I SA/Gd 731/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2023-10-17
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od nieruchomościnadpłatares iudicatapostępowanie podatkoweodmowa wszczęcia postępowaniadecyzja ostatecznaOrdynacja podatkowakorekta deklaracji

WSA w Gdańsku oddalił skargę na postanowienie SKO odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku od nieruchomości za 2018 r., uznając, że sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta (res iudicata).

Skarżący domagał się stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2018 r., mimo że organ I instancji wydał już ostateczną decyzję odmawiającą stwierdzenia nadpłaty, a skarżący nie wniósł od niej odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia nowego postępowania, powołując się na zasadę res iudicata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że ponowne rozpatrzenie sprawy jest niedopuszczalne z uwagi na prawomocne rozstrzygnięcie.

Sprawa dotyczyła skargi A na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku, które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2018 r. Skarżący domagał się stwierdzenia nadpłaty, mimo że wcześniej organ wydał decyzję odmawiającą jej stwierdzenia, która stała się ostateczna, ponieważ skarżący nie wniósł od niej odwołania. SKO uznało, że ponowny wniosek dotyczy tej samej sprawy, która została już prawomocnie rozstrzygnięta (res iudicata), co uniemożliwia wszczęcie nowego postępowania. Skarżący argumentował, że dołączył nowe dowody (korekty deklaracji), które nie były brane pod uwagę w poprzednim postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że zasada trwałości decyzji ostatecznych (res iudicata) wyklucza ponowne rozpatrywanie sprawy, a nowe dowody, jeśli istniały wcześniej, powinny być zgłoszone w trybie wznowienia postępowania, a nie poprzez złożenie nowego wniosku. W związku z tym, postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania zostało uznane za zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ponowne złożenie wniosku jest niedopuszczalne z uwagi na zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata).

Uzasadnienie

Sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta ostateczną decyzją odmawiającą stwierdzenia nadpłaty. Ponowny wniosek dotyczy tego samego okresu, podstawy faktycznej i prawnej, co uniemożliwia wszczęcie nowego postępowania. Nowe dowody powinny być zgłaszane w trybie wznowienia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (24)

Główne

O.p. art. 165a § 1

Ordynacja podatkowa

Gdy żądanie wszczęcia postępowania podatkowego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. "Inne przyczyny" obejmują m.in. sytuację, gdy wydana już została decyzja ostateczna w tej samej sprawie (res iudicata).

Pomocnicze

O.p. art. 247 § 1

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

O.p. art. 128

Ordynacja podatkowa

Decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie.

O.p. art. 75 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 72 § 1

Ordynacja podatkowa

pkt 1

u.s.k.o. art. 1

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

u.s.k.o. art. 2

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

O.p. art. 233 § 1

Ordynacja podatkowa

pkt 1

O.p. art. 239

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 212

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia.

P.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 2

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 3

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

lit. a, b i c

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 3

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 208 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 226 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 212

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 165 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 165 § 3

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 240 § 1

Ordynacja podatkowa

pkt 5

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasada res iudicata wyklucza ponowne rozpatrzenie sprawy, która została już prawomocnie rozstrzygnięta ostateczną decyzją. Złożenie nowych dowodów po wydaniu ostatecznej decyzji nie uzasadnia wszczęcia nowego postępowania, lecz może być podstawą do wznowienia postępowania.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 208 § 1 O.p. poprzez uznanie, że postępowanie jest bezprzedmiotowe, w sytuacji gdy skarżący powołał się na nowe dowody (korekty deklaracji).

Godne uwagi sformułowania

powaga rzeczy osądzonej (res iudicata) zasada trwałości decyzji ostatecznych nie kreuje to nowej sprawy

Skład orzekający

Elżbieta Rischka

przewodniczący sprawozdawca

Irena Wesołowska

członek

Krzysztof Przasnyski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady res iudicata w postępowaniu podatkowym, zwłaszcza w kontekście ponownych wniosków o stwierdzenie nadpłaty i znaczenia ostatecznych decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Ordynacją podatkową i zasadą res iudicata. Nie dotyczy spraw, gdzie nie było wcześniejszego prawomocnego rozstrzygnięcia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę prawną res iudicata w kontekście podatkowym, co jest istotne dla prawników procesowych i doradców podatkowych. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne zastosowanie kluczowych instytucji procesowych.

Czy można złożyć wniosek o nadpłatę podatku, jeśli sprawa była już prawomocnie rozstrzygnięta? Sąd wyjaśnia zasadę res iudicata.

Dane finansowe

WPS: 6109 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Gd 731/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-10-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Elżbieta Rischka /przewodniczący sprawozdawca/
Irena Wesołowska
Krzysztof Przasnyski
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 378/24 - Wyrok NSA z 2024-08-06
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 165a § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 17 października 2023 r. sprawy ze skargi A na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 15 marca 2023 r., nr SKO.410.28.2023 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym do sądu postanowieniem z dnia 15 marca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku (dalej jako SKO lub organ odwoławczy), działając na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570), art. 13 § 1 pkt 3 oraz art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 i art. 165a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 z późn. zm.) - dalej O.p., po rozpatrzeniu zażalenia Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe - Nadleśnictwa T (dalej: Nadleśnictwo lub Skarżący) od postanowienia Burmistrza (dalej: Burmistrz lub organ I instancji) z dnia 27 stycznia 2023 r. odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2018 r., utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:
Decyzją z dnia 14 marca 2022r. Burmistrz umorzył postępowanie w sprawie wniosku Nadleśnictwa o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2018 r. z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Strona nie zgodziła się z tą decyzją i wniosła odwołanie. Organ podatkowy I instancji uznał, że odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie i podjął w dniu 4 kwietnia 2022 r. decyzję, którą uchylił własną decyzję, uznając, iż sprawa powinna zostać zakończona postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania, a nie decyzją o umorzeniu postępowania.
W wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania SKO decyzją z dnia 23 maja 2022 r. uchyliło decyzję organu podatkowego I instancji z dnia 4 kwietnia 2022 r. i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, stwierdziło naruszenie art. 226 § 1 w zw. z art. 212 O.p.
W konsekwencji organ podatkowy I instancji przesłał do SKO decyzję z dnia 14 marca 2022 r. z kompletem akt oraz odwołaniem strony, która domaga się jej uchylenia i stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2018r. w kwocie 6.109,00 zł.
Decyzją z dnia 26 września 2022r. SKO uchyliło ww. decyzję z uwagi na wadliwość zastosowania trybu uchylenia decyzji bezprzedmiotowej w niniejszej sprawie.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz wydał w dniu 27 stycznia 2023 r. postanowienie, którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2018 r.
W zażaleniu na to postanowienie strona zarzuciła, ze jest ono bezpodstawne, ponieważ istniał zarówno podmiot, przedmiot jak i podstawa prawna żądania strony.
Postanowieniem z dnia 15 marca 2023 r. SKO utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu SKO, powołując na wstępie treść art. 165a § 1 O.p., zgodnie z którym gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, stwierdziło, że z akt niniejszej sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 14 lutego 2022r. podatnik zwrócił się do Burmistrza o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2018 rok. Natomiast w dniu 22 października 2020 r. wydana została decyzja o odmowie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2018, która zakończyła postępowanie podatkowe wszczęte wnioskiem strony z dnia 13 grudnia 2019 r. Podatnik miał prawo do odwołania się od tej decyzji, ale nie skorzystał z przysługującego mu prawa i decyzja ta uzyskała walor prawomocności.
W opinii SKO, wniosek z dnia 13 grudnia 2019 r. dotyczył tego samego okresu, oparty był o te same podstawy faktyczną i prawną, na których opiera się wniosek z dnia 14 lutego 2022 r. Analiza wniosków z dnia 13 grudnia 2019r. oraz z dnia 14 lutego 2022 r. zdaniem SKO wskazuje, iż są one tożsame co do treści, argumentacji faktycznej jak i prawnej. W nowym wniosku nie przedstawiono żadnych nowych faktów ani dowodów.
W ocenie SKO, w niniejszej sprawie mamy zatem do czynienia z przypadkiem res iudicata, który uniemożliwia ponowne rozpoznanie i rozstrzyganie sprawy.
W tej sytuacji SKO, biorąc pod uwagę stan sprawy, uznało, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2018 r. znajduje uzasadnienie w świetle obowiązujących przepisów rangi ustawowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na ww. postanowienie Skarżący, wnosząc o uchylenie postanowień organów obu instancji w całości, zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji o stwierdzeniu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2018 rok, a także o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 208 § 1 O.p. poprzez uznanie, że postępowanie w sprawie z wniosku z dnia 14 lutego 2022 r. jest bezprzedmiotowe, w sytuacji gdy bezprzedmiotowość postępowania w niniejszej sprawie nie zachodzi.
W uzasadnieniu Skarżący stwierdził, że do wniosku z dnia 14 lutego 2022 r. zostały dołączone nowe dowody w postaci deklaracji o podatku od nieruchomości z dnia 14 stycznia 2021 r. oraz deklaracji o podatku leśnym z dnia 4 lutego 2022 r. Obie deklaracje nie były załączone do poprzedniego postępowania. Nie zostały więc rozpoznane i uwzględnione przy wydawaniu decyzji z dnia 20 października 2020 r.
W opinii Skarżącego, złożenie wniosku z dnia 14 lutego 2022 r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2018 r. zostało poprzedzone złożeniem korekt deklaracji, które (jak wynika z dat widniejących na dokumentach) nie zostały złożone przed wydaniem decyzji z dnia 20 października 2020 r. Załączenie korekt deklaracji do wniosku jest nowym dowodem w sprawie i powoduje konieczność jego merytorycznego rozpoznania.
W ocenie Skarżącego, niedopuszczalne jest uznanie postępowania w sprawie za bezprzedmiotowe i wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie nadpłaty. W przedmiotowej sprawie istnieje zarówno podmiot, przedmiot jak również podstawa prawna żądania strony. Podstawą prawną wniosku był przepis art. 75 § 1 w związku z art. 72 § 1 pkt 1 O.p. Do wniosku zostały dołączone korekty deklaracji podatkowych. W sprawie nie doszło również do przedawnienia roszczenia.
Zdaniem Skarżącego, w dacie złożenia wniosku, tj. w dniu 14 lutego 2022 r. istniała nadpłata w podatku od nieruchomości za 2018 r. W ocenie Skarżącego w niniejszej sprawie nie istnieją okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania w sprawie z wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2018 r. z uwagi na jego bezprzedmiotowość, ponieważ występują wszystkie elementy stosunku materialnoprawnego umożliwiające rozstrzygnięcie sprawy co do istoty.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), jak również postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (pkt 3).
W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, w trybie uproszczonym, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
Wobec zarzutów sformułowanych w skardze w pierwszej kolejności należało wskazać na zakres przedmiotowy niniejszej sprawy. Kontroli sądu zostało poddane postanowienie SKO z dnia 15 marca 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza z dnia 27 stycznia 2023 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2018 rok, zaś przedmiotem sporu jest to, czy istnieje tożsamość między sprawą, w której decyzją ostateczną odmówiono stwierdzenia nadpłaty oraz ponownym wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty.
Zgodnie z treścią art. 165 § 1 O.p. postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu, z zastrzeżeniem art. 165a O.p. (art. 165 § 3 O.p.). Stosownie do art. 165a O.p. gdy żądanie wszczęcia postępowania podatkowego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W art. 165a § 1 O.p. wyliczono enumeratywnie dwie przeszkody uniemożliwiające merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy: złożenie żądania przez osobą niebędącą stroną postępowania oraz wskazano na niedookreślony zwrot "jakiekolwiek inne przyczyny" uniemożliwiające wszczęcie postępowania. Zwrot "z jakichkolwiek innych przyczyn" należy wiązać z przypadkami, gdy wszczęciu postępowania, a w konsekwencji rozpoznaniu sprawy, sprzeciwiają się przepisy prawa procesowego lub materialnego. Inne przyczyny, o których mowa w art. 165a § 1 O.p. to w szczególności sytuacja, w której w danej sprawie toczy się już postępowanie podatkowe lub sytuacja, w której wydana już została decyzja podatkowa, a także stwierdzenie nieistnienia normy prawnej nakazującej wydania rozstrzygnięcia w danym zakresie. Dyspozycja art. 165a § 1 O.p. winna znaleźć zastosowanie w przypadku, gdy wszczęciu postępowania stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których wykładnia uniemożliwia prowadzenie postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Bd 688/18, wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak już wyżej wskazano, negatywną przesłanką do wszczęcia postępowania podatkowego – "inną przyczyną", o jakiej mowa w tym przepisie – jest wcześniejsze wydanie przez właściwy organ podatkowy decyzji w danej sprawie funkcjonującej w obrocie prawnym, np. decyzji ostatecznej ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Wydanie decyzji merytorycznej w sprawie uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną stanowiłoby podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Taka konkluzja wynika z treści art. 247 § 1 pkt 4 O.p., który stanowi, że organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Wystąpienie tej przesłanki (res iudicata) stanowi zatem przeszkodę do wszczęcia i prowadzenia postępowania podatkowego w trybie zwykłym (por. wyrok NSA z 19 lipca 2016 r., sygn. akt II FSK 1657/14). Należy podkreślić, że w myśl art. 212 O.p. organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Przepis art. 128 § 1 O.p. zawiera natomiast ustawową definicję decyzji ostatecznej, jako decyzji, od której nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym.
Wyrażona w art. 128 O.p. zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie nie tylko dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych, ale i dla całego istniejącego porządku prawnego. W systemie prawa polskiego każda ostateczna decyzja podatkowa korzysta z domniemania prawidłowości (legalności). Wszelkie decyzje ostateczne organów podatkowych, zgodnie z zasadą ich trwałości, mogą być weryfikowane zupełnie wyjątkowo. Norma ta oznacza zatem, że wydanie przez organ podatkowy decyzji ostatecznej uniemożliwia dalsze procedowanie w tej sprawie w tzw. trybach podstawowych. Możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej, jak wprost wynika z przywołanego przepisu, ograniczona jest do tzw. trybów nadzwyczajnych, których uruchomienie wymaga zaistnienia szczególnych przesłanek wynikających z przepisów prawa. Zakaz ponownego procedowania w tej samej sprawie można wyprowadzić także z treści przepisu art. 247 § 1 pkt 4 O.p. Norma ta stanowi, że organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Jak wynika z treści ww. przepisu sankcją za wydanie rozstrzygnięcia, w sprawie która była już przedmiotem procedowania zakończonego ostatecznym rozstrzygnięciem jest stwierdzenie nieważności takiego orzeczenia. Niewątpliwie zatem powołane przepisy procedury podatkowej wykluczają możliwość wydania dwóch tożsamych orzeczeń w tej samej sprawie (przy czym, co oczywiste teza ta nie odnosi się do kontroli instancyjnej).
W okolicznościach faktycznych i prawnych złożenie ponownego wniosku o stwierdzenie nadpłaty musiało być rozpatrywane w otoczeniu prawnym treści art. 128 O.p., który stanowi, że decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz ustawach podatkowych.
Decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej (tzw. res iudicata) tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Słowem tożsamość musi dotyczyć podmiotów oraz przedmiotu orzekania tj. podstawy prawej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Opisana wyżej zasada trwałości decyzji ostatecznej odnosi się do każdego rozstrzygnięcia o tym charakterze, w tym także do decyzji odmawiającej stwierdzenia nadpłaty. Na gruncie przepisów obowiązujących w dacie rozpoznawania wniosku strony nie istniały żadne normy wyłączające działanie zasady trwałości decyzji ostatecznych, przewidzianej w art. 128 O.p., w odniesieniu do decyzji odmawiających stwierdzenia nadpłaty.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należy w pierwszej kolejności, że nie ma wątpliwości, iż decyzja organu I instancji z dnia 22 października 2020 r., którą Burmistrz po zakończeniu postępowania wszczętego na wniosek strony z dnia 13 grudnia 2019 r. odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2018 r., jest ostateczna, bowiem podatnik nie wniósł odwołania od tej decyzji, przez co uzyskała ona walor prawomocności.
Rozpatrując złożony przez Skarżącego kolejny wniosek (z dnia 14 lutego 2022 r.) o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2018 r., SKO zasadnie wskazało, że ww. decyzja ostatecznie rozstrzygnęła już tę sprawę, albowiem zakres przedmiotowy wniosku Skarżącego oraz zakres przedmiotowy decyzji w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w ww. podatku pokrywają się. Powyższe zaś zdaniem organu odwoławczego czyniło niedopuszczalnym rozpatrzenie ponownego wniosku Skarżącego o stwierdzenie nadpłaty w tym samym zakresie oraz uzasadniało odmowę wszczęcia postępowania podatkowego w tej sprawie.
Rozpatrujący sprawę Sąd podziela zajęte przez organy stanowisko, że zakres żądania objętego wnioskiem z dnia 13 grudnia 2019 r. został w całości rozstrzygnięty wydaną wcześniej decyzją ostateczną Burmistrza z dnia 22 października 2020 r. Wskazać bowiem należy, że okoliczność czy powaga rzeczy osądzonej w danym przypadku występuje, wymaga ustalenia tożsamości porównywanych spraw pod względem podmiotowym oraz przedmiotowym. Tożsamość podmiotowa ma miejsce wtedy, gdy w sprawie występują te same strony. Natomiast tożsamość w zakresie przedmiotu sprawy wyznacza tożsamość podstawy prawnej, faktycznej i treści żądania strony.
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że pomiędzy ostateczną decyzją Burmistrza z dnia 22 października 2020 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku oraz wnioskiem Skarżącego z 13 grudnia 2019 r. o stwierdzenie nadpłaty podatku wystąpiła tożsamość w zakresie podmiotu, przedmiotu sprawy, stanu faktycznego i prawnego. Jak wynika bowiem z treści rozstrzygnięcia ww. ostatecznej decyzji Burmistrza odmowa nadpłaty podatku dotyczyła podatku od nieruchomości za 2018 r.
Również złożony przez Skarżącego w dniu 14 lutego 2022 r. wniosek dotyczył żądania stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2018 r. Wbrew temu co twierdzi Skarżący - stan faktyczny spraw jest taki sam.
W zakresie wskazanego podatku wystąpiła zatem okoliczność powagi rzeczy osądzonej, uniemożliwiająca wszczęcie postępowania podatkowego i rozpatrzenie wniosku Skarżącego o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2018 r. Sąd nie neguje tego, że ponowny wniosek o stwierdzenie nadpłaty może być inaczej argumentowany i poparty nowymi okolicznościami faktycznymi, które istniały wcześniej, ale nie były wówczas znane organowi wydającemu decyzję ostateczną. To jednak nie kreuje nowej sprawy. Gdyby tak było jak chce Skarżący, to zbędną byłaby przesłanka wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. skoro zamiast wznawiać postępowanie można byłoby złożyć ponowny wniosek, inicjujący nowe postępowanie podatkowe w tej samej sprawie, niezależnie od postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Ustawodawca dla takich sytuacji przewidział jednak tryb wznowienia postępowania podatkowego, a nie powtórne rozstrzyganie tej samej sprawy, a więc ignorowanie wydanej wcześniej decyzji ostatecznej.
Mając na względzie powyższe organ nie mógł wszczynać nowego postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty i zasadnie odmówił jego wszczęcia na podstawie art. 165a § 1 O.p. Zarzut naruszenia tego przepisu jest chybiony.
Podsumowując należy wskazać, że uznanie przez organy podatkowe, że w sprawie zachodzi przyczyna uniemożliwiająca wszczęcie postępowania w sprawie, jest prawidłowe. W świetle powyższego postanowienie wydane przez organ I instancji w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego oraz utrzymujące je w mocy zaskarżone postanowienie wydane przez SKO, należało uznać za prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, w tym ustawy Ordynacja podatkowa i zawiera rozstrzygnięcie wszystkich kwestii poruszonych w zażaleniu.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.
W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako pozbawionej uzasadnionych podstaw.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI