I SA/Gd 752/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka S.-E. T. M. P. T. Sp. j. z siedzibą w G. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Gdańsku, określającą spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za czerwiec i lipiec 2013 r. Organ podatkowy zakwestionował prawo spółki do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez J1. J., uznając, że faktury te stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane przez ich wystawcę. Spółka podnosiła, że transakcje były rzeczywiste, a ona sama działała w dobrej wierze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po analizie zebranego materiału dowodowego i orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał skargę za niezasadną. Sąd stwierdził, że J1. J. nie mógł być rzeczywistym dostawcą surowca bursztynowego, ponieważ sam nie nabył go od swoich dostawców i nie posiadał zaplecza technicznego ani gospodarczego do prowadzenia takiej działalności. Ponadto, sąd uznał, że spółka nie dochowała należytej staranności przy wyborze kontrahenta, co wyklucza przypisanie jej dobrej wiary. W szczególności, spółka nie zweryfikowała kontrahenta, nie zawarła pisemnej umowy, a płatności dokonywano gotówką. W związku z tym, sąd uznał, że zastosowanie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. jest uzasadnione, a spółce nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących prawa do odliczenia VAT w przypadku nierzetelnych faktur, braku należytej staranności podatnika oraz stosowania art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z obrotem bursztynem i konkretnymi kontrahentami, jednak jego zasady są uniwersalne dla spraw VAT.
Zagadnienia prawne (3)
Czy faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane przez ich wystawców, mogą stanowić podstawę do odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane przez ich wystawców, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego ani zwrotu podatku naliczonego, zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest ustalenie, czy faktura dokumentuje rzeczywistą transakcję. W przypadku stwierdzenia fikcyjności transakcji, prawo do odliczenia nie przysługuje. Dodatkowo, nawet jeśli transakcja jest częściowo fikcyjna, podatnik musi wykazać należytą staranność w wyborze kontrahenta, aby skorzystać z prawa do odliczenia.
Czy podatnik, który nie dochował należytej staranności przy wyborze kontrahenta, może skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego, gdy transakcja jest wykorzystywana do oszustwa podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak należytej staranności przy wyborze kontrahenta, zwłaszcza w sytuacji, gdy transakcja wiąże się z oszustwem podatkowym, wyklucza prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że należyta staranność jest wymagana od przedsiębiorcy, uwzględniając jego zawodowy charakter działalności. Brak weryfikacji kontrahenta, zawieranie transakcji z nieznanymi podmiotami, czy dokonywanie płatności gotówką w sposób budzący wątpliwości, świadczy o braku tej staranności.
Czy sąd administracyjny może badać przesłanki zastosowania przez organy podatkowe art. 70 § 6 pkt 1 O.p. (zawieszenie biegu terminu przedawnienia) w ramach kontroli legalności decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ocena przesłanek zastosowania art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c O.p. mieści się w granicach sprawy sądowej kontroli legalności decyzji administracyjnej.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale I FPS 1/21 rozstrzygnął, że sądy administracyjne są uprawnione do badania zarówno formalnych, jak i merytorycznych aspektów zastosowania przepisów o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, w tym czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało charakteru instrumentalnego.
Przepisy (27)
Główne
u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Wyłącza prawo do odliczenia podatku naliczonego, gdy faktury stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 86 § ust. 2 pkt 1a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 109 § ust. 3
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
O.p. art. 233 § § 1 pkt 2 lit.a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
O.p. art. 220 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
O.p. art. 70 § § 6 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
O.p. art. 70c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
O.p. art. 188 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
k.k.s. art. 76 § § 2
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 6 § § 2
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 7 § § 1
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 9 § § 3
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 9 § § 1
Kodeks karny skarbowy
u.p.t.u. art. 108 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dyrektywa Rady nr 2006/112/WE art. 168
Dyrektywa Rady nr 2006/112/WE art. 178
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze art. 21 § ust. 1 pkt 3
u.p.t.u. art. 96 § ust. 13
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktury stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane przez ich wystawców. • Podatnik nie dochował należytej staranności przy wyborze kontrahenta. • Transakcje były wykorzystywane do oszustwa podatkowego.
Odrzucone argumenty
Transakcje były rzeczywiste. • Spółka działała w dobrej wierze. • Organ naruszył przepisy postępowania (art. 194, 191, 210 § 4, 188 O.p.). • Organ naruszył prawo materialne (art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u.).
Godne uwagi sformułowania
faktury stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane przez ich wystawców • nie dochowała należytej staranności w doborze kontrahenta • brak jest dowodów na to, aby dysponował on towarem, który mógłby być przedmiotem jego dalszej odsprzedaży • firmy zajmujące się obrotem "pustymi" fakturami, bez pokrycia w realnym towarze • należyta staranność jest określana przy uwzględnieniu zawodowego charakteru prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej
Skład orzekający
Marek Kraus
przewodniczący sprawozdawca
Sławomir Kozik
sędzia
Zbigniew Romała
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do odliczenia VAT w przypadku nierzetelnych faktur, braku należytej staranności podatnika oraz stosowania art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z obrotem bursztynem i konkretnymi kontrahentami, jednak jego zasady są uniwersalne dla spraw VAT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu odliczania VAT od nierzetelnych faktur i braku należytej staranności, co jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców. Analiza orzecznictwa NSA i WSA pokazuje złożoność tych zagadnień.
“Nawet jeśli masz towar, możesz stracić prawo do odliczenia VAT. Kluczowa jest staranność przy wyborze kontrahenta.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.