I SA/Gd 747/25

I SA/Gd 747/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-12-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alicja Stępień /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Kraus
Sławomir Kozik
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Czystość i porządek
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1469
art. 6ka ust. 1
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 2 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi S. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 12 grudnia 2024 r. nr SKO.463.36.2024 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za sierpień 2024 roku oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu 22 sierpnia 2024 r. podmiot odbierający odpady z terenu Miasta Słupska poinformował Prezydenta Miasta Słupska o stwierdzonych w dniach 7 sierpnia 2024 r. i 14 sierpnia 2024 r. nieprawidłowościach w segregacji odpadów odbieranych z nieruchomości położonej w Słupsku przy ul. [...]. Do zawiadomienia załączono dokumentację fotograficzną .
Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2024 r. organ pierwszej instancji wszczął wobec S., przywoływanej dalej jako strona, zarządzającego ww. nieruchomością postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z uwagi na niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów. Wyznaczono następnie 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w kwestii zebranego materiału dowodowego w sprawie.
Decyzją Nr 54/2024 (GKiOS-RGOK.7030.l38.2024.DS) z dnia 14 października 2024 r. Prezydent Miasta Słupska określił S. w Słupsku wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc sierpień 2024 r., w którym niedopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów powstałych na nieruchomości położonej w Słupsku przy ul. [...] w kwocie 9.116,00 zł. W uzasadnieniu wskazano na naruszenie zasad selektywnego zbierania odpadów komunalnych, co zostało wskazane przez podmiot odbierający te odpady.
W uzasadnieniu przywołano stan faktyczny i prawny sprawy. Jak podkreślono, z akt sprawy jednoznacznie wynika, że w dniach dokonywania odbioru odpadów (7 i 14 sierpnia 2024r.) oraz kontroli przeprowadzonych przez pracowników organu (30 sierpnia 2024 r.) odpady nie były segregowane w sposób prawidłowy . Zgodnie zaś z treścią uchwały Rady Miejskiej w Słupsku Nr XLIX/717/2022 Rady Miejskiej w Słupsku z dnia 28 września 2022 r. ustalono wysokość stawki opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli właściciel nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny, w czterokrotnej wysokości stawki 21,50 zł od mieszkańca (a więc 86,00 zł).
Od decyzji tej odwołała się w terminie strona, zarzucając naruszenie szeregu przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz Ordynacji podatkowej, a także podnosząc, że brak jest jednoznacznych dowodów pozwalających jednoznacznie zidentyfikować nieruchomość, na której stwierdzono naruszenie zasad selektywnego zbierania odpadów komunalnych oraz wskazano na brak możliwości stwierdzenia stanu odpadów znajdujących się w pojemniku. Strona stwierdziła także, iż stwierdzone przypadki mają charakter jednostkowy. Zarzucono także, iż S. nie może być stroną postępowania i adresatem decyzji, ponieważ nieruchomość przy ul. [...] objęta jest współwłasnością mieszkańców i to do nich powinna być skierowana decyzja.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku decyzją z 12 grudnia 2024 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Uznano, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja nie narusza prawa. W opinii Kolegium, dowody zebrane w niniejszej sprawie dowodzą, że na przedmiotowej nieruchomości nie segregowano odpadów zgodnie z wyżej opisanymi zasadami. Tymi dowodami w sprawie jest zawiadomienie podmiotu odbierającego odpady oraz zdjęcia wykonane w dniach stwierdzenia nieprawidłowości, a także potwierdzające ten fakt ustalenia kontroli pracowników organu, również udokumentowane fotograficznie. Sama strona nie kwestionuje jednoznacznie tego faktu a jedynie ogólnie stwierdza, iż brak jest jednoznacznych dowodów pozwalających jednoznacznie zidentyfikować nieruchomość, na której stwierdzono naruszenie zasad selektywnego zbierania odpadów komunalnych, wskazuje, że brak dowodów aby stwierdzić jednoznacznie, że naruszono zasady segregacji oraz zarzuca, że wskazane uchybienia mają charakter jednostkowy. Wykonane fotografie zdaniem organu jednoznacznie wskazują, że wykonano je punkcie odbioru odpadów strony.
Odnosząc się do treści odwołania zauważono w pierwszej kolejności, że strona jako władający nieruchomością ponosi pełną odpowiedzialność za wytwarzane na tej nieruchomości odpady oraz za sposób ich selektywnego zagospodarowania. Wynika to zresztą jednoznacznie z treści art. 2 ust. 3 u.c.p.g.. Obowiązek ten powinien przejawiać się właściwym oznaczeniem oraz zabezpieczeniem pojemników przed dostępem osób trzecich, a także, w razie potrzeby, na właściwym oświetleniu pomieszczenia, w którym się one znajdują. To bowiem właściciel nieruchomości, bez względu na sposób jej wykorzystywania odpowiada za to, w jaki sposób odpady wytwarzane na nieruchomości są gromadzone i oddawane do zagospodarowania.
Nie podzielono również argumentu dotyczącego braku możliwości uznania incydentalnego, jednostkowego naruszenia zasad segregacji za wystarczające do nałożenia podwyższonej opłaty.
Wykładnia gramatyczna przepisów art. 6ka u.p.c.g. oraz stanowczy charakter ich treści prowadzą do wniosku, że wykazanie choćby jednego przypadku nieprzestrzegania przyjętej zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na podmiot zainteresowany opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów. Podobnie stanowiska prezentowało orzecznictwo sądów administracyjnych.
Stwierdzono zatem, że organ pierwszej instancji prawidłowo określił wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej (86,00 zł), o której mowa w art. 6k ust. 3 u.c.p.g., mnożąc ją przez liczbę osób zamieszkałych na nieruchomości w miesiącu sierpniu 2024 r..
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżonej decyzji zarzucono:
1. rażące naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 247 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 z późn. zm. poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji w sytuacji, gdy strona, co do której wydano decyzję, nie była podmiotem toczącego się postępowania administracyjnego,
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 6ka ust. 1, 2 i 3 w zw. z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez niewłaściwą wykładnię i wszczęcie postępowania w stosunku do innego podmiotu niż adresat decyzji, co winno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji
3. w razie nie podzielenia powyższych zarzutów, skarżący podnosi zarzut naruszenia:
a) przepisów prawa procesowego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 w zw. z art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i oparcie twierdzeń o nieprawidłowej segregacji w dniach jedynie na gołosłownym zawiadomieniu podmiotu odbierającego odpady,
b) naruszenie przepisów prawa materialnego:
• art. 6ka ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez błędną wykładnię i uznanie, że zbiorcze zawiadomienie o kilkukrotnych naruszeniach obowiązku selektywnej zbiórki odpadów jest prawidłowe, w sytuacji gdy zawiadomienia takiego dokonuje się w sytuacji niedopełnienia obowiązku selektywnej zbiórki (a więc każdorazowego niedopełnienia), co powoduje jednocześnie, że nieuprawnione jest wystosowywanie zbiorczego zawiadomienia, co tym samym narusza przepis art. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa,
• art. 6ka ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez niewłaściwą wykładnię .
Mając powyższe na uwadze S. wniósł o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 12 grudnia 2024 r. i uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Słupska wydanej w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...], w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych i rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że w myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.
Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Oznacza to zatem, że w przypadku zaistnienia takiej konieczności, uchylone może zostać nie tylko orzeczenie organu wydane w postępowaniu odwoławczym, które zostało zaskarżonego do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ale i orzeczenie wydane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach Sąd stwierdza nieważność zaskarżonego aktu.
Działając w tak zakreślonych ramach Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przypomnieć należy, że materialnoprawną podstawę prawną w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1469), przywoływanej dalej w skrócie jako u.c.p.g. oraz uchwały Nr XXIX/468/2021 Rady Miejskiej w Słupsku z dnia 31 marca 2021 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Słupska oraz uchwały Nr XLIX/717/2022 Rady Miejskiej w Słupsku z dnia 28 września 2022 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty.
Przepis art. 6c ust. 1 u.c.p.g. wprowadza obowiązek gminy zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy.
Zgodnie z art. 6h u.c.p.g. właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
W przedmiotowej sprawie spór dotyczy kwestii tego, czy skarżąca spełniła wymóg selektywnego zbierania odpadów w miesiącu sierpniu 2024 r. na swojej nieruchomości.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie (utrzymania czystości i porządku) i przepisach wydanych na podstawie art. 4a.
Stwierdzić zatem należy, że wymagania w zakresie zbierania odpadów zawarte są w uchwale Nr XXIX/468/2021 Rady Miejskiej w Słupsku z dnia 31 marca 2021 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Słupska (obowiązująca w dacie stwierdzenia nieprawidłowości), a także w rozporządzeniu z dnia 29 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowego sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów (Dz. U. z 2019 r. poz. 2028 ze zm.).
Uchwała powyższa oraz rozporządzenie określa szczegółowe obowiązki właścicieli w zakresie selektywnego zbierania odpadów.
Zgodnie z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Przy czym wedle art. 2 ust. 3 tej ustawy jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokalu, obowiązki właściciela nieruchomości wspólnej oraz właściciela lokalu obciążają wspólnotę mieszkaniową albo spółdzielnię mieszkaniową.
Jak przewiduje art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Stosownie zaś do art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3. Wysokość opłaty podwyższonej, zgodnie z treścią § 3 uchwały Nr XLIX/717/2022 Rady Miejskiej w Słupsku z dnia 28 września 2022 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty wynosiła czterokrotność opłaty podstawowej, a więc 86,00 zł.
Analizując przepis art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. podnieść przede wszystkim należy, że wydanie decyzji określającej wysokość opłaty podwyższonej następuje w przypadku niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Obowiązkiem organu określającego opłatę podwyższoną jest zatem wykazanie, że właściciel nieruchomości nie dopełnił obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.
Sąd stwierdza, że organ trafnie wskazał, że dowody zebrane w niniejszej sprawie dowodzą, że na przedmiotowej nieruchomości nie segregowano odpadów zgodnie z wyżej opisanymi zasadami. Tymi dowodami w sprawie jest zawiadomienie podmiotu odbierającego odpady oraz zdjęcia wykonane w dniach stwierdzenia nieprawidłowości, a także potwierdzające ten fakt ustalenia kontroli pracowników organu, również udokumentowane fotograficznie. Sama strona nie kwestionuje jednoznacznie tego faktu a jedynie ogólnie stwierdza, iż brak jest jednoznacznych dowodów pozwalających jednoznacznie zidentyfikować nieruchomość, na której stwierdzono naruszenie zasad selektywnego zbierania odpadów komunalnych, wskazuje, że brak dowodów aby stwierdzić jednoznacznie, że naruszono zasady segregacji oraz zarzuca, że wskazane uchybienia mają charakter jednostkowy. Wykonane fotografie jednak jednoznacznie wskazują, że wykonano je punkcie odbioru odpadów skarżącej.
Odnosząc się do treści skargi należy zauważyć w pierwszej kolejności, że skarżąca, jako władający nieruchomością ponosi pełną odpowiedzialność za wytwarzane na tej nieruchomości odpady oraz za sposób ich selektywnego zagospodarowania. Wynika to zresztą jednoznacznie z treści art. 2 ust. 3 u.c.p.g. Obowiązek ten powinien przejawiać się właściwym oznaczeniem oraz zabezpieczeniem pojemników przed dostępem osób trzecich, a także, w razie potrzeby, na właściwym oświetleniu pomieszczenia, w którym się one znajdują. To bowiem właściciel nieruchomości, bez względu na sposób jej wykorzystywania odpowiada za to, w jaki sposób odpady wytwarzane na nieruchomości są gromadzone i oddawane do zagospodarowania.
Nie można podzielić także argumentu dotyczącego braku możliwości uznania incydentalnego, jednostkowego naruszenia zasad segregacji za wystarczające do nałożenia podwyższonej opłaty. Przepis art. 6ka ust. 1 u.p.c.g. stanowi wprost, że niesegregowane odpady komunalne podmiot odbierający odpady przyjmuje, jako niesegregowane (zmieszane). Koszt ich zagospodarowania jest wyższy niż koszt zagospodarowania poszczególnych frakcji zbieranych w sposób selektywny. Koszt ten pokrywany jest z opłaty podwyższonej, co czyni z niej opłatę za dodatkową usługę.
Należy też przypomnieć, że wykładnia gramatyczna przepisów art. 6ka u.p.c.g. oraz stanowczy charakter ich treści prowadzą do wniosku, że wykazanie choćby jednego przypadku nieprzestrzegania przyjętej zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na podmiot zainteresowany opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów. Podobnie stanowisko prezentowało orzecznictwo sądów administracyjnych , także powołane przez organ, w tym wyrok WSA w Krakowie z 20 września 2021 r. (I SA/Kr 808/21) czy też wyrok NSA z 18 października 2018 r. (II FSK 984/18).
Co do zarzutu kwestionującego stronę jako adresata decyzji przypomnieć należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. przez właściciela nieruchomości rozumie się także "współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz - jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także podmioty władające nieruchomością". Ponadto art. 2 ust. 3 u.c.p.g. określa, że w przypadku nieruchomości o zabudowie wielolokalowej, w której ustanowiono odrębną własność lokali obowiązki właściciela nieruchomości przejmują osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, tj. w tym przypadku S.. Jak wynika wprost z art. 27 ust. 2 zd. 1 u.s.m., zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jako zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 u.w.l., choćby właściciele nie byli członkami spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 1 i art. 26. Zatem zarząd wykonywany przez spółdzielnię mieszkaniową jest zarządem tożsamym z zarządem nieruchomością wspólną, w rozumieniu przepisów u.w.l.. Co za tym idzie, do spółdzielni mieszkaniowej ma zastosowanie art. 2 ust. 3 u.c.p.g., bowiem z przepisu tego wprost wynika, iż stosuje się go do osoby, która wykonuje zarząd jak w ustawie o własności lokali.
Z powyższego wynika, że S. jako właściciel nieruchomości (w rozumieniu u.c.p.g.), na których zamieszkują mieszkańcy, winna wykonać obowiązki nałożone u.c.p.g., a wśród nich obowiązek złożenia deklaracji określony w art. 6m i obowiązek ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi określony w art. 6h u.c.p.g. Taki sam obowiązek ciąży na S. w przypadku nieruchomości wielolokalowych, na których zamieszkują mieszkańcy i w których ustanowiono odrębną własność lokali.
Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę jako niezasadną (art. 151 p.p.s.a.).