I SA/Bk 298/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatników dotyczącą zaliczenia nadpłaty podatku dochodowego na poczet zaległości podatkowych i odsetek, uznając prawidłowość działań organów podatkowych.
Sprawa dotyczyła skargi małżonków D. i W. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. w przedmiocie zaliczenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych na poczet zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę. Podatnicy kwestionowali sposób i termin naliczania odsetek od nadpłaty. Sąd analizował przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące powstania nadpłaty, jej zaliczenia oraz oprocentowania, stwierdzając ostatecznie, że działania organów podatkowych były zgodne z prawem i oddalił skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę małżonków D. i W. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B., które dotyczyło zaliczenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych na poczet zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę. Spór koncentrował się wokół daty powstania nadpłaty, sposobu jej zaliczenia oraz zasad naliczania odsetek. Podatnicy argumentowali, że organy podatkowe przyczyniły się do powstania błędnych decyzji, co powinno wpływać na sposób naliczania odsetek od nadpłaty. Sąd szczegółowo omówił instytucję nadpłaty, jej powstanie (art. 73 Ordynacji podatkowej), zaliczenie (art. 76 i 76a) oraz oprocentowanie (art. 78). Stwierdzono, że nadpłata w kwocie 39.283,20 zł powstała z dniem złożenia zeznania rocznego (02.05.2000 r.), a w kwocie 32.424,04 zł z dniem wpłaty (26.11.2001 r.). Sąd uznał, że organy podatkowe nie przyczyniły się do powstania nadpłaty w kwocie 39.283,20 zł, ponieważ mieściła się ona w podatku wykazanym w zeznaniu rocznym. Z tej kwoty zaliczono część na poczet odsetek i zaległości podatkowych za rok 2000, a pozostałą część zwrócono wraz z odsetkami liczonymi od dnia wydania decyzji przez Dyrektora Izby Skarbowej. Sąd uznał, że działania organów podatkowych były zgodne z przepisami Ordynacji podatkowej, a postępowanie nie nosiło znamion opieszałości. W konsekwencji, skarga została oddalona na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nadpłata powstaje z dniem zapłaty podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej, a w przypadku podatku dochodowego z dniem złożenia zeznania rocznego, jeśli suma zaliczek jest wyższa od zobowiązania.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do art. 73 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, wskazując, że nadpłata powstaje z dniem zapłaty lub złożenia zeznania rocznego, gdy suma wpłaconych zaliczek przewyższa należny podatek.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
o.p. art. 73 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 76 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 76a § § 1 zdanie drugie
Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
o.p. art. 72
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące powstania, zaliczenia i oprocentowania nadpłaty. Postępowanie organów podatkowych było zgodne z zasadą praworządności i pogłębiania zaufania do organów podatkowych. Nie stwierdzono opieszałości w postępowaniu organów podatkowych.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe naruszyły przepisy Ordynacji podatkowej, w tym dotyczące sposobu i terminu naliczania odsetek od nadpłaty. Organy podatkowe swoim postępowaniem przyczyniły się do powstania błędnych decyzji, co powinno skutkować naliczaniem odsetek od dnia powstania nadpłaty.
Godne uwagi sformułowania
nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz bieżących zobowiązań podatkowych nadpłata powstaje z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej, a w przypadku podatników podatku dochodowego z dniem zeznania rocznego zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych następuje z dniem powstania nadpłaty
Skład orzekający
Sławomir Presnarowicz
przewodniczący
Włodzimierz Witold Kędzierski
sprawozdawca
Józef Orzel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących powstania, zaliczenia i oprocentowania nadpłaty, w szczególności w kontekście błędnych decyzji organów podatkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 1999-2005 roku, choć zasady ogólne dotyczące nadpłat pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii nadpłat podatkowych i ich rozliczeń, co jest istotne dla prawników i doradców podatkowych, ale może być mniej zrozumiałe dla szerokiej publiczności.
“Kiedy nadpłata podatku staje się zaległością? Sąd wyjaśnia zasady rozliczeń.”
Dane finansowe
WPS: 39 283,2 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bk 298/05 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2005-11-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-10-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Józef Orzel Sławomir Presnarowicz /przewodniczący/ Włodzimierz Witold Kędzierski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób fizycznych Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane II FSK 515/06 - Wyrok NSA z 2007-06-20 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1997 nr 137 poz 926 art. 72, art. 73, art. 76, art. 76a, art. 120, art. 121 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Tezy Zgodnie z przepisem art. 76 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz bieżących zobowiązań podatkowych. Z przepisu art. 76a § 1 zdanie drugie ustawy Ordynacja podatkowa wynika, że w przypadku zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych stosuje się odpowiednio przepisy art. 55 § 2 i art. 62 § 1 ustawy. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Sędziowie sędzia NSA Włodzimierz Witold Kędzierski (spr.), sędzia NSA Józef Orzel, Protokolant Marcin Kojło, po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2005 r. sprawy ze skargi D. B. i W. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] sierpnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych na poczet zobowiązań podatkowych oddala skargę. Uzasadnienie Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z [...].08.2005 r., nr [...] skierowanym do W. B. uchylił w części postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...].06.2005 r., nr [...] i orzekł o zaliczeniu nadpłaty 39.283,20 zł na: – odsetki za zwłokę od nieuiszczonych w terminach płatności zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000 r. kwoty 2.549,10 zł, wynikające z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...].05.2005 r., nr [...]; – podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000 r. kwoty 6.419,16 zł wynikający z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...].05.2005 r., nr [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w B. w uzasadnieniu postanowienia wywiódł, co następuje: Z akt sprawy wynika, że w dniu 02.05.2000 r. wspólnie z żoną podatnik złożył zeznanie roczne PIT-33, w którym wykazał podatek dochodowy od osób fizycznych za 1999 r. w kwocie 75.882,30 zł. Tytułem zaliczek na podatek dochodowy wpłacono w ciągu roku 74.921,70 zł, natomiast różnicę wynikającą z zeznania PIT-33 w kwocie 960,60 zł uregulowano dnia 02.05.2000 r. W wyniku kontroli Urząd Skarbowy w S. dnia [...].11.2001 r. wydał decyzję nr [...] określającą podatek dochodowy od osób fizycznych za 1999 r. od wspólnych dochodów podatnika i żony w kwocie 95.371,10 zł w miejsce wykazanego w zeznaniu rocznym PIT-33 w wysokości 75.882,30 zł. Zaległość wynikającą z w/w decyzji w kwocie 19.488,80 zł i odsetki należne na dzień wpłaty w kwocie 12.935,24 zł uregulowano dnia 26.11.2001 r. (łącznie wpłacono 32.424,04 zł). W sumie za 1999 r. dokonano wpłat w wysokości 108.306,34 zł (75.882,30 zł + 32.424,04 zł). Decyzją z dnia [...].04.2005 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. określił podatek dochodowy od osób fizycznych za 1999 r. w kwocie 36.599,10 zł. W związku z powyższym zgodnie z art. 73 § 1 pkt 1 ustawy – Ordynacja podatkowa powstała nadpłata w kwocie 71.707,24 zł (108.306,34 zł – 36.599,10 zł). W myśl art. 73 § 1 pkt 1 w/w ustawy nadpłata powstaje z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej. Oznacza to, że nadpłata w kwocie 32.424,04 zł powstała w dniu wpłaty tj. 26.11.2001 r., natomiast nadpłata w kwocie 39.283,20 zł (71.707,24 zł – 32.424,04 zł) powstała w dniu złożenia zeznania rocznego tj. 02.05.2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. w dniu [...].05.2005 r. wydał decyzje: – nr [...] określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. w kwocie 103.955,40 zł w miejsce zobowiązania w kwocie 102.733,00 zł W/w decyzja zmieniła decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...].07.2003 r. nr [...] określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. w wysokości 65.112,20 zł w miejsce wykazanego zobowiązania w kwocie 102.733,00 zł. W ten sposób powstała różnica podatku do uregulowania za 2000 r. w kwocie 38.843,20 zł, którego termin płatności przypadał na dzień 30.04.2001 r.; – nr [...] określającą odsetki za zwłokę od nieuiszczonych w terminach płatności zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000 r. w łącznej kwocie 2.549,10 zł. Pismem z dnia 30.05.2005 r. podatnik wystąpił o zaliczenie nadpłaty powstałej w dniu wpłaty – 26.11.2001 r. na poczet należności 2000 r. wynikającej z w/w decyzji. Postanowieniem nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. zaliczył nadpłatę powstałą w dniu 26.11.2001 r. w kwocie 32.424,04 zł w tej samej wysokości na poczet zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. Uwzględniając przedstawiony stan faktyczny sprawy i zarzuty podatnika wynikające z zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej w B. odnośnie nadpłaty w kwocie 30.283,20 zł stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 76 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Wystąpienie nadpłaty nie daje zatem podatnikowi swobody w dysponowaniu nią, bowiem został określony szczegółowy tryb zwrotu nadpłaty. Nałożono na organ podatkowy obowiązek przestrzegania określonej kolejności postępowania z nadpłatami. W pierwszej kolejności zobligowano go do zaliczenia z urzędu nadpłaty wraz z jej oprocentowaniem na poczet zaległości podatkowych podatnika wraz z odsetkami za zwłokę oraz bieżących jego zobowiązań podatkowych. Sposób zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych i bieżących zobowiązań podatkowych szczegółowo reguluje przepis art. 76a ustawy – Ordynacja podatkowa. Stosownie do § 1 wymienionego artykułu w przypadku zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych przepisy art. 55 § 2 i art. 62 § 1 stosuje się odpowiednio. Stosowany odpowiednio do zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej powoduje, że jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów (jak występuje w sprawie niniejszej) nadpłatę zalicza się na poczet podatku począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności chyba, że podatnik wskaże na poczet, którego zobowiązania chce dokonania zaliczenia nadpłaty. W przedmiotowej sprawie podatnik złożył wniosek, w którym wskazał na poczet których należności zliczyć nadpłatę powstałą w dniu 26.11.2001 r. W kwestii pozostałej kwoty nadpłaty – 39.283,20 zł powstałej – jak wskazano wcześniej – w dniu złożenia zeznania rocznego tj. 02.05.2000 r. podatnik nie wskazał na poczet którego zobowiązania chce dokonać zaliczenia nadpłaty. Wobec powyższego Dyrektor Izby Skarbowej w B., mając na uwadze w/w postanowienia art. 62 § 1 oraz art. 76a § 2 lit. "a" Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych następuje z dniem powstania nadpłaty (a nie w dacie wydania postanowienia o zaliczeniu) uważa, że słusznie postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...].06.2005 r. nr [...], z nadpłaty w kwocie 39.283,20 zł, powstałej w dniu 02.05.2000 r., zaliczono kwotę 2.549,10 zł na poczet odsetek za zwłokę od nieuiszczonych w terminach płatności zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiąc lipiec i sierpień 2000 r. W dalszej kolejności nadpłatę należy zarachować na poczet pozostałego do uregulowania podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. w wysokości 6.419,16 zł. Do zwrotu pozostaje zatem nadpłata z oprocentowania w kwocie 30.314,94 zł (39.283,20 – 2.549,10 – 6.419,16), a nie jak wyliczył organ podatkowy pierwszej instancji w kwocie 24.440,54 zł. Zgodnie z art. 78 § 3 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa oprocentowanie nadpłaty przysługuje od dnia powstania nadpłaty jednakże, stosownie do art. 78 § 3 pkt 2 w/w ustawy oprocentowanie nadpłaty przysługuje od dnia wydania decyzji o zmianie lub uchyleniu decyzji, jeżeli organ podatkowy nie przyczynił się do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji, a nadpłata nie została zwrócona w terminie. Nadpłata w przedmiotowej sprawie powstała w dniu złożenia zeznania rocznego PIT-33 tj. 02.05.2000 r. z wpłat zaliczek na podatek dochodowy w ciągu roku i wpłaty uzupełnionej do wysokości podatku wykazanego w zeznaniu za 1999 r. Organ podatkowy nie przyczynił się więc do powstania przesłanek zmiany lub uchylenia decyzji skoro podatnik sam zadeklarował podatek wyższy od podatku faktycznie należnego. Oprocentowanie nadpłaty przysługuje zatem nie od dnia jej powstania, jak sugeruje podatnik w złożonym zażaleniu, lecz od [...].04.2005 r. – dnia wydania decyzji przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. uchylającej decyzję organu pierwszej instancji. Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczno-prawny Dyrektor Izby Skarbowej w B., działając zgodnie z zasadą praworządności i zasadą pogłębiania zaufania do organów podatkowych wyrażonych w przepisach art. 120 i 121 ustawy Ordynacja podatkowa postanowił jak w sentencji postanowienia. Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. małżonkowie W. i D. B. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Postanowieniu zarzucili naruszenie przepisów art. art. 62 § 1, 73 § 1, 77 § 1b, 78 § 1, 78 § 3, 120, 121 i 125 ustawy Ordynacja podatkowa. W konsekwencji wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia, orzeczenia o zwrocie nadpłaty w kwocie 39.283,20 zł wraz z należnymi odsetkami i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wywiedli, iż w wyniku kontroli, która rozpoczęła się we wrześniu 2000 r., Urząd Skarbowy w S. dnia [...].11.2001 r. wydał decyzję nr [...] określającą podatek dochodowy od osób fizycznych za 1999 r. od wspólnych dochodów D. i W. B. w kwocie 95.371,10 zł w miejsce wykazanego w zeznaniu rocznym PIT-33 w wysokości 75.882,30 zł. Zaległość wynikającą z w/w decyzji w kwocie 19.488,80 zł oraz odsetki należne na dzień wpłaty w kwocie 12.935,24 zł uregulowano dnia 26.11.2001 r. Łącznie zapłacono 32.424,04 zł. W sumie za 1999 r. dokonano wpłat w wysokości 108.306,34 zł (75.882,30 zł + 32.424,04 zł). Podatnicy, nie zgadzając się ze stanowiskiem Urzędu Skarbowego, odwołali się od w/w decyzji. Izba Skarbowa decyzją nr [...] z [...].03.2002 r. utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy, jednak Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 28.01.2003 r., sygn. akt SA/Bk 613/02 uchylił decyzję Izby Skarbowej, a Izba Skarbowa uchyliła decyzję Urzędu Skarbowego i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Urząd Skarbowy w S. decyzją z dnia [...].07.2003 r. nr [...] podtrzymał swoje stanowisko: określił zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999 r. na kwotę 95.371,10 zł. Decyzja ta została następnie utrzymana przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. (decyzja nr [...] z dnia [...].10.2003 r.), jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 27.02.2004 r. sygn. akt SA/Bk 1403/03 uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej wykonał zalecenie sądu administracyjnego, uchylił decyzję Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...].07.2003 r. nr [...] i sam określił zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. w wysokości 36.599,10 zł (decyzja nr [...] z dnia [...].04.2005 r.). W związku z powyższym, zgodnie z art. 73 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, powstała nadpłata w kwocie 71.707,24 zł (108.306,34 zł – 36.599,10 zł). W myśl art. 73 § 1 pkt 1 w/w ustawy nadpłata powstaje z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej. Oznacza to, że nadpłata w kwocie 32.424,04 zł powstała w dniu wpłaty tj. 26.11.2001 r., natomiast nadpłata w kwocie 39.283,20 zł (71.708,24 zł – 32.424,04 zł) powstała w dniu złożenia zeznania rocznego tj. 02.05.2000 r. W tej sytuacji, zgodnie z art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, kwota 39.283,20 zł z dniem 02.05.2000 r. stała się nadpłatą. Zgodnie z art. 77 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni (nie została zwrócona), zaś zgodnie z art. 78 § 1 Ordynacji podatkowej, nadpłata podlega oprocentowaniu w wysokości równej wysokości odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych, a oprocentowanie przysługuje od dnia powstania nadpłaty, w tym przypadku od 02.05.2000 r. Zgodnie z art. 78 § 3 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, oprocentowanie nadpłaty przysługuje od dnia powstania nadpłaty, jednakże stosownie do art. 78 § 3 pkt 2 w/w ustawy, oprocentowanie nadpłaty przysługuje od dnia wydania decyzji o zmianie lub uchyleniu decyzji, jeżeli organ podatkowy nie przyczynił się do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji, a nadpłata nie została zwrócona w terminie. W związku z tym, że organ podatkowy wydał błędne decyzje nr [...] z dnia [...].11.2001 r. oraz [...] z dnia [...].07.2003 r., a następnie konsekwentnie ich bronił (decyzje te zostały zmienione przez wyroki sądowe), czyli swoim postępowaniem przyczynił się do zmiany decyzji, oprocentowanie powinno być liczone od dnia 02.05.2000 r., bo gdyby postępował zgodnie z prawem, decyzja wydana [...].11.2001 r. byłaby taka sama, jak decyzja wydana na 25.04.2005 r., a podatnicy otrzymaliby zwrot nadpłaty już w 2001 r. Biorąc powyższe pod uwagę, od kwoty 39.283,20 zł należy liczyć odsetki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia bądź zasadności skargi niezbędnym jest w niniejszej sprawie poczynienie uwag dotyczących instytucji nadpłaty, a to w zakresie istnienia samej nadpłaty, daty powstania nadpłaty, zadysponowania nadpłaty, terminu zwrotu nadpłaty oraz oprocentowania nadpłaty. Pojęcie nadpłaty uregulowane zostało w art. 72 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.). W myśl powołanego przepisu nadpłatą jest kwota: nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku; podatku pobranego przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej; zobowiązania zapłaconego przez płatnika lub inkasenta, jeżeli w decyzji, o której mowa w art. 30 § 4, określono ją nienależnie lub w wysokości większej od należnej; zobowiązania zapłaconego przez osobę trzecią lub spadkobiercę, jeżeli w decyzji o ich odpowiedzialności określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej. Takie określenie nadpłaty oznacza, że nadpłatę stanowi różnica pomiędzy zapłaconą kwotą a kwotą prawidłowo określonego (rzeczywistego) zobowiązania podatkowego. Datę powstania nadpłaty ustawodawca określił w art. 73 § 1 i § 2 ustawy ordynacja podatkowa. Na użytek niniejszej sprawy trzeba odwołać się do art. 73 § 1 pkt 1 i art. 73 § 2 pkt 1 ustawy. Z treści tych przepisów wynika, że nadpłata powstaje z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej, a w przypadku podatników podatku dochodowego z dniem zeznania rocznego. Określenie momentu powstania nadpłaty ma istotne znaczenie zarówno z punktu widzenia ekonomicznego, gdyż nadpłata podlega oprocentowaniu, jak też ze względu na określenie momentu możliwości zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych. Nadpłata, o której traktuje przepis art. 73 § 2 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa powstaje z dniem faktycznego złożenia zeznania rocznego – w przypadku, kiedy suma zaliczek wpłaconych na podatek dochodowy jest wyższa od zobowiązania podatkowego (podatku) za dany rok podatkowy. W myśl art. 76 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Sposób zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych i bieżących zobowiązań podatkowych uregulowany został w przepisie art. 76a §§ 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Przepis § 2 pkt 1 art. 76a ustawy stanowi, iż zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych następuje z dniem powstania nadpłaty, między innymi, z dniem zeznania rocznego. Oznacza to, że w przypadku stwierdzenia istnienia zaległości podatkowej istniejąca nadpłata podatku – z dniem jej powstania – podlega z urzędu zaliczeniu na poczet zaległości podatkowej. W przepisie art. 77 ustawy Ordynacja podatkowa określono terminy zwrotu nadpłaty, a przepis art. 78 ustawy uregulował zasady oprocentowania i przypadki, w których nadpłata podlega oprocentowaniu. Rozpatrując sprawę na gruncie przytoczonych wyżej przepisów ustawy Ordynacja podatkowa Sąd stwierdził, iż z akt sprawy wynika, że D. i W. B. 02.05.2000 r. złożyli zeznanie roczne PIT-33, w którym wykazali należny podatek dochodowy za 1999 rok w kwocie 75.882,30 zł. Tytułem zaliczek na podatek dochodowy za 1999 r. wpłacili 74.921,70 zł. Różnicę w kwocie 960,60 zł wpłacili 02.05.2000 r. Wskutek dokonanej kontroli Urząd Skarbowy w S. [...].11.2001 r. wydał decyzję określającą małżonkom D. i W. B. podatek dochodowy za 1999 r. w kwocie 95.371,10 zł. Dnia 26.11.2001 r. podatnicy dokonali wpłaty zaległości w kwocie 19.488,80 zł i odsetki od zaległości podatkowej w kwocie 12.935,24 zł. Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z [...].04.2005 r. nr [...] określił małżonkom D. i W. B. zobowiązanie w podatku dochodowym za 1999 r. w kwocie 36.599,10 zł. W tej sytuacji powstała nadpłata w ogólnej kwocie 71.707,24 zł (108.306,34 zł wpłaty – podatek należny 36.599,10 zł). Cała kwota nadpłaty obejmuje dwie kwoty: 39.283,20 wynikającą z zeznania rocznego i 32.424,04 zł wpłacona 26.11.2001 r. na podstawie decyzji Urzędu Skarbowego w S. z 16.11.2004 r. Zatem nadpłata w kwocie 39.283,20 zł powstała z dniem 02.05.2000 r. i w kwocie 32.424,04 zł z dniem 26.11.2001 r. (art. 73 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa). W zeznaniu rocznym za 1999 r. małżonków D. i W. B. nadpłata podatku dochodowego za ten rok nie została wykazana. Nadpłatę stwierdzono dopiero poprzez określenie zobowiązania podatkowego za 1999 rok w decyzji wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. w dniu [...].04.2005 r. Nadpłata w kwocie 39.283,20 zł powstała z dniem złożenia zeznania rocznego (02.05.2000 r.) ale jej istnienie stwierdzone zostało dopiero poprzez decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z 25.04.2005 r., którą to decyzją Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję organu I instancji i określił małżonkom D. i W. B. podatek dochodowy za 1999 r. Nadpłata ta, w myśl art. 77 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Ordynacja podatkowa, podlegałaby zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji przez Dyrektora Izby Skarbowej. Niezachowanie tego terminu skutkowałoby naliczenie oprocentowania nadpłaty od dnia wydania decyzji (art. 78 § 3 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa). Do powstania nadpłaty w kwocie 39.283,20 zł organy podatkowe nie przyczyniły się, gdyż kwota ta mieściła się w podatku wykazanym w zeznaniu rocznym podatników. Oprocentowanie nadpłaty w tej kwocie będzie więc przysługiwało jeżeli nie zostanie ona zwrócona lub zaliczona na poczet zaległości podatkowych do 25.05.2005 r. Zauważyć jednak należy, że zgodnie z przepisem art. 76 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz bieżących zobowiązań podatkowych. Z przepisu art. 76a § 1 zdanie drugie ustawy Ordynacja podatkowa wynika, że w przypadku zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych stosuje się odpowiednio przepisy art. 55 § 2 i art. 62 § 1 ustawy. Wniosek podatników z 30.05.2005 r. nie zawiera dyspozycji co do nadpłaty w kwocie 39.283,20 zł (wniosek – k. 14 akt adm.), a zatem nadpłata ta podlegała z urzędu zaliczeniu na poczet zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności. Z akt sprawy wynika, że z kwoty 39.283,20 zł zaliczono na poczet: 1. odsetek za zwłokę od nieuiszczonych w terminach płatności zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000 r. – kwotę 2.549,10 zł; 2. zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. – kwotę 12.293,56 zł (postanowienie – k. 8/1 akt adm.), a kwotę 14.481,74 zwrócono podatnikom wraz z odsetkami liczonymi od dnia 25.04.2005 r. do dnia zwrotu w dniu 06.06.2005 r. Następnie dnia 07.06.2005 r. zwrócono podatnikom kwotę 9.958,80 zł wraz z odsetkami liczonymi od 25.04.2005 r. do dnia zwrotu. Kwoty zaliczone na poczet zaległości wraz z kwotami zwróconymi podatnikom łącznie wynoszą 39.283,20 zł czyli są równe kwocie nadpłaty powstałej w dniu 02.05.2000 r. Powyższe rozważania i przytoczone fakty nakazują stwierdzić, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. jest zgodne z obowiązującymi i zastosowanymi w sprawie przepisami ustawy Ordynacja podatkowa. Nie ma podstaw do uznania za uzasadnione zarzutów naruszenia przepisów art. art. 120, 121 i 125 ustawy Ordynacja podatkowa. Organy podatkowe działały bowiem na podstawie przepisów prawa i w granicach tych przepisów, a postępowanie w sprawie zwrotu nadpłaty nie może być uznane za prowadzone z opieszałością. Mając powyższe na względzie, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), oddalił skargę
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI