I SA/GD 765/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku oddalił skargę spółki M. sp. z o.o. w sprawie opodatkowania byłej kotłowni podatkiem od nieruchomości, uznając ją za budynek związany z działalnością gospodarczą.
Spółka M. sp. z o.o. kwestionowała decyzję SKO w Gdańsku, która uznała obiekt byłej kotłowni za budynek, a nie budowlę, i tym samym opodatkowała go wyższą stawką podatku od nieruchomości. Spółka argumentowała, że obiekt jest budowlą i nie jest wykorzystywany do działalności gospodarczej. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że budynek kotłowni, będący częścią przedsiębiorstwa spółki, jest związany z działalnością gospodarczą, nawet jeśli nie jest faktycznie wykorzystywany.
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości obiektu byłej kotłowni należącego do spółki M. sp. z o.o. Spółka złożyła deklarację, w której zakwalifikowała obiekt jako budowlę i wniosła o opodatkowanie go stawką 2% wartości. Organy podatkowe, w tym Prezydent Miasta Gdańska i Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO), uznały obiekt za budynek i utrzymały w mocy decyzję o określeniu wyższej stawki zobowiązania podatkowego. SKO powołało się na definicje budynku i budowli oraz orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i NSA, wskazując, że obiekt spełnia cechy budynku, a jego zły stan techniczny nie wyklucza związku z działalnością gospodarczą. Spółka wniosła skargę do WSA w Gdańsku, zarzucając błędną wykładnię przepisów i sprzeczność z wyrokiem TK SK 39/19. Spółka argumentowała, że obiekt jest budowlą ze względu na swoją konstrukcję i pojemność, a także nie jest wykorzystywany do działalności gospodarczej. WSA w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że zgodnie z orzecznictwem TK i NSA, posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę nie jest jedynym kryterium opodatkowania wyższą stawką. Kluczowe jest, czy nieruchomość wchodzi w skład przedsiębiorstwa, jest funkcjonalnie z nim powiązana lub może być potencjalnie wykorzystywana do działalności gospodarczej. Sąd uznał, że budynek kotłowni, ujęty w ewidencji środków trwałych spółki, stanowił część jej przedsiębiorstwa i był związany z działalnością gospodarczą, nawet jeśli nie był faktycznie wykorzystywany w danym okresie. Z tego względu sąd uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, obiekt spełnia cechy budynku, a jego stan techniczny nie wyklucza takiej kwalifikacji.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na dokumentacji technicznej i orzeczeniach organów, które jednoznacznie opisywały obiekt jako budynek, posiadający fundamenty, ściany i dach, oraz określający jego powierzchnię użytkową.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Definicja gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Sąd interpretuje przepis w świetle orzecznictwa TK i NSA, uznając, że posiadanie przez przedsiębiorcę nie jest jedynym kryterium.
u.p.o.l. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Stawka podatku od nieruchomości dla budynków związanych z działalnością gospodarczą.
Pomocnicze
u.p.o.l. art. 1a § ust. 2a
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Wyłączenia z definicji gruntów, budynków i budowli związanych z działalnością gospodarczą.
O.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.
k.c. art. 551
Kodeks cywilny
Definicja przedsiębiorstwa.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budynek byłej kotłowni, będący w posiadaniu spółki prowadzącej działalność gospodarczą i ujęty w jej ewidencji środków trwałych, jest związany z tą działalnością, nawet jeśli nie jest faktycznie wykorzystywany. Dla przedsiębiorców prowadzących wyłącznie działalność gospodarczą, samo posiadanie nieruchomości i jej związek z przedsiębiorstwem przesądza o opodatkowaniu wyższą stawką.
Odrzucone argumenty
Obiekt byłej kotłowni powinien być traktowany jako budowla, a nie budynek. Obiekt nie jest wykorzystywany do działalności gospodarczej, a jego zły stan techniczny uniemożliwia takie wykorzystanie. Opodatkowanie wyższą stawką jest sprzeczne z wyrokiem TK SK 39/19, jeśli nieruchomość nie jest wykorzystywana.
Godne uwagi sformułowania
posiadanie gruntu przez przedsiębiorcę nie może stanowić jedynego kryterium nieruchomości niewykorzystywane i niemogące być potencjalnie wykorzystywanymi do prowadzenia działalności gospodarczej budynek stanowił część przedsiębiorstwa Spółki sam Podatnik wprowadził budynek do ewidencji środków trwałych, to tym samym zadecydował samodzielnie o zaliczeniu określonego obiektu do składników majątkowych prowadzonego przedsiębiorstwa
Skład orzekający
Alicja Stępień
przewodniczący
Sławomir Kozik
sprawozdawca
Marek Kraus
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania nieruchomości przedsiębiorców, zwłaszcza w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, oraz rozróżnienia między budynkiem a budowlą."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedsiębiorcy prowadzącego wyłącznie działalność gospodarczą i posiadającego nieruchomość, która nie jest faktycznie wykorzystywana, ale stanowi część jego przedsiębiorstwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego podatku od nieruchomości i jego interpretacji w kontekście działalności gospodarczej, z odwołaniem do ważnych orzeczeń TK i NSA. Pokazuje, jak sądy podchodzą do kwalifikacji obiektów i związku z działalnością gospodarczą.
“Czy stara kotłownia to budynek czy budowla? WSA w Gdańsku rozstrzyga spór o podatek od nieruchomości.”
Sektor
przemysł stoczniowy
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 765/22 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2022-11-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-07-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Alicja Stępień /przewodniczący/ Marek Kraus Sławomir Kozik /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne Hasła tematyczne Podatek od nieruchomości Sygn. powiązane III FSK 321/23 - Wyrok NSA z 2023-08-17 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2014 poz 849 art. 1a ust. 1 pkt 3 Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędzia WSA Marek Kraus, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 listopada 2022 r. sprawy ze skargi M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 23 maja 2022 r.nr Sygn. akt SKO Gd 1065/22 w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2021 r. oddala skargę. Uzasadnienie M. sp. z o.o. (dalej: Spółka, Skarżąca) w lutym 2021 r. złożyła deklarację za rok 2021 na podatek od nieruchomości. W deklaracji wskazano, że obiekt po byłej kotłowni, nie jest budynkiem tylko budowlą. W związku z tym wniesiono o opodatkowanie obiektu jako budowli przy zastosowaniu stawki 2% wartości, a nie jej powierzchni. Prezydenta Miasta Gdańska (dalej: Prezydent Miasta) decyzją z dnia 28 grudnia 2021 r. określił Spółce wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2021 przyjmując, że ww. obiekt stanowi budynek. Od powyższej decyzji Spółka wniosła odwołanie. W odwołaniu Skarżąca kwestionowała powierzchnię obiektu przyjętą przez organ. Wykazywała także, że stanowi on budowlę, a nie budynek. Zaskarżoną decyzją z dnia 23 maja 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej: SKO, Organ odwoławczy) działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.) – dalej jako "O.p." w związku oraz art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j.: Dz. U. z 2014 r. poz. 849 ze zm.) – dalej jako "u.p.o.l." utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji SKO przywołało treść art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. oraz powołało się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2017 r., SK 48/15, oraz wyrok z dnia 13 września 2011 r., sygn. akt P 33/09, OTK-A 2011/7, wskazując, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają jako budowle jedynie te obiekty, które wskazane zostały wprost, z nazwy w ustawie - Prawo budowlane lub załączniku do niej. W ocenie Organu odwoławczego sporny obiekt spełnia wszelkie wymogi uznania go za budynek, co z kolei co do zasady wyklucza uznanie go i opodatkowanie jako budowli, o czym świadczy w sposób niebudzący wątpliwości zebrany w sprawie materiał dowodowy. Protokół oględzin z 13 czerwca 2019 r. opisuje obiekt znajdujący się na działce jako budynek niemieszkalny o określonej w protokole powierzchni użytkowej. Do dokumentu dołączono dokumentację fotograficzną ukazującą obiekt posiadający wszelkie cechy budynku będącego niewątpliwie w złym stanie technicznym. Z kolei orzeczenie o stanie technicznym z lipca 2009 r. wprost mówi, że dotyczy ono stanu technicznego budynku. Opisuje ono oceniany obiekt jako budynek wybudowany na rzucie prostokąta. Z opinii wynika, że budynek posiada ściany oraz strop. Budynek posadowiony został na palach. Wykonano na nich stopy fundamentowe, do których przymocowany słupy ram. Zdaniem SKO niżej wymienione dokumenty jednoznacznie określają ten obiekt jako "budynek" dookreślając jego przeznaczenie związane z kotłownią: kopia Projektu technicznego przedsięwzięcia inwestycyjnego: Budynku Kotłowni dla Z. W Gdańsku m.in. z opisem technicznym oraz Planem usytuowania Budynku Kotłowni z 1973 r.; kopia decyzji o realizacji inwestycji wspólnej dotyczącej rozbudowy kotłowni na terenach Z. w Gdańsku; kopia decyzji z dnia 19 marca 1973 r. o pozwoleniu na budowę-obejmującą zatwierdzenie projektu budowlanego palowanie pod budynek kotłowni Z. Gdańsk położonej w G. przy ul. [...]. Opisane w ww. dokumentach nich parametry obiektu budowlanego, jak to, że posiada on fundamenty, ściany i dach także jednoznacznie wskazują na to, że stanowi on budynek. W ocenie SKO w nin. sprawie przedmiotem opodatkowania jest ponad wszelką wątpliwość budynek. Zasadniczym parametrem techniczno-konstrukcyjnym jest jego powierzchnia użytkowa. Wskazanego budynku byłej kotłowni nie można uznać za obiekt niezwiązany z działalnością gospodarczą tylko z uwagi na jego zły stan techniczny. SKO powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r. w sprawie z dnia SK 39/19 wskazało, że zgodnie z wiążącą dyrektywą interpretacyjną, nakreśloną przez TK posiadanie przez przedsiębiorcę nieruchomości nie może stanowić jedynego kryterium, decydującego o możliwości uwzględnienia stawki opodatkowania przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l. Wskazany przepis nie będzie miał zastosowania do nieruchomości niewykorzystywanych i niemogących być potencjalnie wykorzystywanymi do prowadzenia działalności gospodarczej, jednakże tylko w sytuacjach nadzwyczajnych, gdy nieruchomość z przyczyn obiektywnych i niezależnych od podatnika nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej i to z zastrzeżeniem dodatkowych warunków. W niniejszej sprawie sporny budynek nabyty został przez Spółkę w lipcu 2007 roku wraz z gruntem, jako jego część składowa. Jak ustaliło SKO budynek został przez Podatnika przyjęty do ewidencji środków trwałych z dniem 30 września 2007 r. Na koniec roku wartość ww. budynku wynosiła 58.633,41 zł, a umorzenie wynosiło 7.329,18 zł. Datę zamortyzowania środka wskazano na dzień 31 grudnia 2009 r. Następnie z uwagi na brak dokumentów świadczących o likwidacji środka trwałego po 2009 r. oraz fizyczne istnienie ww. budynku, w konsekwencji działań pracowników organu podatkowego Spółka dokonała od 2018 r. ponownego ujęcia ww. budynku w ewidencji środków trwałych. Jak wynikało jednak z nadesłanych przez podatnika dokumentów obejmujących ewidencję środków trwałych, obiekt został z niej wykreślony w roku 2019 r. Wobec powyższego Organ odwoławczy stwierdził, że opodatkowanie budynku przy zastosowaniu najwyższych stawek podatkowych było w związku z tym uzasadnione. SKO wskazało, że Podatnik nie jest podmiotem, który w obrocie prawnym występuje w podwójnym charakterze, tj. oprócz prowadzenia dzielności gospodarczej zajmuje się także działalnością nienastawioną na zysk. Nie można zatem uznać, że sporny budynek służy do jego aktywności prowadzonej na innych polach. Tymczasem tylko w przypadku przedsiębiorców, którzy występują w obrocie prawnym w podwójnej roli, tj. gospodarczej oraz pozagospodarczej, dopuszczalne jest opodatkowanie posiadanych przez nich nieruchomości jako niezwiązanych z ich działalnością gospodarczą. Zdaniem SKO sporny budynek niewątpliwie wchodzi w skład przedsiębiorstwa podatnika w rozumieniu art. 551 k.c. To, że sporny budynek stanowi część przedsiębiorstwa podatnika wynika z tego, że podatnik nie występuje w obrocie prawnym jako podmiot, który mógłby nabywać składniki majątkowe, które znajdowałby się niejako poza sferą prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. W sytuacji, gdyby doszło do zbycia przedsiębiorstwa, czynność ta niewątpliwie objęłaby także budynek starej kotłowni. W ocenie Organu odwoławczego zły stan techniczny budynku nie pozbawia możliwości związania budynku z działalnością gospodarczą. Budynek może zostać uznany za niezwiązany z działalnością gospodarczą wówczas, gdy wydano wobec niego decyzję organu nadzoru budowlanego nakazującą jego rozbiórkę, natomiast w nin. sprawie decyzja taka nie została wydana. Brak jest zatem podstaw do tego, aby uznać zły stan techniczny budynku za uzasadniający pozbawienie jego związku z działalnością gospodarczą Podatnika. Końcowo Organ odwoławczy odniósł się do powierzchni użytkowej budynku stwierdzając, że wynosi ona 1.584,85 m2, co zostało ustalone podczas oględzin w dniu 13 czerwca 2019 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła oparcie jej o błędną i stojącą w sprzeczności z wytycznymi wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r. w sprawie SK 39/19 wykładnią przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. oraz naruszenie art. 120 O.p. Spółka odnosząc się do cytowanej przez SKO uchwały NSA z 29 września 2021 r. III FPS 1/21, która wskazuje na konieczność ustalenia czy zasadniczym parametrem jest powierzchnia użytkowa czy pojemność obiektu wskazała, że obiekt ma wysokość 15,5 m i jest prawie pusty, bo w środku olbrzymie 4 kotły stały na 24 nogach, każda 3,5 m wysokości każda i sięgały pod powierzchnię dachu mając z boku przelot zasypowni, z której podawany był gromadzony tam węgiel prosto do kotłów. Z dokumentacji obiektu wynika, że wewnętrzna pojemność obiektu była warunkiem istnienia obiektu dla spełniania jego roli. Spółka wyjaśniła, że kotły ogrzewane węglem nie mogą stać nieosłonięte na fundamentach. Muszą być otoczone osłoną przed warunkami atmosferycznymi oraz muszą mieć urządzenia kontrolne, pompownie, olejownię, itd., co wymaga dodatkowych fundamentów i osłony. W taki więc sposób należy spojrzeć na sprawę obiektu jako budowli zgodnie z zasadą "in dubio pro tributario". Zdaniem strony SKO wbrew zasadzie określonej w art. 120 O.p. usiłuje udowodnić w stosunku do wyżej wymienionego obiektu konieczności zastosowania stawki najwyższej podatku od nieruchomości jak budynków wykorzystywanych do działalności. Zdaniem Spółki SKO wywodzi błędne z wyroku NSA sygn. akt III FSK 4061/21, który stwierdził, że wyjaśnienie wyroku TK wymaga spełnienia dodatkowych wymogów, ponieważ te dodatkowe wymogi odnoszą się do omówienia innej konkluzji z uzasadnienia wyroku TK. W tym aspekcie wskazania NSA mogą dotyczyć tylko przedsiębiorców wykorzystujących nieruchomości do prowadzenia działalności. Rozważania NSA o dwojakim charakterze "podatnika" dla potrzeb podatku od nieruchomości jest niespójne z podejściem stosowanym na gruncie innych podatników. Określenie nieruchomości jako "niewykorzystywanych i niemogących być potencjalnie wykorzystywanymi do prowadzenia działalności gospodarczej", potwierdza sytuację obiektu byłego zespołu 4-ch kotłów węglowych, który: nigdy nie był wykorzystywany w działalności Podatnika, nie może być potencjalnie wykorzystywany ze względu na przeszkody leżące w charakterze konstrukcji, nie poznoszono żadnych kosztów na jego rzecz. Wymienione przez SKO w podsumowaniu sprawy okoliczności mają charakter wtórny - są konsekwencją ujęcia określonych operacji dotyczących nieruchomości na gruncie innych podatków. Ujęcie tych okoliczności nie powinno ostatecznie przesądzać o kwalifikacji dla celów podatku od nieruchomości. Przy określaniu związku z działalnością gospodarczą powinno się badać przesłanki o charakterze pierwotnym - okoliczności faktyczne, np. stan techniczny budynku uniemożliwiający jego wykorzystanie do celów działalności gospodarczej. Taką ocenę podziela również NSA, w wyroku z 4 marca 2021 r. (sygn. III FSK 896/21), wskazując, że o istnieniu związku z działalnością gospodarczą może świadczyć "charakter rzeczy (np. budowli)", a zatem okoliczność faktyczna. Wymienione przez SKO okoliczności o charakterze wtórnym powinny mieć wyłącznie pomocniczy charakter i nie powinny ostatecznie przesądzać o związku nieruchomości z działalnością gospodarczą. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga Spółki podlega oddaleniu. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest to, czy będąca własnością Spółki kotłownia winna być zakwalifikowana jako budowla jak wywodzi Skarżąca, czy jako budynek jak wywodzą organy oraz czy przedmiotowa kotłownia powinna być zaliczona do majątku spółki opodatkowanego w związku z prowadzeniem przez nią działalności gospodarczej. Przechodząc do oceny zasadności skargi wskazać należy, że w wyroku z 24 lutego 2021 r. SK 39/19 Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. rozumiany w ten sposób, że o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jest to tzw. wyrok interpretacyjny, w którym Trybunał stwierdził niezgodność z Konstytucją RP art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w określonym jego rozumieniu. Cecha niekonstytucyjności przypisana jest wskazanej w sentencji tego wyroku treści normy prawnej, ustalonej w wyniku poprzedniej wykładni. Skutkiem tego wyroku jest eliminacja takiej interpretacji tego przepisu, która w kwestii związania gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej, ogranicza się do faktu ich posiadania przez przedsiębiorcę lub podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uznane zostały grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a. Stosownie do art. 1a ust. 2a u.p.o.l. do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się: 1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami; 2) gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i d; 3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202, ze. zm.), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania; 4) gruntów: a) przez które przebiegają urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2018 r. poz. 1025 ze zm.), wchodzące w skład przedsiębiorstwa przedsiębiorcy prowadzącego działalność telekomunikacyjną, działalność w zakresie przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów lub energii elektrycznej lub zajmującego się transportem wydobytego gazu ziemnego lub ropy naftowej, b) zajętych na pasy technologiczne stanowiące grunt w otoczeniu urządzeń, o których mowa w lit. a, konieczny dla zapewnienia właściwej eksploatacji tych urządzeń, c) zajętych na strefy bezpieczeństwa oraz strefy kontrolowane urządzeń, o których mowa w lit. a, służących do przesyłania lub dystrybucji ropy naftowej, paliw ciekłych lub paliw gazowych, lub transportu wydobytego gazu ziemnego lub ropy naftowej, które zostały określone w odrębnych przepisach - chyba że grunty te są jednocześnie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność, o której mowa w lit. a. Zgodnie z art. 1a ust. 2b u.p.o.l. przepisu ust. 2a pkt 4 nie stosuje się do gruntów będących w posiadaniu samoistnym, użytkowaniu wieczystym lub będących własnością przedsiębiorcy, o którym mowa w ust. 2a pkt 4 lit. a. Z perspektywy przedmiotu sporu decydujące znaczenie ma wykładnia użytego w art. 1a u.p.o.l. zwrotu prawnego: "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą". Gramatyczna wykładnia wskazywanej normy może prowadzić do wniosku, że każda nieruchomość zakupiona przez przedsiębiorcę, bez względu na sposób jej wykorzystywania czy cel zakupu (poza wyjątkami wprost w ustawie przewidzianymi), podlega opodatkowaniu według najwyższych stawek, byle tylko znajdowała się w jego posiadaniu. Pogląd ten został zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny już w wyroku z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. SK 13/15. W orzeczeniu tym Trybunał podkreślił m.in., że zastosowane w przepisie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. kryterium "posiadania gruntu przez przedsiębiorcę" nie realizuje deklarowanego przez ustawodawcę celu regulacji i prowadzi do nieuzasadnionego konstytucyjnie ograniczenia wolności majątkowej. Zdaniem Trybunału nie do zaakceptowania z punktu widzenia wskazanych w tezie wyroku standardów konstytucyjnych jest przyjęcie, że dla ustalenia tego związku wystarczy stwierdzenie, iż grunt pozostaje w posiadaniu przedsiębiorcy. Trybunał stanął na stanowisku, że zastosowane kryterium "posiadania gruntu przez przedsiębiorcę" nie realizuje deklarowanego przez ustawodawcę celu regulacji i prowadzi do nieuzasadnionego konstytucyjnie ograniczenia wolności majątkowej. Analiza wyroku Trybunału z dnia 24 lutego 2021 r. o sygn. SK 39/19 pokazuje, że rozstrzygnięcie to nawiązuje do stanowiska zawartego w orzeczeniu Trybunału z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. SK 13/15. Podobnie jak w wyroku z dnia 12 grudnia 2017 r. (odnoszącym się co prawda do osoby fizycznej będącej współposiadaczem nieruchomości), Trybunał w orzeczeniu SK 39/19 uznał za sprzeczną ze standardami konstytucyjnymi taką interpretację art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., w świetle której o stosowaniu stawki opodatkowania przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. decyduje wyłącznie fakt posiadania gruntu (budynku lub budowli) przez przedsiębiorcę (inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą). Zdaniem Trybunału przedsiębiorcy nie mogą być obciążani wyższą stawką podatku jedynie z powodu posiadania nieruchomości, które nie służą im do prowadzenia działalności gospodarczej. Opodatkowanie wyższą stawką podatku od nieruchomości gruntów lub budynków - niewykorzystywanych i niemogących być potencjalnie wykorzystywanymi do prowadzenia działalności gospodarczej - wyłącznie ze względu na posiadanie ich przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą Trybunał uznaje za niezgodne z art. 64 ust. 1 Konstytucji. Z powyższego bezsprzecznie wynika, że posiadanie przez przedsiębiorcę nieruchomości nie może stanowić jedynego kryterium, decydującego o możliwości uwzględnienia stawki opodatkowania przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l. W tym miejscu odwołać należy się do rozważań czynionych przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2021 r. III FSK 4061/21, w którym Sąd wypracował kryteria umożliwiające ocenę tego, czy grunty i budynki mogą zostać uznane za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, co pozwoliłoby opodatkować je wyższymi stawkami podatku od nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że za związane z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. można uznać nieruchomości stanowiące własność podatnika (znajdujące się w posiadaniu samoistnym albo użytkowaniu wieczystym), które są w posiadaniu przedsiębiorcy (innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą) oraz jednocześnie: 1) wchodzą w skład prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 kodeksu cywilnego, w szczególności, gdy podatnik ujął te składniki majątkowe w prowadzonej ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej lub 2) przedmiot działalności przedsiębiorcy obejmuje jedynie prowadzenie działalności gospodarczej, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej, lub 3) nieruchomości są funkcjonalnie powiązane z przedsiębiorstwem prowadzonym przez podmiot, w którego posiadaniu się znajdują, nawet jeżeli nie zostały uwzględnione w ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, tzn.: - są faktycznie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w znaczeniu zdefiniowanym w art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. albo - mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w ww. rozumieniu, przez co należy rozumieć sytuację, w której przedsiębiorca podejmuje i realizuje zachowania kwalifikowane w obrębie przedmiotu opodatkowania jako czynności mające na celu przygotowanie, zachowanie lub zabezpieczenie nieruchomości do przyszłej (planowanej) działalności gospodarczej, bądź do kontynuacji przerwanej działalności gospodarczej, związane z ponoszeniem wydatków rozliczanych w kosztach uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej. Zdaniem NSA użyty natomiast w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. SK 39/19, zwrot "nie są wykorzystywane i nie mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej" należy tłumaczyć w taki sposób, że podwyższona stawka opodatkowania nie będzie mogła znaleźć zastosowania w przypadku wystąpienia obiektywnej i niezależnej od przedsiębiorcy, a także niedającej się przewidzieć przeszkody całkowicie uniemożliwiającej prowadzenie lub kontynuowanie działalności gospodarczej. Nie dotyczy to sytuacji, gdy w czasie trwania takiej przeszkody przedsiębiorca, w posiadaniu którego znajduje się nieruchomość (jej część), samodzielnie podejmuje czynności mające na celu jej przygotowanie do przyszłej (planowanej) działalności gospodarczej, podnosi dla celów wykonywanej działalności gospodarczej walory użytkowe nieruchomości, funkcjonalnie wiążąc ją z prowadzonym przedsiębiorstwem lub rozlicza w ramach działalności gospodarczej inne koszty z nią związane. Mając na względzie poczynione rozważania, które Sąd rozpoznający skargę w pełni aprobuje, należy zauważyć, że Spółka jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą o jednolitym profilu w zakresie produkcji statków i konstrukcji pływających. Poza wskazanym zakresem nie prowadzi jednocześnie żadnej innej działalności pozostającej w związku z funkcjonowaniem jej przedsiębiorstwa w szczególności takiej, która nie spełniałaby warunków właściwych dla prowadzenia działalności gospodarczej, a zatem nie mającej charakteru zawodowego, zorganizowanego, ciągłego i nastawionego na osiągnięcie zysku. Oznacza to, że znajdujący się w posiadaniu Spółki budynek kotłowni uznać należy za związany z prowadzoną przez ten podmiot działalnością gospodarczą. Na powyższą sytuację można byłoby spojrzeć odmiennie, gdyby wskazany budynek znajdował się w posiadaniu przedsiębiorcy, który z uwagi na rodzaj prowadzonej działalności mógłby być identyfikowany podwójnie, a więc również jako jednostka, w posiadaniu której znajdują się nieruchomości niepowiązane w żaden sposób z jej aktywnością gospodarczą lecz z jej inną aktywnością. Sytuacja taka, według ustaleń organu, nie miała jednak miejsca w rozpatrywanej sprawie. Argumentem przemawiającym za stwierdzeniem, że budynek kotłowni podlegał opodatkowaniu stawką podatku właściwą dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą jest również fakt, iż wchodził on w skład przedsiębiorstwa Spółki. Grunt na którym znajdował się posadowiony budynek kotłowni został bowiem nabyty przez Spółkę a następnie wprowadzony dwukrotnie do ewidencji środków trwałych, raz w 2007 roku, a następnie w roku 2018 i ostatecznie z niej wykreślony dopiero z końcem 2019 roku. Skoro sam Podatnik wprowadził budynek do ewidencji środków trwałych, to tym samym zadecydował samodzielnie o zaliczeniu określonego obiektu do składników majątkowych prowadzonego przedsiębiorstwa, a w związku z tym jego związek z działalnością gospodarczą nie powinien budzić wątpliwości. Wbrew temu co podnosi Spółka, do stwierdzenia, że budynek kotłowni jest związany z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą nie jest konieczne faktyczne wykorzystywanie go przez przedsiębiorcę w tej działalności. Jak wskazuje na to Naczelny Sąd Administracyjny, przesłanką uznania nieruchomości za związaną z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. jest fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę, którego przedmiot działalności przedsiębiorcy obejmuje jedynie prowadzenie działalności gospodarczej. W takiej sytuacji nieruchomość będąca w posiadaniu przedsiębiorcy podlega opodatkowaniu wyższą stawką podatku od nieruchomości bez względu na to, czy jest ona wykorzystywana na prowadzenie tej działalności. W przypadku podmiotów, których jedyną i wyłączną formę aktywności stanowi prowadzenie działalności gospodarczej, dla zastosowania najwyższej stawki opodatkowania wystarczy co do zasady samo posiadanie nieruchomości, niezależnie od tego, czy nieruchomość jest w danym okresie faktycznie wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej. Do takich wniosków prowadzi prawidłowe odczytanie celu wprowadzonej z dniem 1 stycznia 2003 r. w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. definicji gruntów, budynków i budowli związanych z działalnością gospodarczą. Jasną intencją prawodawcy było ograniczenie zjawiska kumulacji przez przedsiębiorców nieruchomości zbędnych do realizacji ich zadań (jeżeli podmiot wykonujący wyłącznie działalność gospodarczą nieruchomością taką dysponuje, jest ona obarczona stawką podatku, właściwą dla nieruchomości gospodarczo wykorzystywanej) – por. wyrok NSA z 9 lutego 2022 r. III FSK 4049/21. Mając na uwadze poczynione uwagi Sąd stoi na stanowisku, że Spółka w kontrolowanym roku podatkowym była przedsiębiorcą posiadającym nieruchomość (budynek kotłowni), która związana była z prowadzoną działalnością gospodarczą. Z uwagi na powyższe sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, który uzasadniałby wyeliminowanie jak z obrotu prawnego. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) oddalił skargę nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI