I SA/Gd 74/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2023-03-22
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościbudynek letniskowybudynek mieszkalnyewidencja gruntów i budynkówstawka podatkufunkcja budynkuplan zagospodarowania przestrzennego

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę podatniczki, potwierdzając prawidłowość opodatkowania budynku jako letniskowego na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków, mimo twierdzeń o jego mieszkalnym charakterze.

Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynku, który skarżąca uważała za mieszkalny, podczas gdy organy podatkowe zakwalifikowały go jako letniskowy na podstawie wpisów w ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów materialnego i proceduralnego prawa podatkowego. Sąd administracyjny uznał, że kluczowe znaczenie dla kwalifikacji budynku mają dane z ewidencji gruntów i budynków, a nie faktyczne użytkowanie, jeśli wpisy te nie są sprzeczne z innymi rejestrami lub przepisami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę B. i M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy Sulęczyno w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2019-2022. Spór dotyczył stawki podatku od budynku, który skarżąca uważała za mieszkalny, podczas gdy organy podatkowe zastosowały stawkę dla budynków letniskowych, opierając się na danych z ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca podnosiła, że budynek jest użytkowany całorocznie jako mieszkalny i zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze argumentowało, że zmiana funkcji budynku na "dom letniskowy" w ewidencji gruntów od 18 czerwca 2019 r. oraz zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także pierwotne pozwolenie na budowę, potwierdzają jego letniskowy charakter. Sąd administracyjny, powołując się na utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał, że dla celów podatku od nieruchomości decydujące znaczenie mają dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, a nie faktyczne użytkowanie, chyba że wpisy te są sprzeczne z innymi rejestrami lub przepisami. Sąd stwierdził, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały stawki podatkowe zgodnie z ewidencją i oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Podstawę dla kwalifikacji charakteru budynku dla celów podatku od nieruchomości stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, a nie faktyczny sposób jego użytkowania, chyba że wpisy w ewidencji pozostają w sprzeczności z innymi rejestrami publicznymi lub przepisami prawa podatkowego.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na utrwalonym orzecznictwie NSA, zgodnie z którym organy podatkowe są związane danymi z ewidencji gruntów i budynków, które mają walor dokumentu urzędowego. Samodzielna korekta tych danych przez organ podatkowy jest niedopuszczalna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

u.p.o.l. art. 5 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Przepis ten określa górne granice stawek podatku od nieruchomości dla różnych kategorii budynków, w tym budynków mieszkalnych i pozostałych. Kwalifikacja budynku do odpowiedniej kategorii ma kluczowe znaczenie dla wymiaru podatku.

u.p.g.k. art. 21 § ust. 1

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę m.in. wymiaru podatków. Organy podatkowe są związane tymi danymi.

Pomocnicze

O.p. art. 194 § § 3

Ordynacja podatkowa

Dopuszcza się przeprowadzenie przeciwdowodu przeciwko dokumentom urzędowym, jednakże wymaga to wcześniejszej aktualizacji lub sprostowania wpisu w ewidencji.

Ustawa Prawo budowlane

Przepisy dotyczące warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, istotne dla kwalifikacji budynku jako mieszkalnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwalifikacja budynku dla celów podatku od nieruchomości powinna opierać się na danych z ewidencji gruntów i budynków. Zmiana funkcji budynku na "dom letniskowy" w ewidencji gruntów od 18 czerwca 2019 r. jest wiążąca dla organów podatkowych. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz pierwotne pozwolenie na budowę potwierdzają letniskowy charakter nieruchomości.

Odrzucone argumenty

Budynek jest użytkowany całorocznie jako mieszkalny i powinien być tak opodatkowany. Organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, nie przeprowadzając wystarczającego postępowania dowodowego i nie odnosząc się do okoliczności faktycznych podnoszonych przez stronę. Zastosowanie stawki dla budynków letniskowych jest niezgodne z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., który nie posługuje się kategorią budynku letniskowego.

Godne uwagi sformułowania

o sposobie kwalifikacji gruntu i budynku dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, a jej funkcje (przeznaczenie) ujawnione w ewidencji gruntów i budynków. organ podatkowy nie może samodzielnie klasyfikować funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. podstawą wymiaru podatków nie jest stan faktyczny, lecz stan ujawniony (zapisany) w ewidencji gruntów i budynków oraz, że w tym kontekście można mówić o formalnym związaniu ewidencją, która dla wymiaru podatku ma znaczenie rozstrzygające.

Skład orzekający

Elżbieta Rischka

przewodniczący

Irena Wesołowska

członek

Krzysztof Przasnyski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prymatu danych z ewidencji gruntów i budynków nad faktycznym użytkowaniem nieruchomości przy ustalaniu podatku od nieruchomości, w szczególności w kontekście kwalifikacji budynków jako mieszkalnych lub letniskowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której dane ewidencyjne zostały zmienione w trakcie roku podatkowego i są zgodne z innymi dokumentami (plan zagospodarowania, pozwolenie na budowę). Może nie mieć zastosowania w przypadkach, gdy dane ewidencyjne są ewidentnie błędne i nie zostały jeszcze skorygowane, a podatnik podjął kroki w celu ich zmiany.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego podatku od nieruchomości i pokazuje, jak ważne są formalne wpisy w ewidencji gruntów, nawet jeśli stoją w sprzeczności z faktycznym użytkowaniem nieruchomości. Jest to istotne dla właścicieli nieruchomości, którzy mogą być zaskoczeni różnicami w opodatkowaniu.

Twój dom jest mieszkalny, ale zapłacisz podatek jak za domek letniskowy? Sąd wyjaśnia, co liczy się bardziej.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 74/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-03-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka /przewodniczący/
Irena Wesołowska
Krzysztof Przasnyski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1170
art.5 ust.1 pkt 2
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 22 marca 2023 r. sprawy ze skargi B. i M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 9 grudnia 2022 r. nr SKO Gd/2119/22 w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2019 - 2022 oddala skargę.
Uzasadnienie
Stan sprawy przedstawia się następująco:
Decyzją z dnia 8 marca 2022r. Wójt Gminy Sulęczyno ustalił B. M. M. (dalej: "skarżąca", "podatniczka") podatek od nieruchomości za:
- 2019 rok w kwocie 1316 zł, opodatkowując budynek o pow. 122 m2 stawką jak dla budynków rekreacyjnych (letniskowych) - (7,69 zł/m2), oraz grunt o pow. 900,00 m2 stawką jak dla gruntów pod budownictwo mieszkaniowe - (0,42 zł/m2),
- 2020 rok w kwocie 1341 zł, opodatkowując budynek o pow. 122 m2 stawką jak dla budynków rekreacyjnych (letniskowych) - (7,82 zł/m2), oraz grunt o pow. 900,00 m2 stawką jak dla gruntów pod budownictwo mieszkaniowe - (0,43 zł/m2),
- 2021 rok w kwocie 1374 zł, opodatkowując budynek o pow. 122 m2 stawką jak dla budynków rekreacyjnych (letniskowych) - (8,02 zł/m2), oraz grunt o pow. 900,00 m2 stawką jak dla gruntów pod budownictwo mieszkaniowe - (0,44 zł/m2),
- 2022 rok w kwocie 1428 zł, opodatkowując budynek o pow. 122 m2 stawką jak dla budynków rekreacyjnych (letniskowych) - (8,31 zł/m2), oraz grunt o pow. 900,00 m2 stawką jak dla gruntów pod budownictwo mieszkaniowe - (0,46 zł/m2).
W odwołaniu od tej decyzji skarżąca, zarzucając naruszenie art. 187 § 1, art. 191, art. 192, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4, art. 201 § 1 pkt 2 i § 2, art. 202, art. 205 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2021r., poz. 1540 ze zm., dalej: "O.p.") oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019, poz. 1170 ze zm., dalej: "u.p.o.l.") zakwestionowała wysokość naliczonego podatku od budynku jako "budynku rekreacyjnego/letniskowego" zamiast jako "budynku mieszkalnego". Jej zdaniem, dom przeznaczony jest na cele mieszkaniowe i tak też użytkowany.
Decyzją z dnia 9 grudnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p., w zw. z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 1 u.p.o.l., art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. 2021r., poz. 1990, dalej: "u.p.g.k."), utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazano m.in., że w aktach sprawy znajduje się zawiadomienie o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków z dnia 18 czerwca 2019r., z których wynika, że działka nr [...] o pow. 900 m2, oznaczona była jako Bi ( inne tereny zabudowane), natomiast z dniem 18 czerwca 2019 roku działka ta oznaczona jest jako są jako B - tereny mieszkaniowe.
Natomiast przedmiotowy budynek sklasyfikowany został - Według Klasyfikacji Środków Trwałych - budynek mieszkalny; według Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych - budynek mieszkalny jednorodzinny; Główna funkcja - dom letniskowy (wpis ujawniony 18 czerwca 2019 roku, poprzednio brak wpisu). Natomiast przed zmianą budynek sklasyfikowany był - według Klasyfikacji Środków Trwałych - pozostały budynek niemieszkalny; według Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych - pozostały budynek niemieszkalny; Główna funkcja - brak.
Po przedstawieniu funkcji i roli danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, wynikających z art. 21 ust. 1 u.p.g.k. Kolegium stwierdziło, iż w niniejszej sprawie doszło do zmiany zapisów ewidencji gruntów dotyczących gruntu jak i budynku w trakcie roku podatkowego (grunt uległ zmianie z Bi na B, a budynkowi przypisano główną funkcję - dom letniskowy). Z tego względu organ pierwszej instancji prawidłowo opodatkował grunt skarżącej jako grunt pod budownictwo mieszkaniowe.
Odnosząc się do kwestii opodatkowania budynku podkreślono, że aktualnie, jeżeli organ prowadzący ewidencję budynków, jako jego funkcję główną - kierując się dokumentacją budowlaną - wskaże funkcję letniskową, to na gruncie prawa od tego rodzaju obiektu naliczyć należy podatek od nieruchomości. Zatem uznać należy, że w takiej sytuacji nie można tego budynku zaliczyć do kategorii budynków mieszkalnych w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.p.o.l.
Wskazano, że do 18 czerwca 2019 roku główna funkcja budynku nie została określona, w związku z powyższym organ podatkowy w swojej decyzji powinien odnieść się do faktycznego sposobu korzystania z ww. nieruchomości. W związku z powyższym, przepisy ewidencji gruntów począwszy od 19 czerwca 2019 r. przesądzają, iż budynek skarżącej powinien zostać zakwalifikowany jako dom letniskowy z uwagi na określenie głównej funkcji budynku jako dom letniskowy. Zatem stanowisko organu pierwszej instancji oceniono jako prawidłowe.
Mimo, że do 18 czerwca 2019 roku główna funkcja budynku w ewidencji gruntów nie została określona, to jednak, odnosząc się do faktycznego sposobu korzystania z nieruchomości skarżącej Kolegium stwierdziło , że także przed nabyciem nieruchomości przez skarżącą jak i obecnie ww. budynek nie może zostać zakwalifikowany jako budynek mieszkalny.
Z akt sprawy wynika bowiem, że Wójt Gminy Sulęczyno decyzją z 27 sierpnia 2021 r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie z wniosku skarżącej o ustalenie warunków zabudowy dla należącej do niej działki nr [...] z uwagi na wejście w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przedmiotowy plan został uchwalony przez Radę Gminy Sulęczyno uchwałą nr XXXW224/2021 z 28 czerwca 2021 r. i wszedł w życie z dniem 19 sierpnia 2021 r. Zgodnie z jego postanowieniami, działka skarżącej znajduje się na terenach zabudowy rekreacyjnej indywidualnej. W związku z powyższym zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego budynku o funkcji letniskowej na budynek mieszkalny byłaby niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Również na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 30 września 1991 r., który utracił moc z dniem 1 stycznia 2004 r., działka skarżącej leżała na terenach letnisk indywidualnych -UTL. Powyższy budynek został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę domku letniskowego Naczelnika Gminy Sulęczyno z 28 kwietnia 1989 roku. Także pierwotnie budynek został wybudowany jako domek letniskowy.
Wojewoda Pomorski ostateczną decyzją z 29 października 2021 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty Kartuskiego z 5 sierpnia 2021 r. wnoszącą sprzeciw w sprawie zgłoszenia skarżącej zmiany sposobu użytkowania budynku letniskowego na budynek mieszkalny na terenie działki nr [...] w miejscowości Ż. W decyzji tej stwierdzono m.in., iż budynek skarżącej nie spełnia warunków rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Budynek ten nie spełnia wskaźnika rocznego zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną EP, który powinien wynosić 70 [ kWh(m2 rok] , a wynosi natomiast 364,99 [kWh(m2 rok]. Aby dostosować budynek do wymagań budynku jednorodzinnego konieczne jest przeprowadzenie dodatkowych prac. M.in. konieczne jest ocieplenie wszystkich przegród budowlanych (ściany, okna, dach, stop nad piwnicą). Wojewoda stwierdził, iż niezębne jest zainstalowanie dodatkowego do c.o. systemu fotowoltaicznego. Ponadto ustalił, iż jak wynika pierwotnej inwentaryzacji budynku, wykonano m.in. dodatkowe pomieszczenia w piwnicy, dodatkowe schody zewnętrzne oraz wybito otwór drzwiowy, dokonano zmian w kładzie okien w budynku i zmieniono usytuowanie budynku na działce. Tym samym Wojewoda stwierdził, iż powyższy budynek został zrealizowany niezgodnie z pozwoleniem na budowę i tym samym nie jest możliwa zmiana sposobu użytkowania takiego budynku.
W tych okolicznościach budynek skarżącej nie może zostać zakwalifikowany jako mieszkalny, ponieważ nie spełnia wymogów technicznych domu jednorodzinnego. Kolegium dodatkowo wskazało, że budynek znajduje się w Miejscowości Ż., Gmina Sulęczyno, natomiast skarżąca w informacji w sprawie podatku od nieruchomości jako adres zamieszkania/do korespondencji wskazała: ulica [...]. Również w toku postępowania skarżąca posługiwała się jedynie adresem w K. i tam odbierała korespondencję.
Odnosząc się do zarzutu zaniechania zawieszenia postępowania w sprawie Kolegium zauważyło, że organ podatkowy zawiesza postępowanie jeżeli zachodzą przesłanki wskazane w art. 201 O.p., co m.in. powoduje wstrzymanie biegu terminów. Odwołująca nie wykazała, iż sposób prowadzenia postępowania przez organ pierwszej instancji miał wpływ na jej prawa i obowiązki, zwłaszcza, że Wójt Gminy Sulęczyno wielokrotnie, m.in. w pismach z 8 kwietnia 2019 r., 8 maja 2019 r. przestawiał swoje stanowisko w sprawie, natomiast skarżąca m.in. w piśmie z 17 sierpnia 2021 r., 10 sierpnia 2020 r., 27 kwietnia 2020 r. wypowiadała się w sprawie.
Reasumując Kolegium oceniło kwestionowaną decyzję jako prawidłową, podjętą na podstawie obowiązujących w danych latach stawek podatku od nieruchomości uchwalonych wynikających z odpowiednich uchwał Rady Gminy Sulęczyno z 20 września 2021 r., 29 października 2020 r., 25 października 2019 r. oraz 29 listopada 2018 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku podatniczka wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji w całości, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
- naruszenie prawa materialnego:
1. art. 5 ust.1 pkt 2 u.p.o.l., poprzez nazwanie w decyzji, w tabeli wymierzającej podatek - przedmiotowego budynku budynkiem letniskowym, podczas gdy przepis ten nie posługuje się kategorią budynku letniskowego a jedynie dzieli budynki na mieszkalne i pozostałe, sam zaś budynek, jako taki jest klasyfikowany jako mieszkalny i de facto taką funkcję pełni przez cały rok;
- naruszenie przepisów postępowania w sposób istotny, mający wpływ na wynik postępowania i treść zaskarżonej decyzji:
2. art. 187 § 1, art. 191, art. 192 O.p., poprzez nieprzeprowadzenie stosownego postępowania dowodowego, mającego na celu prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, a jedynie opieranie zaskarżanej decyzji na ewidencji gruntów i budynków oraz przytaczaniu tych samych argumentów, przy jednoczesnym braku odniesienia się w toku postępowania przed wydaniem decyzji do przedstawianych przeze mnie, jako podatnika, okoliczności faktycznych jak i dowodów na ich poparcie, co do korzystania z nieruchomości całorocznie, a organy obu instancji ograniczyły się do wymienienia tych dowodów w swoich decyzjach.
Organy w żadnym stopniu nie zastosowały się do zapatrywań wyrażonych w decyzji Kolegium z dnia 7 listopada 2019 roku, co do konieczności zbadania stanu faktycznego w zakresie korzystania z budynku, zwłaszcza w okresie do 18 czerwca 2019 r., a jedynie celem uzasadnienia prawidłowości obu decyzji co do wyżej przytaczanego okresu, organ II Instancji powołał się na już nieistniejący plan zagospodarowania przestrzennego, obowiązujący do dnia 1 stycznia 2004 roku, jak i nowy plan tj. uchwałę nr XXXV/224/2021 Rady Gminy Sulęczyno z dnia 28 czerwca 2021 r., co stanowi naruszenie fundamentalnej zasady niedziałania prawa wstecz.
3. art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 O.p., poprzez całkowity brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji organu I Instancji do całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych, jak i dowodów podnoszonych przez stronę w pismach kierowanych do organu podatkowego, co stanowi brak uzasadnienia faktycznego wydanej decyzji, jako jej prawnie wymaganego elementu składowego, zwłaszcza w sytuacji, gdy jej treść w całości nie jest zgodna z żądaniem strony, do którego to zarzutu w żadnym stopniu nie odniósł się organ II Instancji, pomijając tę okoliczność w swojej decyzji,
4. art. 201 § 1 pkt 2 i § 2 oraz art. 202, art. 205 O.p. poprzez brak formalnego zawieszenia czy też podjęcia zawieszonego postępowania, w formie postanowienia, przed wydaniem zaskarżonej decyzji, pomimo kierowania pism do organu informującego o braku ostatecznego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i etapach owego postępowania,
5. art. 121 - 125 O.p. poprzez prowadzenie przez organy postępowania w sposób naruszający zasadę budowania zaufania, jak i braku wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania podatkowego.
Zdaniem skarżącej, organ I Instancji w żadnym stopniu nie przyczyniał się w sposób właściwy do należytego informowania skarżącej o przebiegu postępowania, gdyż poza wydaniem zaskarżonej decyzji nie podejmował żadnych działań. Ponadto organy naruszyły zasadę szybkości postępowania, gdyż od momentu złożenia odwołania do wydania zaskarżanej decyzji Kolegium upłynęło 9 miesięcy, w którym to okresie organ II Instancji nawet nie odniósł się należycie w swojej decyzji do wykazanych braków decyzji pierwszoinstancyjnej wymienionych w pkt 3 i 4 niniejszej skargi.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie sporne zagadnienie dotyczyło tego, czy dla określenia stawki opodatkowania budynku (domku letniskowego) będącego przedmiotem opodatkowania, podstawę ustalenia charakteru tego budynku stanowią zapisy w ewidencji gruntów i budynków. W tak zakreślonych granicach sporu organy podatkowe uznały, że podstawę dla dokonania tej kwalifikacji może stanowić ewidencja gruntów i budynków, i w oparciu o dane z niej wynikające zastosowały w odniesieniu do budynku skarżącej stawkę podatku przewidzianą dla budynków innych niż mieszkalne.
Skarżąca wywodziła natomiast, że dla określenia wysokości należnego opodatkowania decydujące znaczenie ma faktyczny sposób użytkowania budynku.
Oceniając stanowiska stron postępowania w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części.
Powyższa ustawa różnicuje stawki podatku od nieruchomości dla budynków lub ich części. W art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. określono górne granice stawek dla budynków mieszkalnych (lit. a), budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (lit. b), budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym (lit. c), budynków związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, zajętych przez podmioty udzielające tych świadczeń (lit. d) i budynków pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego (lit. e).
Z punktu widzenia istoty sporu, kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie ma art. 21 u.p.g.k. Zgodnie z tym przepisem podstawę m.in. wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
W ocenie Sądu, przedstawiona w decyzji argumentacja Kolegium, co do wiążącego charakteru ewidencji gruntów i budynków, jest trafna.
Zagadnienie związania organów danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków w sytuacji, gdy dana nieruchomość pełni faktycznie odmienną funkcję, aniżeli wynika to z danych ujawnionych we wspomnianej ewidencji było już przedmiotem wielu wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie stanowiskiem, co do zasady, o sposobie kwalifikacji gruntu i budynku dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, a jej funkcje (przeznaczenie) ujawnione w ewidencji gruntów i budynków. W konsekwencji organ podatkowy nie może samodzielnie klasyfikować funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. wyroki NSA z: 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II FSK 2875/19; 10 lipca 2019 r., sygn. akt II FSK 2519/17; 23 listopada 2018 r., sygn. akt II FSK 3391/16; 13 września 2018 r., sygn. akt II FSK 552/18; 12 czerwca 2018 r., sygn. akt II FSK 1515/16; 20 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 860/16; 24 stycznia 2018 r., sygn. akt II FSK 3097/17; 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 2511/10 – wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym wyroku dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W podobnych, jak w tej sprawie, okolicznościach faktycznych, NSA wprost wskazał, że decydujące znaczenie ma tutaj przypisanie budynkowi jako funkcji głównej – "dom letniskowy" (por. wyrok NSA z 18 listopada 2020 r., sygn. akt II FSK 1245/20).
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela powyższe stanowisko.
Zaznaczenia wymaga, że odstępstwo od zasady bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków może mieć miejsce tylko w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku. W przypadku danych bezwzględnie wiążących organy podatkowe, jeżeli ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, to dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane. Organy podatkowe nie mogą zatem samodzielnie zmieniać tych danych, tym bardziej, że dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego. Podatnik kwestionując prawidłowość tych danych powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję (por. wyrok NSA z 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3108/12, wyrok WSA w Warszawie z 14 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2391/14). Innymi słowy, w świetle art. 21 ust. 1 u.p.g.k. podstawą wymiaru podatków nie jest stan faktyczny, lecz stan ujawniony (zapisany) w ewidencji gruntów i budynków oraz, że w tym kontekście można mówić o formalnym związaniu ewidencją, która dla wymiaru podatku ma znaczenie rozstrzygające (por. wyrok NSA z 21 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 986/11).
Stanowisko powyższe Sąd orzekający w składzie rozpoznającym niniejszą skargę w pełni podziela. W konsekwencji, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy podatkowe nie były zobowiązane do przeprowadzenia postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia i wykazania okoliczności związanych z faktycznym sposobem użytkowania spornego budynku.
Informacje ujęte w operacie ewidencyjnym nieruchomości, dotyczące, np. powierzchni, czy też przeznaczenia gruntu i budynku, wprowadzone do tego rejestru przez właściwego starostę w ramach postępowania prowadzonego na podstawie przepisów u.p.g.k., wywierają skutki materialnoprawne. Stąd też nie można aprobować tezy, że dane z ewidencji gruntów i budynków mogą być dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości korygowane w odrębnym postępowaniu przez organ podatkowy, za pomocą każdego dopuszczonego prawem dowodu. Dopiero zmiana zapisów w ewidencji gruntów i budynków (dokonana przez uprawnione do tego organy geodezyjne) będzie mogła stanowić podstawę do ewentualnego wznowienia postępowania wymiarowego. Podobny pogląd wyrażono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lutego 2012 r. sygn. akt II FSK 1471/10, w którym Sąd stwierdził, że jakkolwiek w myśl art. 194 § 3 O.p., można przeprowadzić przeciwdowód przeciwko dokumentom wymienionym art. 194 § 1 i 2, to jednak "skorzystanie z tej możliwości wymagałoby [...] zaktualizowania albo sprostowania odpowiedniego wpisu, tak aby zachować niezbędne dla celów operatywnego stosowania prawa minimum ładu w dokumentacji urzędowej."
W aktach niniejszej sprawy znajduje się zawiadomienie o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków z dnia 18 czerwca 2019r., z których wynika, że działka nr [...] o pow. 900 m2, oznaczona była jako Bi ( inne tereny zabudowane), natomiast z dniem 18 czerwca 2019 r. działka ta oznaczona jest jako są jako B - tereny mieszkaniowe.
Natomiast przedmiotowy budynek sklasyfikowany został - według Klasyfikacji Środków Trwałych - budynek mieszkalny; według Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych - budynek mieszkalny jednorodzinny; Główna funkcja - dom letniskowy (wpis ujawniony 18 czerwca 2019 roku, poprzednio brak wpisu). Natomiast przed zmianą budynek sklasyfikowany był - według Klasyfikacji Środków Trwałych - pozostały budynek niemieszkalny; według Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych - pozostały budynek niemieszkalny; Główna funkcja - brak.
Nie ulega zatem wątpliwości, że w niniejszej sprawie doszło do zmiany zapisów ewidencji gruntów dotyczących gruntu jak i budynku w trakcie roku podatkowego ( grunt uległ zmianie z Bi na B, a budynkowi przypisano główną funkcję- dom letniskowy).
W tych okolicznościach na aprobatę zasługiwało stanowisko organu podatkowego, który prawidłowo opodatkował grunt skarżącej jako B - grunt pod budownictwo mieszkaniowe.
Rację ma również Kolegium twierdząc, że w świetle zapisów w ewidencji gruntów i budynków, od 19 czerwca 2019 r. sporny budynek skarżącej powinien zostać zakwalifikowany jako dom letniskowy, gdyż tak określono główną funkcję tego budynku.
Brak było również uzasadnionych podstaw by kwalifikować go inaczej również przed tą datą, o czym świadczą okoliczności wskazane w zaskarżonej decyzji, m.in. dotyczące zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w odniesieniu do działki na której posadowiono sporny budynek, jego pierwotnego charakteru, wynikającego z pozwolenia na budowę domku letniskowego oraz wnioski płynące z decyzji Wojewody Pomorskiego z 29 października 2021 r., utrzymującej w mocy decyzję Starosty Kartuskiego z 5 sierpnia 2021 r. wnoszącą sprzeciw w sprawie zgłoszenia skarżącej zmiany sposobu użytkowania budynku letniskowego na budynek mieszkalny na terenie działki nr [...] w miejscowości Ż.
Sąd zauważa, że przeprowadzenie przeciwdowodu do danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z art. 194 § 3 O.p., jest dopuszczalne, ale wówczas, gdy przyjęcie zapisów z ewidencji pozostawałoby w sprzeczności z bezwzględnie obowiązującymi przepisami lub danymi zawartymi w innych ewidencjach (np. księgach wieczystych). Skoro jednak żadna z powyższych sytuacji nie miała miejsca w sprawie, to organy podatkowe zasadnie zastosowały stawki podatkowe właściwe do klasyfikacji gruntu i budynku wynikającej z ewidencji gruntów i budynków.
W konsekwencji podzielić należało stanowisko, iż będące przedmiotem kontroli decyzje organów podatkowych zostały podjęte z uwzględnieniem obowiązujących w poszczególnych latach właściwych stawek podatku od nieruchomości wynikających odpowiednio z uchwał Rady Gminy Sulęczyno z 20 września 2021 r., 29 października 2020 r., 25 października 2019 r. oraz 29 listopada 2018 r.
Bez wpływu na wynik sprawy pozostają zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania.
Nie ulega wątpliwości, że w świetle art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p., elementami niezbędnymi decyzji jest jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Proces rozumowania organu, wnioski dotyczące oceny dowodów oraz argumenty przemawiające za przyjęciem określonej opinii, wskazywanie, że podniesione przez stronę argumenty zostały wzięte pod uwagę lub też nie zostały, winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji tak by adresat, a nadto sąd dokonujący kontroli legalności aktu, miał możliwość zapoznania się nie tylko ze stwierdzeniem organu, ale również z analizą, jaką organ przeprowadził w stosunku do dowodów i przyczyn, dla których niektóre dowody zostały uznane za wiarygodne, a innym odmówiono wiarygodności. Niezbędne jest też wykazanie jakie znaczenie dla potrzeb rozstrzyganej sprawy mają dowody wskazane przez organ w uzasadnieniu decyzji. Tylko decyzja spełniająca te kryteria może w pełni realizować zasady ogólne postępowania podatkowego wyrażające się w prowadzeniu postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.) oraz przekonywaniu polegającym na wyjaśnieniu stronie zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwianiu sprawy (art. 124 O.p.). Zamieszczenie w decyzji wyczerpującego uzasadnienia stanowi element prawa jednostki do prawidłowego zaskarżania decyzji, a także warunek prawidłowego sprawowania kontroli instancyjnej w ramach zasady dwuinstancyjności postępowania czy kontroli sądowej.
Wbrew zarzutom skargi decyzje organów obu instancji spełniają w niezbędnym zakresie standardy, o których mowa w art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p.
W świetle art. 122 i art. 187 § 1 O.p. nie ma podstaw do poszukiwania elementów stanu faktycznego, które nie mają żadnego odniesienia do podatkowoprawnego stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, czyli nie zmierzają do ustalenia (lub zaprzeczenia) warunków hipotezy określonej normy materialnego prawa podatkowego, która ma mieć w sprawie zastosowanie. Postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych nie jest celem samym w sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja podatnika podpada, czy też nie podpada pod hipotezę (a w konsekwencji i dyspozycję) określonej normy prawa materialnego podatkowego.
Przy czym wskazywana przez skarżącą zasada szybkości postępowania nie może przeciwstawiać się obowiązkowi zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego i poddaniu go ocenie przez pryzmat zasady swobodnej oceny dowodów.
Wbrew zarzutom skargi, organy prowadzące postępowanie zebrały i oceniły w niezbędnym zakresie materiał dowodowy dotyczący okoliczności, z którymi, na podstawie obowiązujących przepisów, wiążą się skutki prawne. Ocena ta nie nosi znamion dowolności i mieści się w granicach określonych w art. 191 O.p.. Analiza akt sprawy nie daje przy tym uzasadnionych podstaw do twierdzenia, że skarżąca została pozbawiona możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.
Podkreślić należy, że uchylenie przez sąd administracyjny decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.) może nastąpić jedynie wtedy, jeżeli to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem nie każde naruszenie przepisów postępowania powoduje konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Tylko takie naruszenie przepisów, które mogło spowodować, że wynik sprawy mógłby być inny, gdyby do tego naruszenia nie doszło, powoduje konieczność uchylenia decyzji przez sąd (por. uchwała NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r. sygn. akt FPS 6/04).
Mając na uwadze treść ogólnych zasad postępowania podatkowego, Sąd doszedł do przekonania, że stan faktyczny sprawy ustalony przez organ nie budzi wątpliwości i ustalono go z poszanowaniem obowiązujących reguł, a sprawa została wyjaśniona w sposób umożliwiający wydanie prawidłowej decyzji. Podstawę podjętego rozstrzygnięcia stanowił materiał dowodowy zgromadzony przez organ w sposób prawidłowy i wyczerpujący, a ocena tego materiału dowodowego dokonana została zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów,
Bez wpływu na wynik sprawy pozostawały zarzuty naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 i § 2 oraz art. 202 i art. 205 O.p., jeśli uwzględni się, że konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ i obowiązek wstrzymania się z rozstrzygnięciem danej sprawy administracyjnej (podatkowej) do czasu rozstrzygnięcia tego zagadnienia (prejudykatu), będą zachodziły jedynie w sytuacji bezpośredniego uzależnienia rozstrzygnięcia danej sprawy od rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego, a zatem w sytuacji istnienia pomiędzy tymi kwestiami ścisłego związku.
Końcowo wypada zauważyć, że skarżąca na poparcie zarzutów i wniosków skargi powołała argumentację zaprezentowaną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 1383/16. Pominęła jednak, że Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 16 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 1711/17 uchylił w całości powołane przez nią orzeczenie, nie podzielając zawartego w nim stanowiska.
Reasumując, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a ocena przeprowadzonego postępowania nie ujawniła tego rodzaju wad, o których mowa w art. 145 p.p.s.a., dających podstawę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI