniku czego powstał budynek mieszkalny i zasadnie odmówiły skarżącym prawa do skorzystania z ulgi podatkowej wynikającej z art. 27a ust. 1 pkt 1 lit.d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dodatkowo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku pragnie powołać się na wyrok NSA z 5 sierpnia 2004r. sygn. akt FSK 372/04 (ONSAiWSA 2005/1/17), w którym poza powtórzeniem za wcześniejszym orzecznictwem definicji nowo wybudowanego budynku mieszkalnego, odniesiono się też do innych kwestii. W cytowanym wyroku NSA stwierdził, iż nieuprawnione w stosunku do wyrażenia "wybudować" użytego w art. 27a ust. 1 pkt 1 lit.d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest odwoływanie się do definicji pojęcia "budowa" wynikającej z art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. –Prawo budowlane (Dz.U. 89, poz. 414 ze zm.) ponieważ, gdyby ustawodawca chciał odesłać do wynikającego z tej definicji rozumienia tego słowa, to w przepisach zawarłby stosowne odesłanie.
Sąd rozpatrujący przedmiotową sprawę, uznał, że organ podatkowy II instancji w sposób właściwy ustalił stan faktyczny i dokonał prawidłowej oceny prawnej zgromadzonego materiału dowodowego.
Ponadto Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, nie stwierdził innego niż wskazane w skardze naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze należało skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI