I SA/Gd 765/24

I SA/Gd 765/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-02-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka /przewodniczący/
Małgorzata Gorzeń /sprawozdawca/
Marek Kraus
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 33 § 1-2, art. 34 § 2 pkt 3 lit. a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń /spr./, Sędzia WSA Marek Kraus, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 5 lutego 2025 r. sprawy ze skargi J.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 11 lipca 2024 r., nr 2201-IEW.7192.41.2024.KP w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu wygaśnięcia obowiązku wskutek przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do września 2015 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Zaskarżonym postanowieniem z 11 lipca 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej "Dyrektor IAS"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej "K.p.a."), art. 33 § 2 pkt 5 i art. 34 § 2 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2505, dalej "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia J. S. (dalej "Skarżący") na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tczewie (dalej "Naczelnik US") z 14 maja 2024 r. w sprawie niedopuszczalności zarzutu dotyczącego prowadzonego postępowania egzekucyjnego, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:
2.1. Naczelnik US prowadzi do majątku Skarżącego postępowanie egzekucyjne w oparciu o tytuł wykonawczy z 7 listopada 2023 r. nr [...] obejmujący należności z tytułu podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do września 2015 r. wraz z odsetkami za zwłokę. W dniu 4 kwietnia 2024 r. Skarżący złożył pismo zatytułowane "skarga na czynność egzekucyjną", zawierające zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczący wygaśnięcia w całości obowiązku dochodzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego z 7 listopada 2023 r., bowiem zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do września 2015 r. uległy przedawnieniu, gdyż Naczelnik US nie poinformował Skarżącego "w ustawowym czasie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia."
2.2. Postanowieniem z dnia 14 maja 2024 r. Naczelnik US stwierdził niedopuszczalność ww. zarzutu wygaśnięcia obowiązku.
2.3. W wyniku rozpatrzenia zażalenia Skarżącego, Dyrektor IAS postanowieniem z dnia 11 lipca 2024 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości w związku z przedawnieniem należności objętych tytułem wykonawczym z 7 listopada 2023 r. był już przedmiotem postępowania w sprawie zarzutów w egzekucji administracyjnej. Pismem z 26 listopada 2023 r. Skarżący wniósł do Naczelnika US pismo zatytułowane "skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego" stanowiące w istocie zarzut w egzekucji administracyjnej oparty na art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., tj. wygaśnięcia obowiązku w całości w związku z przedawnieniem zobowiązań podatkowych. Postanowieniem z 26 stycznia 2024 r., wydanym w toku postępowania egzekucyjnego, Naczelnik US uznał zarzut wygaśnięcia obowiązku z tytułu podatku od towarów i usług za październik i listopad 2015 r. oraz oddalił zarzut wygaśnięcia obowiązku z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do września 2015 r. W uzasadnieniu postanowienia Naczelnik US odniósł się do zarzutu wygaśnięcia obowiązku w związku z przedawnieniem zobowiązań w podatku od towarów i usług wskazując, że należności objęte tym tytułem nie uległy przedawnieniu z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia w związku z prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w Gdańsku postępowaniem w sprawie o przestępstwo skarbowe. Postanowienie doręczone zostało doręczone 9 lutego 2024 r.
Tak więc zarzut wygaśnięcia obowiązku związany z przedawnieniem zobowiązań w podatku do towarów i usług za okresy od stycznia do września 2015 r. był już przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego ostatecznym postanowieniem Naczelnika US z 26 stycznia 2024 r.
Celem regulacji art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. jest zasada niekonkurencyjności środków prawnych. Nie jest zatem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego lub były już przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego. W konsekwencji Naczelnik US zasadnie stwierdził niedopuszczalność ww. zarzutu wygaśnięcia obowiązku na podstawie art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a., z którego wynika, że wierzyciel stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie, jeżeli zarzut jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym.
3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zawieszenie postępowania egzekucyjnego i rozpatrzenie sprawy przedawnienia zobowiązań w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do września 2015 r. Skarżący zarzucił nierozpoznanie zażalenia w całości skutkujące błędnym ustaleniem stanu faktycznego, w tym przyjęciem, że zarzut został już prawomocnie rozpoznany, a także naruszenie art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. oraz art. 70 § 1 O.p. poprzez zawieszenie biegu przedawnienia w dniu 18 października 2019 r. z uwagi na wszczęcie postępowania przez Prokuraturę Okręgową w sprawie o przestępstwo skarbowe kontrahenta Skarżącego, w którym Skarżący nie miał statusu podejrzanego.
4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
5.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a.").
Badając rozpoznawaną sprawę Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
5.2. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy organ zgodnie z prawem uznał za niedopuszczalny zarzut Skarżącego dotyczący prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji administracyjnej.
Stosownie do art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest m.in.: wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części (pkt 5). Zawarte w art. 33 § 2 u.p.e.a. wyliczenie podstaw zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej ma charakter enumeratywny. Zobowiązany jest bowiem uprawniony do wniesienia zarzutów tylko w zakresie podstaw przewidzianych w art. 33 u.p.e.a. Oznacza to, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być tylko i wyłącznie okoliczności ściśle określone przez ustawodawcę w tym przepisie (por. wyrok WSA w Gliwicach z 26 stycznia 2022 r. sygn. akt I SA/Gl 1421/21, wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w CBOSA na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ponadto zarzuty to sformalizowany środek zaskarżenia także z tego powodu, że korzystanie z tego środka ochrony związane jest z inicjatywą zobowiązanego. Oznacza to, że zobowiązany zgłaszając zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej wskazuje, jakie okoliczności są podstawą wnoszonych zarzutów, czy zarzuty dotyczą całości egzekucji czy tylko części i przedstawia dowody uzasadniające zgłaszane zarzuty (por. wyrok WSA w Krakowie z 9 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 845/22).
Procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a. Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia o zasadności bądź bezzasadności czy też niedopuszczalności zarzutów.
Zgodnie z art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. wierzyciel wydaje postanowienie, w którym stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym.
Powyższy przepis odnosi się również do organu egzekucyjnego w przypadku, gdy (jak w rozpatrywanej sprawie) organ ten jest jednocześnie wierzycielem. Dostrzeżenie zatem, że wystąpiła okoliczność, o której mowa w art. 34 § 2 pkt 3 u.p.e.a., obliguje organ egzekucyjny będący wierzycielem do wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, a nie o jego nieuwzględnieniu.
Należy zauważyć, że zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej jest środkiem obrony przed egzekucją, niekonkurencyjnym w stosunku do środków prawnych przysługujących zobowiązanemu w ramach odrębnych postępowań: podatkowego, administracyjnego lub sądowego. Kontrola postępowania zainicjowanego wniesionymi przez stronę zarzutami nie jest kolejną instancją, z wykorzystaniem której strona mogłaby podważać podstawy wszczęcia postępowania egzekucyjnego, poprzez dążenie do wyeliminowania jego źródła. Celem (ratio legis) art. 34 § 2 pkt 3 u.p.e.a. jest usprawnienie postępowania egzekucyjnego. Przepis ten pozbawia organ możliwości merytorycznego badania zarzutu wniesionego w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli dana kwestia była już przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu dotyczącym tego samego obowiązku. Stwierdzenie, że taka okoliczność miała miejsce, obliguje organ do wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności zarzutów. Uregulowanie to wprowadza wyżej wspomnianą zasadę niekonkurencyjności środków prawnych (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II FSK 1535/12). Jednocześnie, nie ma uzasadnienia do merytorycznego rozpatrywania zarzutów dotyczących danej kwestii, jeżeli została ona określona lub ustalona w orzeczeniu, od którego przysługują odrębne środki zaskarżenia lub zarzut był lub będzie przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2018 r., II FSK 3478/15).
5.3. W niniejszej sprawie organy uznały, że wniesiony przez Skarżącego zarzut wygaśnięcia obowiązku z uwagi na przedawnienie zobowiązań podatkowych jest niedopuszczalny, ponieważ kwestia przedawnienia ww. zobowiązań była już przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu – konkretnie w postępowaniu w przedmiocie zarzutów w egzekucji administracyjnej.
Jak bowiem wynika z akt sprawy, pismem z dnia 26 listopada 2023 r. (k. 2) Skarżący wniósł pismo, uznane w istocie za zarzut w egzekucji administracyjnej oparty na przepisie art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., tj. wygaśnięcia obowiązku w całości w związku z przedawnieniem zobowiązań podatkowych. Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2024 r. (k. 5), wydanym w toku postępowania egzekucyjnego, Naczelnik US uznał zarzut wygaśnięcia obowiązku z tytułu podatku od towarów i usług za październik i listopad 2015 r. oraz oddalił zarzut wygaśnięcia obowiązku z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do września 2015 r. W uzasadnieniu postanowienia Naczelnik US odniósł się do zarzutu wygaśnięcia obowiązku w związku z przedawnieniem zobowiązań w podatku od towarów i usług wskazując, że należności objęte tytułem wykonawczym z 7 listopada 2023 r. nie uległy przedawnieniu z uwagi na zawieszenie z dniem 18 października 2019 r. (k. 33) biegu terminu przedawnienia w związku z prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w Gdańsku postępowaniem w sprawie o przestępstwo skarbowe, którego podejrzenie popełnienia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. O powyższym Skarżący został zawiadomiony pismem z dnia 10 grudnia 2019 r. (k. 35). Powyższe Skarżący potwierdził wprost w piśmie z dnia 3 czerwca 2024 r. (k. 21), stwierdzając, że został zawiadomiony pismem z dnia 10 grudnia 2019 r. o zawieszeniu biegu przedawnienia. Przy czym wbrew twierdzeniom Skarżącego, w treści tegoż pisma nie wskazano go jako oskarżonego w prowadzonym postępowaniu, bowiem akt oskarżenia przeciwko Skarżącemu skierowano w późniejszym okresie (co wynika z pisma Prokuratury Okręgowej w Gdańsku z dnia 20 listopada 2023 r. k. 36).
W kontekście powyższego, w ocenie Sądu, ponownie podniesiony przez Skarżącego w piśmie z dnia 4 kwietnia 2024 r. zarzut wygaśnięcia obowiązku dochodzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 7 listopada 2023 r., z uwagi na przedawnienie zobowiązań w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do września 2015 r., został prawidłowo przez organy uznany za niedopuszczalny. Zarzut ten był już przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego ww. ostatecznym postanowieniem Naczelnika US z dnia 26 stycznia 2024 r. Wobec powyższego, z uwagi na niemożność ponownego merytorycznego rozpatrzenia tego samego zarzutu, organy zasadnie stwierdziły jego niedopuszczalność na podstawie art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a.
Zważywszy na powyższe, w ocenie Sądu podniesione w skardze zarzuty nie mają uzasadnionych podstaw, jako że sprawa została właściwie rozstrzygnięta poprzez uznanie, iż zarzut wygaśnięcia obowiązku jest niedopuszczalny. Potwierdza to także uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia, które szczegółowo wyjaśnia zasadność przesłanek, którymi kierował się organ.
W świetle powyższego Sąd uznaje za niezasługujące na uwzględnienie podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i proceduralnego. Organy prawidłowo ustaliły zaistniały w sprawie stan faktyczny, poddając go subsumpcji pod znajdujące doń zastosowanie i poddane właściwej wykładni przepisy prawa. Wbrew wywodom skargi, organ odwoławczy odniósł się do podniesionych w zażaleniu zarzutów.
5.4. Po dokonaniu kontroli, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a ocena przeprowadzonego postępowania nie ujawniła wad, o których mowa w art. 145 p.p.s.a., dających podstawę do jego wyeliminowania z obrotu prawnego.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.